IV SAB/Wr 161/21
WyrokWSA we Wrocławiu2022-04-12
Skład orzekający: Katarzyna Radom, Bogumiła Kalinowska, Marta Pająkiewcz-Kremis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Osiedla, jako jednostka pomocnicza gminy, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej na wniosek, w tym wykazu faktur, rachunków, umów oraz wykazu wyposażenia udostępnianego mieszkańcom w ramach organizowania wydarzeń kulturalno-oświatowych?Ratio decidendi
Rada Osiedla, jako jednostka pomocnicza gminy realizująca zadania publiczne, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W zakresie wykazu faktur, rachunków i umów, Rada Osiedla nie pozostawała w bezczynności, gdyż obsługę finansowo-księgową prowadzi Centrum Rozwoju Społecznego, które zostało wskazane jako właściwy organ. Natomiast w zakresie wykazu wyposażenia udostępnianego mieszkańcom w ramach wydarzeń kulturalno-oświatowych, Rada Osiedla dopuściła się bezczynności, ponieważ nie udzieliła wystarczającej odpowiedzi, odsyłając jedynie do protokołów posiedzeń.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczący wykazu faktur, rachunków, umów oraz wykazu środków trwałych i wyposażenia udostępnianego mieszkańcom w ramach wydarzeń kulturalno-oświatowych. Organ poinformował, że obsługę finansowo-księgową prowadzi Centrum Rozwoju Społecznego, a w kwestii wyposażenia odsyła do protokołów posiedzeń. Skarżąca zarzuciła bezczynność organu w zakresie udostępnienia pełnej informacji. Sąd uznał Radę Osiedla za podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, stwierdził bezczynność w zakresie wykazu wyposażenia, ale nie uznał jej za rażące naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zobowiązał Radę Osiedla do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni w zakresie wykazu wyposażenia udostępnianego mieszkańcom w ramach organizowania osiedlowych wydarzeń kulturalno-oświatowych, stwierdził, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, oddalił dalej idącą skargę i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (spr.), Asesor WSA Marta Pająkiewcz-Kremis, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi I. J. na bezczynność Rady Osiedla [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Radę Osiedla [...] do rozpatrzenia w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy wniosku z dnia 15 lutego 2021 r. w zakresie wykazu wyposażenia udostępnianego mieszkańcom w ramach organizowania osiedlowych wydarzeń kulturalno-oświatowych; II. stwierdza, ze bezczynność, o której mowa w pkt I, nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa; III. oddala dalej idącą skargę; IV. zasądza od Rady Osiedla [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skarżąca I. J. wywiodła w piśmie z dnia 3 marca 2021 r. skargę na bezczynność Rady Osiedla [...] (dalej także jako "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie:
1) art. 61 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;
2) art. 10 ust 1 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Wobec powyższego wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 15.02.20121 r. oraz zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Na poparcie wniosku podała, że w dniu 15.02 2021 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej następującej treści: :
" (...) proszę o wykaz wszystkich faktur, rachunków, umów etc., obejmujący okres od początku bieżącej kadencji radnych do dnia przygotowania wnioskowanego zestawienia, a dostarczonych do biura Rady Osiedla przez radnych z P., w wyniku prowadzonych przez nich działań rzecz osiedla P. - proszę o wykaz wszystkich środków trwałych, które znajdują się na stanie Rady Osiedla [...] oraz wyposażenia udostępnianego mieszkańcom w ramach organizowania osiedlowych wydarzeń kulturalno – oświatowych."
W dniu 15.02.2021 r. została skarżącej udostępniona informacja publiczna w postaci dokumentu przesłanego pocztą elektroniczną, w którym poinformowano, że wymieniona Rada Osiedla jest jedną z 48 jednostek pomocniczych Gminy W. Operacje finansowe Rada Osiedla prowadzi w oparciu o plan finansowy przyjęty uchwałą RO. Obsługę finansowo-księgową i prawną oraz kontrolę funkcjonalną nad radami osiedla sprawuje w imieniu Prezydenta [...] W. Centrum Rozwoju Społecznego (WCRS). Pełną dokumentację finansowo-księgową posiada w/w jednostka. W związku z powyższym w celu uzyskania interesujących informacji należy się zwrócić do w/w jednostki.
Skarżąca zarzuciła, że otrzymana od organu informacja nie była przedmiotem złożonego wniosku, doszło więc do udostępnienia informacji publicznej innej niż objętej zakresem przedmiotowym wniosku. Termin do udostępnienia informacji publicznej upłynął po 14 dniach od złożenia wniosku. W związku z tym organ nie zrealizował w sposób prawidłowy wniosku, co sprawia, że pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi organ wniósł o odrzucenie skargi w całości, ewentualnie o jej oddalenie w całości.
W ocenie organu udzielono odpowiedzi na wniosek zgodnie z posiadaną wiedzą oraz zasobem posiadanych informacji. Rada Osiedla nie dysponuje materiałami jakich żąda skarżąca, ponadto nie ma takiego obowiązku, gdyż nie prowadzi rejestru faktur, rachunków i podobnych dokumentów. Nie przygotowuje żadnych zestawień związanych z poszczególnymi radnymi odnośnie do ich aktywności, działalności społecznej oraz o złożonych pismach, wnioskach itp. Obsługę finansowo - księgową wszystkich rad osiedli w imieniu Prezydenta W. prowadzi WCRS, o czym skarżąca została poinformowana i tam pokierowana. Wszystkie informacje o działalności Rady Osiedla oraz podejmowanych uchwałach dostępne są w protokołach, które umieszczane są na stronie internetowej. Dalej organ wymienił - na podstawie protokołów posiedzeń Rady - jakie na wniosek radnych wymienionego osiedla podjęto działania (a to między innymi dotyczące remontu chodnika, zgłoszenia projektu budowy parkingu, zgłoszenia wniosków w sprawie remontu łazienek w przedszkolu, progów zwalniających na ulicach, wniosków z prośbą o interwencję w sprawie zakłócania porządku publicznego, spożywania alkoholu w obrębie placu zabaw i boiska do koszykówki itd). Zauważono następnie, że Rada Osiedla to działalność w pełni społeczna i nie posiada środków finansowych i zasobów kadrowych żeby móc przygotowywać takie szczegółowe zestawienia i dane.
Organ stwierdził, że zgodnie z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 lutego 2011 r. II SA/Rz 824/10 podmioty tego rodzaju mają pomocniczy charakter, wykonują powierzone im zadania gminy i działają w ramach podmiotowości prawnej gminy. Same jednostki pomocnicze nie posiadają osobowości prawnej oraz umocowania do samodzielnego i obowiązków w sferze materialnego prawa administracyjnego. Z kolei wykaz środków trwałych zgodnie z pismem WCRS został przekazany skarżącej. Organ zaznaczył, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej a skarżąca prowadzi kampanię wyborczą.
Skarżąca w replice wniosła o nałożenie grzywny na organ oraz o uzupełnienie informacji publicznej w zakresie poniesionych wydatków ze środków publicznych, przeznaczonych na czteroletnie działania Rady Osiedla na terenie odrębnej części osiedla, której to wiedzy nie posiada W. Centrum Rozwoju Społecznego. Zacytowała postanowienia statutu Rady Osiedla. Zarzuciła, że brak prawidłowo prowadzonego przez organ rejestru faktur, rachunków, dokumentów, wydatków środków publicznych, nie stanowi podstawy do odmowy lub udzielenia niepełnej informacji publicznej, a tym bardziej odsyłania do organu nadrzędnego, który nie posiada szczegółowej wiedzy na temat wewnętrznego podziału środków przez Radę/Zarząd Rady. Analogicznie brak prowadzenia przez organ rejestru inicjatyw, działań radnych, a zatem pracy opłacanej z pieniędzy publicznych, nie stanowi podstawy do odmowy lub udzielenia niepełnej informacji publicznej. Poprzez brak zestawienia związanego z działaniami radnych skarżony organ nie posiada żadnych narzędzi weryfikacji pracy radnych, a zatem brak jest możliwości weryfikacji wydatkowania środków publicznych przez poszczególne osoby. W. Centrum Rozwoju Społecznego, poza ogólnym zbiorem dokumentów, nie posiada informacji dotyczącej zakupów, opłat etc., dotyczących działania radnych, co było tematem zapytania publicznego, taką wiedzę posiada wyłącznie Rada Osiedla. Zastrzeżenie budzi brak sporządzenia wykazu mienia znajdującego się w posiadaniu Rady Osiedla - wykaz W. Centrum Rozwoju Społecznego może obejmować tylko część środków zakupionych z funduszy publicznych, co w świetle obecnej sytuacji należałoby skonfrontować ze stanem faktycznym. Skarżony organ dopiero w odpowiedzi na skargę udzielił (niepełnych) informacji o zaledwie kilku inicjatywach radnych. Brak dostępu do wnioskowanych dokumentów i odsyłanie do innych, nadrzędnych organów, które nie posiadają tej wiedzy, stawiają pod znakiem zapytania sprawność i organizację działania Rady, jej Zarządu i ich wolę współpracy z mieszkańcami. W pozostałej części pisma skarżąca polemizowała ze stanowiskiem organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udzielenie informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.; dalej przywoływana jako "u.d.i.p.") stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – przywoływanej poniżej jako "p.p.s.a.").
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd orzeka na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:
1. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2. zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Według art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Bezczynność organu na gruncie unormowań u.d.i.p. zachodzi wówczas, gdy w zakreślonym ustawą terminie adresat wniosku nie udostępnia informacji publicznej ani nie wydaje decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej, nie powiadamia, że nie posiada wnioskowanej informacji publicznej, bądź nie informuje, że żądana informacja nie ma charakteru publicznego. Celem skargi na bezczynność jest zobligowanie organu do wydania aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony. Badając zasadność skargi na bezczynność sąd administracyjny najpierw ustala, czy stan bezczynności występował w chwili wniesienia skargi, a w razie potwierdzenia w tej okoliczności przeprowadza dalszą kontrolę według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dacie wydania orzeczenia sądowego.
Jak stanowi art. 14 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w formie czynności materialno-technicznej, w przypadku odmowy jej udostępnienia organ wydaje decyzję (art. 16 ust. 1 ustawy). Stosownie do art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W tym terminie (14 dni) podmiot zobowiązany powinien również poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji.
Przedmiotem skargi jest bezczynność wymienionej wyżej Rady Osiedla w zakresie udostępnienia wykazu wszystkich faktur, rachunków, umów etc., obejmującego okres od początku bieżącej kadencji radnych do dnia przygotowania wnioskowanego zestawienia, a dostarczonych do biura Rady Osiedla przez radnych, w wyniku prowadzonych przez nich działań rzecz osiedla oraz udostępnienia wykazu wszystkich środków trwałych, które znajdują się na stanie Rady Osiedla, a także wyposażenia udostępnianego mieszkańcom w ramach organizowania osiedlowych wydarzeń kulturalno – oświatowych.
W kwestii ustalenia, czy skarżony organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej trzeba podkreślić, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej,
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Wymeinione podmioty mają obowiązek udostępnienia informacji wtedy, gdy są w jej posiadaniu (ust. 3 art. 4 u.d.i.p.).
Jak podkreśla się trafnie w orzecznictwie, z prezentowanych uregulowań prawnych wnosić należy, że krąg podmiotów zobligowanych do udzielenia informacji publicznej nie jest ograniczony wyłącznie do podmiotów mieszczących się w pojęciu administracji w sensie organizacyjnym, lecz obejmuje również podmioty mieszczące się w pojęciu administracji w ujęciu funkcjonalnym. W tym świetle, użycie w art. 4 ust. 1 zwrotu "w szczególności" należy rozumieć w ten sposób, że każdy podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, jeśli wykonuje zadania władzy publicznej lub dysponuje majątkiem publicznym. W wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej", o jakim mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne", w odróżnieniu od pojęcia "zadanie władzy publicznej", ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Nadto, na tle przepisów ustawy z dnia 9 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (w stanie prawnym sprawy - j.t. Dz. U. z 2020 r., poz.. 713 ze zm. - zwanej dalej u.s.g.), w szczególności art. 5, powołanej ustawy. Zgodnie z art. 5 u.s.g., gmina może tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwa oraz dzielnice, osiedla i inne (ust. 1). Jednostkę pomocniczą tworzy rada gminy, w drodze uchwały (ust. 2), zaś zasady i tryb ich tworzenia, łączenia, podziału i znoszenia określa statut gminy (ust. 3). W piśmiennictwie podkreśla się, że jednostki pomocnicze to struktury społeczno-terytorialne, które nie są związkami samorządowymi, tzn. nie stanowią odrębnych korporacji i nie mają osobowości prawnej. Nie mając podmiotowości w sferze prawa prywatnego, są jednak podmiotami prawa publicznego, o czym przesądza fakt posiadania odrębnej organizacji z wybieralnymi organami. Mają też zdolność sądową. Pomocniczy charakter jednostek wyraża się w tym, że przejmując na swoim terytorium realizację zadań publicznych ułatwiają one gminie wykonywanie jej zadań. Ponadto jednostki pomocnicze mają własne statuty, odrębne od statutu gminy i statutów innych jednostek pomocniczych danej gminy, określające organizację i zakres działania tych jednostek, a także własne władze uchwałodawcze i wykonawcze. Jednostkom pomocniczym przysługuje również prawo zarządzania przydzielonym im mieniem komunalnym i korzystania zeń oraz rozporządzania, w ustalonym zakresie, dochodami z tego źródła. Mogą również prowadzić, na zasadach określonych w statucie gminy, gospodarkę finansową w ramach budżetu gminy. Nie mają natomiast prawa do tworzenia własnych budżetów, co wynika pośrednio z art. 51 ust. 1 u.s.g. (por. komentarz do art. 5 ustawy o samorządzie gminnym - A. Szewc, G. Jyż, Z. Pławecki, LEX 2012 r.). Poza tym, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 17 u.s.g., zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. Zadania własne obejmują również sprawy wspierania i upowszechniania idei samorządowej, w tym tworzenia warunków do działania i rozwoju jednostek pomocniczych i wdrażania programów pobudzania aktywności obywatelskiej. Ponadto według art. 166 ust. 1 Konstytucji RP zadania publiczne służące zaspokajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej są wykonywane przez jednostkę samorządu terytorialnego jako zadania własne.
Na kanwie rozpatrywanej sprawy podnieść zaś dodatkowo wypada, że organizacja i zasady działania oraz zadania skarżonej Rady Osiedla unormowane zostały w uchwale nr XIII/420/03 Rady Miejskiej W. w sprawie nadania statutu osiedla [...] (Dz. Urz. Woj. D. z 10 stycznia 2014 r. poz. 150).
W tym stanie rzeczy trzeba przyjąć, że Rada Osiedla jako jednostka pomocnicza gminy - realizująca określone w statucie zadania przekazane przez gminę i przejmująca realizację zadań własnych gminy, do których należy m.in. wspieranie i rozwój idei samorządu terytorialnego - jest w świetle art. 4 u.d.i.p. podmiotem wykonującym zadania publiczne, a więc i podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
Rozważając natomiast, czy zakres wniosku strony skarżącej dotyczy informacji publicznej, trzeba w pierwszym rzędzie podnieść, że w według art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w tym m.in. o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1, czyli wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie swoich kompetencji, przy czym ten ostatni przepis zawiera jedynie przykładowe wyliczenie rodzaju spraw uznanych za informację publiczną. W orzecznictwie oraz w piśmiennictwie przyjmuje się, że za informację publiczną należy uznać informację wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Generalnie zatem sprawy związane bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowią informację publiczną. W szczególności jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty nie będące organami administracji publicznej, w tym treść dokumentów używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań, niezależnie od tego, od kogo pochodzą. O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p., decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji.
W prezentowanym świetle, generalnie ujmując, wytworzone dokumenty oraz posiadane informacje w zakresie dysponowania mieniem przekazanym przez gminę do używania przez radę osiedla, stanowią informację publiczną, która podlega udostępnieniu - w ustawowym terminie, o którym mowa w art. 13 u.d.i.p.
W rozpoznawanej sprawie, niezwłocznie - w dacie wpływu wniosku, a zatem z zachowaniem ustawowego terminu, podmiot zobowiązany udzielił stronie skarżącej informacji co do pierwszego zapytania wniosku, albowiem podał, że ponieważ obsługę finansowo-księgową i prawną oraz kontrolę funkcjonalną nad radami osiedla sprawuje W. Centrum Rozwoju Społecznego, to kompletną dokumentację finansowo-księgową posiada ta jednostka gminy. Dotyczy to niewątpliwie żądanych przez stronę skarżącą wykazów faktur, rachunków, umów. To twierdzenie skarżonego organu znajduje oparcie w obowiązujących gminnych uregulowaniach prawnych, gdyż z uchwały Nr XLVIII/1132/17 Rady Miejskiej W. z dnia 23 listopada 2017 r. zmieniającej uchwałę nr XXV/905/08 Rady Miejskiej W. w sprawie utworzenia jednostki organizacyjnej pod nazwą "Centrum Informacji i Rozwoju Społecznego" w formie jednostki budżetowej oraz nadania jej statutu - (vide załącznik do uchwały nr XLVIII/1132/17 Rady Miejskiej W. z dnia 23 listopada 2017 r. ustanawiający statut tej jednostki organizacyjnej Gminy W.) wynika , że wymienione Centrum (§ 1. 1, § 3. 1) realizuje zadania w zakresie rozwoju społecznego oraz budowania społeczeństwa obywatelskiego poprzez działania w obszarze spraw społecznych, zdrowia publicznego, kultury, rekreacji, sportu i edukacji, a w szczególności wykonuje obsługę finansowo – księgową osiedli, prowadzi obsługę prawną osiedli, zawiera i realizuje umowy cywilnoprawne, porozumienia oraz składa inne oświadczenia woli na rzecz osiedli, w tym dotyczące obsługi eksploatacyjnej i bieżącej obsługi techniczno-remontowej siedzib osiedli, współpracuje w zakresie wykonywania zadań statutowych osiedli i zapewnienia pomocy radnym w sprawowaniu przez nich mandatów. Po myśli § 3. 2 statutu - prowadzenie zaś obsługi finansowo-księgowej dla osiedli obejmuje:
1) prowadzenie rachunkowości zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie;
2) prowadzenie ksiąg rachunkowych na podstawie dowodów księgowych, ujmujących zapisy zdarzeń w porządku chronologicznym i systematycznym;
3) prowadzenie czynności inwentaryzacyjnych w zakresie aktywów i pasywów;
4) wycenę aktywów i pasywów oraz ustalenie wyniku finansowego;
5) sporządzanie sprawozdań finansowych i budżetowych;
6) gromadzenie i przechowywanie dokumentacji płacowej i finansowo – księgowej;
7) prowadzenie obsługi rachunków bankowych;
8) prowadzenie obsługi kasowej.
W świetle § 3 ust.3 statutu, w ramach prowadzenia obsługi finansowo – księgowej do przedmiotu działania Centrum należy:
1) opracowywanie na podstawie wniosków organów osiedli projektów planów finansowych i ich zmian;
2) naliczanie oraz organizowanie wypłat wynagrodzeń z tytułu zawartych umów cywilnoprawnych.
Z cytowanych rozwiązań statutowych wnosić należy, że skoro całość wykonywanych operacji finansowo-księgowych, w tym rejestrację posiadanych aktywów (również środków trwałych) oraz zawieranie umów cywilnoprawnych prowadzi Centrum, to w konsekwencji twierdzenia Rady Osiedla o nieposiadaniu żądanych faktur, rachunków, umów, wykazów środków trwałych, trzeba uznać za wiarygodne. Jeśli Rada w zakreślonym ustawą terminie powiadomiła o tym stronę skarżącą wskazując organ właściwy do udostępnienia rzeczonej informacji publicznej (to znaczy wymienione Centrum) - trzeba przyjąć, że co do tej części wniosku nie pozostawała w bezczynności.
Odmiennie przedstawia się kwestia zapytania we wniosku strony skarżącej o wyposażenie udostępniane mieszkańcom w ramach organizowania osiedlowych wydarzeń kulturalno – oświatowych. W tej materii organ nie udzielił informacji, odsyłając ogólnikowo do protokołów posiedzeń Rady na stronie internetowej. Tymczasem nie było to działanie wystarczające, gdyż z udzielenia odpowiedzi w trybie wnioskowym zwalniało jedynie udostępnienie tej informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, o czym stanowił wyraźnie przepis art. 10 ust. 1 u.d.i.p. – w brzmieniu obowiązującym na dzień wywiedzenia skargi. Nadto z pisma WCRS z 24 lutego 2021 r. wynika, że ta jednostka organizacyjna nie jest w posiadaniu informacji o wyposażeniu udostępnianym w ramach osiedlowych imprez kulturalno-oświatowych. W statucie osiedla przepis § 32 ust. 1 stanowi, że osiedle korzysta i zarządza przekazanym mu mieniem komunalnym. Stosownie do ust. 2 § 32 statutu - organy osiedla samodzielnie decydują o sposobie wykorzystania przekazanego mienia w zakresie zwykłego zarządu, chyba że uchwały Rady Miejskiej stanowią inaczej.
Skarżony organ nie odniósł się w odpowiedzi na skargę do tej części zapytania strony skarżącej enigmatycznie jedynie odsyłając do treści protokołów, przy czym nie wiadomo czy one takie informacje zawierają. Wobec tego Sąd uznał, że w tej części organ na dzień złożenia skargi i na dzień orzekania w sprawie – pozostaje w zwłoce.
Z tych powodów Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności co do rozpoznania wniosku w zakresie wykazu wyposażenia udostępnianego mieszkańcom w ramach organizowania osiedlowych wydarzeń kulturalno-oświatowych i zobowiązał do załatwienia wniosku w tej części (o czym rozstrzygnięto w pkt I sentencji wyroku).
Rozstrzygając o omówionej bezczynności organu, Sąd nie stwierdził, aby miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji), ponieważ organ w zasadzie procedował co do wniosku niezwłocznie a w kwestii wyposażenia mógł błędnie zinterpretować swój obowiązek w kontekście treści cytowanego wyżej przepisu art. 10 u.d.i.p. W niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego braku podejmowania przez podmiot zobowiązany jakichkolwiek czynności, czy też lekceważenia wniosku skarżącej i braku woli załatwienia sprawy, które to przypadki można ewentualnie rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o znacznym ciężarze gatunkowym.
Z tych racji brak również uzasadnienia do nałożenia na organ grzywny, wobec czego Sąd w tej części oraz w zakresie pozostałych żądań skargi – skargę oddalił (pkt III sentencji wyroku). Jak już bowiem wyżej stwierdzono – organ nie pozostawał w bezczynności w zakresie wykazu umów, faktur etc. Z kolei zarzuty strony skarżącej sformułowane na stronach 2-3 pisma procesowego z dnia 18 czerwca 2021 r., dotyczce sposobu funkcjonowania Rady Osiedla, w tym braku rejestrów inicjatyw, zestawień działań radnych, narzędzi weryfikacji pracy radnych etc., są związane nie z materią u.d.i.p., lecz dotyczą kwestii nadzoru i kontroli nad działalnością rady osiedla. Tymczasem dostęp do informacji publicznej normowanej przepisami u.d.i.p. dotyczy sfery pozyskania przez każdego zainteresowanego jedynie informacji co do określonych faktów i dokumentów, a nie jest środkiem sprawowania bezpośredniego nadzoru nad działalnością organów. Nadzór i kontrolę nad działalnością Rady Osiedla sprawuje Rada Miejska W. oraz Prezydent (vide § 39 ust. 1 i § 40 ust. 1 zdanie drugie statutu osiedla). Tego rodzaju zagadnienia nie mają wpływu na istotę rozpoznawanej sprawy, która dotyczy wyłącznie bezczynności w sprawie zainicjowanej przez stronę skarżącą złożonym w dniu 15 lutego 2021 r. wnioskiem a zatem tylko wobec konkretnie sformułowanych w tymże wniosku zapytań. Z tego też względu nie jest dopuszczalne rozszerzenie przez stronę skarżącą wniosku na etapie postępowania przed sądem administracyjnym o nowe żądania jak "uzupełnienie wnioskowanej informacji publicznej w zakresie poniesionych wydatków ze środków publicznych, przeznaczonych na czteroletnie działania Rady Osiedla".
Orzeczenie o kosztach (pkt IV sentencji) uzasadnia przepis art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło