III FSK 184/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 7/22 w sprawie ze skargi I. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 października 2021 r. nr SKO.Pod/4140/757/2021 w przedmiocie ulgi płatniczej oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 7/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę I. Sp. z o. o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 18 października 2021 r., nr SKO.Pod/4140/757/2021 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2016 – 2018. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a." Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła I. Sp. z o. o. w K. (Spółka) zaskarżając ten wyrok w całości. Spółka wniosła na zasadzie art. 188 P.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 14 kwietnia 2021 r., ewentualnie na zasadzie art. 185 § 1 P.p.a.a wniosła o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Ponadto Spółka wniosła o zasądzenie na jej rzecz od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oraz złożyła oświadczenie, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie. Spółka zarzuciła zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie: - art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.) – dalej jako: "O.p." poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą przyjęciem, że skarżący nie legitymuje się ważnym interesem, tak publicznym jak i własnym do zastosowania ulgi podatkowej, - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) – dalej jako: "K.p.a." poprzez naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy z uwagi na niedostateczne ustalenie faktów i ich znaczenia, w szczególności w zakresie wiedzy skarżącego o posiadanym mieniu, a także opinii T. sporządzonej na potrzeby postępowania upadłościowego prowadzonego przed Sądem Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie pod sygnaturą [...], zaświadczającej, że Spółka nie posiadała żadnego majątku na dzień złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a."). Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może badać sprawy w całokształcie jej okoliczności faktycznych i prawnych. Granice kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku wyznaczają wskazane przez stronę skarżącą naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego. Sąd kasacyjny nie może zastępować stron postępowania i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lipca 2013 r., II FSK 2208/11; dostępny podobnie jak pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w ramach niniejszego uzasadnienia: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować uzasadnienia zarzutów kasacyjnych pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 2015 r., II FSK 1079/13). W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, a złożona skarga kasacyjna nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku. Odnosząc się do postawionych zarzutów naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., wskazać należy, że przepisy te nie miały w sprawie zastosowania. Wynika to wyraźnie z art. 3 § 1 pkt 2 K.p.a., który stanowi, że przepisów tego kodeksu nie stosuje się do spraw uregulowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z wyjątkiem przepisów o udziale prokuratora oraz w sprawie skarg i wniosków. W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe prowadziły postępowanie w oparciu o przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, nie mogły więc stosować przepisów K.p.a. i w konsekwencji Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do stwierdzenia naruszenia tych przepisów. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 67a § 1 pkt 3 O.p. należy przypomnieć, że zgodnie z tym przepisem organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Szerokie rozważania na temat wykładni art. 67a § 1 O.p., z odwołaniem się do dorobku doktryny i orzecznictwa, przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 lipca 2018 r., II FSK 1917/16. Wyrażone w tym wyroku poglądy podziela także skład orzekający w niniejszej sprawie. W ślad za przywołanym judykatem wskazać należy, że w art. 67a § 1 O.p. przewidziane zostały dwie przesłanki, przy zaistnieniu których organ podatkowy może w drodze decyzji zastosować ulgę podatkową - "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". W przypadku stwierdzenia, że w sprawie występuje jedna z przesłanek określonych w art. 67a § 1 O.p., organ w sposób uznaniowy, lecz nie dowolny, podejmuje decyzję o wyborze alternatywy - czy przyznać podatnikowi ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, czy też nie. W ten sposób wyznaczone są niejako dwie fazy postępowania podatkowego, prowadzonego w przedmiocie ulgi w spłacie zaległości podatkowej (wyrok NSA z 2 marca 2016 r., II FSK 2474/15). W pierwszej, organ podatkowy obowiązany jest dokonać ustalenia czy zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych przesłanek zastosowania ulgi, co wymaga zgromadzenia niezbędnego dla tych ustaleń materiału dowodowego oraz przeprowadzenia jego właściwej oceny. Organ zobligowany jest również wskazać, jak (zwłaszcza w kontekście istniejącego stanu faktycznego) należy postrzegać rozumienie przesłanki "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny". W tym zakresie granice obowiązków organu wyznaczają normy prawne zawarte w art. 122 O.p. (dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego), art. 187 § 1 O.p. (zgromadzenie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego), czy też art. 191 O.p. (dokonanie oceny na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona) oraz oczywiście właściwa wykładnia art. 67a § 1 O.p. Na podstawie art. 67a § 1 O.p. organ podatkowy może zastosować ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, jeżeli w indywidualnej sprawie ustali i oceni zaistnienie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego (wyrok NSA z 21 sierpnia 2015 r., II FSK 1703/13). Jak wynika ze stanu faktycznego ustalonego przez organy podatkowe i zaaprobowanego przez Sąd I instancji organy podatkowe stwierdziły, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki warunkujące umorzenie zaległości podatkowej, a to ważny interes podatnika i interes publiczny. Ustalenie to nie zostało skutecznie zakwestionowane w złożonej skardze kasacyjnej. Zatem, skoro nie wystąpiły przesłanki ważnego interesu strony ani interesu publicznego prawidłowo Sąd I instancji ocenił, że organ podatkowy obowiązany był do odmowy udzielenie wnioskowanej ulgi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 1 P.p.s.a., albowiem strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak sędzia NSA Sławomir Presnarowicz sędzia NSA Dominik Gajewski