VII SA/Wa 2227/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 lipca 2021 r. sprawy ze skargi P.Z. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z [...] marca 2019 r. [...], na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 28 k.p.a., art. 205a ust. 1 ustawy z 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2018 r. poz. 1183 ze zm.), art. 3 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenia (EWG) nr 295/91 (Dz. U. L 46 z 17 lutego 2004 r. str. 1- dalej rozporządzenie) umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem Z. i P. Z. o stwierdzenie naruszenia przepisów ww. rozporządzenia przez przewoźnika [...] S.A. z siedzibą w W., w związku z lotem z [...] października 2014 r. nr [...] na trasie A. – K. Prezes ULC wskazał, że na jego wezwanie przewoźnik lotniczy poinformował, że we wskazanym dniu nie wykonywał lotu [...], na dowód czego przesłał dokumenty. Zapytanie, który przewoźnik wykonywał ww. lot. organ przesłał zatem do biura podróży [...], które nie udzieliło odpowiedzi. Dalej organ przytoczył art. 105 § 1 k.p.a. i wskazał, że w tej sprawie błędnie wszczęto postępowanie p-ko [...] S.A., należało je zatem umorzyć. Skargę na powyższą decyzję złożył P. Z. zarzucając naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego - art. 3 ust. 2B, w zw. z art. 5 ust. 1 c rozporządzenia poprzez niezastosowanie ww. przepisów polegające na błędnym uznaniu, że pasażerowie posiadający rezerwację na lot, wydaną przez organizatora turystyki, którego nie zrealizowano nie są uprawnieni do uzyskania rekompensaty z art. 7 rozporządzenia. 2. przepisów postępowania - art. 205b ust. 5 Prawo lotnicze poprzez jego niezastosowanie polegające na błędnym ustaleniu braku naruszenia art. 5 ust 1 c, w zw. z art. 7 ust. 1 b rozporządzenia pomimo, że przewoźnik nie wykazał przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności wobec pasażerów posiadających potwierdzoną rezerwację na rejs liniami [...], którego nie zrealizowano. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że z rezerwacji wydanej przez organizatora turystyki jednoznacznie wynika, że pasażerowie mieli lecieć [...] października 2014 r. rejsem A.- K. [...], który miały obsługiwać [...] S.A. Lot ten nie został zrealizowany, co stanowi odwołanie rejsu (art. 2 lit. I rozporządzenia) "odwołanie" oznacza nieodbycie planowanego lotu i na który zostało zarezerwowane przynajmniej jedno miejsce. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 1 c rozporządzenia: "W przypadku odwołania lotu, pasażerowie, których to odwołanie dotyczy: ... mają prawo do odszkodowania od obsługującego przewoźnika lotniczego, zgodnie z art. 7". Wyjątkiem od tej reguły jest zajście nadzwyczajnych okoliczności lub powiadomienie pasażera o odwołaniu rejsu na co najmniej 14 dni przed jego realizacją. W tej sprawie pasażerów o odwołaniu rejsu poinformowała [...] Sp. z o.o. na kilka dni przed realizacją. Dalej skarżący wskazał, że w art. 2 lit. g rozporządzenia nadano organizatorowi turystyki uprawnienie do wydawania wiążącej przewoźnika lotniczego potwierdzenia rezerwacji. Przewoźnik odpowiada zatem za działania i zaniechania organizatora turystyki - w tym za nieuprawnione użycie jego kodu. Inna wykładnia byłaby sprzeczna z preambułą rozporządzenia, traktującą o konieczności objęcia pasażerów wysoką ochroną. Pasażerowie nie mają wglądu w ustalenia przewoźnika z organizatorem wycieczek, a więc pozostawienie decyzji skutkowałoby sytuacją, w której przepisy rozporządzenia stałyby się martwe. Następnie strona podkreśliła, że zgodnie z art. 3 ust. 2b rozporządzenia ma ono zastosowanie m in. w sytuacji, gdy "bez względu na przyczynę zostali przeniesieni przez przewoźnika lotniczego lub organizatora wycieczek z lotu, na który mieli rezerwacje, na inny lot." Ustawodawca przewidział zatem sytuację, w której znalazła się strona (odwołanie rejsu oraz przeniesienie rezerwacji pasażerów na inny lot) i powiązał ją m in. z prawem do odszkodowania. W tej sprawie przewoźnik lotniczy [...] mógł nie być podmiotem inicjującym zmiany rejsów, co nie umniejsza praw pasażerów m.in. do rekompensaty. Art. 13 rozporządzenia zakłada możliwość przeniesienia ciężaru wypłaty rekompensaty, na inicjatora zmian w rozkładzie: "W przypadku gdy obsługujący przewoźnik lotniczy wypłaca odszkodowanie lub wypełnia inne zobowiązania nałożone na niego przez niniejsze rozporządzenie, przepisy niniejszego rozporządzenia nie mogą być interpretowane jako ograniczające prawo przewoźnika lotniczego do dochodzenia, zgodnie z właściwym prawem, odszkodowania od jakiejkolwiek innej osoby, w tym od osób trzecich. W szczególności, niniejsze rozporządzenie w żaden sposób nie ogranicza prawa obsługującego przewoźnika lotniczego do dochodzenia odszkodowania od organizatora wycieczek lub innej osoby, z którą przewoźnik podpisał umowę.". Zdaniem skarżącego, w świetle art. 205b ust. 5 Prawo lotnicze, nie może on ponosić negatywnych skutków braku odpowiedzi organizatora turystyki. Decyzja winna zostać zatem zobowiązać przewoźnika lotniczego do wypłaty rekompensaty określonej art. 7b oraz stwierdzić naruszenia, w zakresie art. 14 rozporządzenia. Przewoźnik może zniwelować ww. ciężar finansowy poprzez obciążenie podmiotu czarterującego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 poz. 2107) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., - dalej: p.p.s.a.). W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedstawienie przyczyn które legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od przypomnienia, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji z [...] marca stanowi art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przedmiotem postępowania administracyjnego jest bowiem sprawa administracyjna. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa administracyjna, która miała być załatwiona w drodze decyzji, albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła taki charakter w toku postępowania. W pierwszym przypadku postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bo przyczynę bezprzedmiotowości wykryto w toku postępowania, w drugim przyczyna bezprzedmiotowości pojawiła się po wszczęciu postępowania, a przed jego zakończeniem. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa jeżeli w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego bezzasadne jest dalsze prowadzenie postępowania w związku z brakiem niemożliwości wydania decyzji tak pozytywnej, jak i negatywnej. Chodzi zatem o takie okoliczności, które czynią prawnie niemożliwym wydanie decyzji z uwagi na brak przedmiotu sprawy, w której organ jest władny i zobowiązany rozstrzygnąć na mocy przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie wtedy staje się bezprzedmiotowe, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę co do istoty. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że skarżący wprawdzie posiadał rezerwację na lot w dniu [...] października 2014 r., o oznaczeniu kodowym nr [...], na trasie A. – K., niemniej nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym okoliczność, że przewoźnikiem lotniczym obsługującym powyższy lot były [...] S.A. Przeciwnie, z wyjaśnień ww. przewoźnika lotniczego zawartych w piśmie przesłanym drogą elektroniczną do Prezesa ULC m.in. w dniu 21 marca 2019 r. oraz załączonej korespondencji Działu Czarterów ULC z Biurem Podróży [...] wynika, że nie potwierdził on możliwości realizacji dodatkowego rejsu w dniu [...] października 2014 r. z powodu braku dostępnych załóg. Okoliczność tą potwierdza samo Biuro [...], które w tej sprawie wprawdzie nie odpowiedziało na wezwanie organu, jednak w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1726/18 dotyczącej tego samego lotu ustalono, że przewoźnikiem obsługującym przedmiotowy lot był [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. Tym samym [...] S.A. nie były przewoźnikiem obsługującym przedmiotowy lot w rozumieniu art. 2 lit. b w zw. z art. 3 pkt 5 rozporządzenia. W konsekwencji skarżący skierował reklamację do niewłaściwego przewoźnika lotniczego. Skoro nie została zawarta umowa wiążąca biuro podróży - organizatora wycieczki - z [...] S.A. w zakresie dotyczącym przedmiotowego lotu [...] na trasie A. – K., to w sprawie nie miał również zastosowania art. 3 ust. 2 b rozporządzenia, dotyczący wyłącznie sytuacji, w której pasażerowie zostali przeniesieni przez przewoźnika lotniczego lub organizatora wycieczek z lotu, na który mieli rezerwacje, na inny lot. W świetle wskazanych ustaleń nie można było podzielić argumentacji skargi przedstawionej w związku z art. 2 lit. g rozporządzenia (wskazującym, że "rezerwacja" oznacza fakt posiadania przez pasażera biletu lub innego dowodu potwierdzającego, że rezerwacja została przyjęta i zarejestrowana przez przewoźnika lotniczego lub organizatora wycieczek), że [...] S.A. odpowiadały za działania i zaniechania kooperującego z nim organizatora turystyki - w tym za nieuprawnione użycie jego kodu. Prawidłowo zatem Prezes ULC umorzył - jako bezprzedmiotowe - postępowanie w niniejszej sprawie. Z podanych przyczyn zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę.