VIII SA/Wa 34/22

WyrokWSA w Warszawie2022-04-12

Skład orzekający: Leszek Kobylski, Iwona Owsińska-Gwiazda, Iwona Szymanowicz - Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji ma kompetencje do ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków na podstawie wyceny nieruchomości dokonanej po wydaniu ostatecznej decyzji o przyznaniu pomocy finansowej, oraz czy w sprawie nie nastąpiło przedawnienie roszczenia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nieprawidłowo rozważyły kwestię przedawnienia roszczenia. Kluczowe było ustalenie daty popełnienia nieprawidłowości oraz prawidłowe zastosowanie przepisów o przedawnieniu, w tym maksymalnego 8-letniego terminu, który zapobiega nieograniczonemu przeciąganiu postępowania. Organy nie ustaliły jednoznacznie daty popełnienia nieprawidłowości ani nie zbadały prawidłowo biegu przedawnienia i jego przerwaniu w kontekście przepisów unijnych.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o pomoc finansową na pokrycie kosztów inwestycji, uwzględniając zakup gruntu. Po przyznaniu i wypłacie pomocy, organy ARiMR wszczęły postępowania weryfikacyjne, które doprowadziły do wznowienia postępowania i wydania decyzji uchylających poprzednie rozstrzygnięcia. Ostatecznie, w wyniku ustaleń dotyczących zawyżenia wartości nieruchomości, Dyrektor ARiMR wszczął postępowanie o ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków, co zostało utrzymane w mocy decyzją Prezesa ARiMR. Spółka zaskarżyła tę decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące braku kompetencji organu do ponownego ustalania wartości nieruchomości po wydaniu ostatecznej decyzji, istnienia sprzecznych decyzji oraz przedawnienia roszczenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2021 r. oraz zasądził od Prezesa ARiMR na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak (sprawozdawca), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stan faktyczny i prawny w przedmiotowej sprawie przedstawia się następująco: W dniu 22 lutego 2013 r. [...] Spółka z o.o. z siedzibą w L. (dalej: Grupa, Spółka, strona, skarżąca) złożyła w M. Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: MOR ARiMR) wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów owoców i warzyw i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od 1 lipca 2012 r. do 31 grudnia 2012 r., tj. II półrocze 4 roku realizacji Planu Dochodzenia do Uznania (dalej: PDU). Grupa w złożonym wniosku o płatność w kwocie poniesionych kosztów na inwestycję uwzględniła koszty zakupu gruntu przeznaczonego na budowę lub rozbudowę budynków i budowli, tj. zakup działki o numerze [...]za cenę 250.000 zł, dokonany na podstawie umowy sprzedaży - akt notarialny Rep. [...]. W wyniku rozpatrzenia złożonego wniosku decyzją z 7 sierpnia 2013 r. nr [...]Dyrektor ARiMR (dalej również jako organ I instancji) przyznał Grupie pomoc finansową: - na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów owoców i warzyw i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 151.598,81 zł oraz - na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU w wysokości 7.120.502,54 zł. Jednocześnie ww. decyzją Dyrektor ARiMR odmówił Grupie przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU w wysokości 839.526,12 zł. Pomoc finansowa w wysokości 7.272.101,35 zł została Grupie wypłacona 21 sierpnia 2013 r. Od ww. decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania pomocy finansowej Spółka wniosła odwołanie, w wyniku którego decyzją nr [...]z 1 października 2013 r. Prezes ARiMR (dalej również jako: organ odwoławczy, organ II instancji) uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Na skutek skargi strony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 marca 2014 r. w sprawie VIII SA/Wa 1136/13 uchylił zaskarżoną decyzję. Następnie pismem z 7 marca 2016 r. Dyrektor ARiMR poinformował stronę o obowiązku przeprowadzenia rekontroli oraz postępowania wyjaśniającego "ex-post" celem weryfikacji prawidłowości przyznania Spółce pomocy finansowej jako wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw. Jednocześnie w tym piśmie poinformowano o powołaniu biegłego rzeczoznawcy majątkowego do przeprowadzenia wyceny nieruchomości w celu weryfikacji wartości, które zostały przyjęte do wyliczenia pomocy, w tym do wyceny nieruchomości niezabudowanej nr ew. [...], położonej w miejscowości L., gmina B.. Taki operat wpłynął do organu I instancji 4 kwietnia 2016 r., z którego wynikała wartość ww. nieruchomości – 247.000 zł. Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji 11 kwietnia 2016 r. wydał decyzję nr [...], w której uchylił w części decyzję w zaskarżonej części dotyczącej odmowy przyznania pomocy na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU, przyznając pomoc finansową na część kwalifikowanych kosztów inwestycji za II półrocze 2012 r. w wysokości 395.966,88 zł, jednocześnie odmawiając pomocy w wysokości 443.559,24 zł. Łączna kwota pomocy finansowej, jaką Grupa otrzymała na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU wyniosła 7.516.469,42 zł. W związku z rozbieżnościami w zakresie wartości przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej część kosztów inwestycji ujętych w PDU za II półrocze 4 roku jego realizacji, postanowieniem z 18 lipca 2016 r. Dyrektor ARiMR wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją nr [...]z 7 sierpnia 2013 r. W wyniku wznowienia postępowania decyzją z 27 września 2016 r., nr [...]Dyrektor ARiMR: - uchylił decyzję ostateczną z 7 sierpnia 2013 r. w części dotyczącej przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w PDU za ww. okres, - przyznał pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w PDU za powyższy okres w kwocie 7.118.252,54 zł oraz - odmówił przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU w wysokości 2.250 zł. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, natomiast w toku postępowania do akt sprawy wpłynęło postanowienie Prokuratury Regionalnej w W.z 5 maja 2017 r., która w sprawie o sygnaturze [...] wszczęła śledztwo w przedmiocie doprowadzenia w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w bliżej nieustalonym czasie nie wcześniej niż w 2008 r. i nie później niż w grudniu 2016 r. w W. przy ul. [...] do niekorzystnego rozporządzenia mieniem ARiMR w stosunku do mienia znacznej wartości w kwocie nie wyższej niż 21.302.659,77 zł, poprzez przedłożenie przez m.in. [...] Sp. z o.o. nierzetelnych dokumentów dotyczących okoliczności o istotnym znaczeniu dla otrzymywania dofinansowania ze środków finansowych krajowych oraz Unii Europejskiej oraz wprowadzenia pracowników ARiMR w błąd co do rzeczywistej wysokości ponoszonych kosztów inwestycyjnych, w konsekwencji czego ARiMR poniosła szkodę w kwocie nie niższej niż 21.302 659,77 zł, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w związku z art. 294 § 1 k.k. w zbiegu z art. 297 § 1 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. W związku z powyższym organ odwoławczy decyzją z 13 października 2017 r. nr [...] - uchylił w zaskarżonej części decyzję Dyrektora ARiMR z 27 września 2016 r. nr [...]o uchyleniu decyzji ostatecznej z 7 sierpnia 2013 r. nr [...]w zakresie dotyczącym odmowy przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU za okres od 1 lipca 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. (II półrocze 4 roku realizacji PDU) w wysokości 2.250 zł, - uchylił w powyższej części decyzję ostateczną z 7 sierpnia 2013 r. nr [...]w części dotyczącej przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU w wysokości 2.250 zł oraz - zawiesił w tej części płatność w sprawie z wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów owoców i warzyw i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU za okres od 1 lipca 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. (II półrocze 4 roku realizacji PDU) w wysokości 2.250 zł (75% x 3.000 zł). Zawiadomieniem z 11 czerwca 2021 r. Dyrektor ARiMR wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia Grupie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków finansowych. Decyzją z 1 lipca 2021 r. nr [...] Dyrektor ARiMR, działając na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2019 r. poz. 1505, dalej: ustawa o Agencji), art. 9 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz.U. z 2021 r. poz. 618, dalej: ustawa o organizacji rynków), art. 67 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz.Urz.UE.L. 138 z 25.05.2017 r., dalej: rozporządzenie nr 2017/891), art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.Urz.UE.L.1995.312.1 z 23.12.1995 r., dalej: rozporządzenie nr 2988/95) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.), ustalił Grupie kwotę nienależnie pobranych środków finansowych w wysokości 2.250 zł, uzyskanych na mocy decyzji Dyrektora ARiMR z 7 sierpnia 2013 r. nr [...]o przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU za okres od 1 lipca 2012 r. do 31 grudnia 2012 r., tj. za II półrocze 4 roku realizacji PDU) wraz z odsetkami w wysokości 3,50 %, liczonymi od dnia wypłaty, tj. 21 sierpnia 2013 r., do dnia zwrotu. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jako samodzielną podstawę prawną w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych przez Grupę środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej. Wskazał, że ustalenia, będące podstawą wydania takiej decyzji mogą wynikać z przeprowadzonej kontroli przez stosowne komórki ARiMR, w czasie których zostaną stwierdzone nieprawidłowości czy też niezgodności. Dyrektor ARiMR uznał, że strona, wnioskując o refundację kosztów zakupu nieruchomości gruntowej nr [...], położonej we wsi L., gmina B., powiat g., województwo m., zawyżyła jej wartość o 3.000 zł, a tym samym nie zrealizowała celu, określonego w art. 122 lit. c tiret (iii) rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz.Urz.UE.L.299 z 16 listopada 2007 r., s. 1 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 1234/2007), a dotyczącego optymalizacji kosztów, jak również nie dopilnowała, aby jej działanie było zgodne z art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 305, dalej: u.f.p.), tj. aby wydatki publiczne (a do takich należy pomoc uzyskana przez Grupę w ramach wsparcia dla producentów owoców i warzyw) dokonywane były w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów. Z uwagi na wydanie przez Prezesa ARiMR decyzji z 13 października 2017 r. nr [...]strona utraciła podstawę prawną do przyznania jej płatności w kwocie 2.250 zł. Decyzja ta, jako ostateczna, jest wiążąca dla organu na okoliczności w niej stwierdzone. Poza tym ww. do zwrotu kwota wynika z samodzielnych ustaleń organu – operatu szacunkowego sporządzonego na zlecenie Agencji. Organ I instancji ocenił również negatywną przesłankę niezbędną do ustalenia Grupie kwoty nienależnie pobranej płatności, wynikającą z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95. W tym zakresie skupił się na wyjaśnieniu pojęcia "program wieloletni", który winien być rozumiany szeroko, jako zaplanowany na kilka lat i finansowany ze środków Unii Europejskiej bez względu na rodzaj polityki UE (wyrok TSUE z 15 czerwca 2017 r., sygn. akt C-436/15, pkt 45-46, pkt 51). W przypadku programu wieloletniego w art. 3 ust. 1 akapit 2 ww. rozporządzenia przewidziano modyfikację upływu terminu przedawnienia przez jego przedłużenie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Organ I instancji ustalił, że termin przedawnienia dochodzenia od Grupy nienależnych lub nadmiernych płatności został przedłużony do daty zakończenia programu wieloletniego, tj. do 31 maja 2020 r. Przed upływem tego terminu doszło do przerwania przedawnienia poprzez wydanie ostatecznej decyzji Prezesa ARiMR z 13 października 2017 r. nr [...], zatem przedmiotowa sprawa nie jest przedawniona. Od powyższej decyzji Spółka, działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. W odwołaniu wskazano następujące zarzuty: 1) zaskarżona decyzja zapadła bez podstawy prawnej, ponieważ Dyrektor ARiMR nie posiada kompetencji do wzruszania prawomocnych decyzji w trybie postępowania o ustalenie nienależnie pobranych środków poprzez ponowne ustalenia faktyczne w postaci sporządzonego na zlecenie organu operatu szacunkowego na okoliczność określenia wartości rynkowej zakupionej przez stronę nieruchomości, położonej we wsi L.. W ocenie skarżącej wszczęcie postępowania o ustalenie nienależnie pobranych płatności może nastąpić w przypadku wzruszenia ostatecznej decyzji o przyznaniu pomocy odrębną decyzją w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w procedurze administracyjnej, względnie po ujawnieniu nieprawidłowości zachodzących po wypłacie pomocy finansowej, związanych z naruszeniem nałożonych na organizację zobowiązań w związku z przyznaną pomocą finansową; 2) w przedmiotowej sprawie w odniesieniu do decyzji o przyznaniu pomocy finansowej toczyło się postępowanie wznowieniowe, zakończone uchyleniem decyzji o przyznaniu pomocy finansowej w części i zawieszeniem w części płatności, która odpowiada kwocie nienależnie pobranej, wskazanej w zaskarżonej decyzji. Zdaniem strony nie może istnieć sytuacja, kiedy w obrocie pozostaje decyzja zawieszająca płatności i jednocześnie decyzja nakazująca ich zwrot. Ponadto decyzja wznowieniowa nie została ostatecznie wyeliminowana przez sąd administracyjny, ponieważ sprawa w dalszym ciągu jest w toku w Naczelnym Sądzie Administracyjnym; 3) w niniejszej sprawie upłynął termin przedawnienia wskazany w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95. Decyzją z 28 października 2021 r. nr [...]Prezes ARiMR, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, powołując się na przepisy prawa unijnego i krajowego, na podstawie których działał w niniejszej sprawie, wskazał, że wypłacone nienależnie Grupie środki finansowe pochodzą ze środków Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (dalej: EFRG) oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Agencji. Przepis ten przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych, jednak nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata. Obejmuje więc swoim zakresem pobranie środków publicznych przekazanych na rachunek bankowy rolnika, uznanych następnie za pobrane nienależnie. Z sytuacją, w której dochodzi do nienależnego pobrania środków przyznanych w ramach działań objętych konkretnym programem ma miejsce, gdy doszło do stwierdzenia przez ARiMR, iż dana osoba dopuściła się nieprawidłowości. Organ odwoławczy, powołując się na treść art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95, wskazał, że nieprawidłowość, stanowiąca podstawę do podjęcia środków chroniących interesy finansowe Wspólnot Europejskich, obejmuje wszystkie przypadki, w których stwierdzono jakiekolwiek naruszenie prawa wspólnotowego w działaniu lub zaniechaniu rolnika, powodujące lub mogące spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty. Grupa natomiast powinna realizować cel, polegający na wydatkowaniu środków, zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności, w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów. W wyniku analizy zgromadzonej w sprawie dokumentacji organ II instancji ustalił, że operat szacunkowy, sporządzony 6 kwietnia 2012 r. przez J. K. na wniosek członka Grupy – Z.S., dotyczący nieruchomości gruntowej, położonej na działce ewidencyjnej nr [...] w miejscowości L., określał wartość rynkową tej nieruchomości na kwotę 255.892 zł. Jednocześnie strona we wniosku o przyznanie pomocy finansowej za okres od 1 lipca 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. (II półrocze 4 roku realizacji PDU) w tabeli dotyczącej kosztów zakupu gruntu wskazała kwotę 250.000 zł. Na potwierdzenie poniesionego kosztu zakupu gruntu Grupa przedstawiła umowę sprzedaży ww. nieruchomości z 26 kwietnia 2012 r. w formie aktu notarialnego Nr [...]. Natomiast operat szacunkowy dotyczący ww. nieruchomości, sporządzony 30 marca 2016 r. przez A. P. na wniosek organu I instancji, określał wartość rynkową tej nieruchomości na kwotę 247.000 zł. To właśnie ten operat szacunkowy został uznany za wiarygodny dowód, na podstawie którego organy oparły swoje aktualne rozstrzygnięcia. Wycena wartości przedmiotowej nieruchomości została bowiem dokonana na dzień transakcji umowy sprzedaży, w przeciwieństwie do operatu złożonego przez stronę, który określał tę wartość na dzień 6 kwietnia 2012 r., tj. blisko miesiąc przed datą zawarcia umowy sprzedaży. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że przedmiotowy dowód, jak również okoliczności faktyczne ustalone na podstawie tego dowodu, nie zostały zakwestionowane przez stronę ani w postępowaniu wznowieniowym, ani w niniejszym postępowaniu dotyczącym ustalenia kwoty nienależnie pobranej pomocy finansowej. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy uznał, że strona zawyżyła o 3.000 zł wartość niezabudowanej nieruchomości położonej w L., oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]. Tym samym Spółka nie zastosowała się do przepisów, aby wydatki publiczne dokonywane były w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów. Z uwagi na fakt, że Grupa, składając wniosek o pomoc finansową na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w PDU za II półrocze 4 roku jego realizacji, zawyżyła wartość inwestycji dotyczącej zakupu ww. nieruchomości o 3.000 zł, to przyznana stronie kwota pomocy w tym zakresie powinna zostać pomniejszona o kwotę 2.250 zł (75% kwoty 3.000 zł). Odnosząc się do pierwszego zarzutu odwołania Prezes ARiMR stwierdził, że wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia Grupie kwoty nienależnie pobranej pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji było konsekwencją stwierdzonych nieprawidłowości w toku rekontroli, a zgodnie z przytoczonym w decyzji orzecznictwem sądów administracyjnych nie wymaga uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznych decyzji o przyznaniu pomocy. W odniesieniu do drugiego zarzutu odwołania organ II instancji wskazał, że wszczęcie postępowania w jednym z nadzwyczajnych trybów i wydanie w tym zakresie rozstrzygnięcia w stosunku do Grupy nie zamyka organom ARiMR drogi do prowadzenia odrębnego postępowania, którego przedmiotem jest ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności (pomocy). Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji rozważył również kwestię przedawnienia w przedmiotowym postępowaniu (zarzut trzeci odwołania). Powołując obszerne fragmenty wyroku TSUE z 15 czerwca 2017 r., sygn. akt C-436/15, wskazał na konieczność ustalenia momentu ostatecznego zakończenia programu wieloletniego w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie 2 rozporządzenia nr 2988/95. W tym zakresie stwierdził, że pomoc finansowa dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw została ustanowiona na podstawie art. 103a ust. 1 rozporządzenia nr 1234/2007. W obowiązującym od 1 stycznia 2014 r. rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków produktów rolnych (...) (Dz.Urz.UE.L.347/671 z 20.12.2013 r., dalej: rozporządzenie nr 1308/2013) nie kontynuowano przedmiotowej pomocy. Jednak zgodnie z art. 231 ust. 2 ww. rozporządzenia możliwa była kontynuacja programów wieloletnich przyjętych przed dniem 1 stycznia 2014 r. aż do wygaśnięcia tych programów. Zgodnie z art. 125e ust. 1 akapit 3 rozporządzenia nr 1308/2013 okres przejściowy nie mógł przekraczać pięciu lat. W związku z tym ostatnie wstępnie uznane grupy producentów owoców i warzyw zakończyły realizację swoich PDU w 2018 r., co oznacza dopuszczalność złożenia wniosku o uznanie organizacji producentów i przyznania płatności za ostatni okres realizacji PDU w roku 2019 (art. 45 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, Dz.Urz.UE.L.157 z 15.06.2011 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 543/2011). Zatem ostatni termin na złożenie wniosku upłynął 31 marca 2019 r. Zgodnie zaś z art. 45 ust. 3 rozporządzenia nr 543/2011 Państwo członkowskie ma 6 miesięcy na rozpatrzenie wniosku o płatność. W związku z tym można przyjąć, że ostatnia płatność powinna być dokonana maksymalnie do 30 września 2019 r. Ponadto w myśl art. 51 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania i monitorowania jej (...) (Dz.Urz.UE.L.347/549 z 20.12.2013, dalej: rozporządzenie nr 1306/2013) Komisja przyjmuje akty wykonawcze zawierające decyzję w sprawie rozliczenia sprawozdań finansowych akredytowanych agencji płatniczych do 31 maja danego roku. Skoro ostatnia płatność powinna być dokonana do 30 września 2019 r., to termin na rozliczenie przez Komisję upływał 31 maja 2020 r. W związku z powyższym Prezes ARiMR uznał, że w przedmiotowej sprawie termin przedawnienia dochodzenia nienależnie lub nadmiernie wypłaconej pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU za okres od 1 lipca 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. w zakresie kwoty 2.250 zł, przyznanych decyzją Dyrektora ARiMR z 7 sierpnia 2013 r. został przedłużony do daty zakończenia programu, tj. do 31 maja 2020 r. Istotnym jest, że przed upływem tego terminu doszło do przerwania biegu przedawnienia, określonego w art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie 2 rozporządzenia nr 2988/95 poprzez doręczenie 19 października 2017 r. ostatecznej decyzji Prezesa ARiMR z 13 października 2017 r. nr 103/16/17. Ponowne przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpiło z dniem wszczęcia Grupie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji, tj. 11 czerwca 2021 r., z uwagi na ww. nieprawidłowość, a także 12 lipca 2021 r., tj. w dniu doręczenia decyzji Dyrektora ARiMR z 1 lipca 2021 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej w wysokości 2.250 zł. Niezasadny jest więc trzeci zarzut odwołania odnośnie do zaistnienia negatywnej przesłanki do wydania decyzji o ustaleniu Grupie nienależnie pobranych środków finansowych w wysokości 2.250 zł, uzyskanych na mocy decyzji z 7 sierpnia 2013 r. nr [...]. Do powyższej kwoty należy doliczyć odsetki zgodnie z art. 67 rozporządzenia nr 2017/891 w wysokości 3,50%, liczone od dnia wypłaty do daty zwrotu. Decyzję Prezesa ARiMR nr [...]z 28 października 2021 r. Spółka, działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła skargą, wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w postaci: 1) błędnego zastosowania art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji w związku z art. 44 ust. 3 u.f.p. w związku z art. 33 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 2018/1146 w związku z art. 122 lit. c) rozporządzenia Rady (WE) 1234/2007, poprzez ustalenie decyzją administracyjną kwoty 2.250 zł nienależnie pobranych płatności przez skarżącą, otrzymanej na mocy ostatecznej i prawomocnej decyzji nr [...], na podstawie wykonanej na zlecenie organu I instancji wyceny rzeczoznawcy, pomimo że ww. przepisy nie dają kompetencji organom Agencji do ustalania nienależnie pobranych środków na podstawie ustaleń w zakresie wyceny nieruchomości poczynionych po ich przyznaniu ostatecznymi i prawomocnymi decyzjami; 2) błędnego zastosowania art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95, poprzez przyjęcie, że zaskarżona decyzja może zostać wydana, ponieważ okres przedawnienia uległ przerwaniu, pomimo że od dnia dopuszczenia się rzekomej nieprawidłowości do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy minęło 8 lat, a zatem upłynął maksymalny podwójny termin przedawnienia. W konsekwencji podniesienia powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji stanowił art. 29 ustawy o Agencji. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej – następuje w drodze decyzji administracyjnej. Z kolei zgodnie z art. 29 ust. 2 ww. ustawy właściwym w sprawie ustalania kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. W pierwszej kolejności należy zgodzić się z organami orzekającymi w niniejszej sprawie, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym prowadzonym w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, w którym następuje określenie nienależnie pobranych środków finansowych pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Co istotne, dla ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności nie jest konieczne wzruszanie decyzji przyznających płatność i dopuszczalne jest uznanie za nienależnie pobrane płatności za ten okres nawet w sytuacji, gdy w porządku prawnym pozostaje ostateczna decyzja przyznająca płatność (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2019 r., I GSK 192/18, publ. Lex nr 2700671, wyrok WSA w Olsztynie z 5 lutego 2020 r., I SA/Ol 567/19, publ. Lex nr 2798783, wyrok WSA w Poznaniu z 9 kwietnia 2019 r. III SA/Po 85/19, publ. CBOSA). Środki publiczne, w tym pochodzące z UE, muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Prawo wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i Państwa Członkowskie obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem. Jeśli bowiem okaże się, że dotacja czy dofinansowanie unijne zostało pobrane przez beneficjenta nienależnie lub w nadmiernej wysokości, albo zostało wykorzystane w niewłaściwy sposób, instytucja kontrolująca rozpoczyna procedurę windykacji środków unijnych (por. wyrok WSA w Warszawie z 13 stycznia 2012 r., V SA/Wa 1732/11, publ. CBOSA). Ogólne zasady dotyczące kontroli oraz środków administracyjnych i kar dotyczących nieprawidłowości w odniesieniu do prawa wspólnotowego w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich wprowadza rozporządzenie nr 2988/95, mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Z treści art. 4 ust. 1 tiret 1 tego rozporządzenia wynika, że każda nieprawidłowość będzie pociągała za sobą z reguły cofnięcie bezprawnie uzyskanej korzyści poprzez zobowiązanie do zapłaty lub zwrotu kwot pieniężnych należnych lub bezprawnie uzyskanych. Z kolei przez pojęcie nieprawidłowości, zgodnie z art. 1 ust. 2 ww. rozporządzenia, należy rozumieć jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem. W sprawach związanych z dochodzeniem zwrotu dofinasowania unijnego w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji organy ARiMR, zanim ustalą w drodze decyzji administracyjnej kwotę należności do zwrotu, winny w pierwszej kolejności prawidłowo ustalić początek biegu przedawnienia nieprawidłowości. Przedawnienie bowiem, o ile wystąpi, wywołuje ten skutek, że organ jest zobowiązany co do zasady do zakończenia postępowania przez jego umorzenie. Upływ terminu przedawnienia musi być zatem uwzględniony z urzędu przez organ, przed którym toczy się postępowanie. Instytucja przedawnienia w rozporządzeniu nr 2988/95 została uregulowana w art. 3 ust. 1 następująco: "Okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1". Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że organy w niniejszej sprawie nieprawidłowo rozważyły kwestię przedawnienia. Przede wszystkim brak jest ustaleń dotyczących daty dopuszczenia się przez Spółkę nieprawidłowości, co jest kluczowym momentem dla przedawnienia (art. 3 ust. 1 akapit 1 zdanie 1 rozporządzenia nr 2988/95). Rację mają organy, że pomoc finansowa dla wstępnie uznanych grup owoców i warzyw realizowana jest z funduszu EFRG w ramach programu wieloletniego, który został zakończony w dacie 31 maja 2020 r. Jednak analizując przedawnienie jako negatywną przesłankę do ustalenia Grupie nienależnie pobranej płatności organy skupiły się jedynie na okoliczności, że mamy do czynienia z programem wieloletnim, dla którego okres przedawnienia biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu (art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie 2 rozporządzenia nr 2988/95), a więc został on przedłużony do daty zakończenia programu, tj. do 31 maja 2020 r. Poza tym organ I instancji ustalił, że przed upływem tego terminu doszło do przerwania biegu przedawnienia w dacie 13 października 2017 r. (data wydania decyzji Prezesa ARiMR z 13 października 2017 r.), natomiast organ odwoławczy wskazał w tym zakresie datę 19 października 2017 r. (data doręczenia ww. decyzji), a następnie kolejne daty przerwania biegu przedawnienia, tj. 11 czerwca 2021 r. (wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej pomocy finansowej) i 12 lipca 2021 r. (data doręczenia decyzji organu I instancji). Żaden z organów, jak już wyżej wskazano, nie ustalił w swoich decyzjach, kiedy Spółka dopuściła się przedmiotowej nieprawidłowości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy na stronie 8 wskazał, że naruszenie prawa w realiach niniejszej sprawy miało miejsce w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy za II półrocze roku 2012, zaś na stronie 9 uznał, że termin przedawnienia należałoby liczyć najwcześniej od daty płatności, a nie od daty zakupu nieruchomości albo wydania decyzji o przyznaniu pomocy (jak twierdzi skarżący w skardze). Na rozprawie 12 kwietnia 2022 r. pełnomocnik organu uznał z kolei, że do programów wieloletnich nie stosuje się 8-letniego terminu wskazanego w art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95, a termin przedawnienia liczy się na nowo w przedmiotowej sprawie od daty wydania decyzji we wrześniu 2016 r. oraz w październiku 2017 r., kiedy nastąpiło kolejne przerwanie biegu przedawnienia. Zdaniem pełnomocnika organu fakt zakończenia programu wieloletniego nie ma wpływu na termin przedawnienia, a w sprawie ma zastosowanie jedynie art. 3 ust. 1 akapit 1 i 3, nie zaś akapit 4 rozporządzenia nr 2899/95 (k. 53v akt sądowych). W ocenie Sądu organy błędnie uznały, że w przypadku programu wieloletniego termin przedawnienia ustala się w oderwaniu od art. 3 ust. 1 akapit 4 ww. rozporządzenia. Zarówno z brzmienia jak i ze struktury art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 wynika, że w 4 akapicie tego przepisu ustanowiony został mający zastosowanie do przedawnienia nieprawidłowości nieprzekraczalny termin upływający najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi przedawnienia określonemu w akapicie 1 tego ustępu, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary (tak wyrok TSUE z 11 czerwca 2015 r., C-52/14, publ. Lex nr 1729522). Okres 8-letni, o którym mowa w art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95, nie jest terminem przedawnienia sensu stricto, lecz terminem wyznaczającym maksymalny czas, w którym może dochodzić do wydłużenia terminu przedawnienia. Innymi słowy, po upływie 8 lat, mimo że od kolejnego przerwania terminu przedawniania nie upłynęły jeszcze 4 lata, organ nie może ustalić kwoty do zwrotu z tytułu nienależnie pobranych płatności. Tak samo musi postąpić w sytuacji, gdy upłynie 4-letni termin przedawniania, mimo że nie upłynie jeszcze 8-letni okres, o którym mowa w powołanym przepisie. Wprowadzone przez prawodawcę unijnego okresy (czteroletni i ośmioletni) spełniają inne zadanie, a tym samym wywołują inne skutki prawne (por. wyrok NSA z 17 czerwca 2020 r., I GSK 10/20, publ. CBOSA). Cele instytucji przedawnienia powinny uwzględniać zarówno interesy Unii realizowane przez stosowne działania organów, jak i interesy podmiotów gospodarczych co do ostateczności podejmowanych działań. TSUE w wyroku z 15 czerwca 2017 r. w sprawie C-436/15 wskazał, że przedawnienie przewidziane w przepisie art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie 2 rozporządzenia nr 2988/95 dla programu wieloletniego pozwala po pierwsze zagwarantować, że dopóki program nie jest ostatecznie zakończony, dopóty właściwy organ może nadal podejmować czynności w sprawie nieprawidłowości, których dopuszczono się w ramach wykonywania tego programu, w celu ułatwienia ochrony interesów finansowych Unii (zob. podobnie wyrok z 6 października 2015 r., C-59/14, EU:C:2015:660, pkt 26). Po drugie celem tego przepisu jest zapewnienie pewności prawa dla podmiotów gospodarczych. Podmioty te powinny być bowiem w stanie określić, które z dokonywanych przez nie czynności można uznać za ostateczne, a które mogą być jeszcze przedmiotem dochodzenia (wyrok z 11 czerwca 2015 r., C-52/14, EU:C:2015:381, pkt 24). Ponadto TSUE wskazał (pkt 63 wyroku w sprawie C-436/15), że ze względu na ten podwójny cel, aby określić datę "ostatecznego zakończenie programu", do której biegnie okres przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie 2 rozporządzenia nr 2988/95, należy uwzględnić dzień zakończenia danego programu wieloletniego. W efekcie TSUE orzekł, że artykuł 3 ust. 1 ww. rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że termin przedawnienia nieprawidłowości, której dopuszczono się w ramach programu wieloletniego biegnie od dnia popełnienia owej nieprawidłowości, zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit 1. Poza tym program wieloletni uznaje się za "ostatecznie zakończony" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie 2 rozporządzenia nr 2988/95 w dniu przewidzianym na zakończenie tego programu, zgodnie z przepisami, które go normują. Z powyższego jednoznacznie wynika, że normy prawa unijnego określają datę graniczną, do której przedawnienie zobowiązań nie może nastąpić oraz ustanawiają szczególną regulację instytucji przedawnienia. W przypadku programów wieloletnich, a do takich należy wsparcie finansowe wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw, które realizują je z funduszu EFRG w ramach planów dochodzenia do uznania podzielonych na etapy, do przedawnienia nie może dojść wcześniej niż z chwilą zakończenia programu. Zauważyć jednak należy, że ostateczne zakończenie programu nie oznacza bezwzględnie upływu terminu przedawnienia w odniesieniu do wszystkich ewentualnych nieprawidłowości, których dopuszczono się w trakcie wdrożenia tego programu. Ma to miejsce jedynie w odniesieniu do nieprawidłowości, które ustały ponad 4 lata przed ostatecznym zakończeniem programu, przy czym wobec braku przerwania biegu przedawnienia ze względu na jeden z powodów przewidzianych w art. 3 ust. 1 akapit 3 rozporządzenia nr 2988/95, nieprawidłowości te przedawnią się automatycznie wraz z zakończeniem projektu (por. wyrok TSUE z dnia 15 czerwca 2017 r. sygn. akt C-436/15). Termin przedawnienia mający zastosowanie do programów wieloletnich przewidziany w art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie 2 rozporządzenia nr 2988/95 pozwala jedynie na wydłużenie terminu przedawnienia, a nie na jego skrócenie. Jeśli zaś w tak zakreślonym okresie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania, zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit 3 ww. rozporządzenia, to po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo (por. wyrok WSA w Gdańsku z 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 171/18, publ. Lex nr 2493573). Jednak niezależnie od ilości zdarzeń przerywających okres przedawnienia, upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres 8 lat, tj. podwójny termin okresu przedawnienia, wynikający z art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95. Nie można więc uznać, zdaniem Sądu, że do programu wieloletniego nie stosuje się terminu 8-letniego, który ma zapobiegać sytuacjom przeciągania w nieskończoność przedawnienia danej nieprawidłowości poprzez powtarzające się przerywające je czynności. Podmioty gospodarcze muszą mieć bowiem zagwarantowaną pewność prawa. Organ odwoławczy, ponownie rozpoznając sprawę w jej całokształcie, zgodnie z art. 15 k.p.a., nie dokonał właściwej wykładni art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95. Nie ustalił przede wszystkim daty dopuszczenia się przez stronę nieprawidłowości, o której mowa w art. 1 ust. 2 tego rozporządzenia. W tym zakresie powinien dostrzec uchybienie organu I instancji, tym bardziej, że w odwołaniu skarżąca zawarła zarzut przedawnienia przedmiotowej należności. Datę ustalenia nieprawidłowości organ odwoławczy wskazuje dopiero w odpowiedzi na skargę, polemizując z zarzutem skarżącej w tym zakresie, jednak jest niekonsekwentny, bowiem raz twierdzi, że jest to dzień złożenia wniosku o pomoc finansową za II półrocze 2012 r. - 23 lutego 2013 r., a drugi raz data wypłaty pomocy – 21 sierpnia 2013 r. Organ administracji winien w tym zakresie poczynić jednoznaczne ustalenia w decyzji (nie w odpowiedzi na skargę), aby dać stronie możliwość jej zaskarżenia. Po ustaleniu daty nieprawidłowości (art. 3 ust. 1 akapit 1 zdanie 1 rozporządzenia nr 2988/95) należy następnie zbadać, czy doszło do przerwania biegu przedawnienia w niniejszej sprawie i w jakich datach (art. 3 ust. 1 akapit 3 rozporządzenia nr 2988/95). Następnie należy ustalić na podstawie art. 3 ust. 1 zdanie 1, ust. 2 zdanie 2, ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia nr 2988/95 oraz wytycznych zawartych w niniejszym uzasadnieniu, czy dochodzona należność nie jest przedawniona. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania w kwocie 597 zł orzeczono w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło