II SA/Wa 3085/21
WyrokWSA w Warszawie2022-04-13
Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Karolina Kisielewicz, Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, wydając decyzję w sprawie wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, uwzględnił wiążącą ocenę prawną wyrażoną w poprzednim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego?Ratio decidendi
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji naruszył art. 153 P.p.s.a., nie stosując się do oceny prawnej zawartej w poprzednim wyroku WSA, który stwierdził, że służba skarżącego była krótka i stanowiła przypadek szczególnie uzasadniony. Organ błędnie zinterpretował te przesłanki w kolejnej decyzji, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
J.R. wnioskował o wyłączenie stosowania niektórych przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił, a następnie utrzymał w mocy decyzję odmowną. WSA uchylił tę decyzję, wskazując na błędy w wykładni przepisów. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister ponownie wydał decyzję odmowną, nie uwzględniając w pełni oceny prawnej sądu. J.R. ponownie zaskarżył decyzję, domagając się jej uchylenia i wydania decyzji uwzględniającej jego wniosek. WSA uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędzia WSA Karolina Kisielewicz Asesor WSA Michał Sułkowski (spr.) Protokolant referent stażysta Katarzyna Jaszczołt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję.
J. R. w piśmie z 11 października 2017 r. wniósł do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej również "MSWiA" lub "Minister") o zastosowanie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (dalej "ustawa zaopatrzeniowa").
MSWiA decyzją z [...] października 2018 r. nr [...] odmówił wyłączenia stosowania wobec J. R. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Skarżący w piśmie z 5 listopada 2018 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] października 2018 r.
MSWiA decyzją z [...] października 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2018 r.
J. R. zaskarżył decyzję z [...] października 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 września 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2656/19 uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu powołanego wyroku Sąd przedstawił następującą ocenę prawną.
1. "Trafnie (...) skonstatował organ, że regulacja art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej jest jednoznaczna, w tym zakresie, że - dla zastosowania zakreślonego nią wyjątku - jest konieczne kumulatywne spełnienie trzech warunków" (str. 8 uzasadnienia wyroku).
2. "Sama trafna konstatacja organu, że warunkiem zastosowania wyłączenia z art. 8a ust. 1 jest wystąpienie trzech warunków, nie przesądza jednak o prawidłowym odkodowaniu poszczególnych, warunkujących to przesłanek" (str. 10 uzasadnienia wyroku).
3. "Trafnie zauważa organ administracji, że określenie krótkotrwały ma stosunkowo szeroką konotację w języku potocznym. Przywołano też słownikowe znaczenie danego wyrazu. Jednak nie sposób uznać, aby prawidłowo zrekonstruowano znaczenie tego pojęcia w kontekście użycia go w analizowanej regulacji" (str. 10 uzasadnienia wyroku).
4. "Dość stwierdzić, że pojęcie krótkotrwałej pracy (analogicznie służby) odnoszone jest z reguły do ogólnego czasu aktywności zawodowej osób, w tym świadczenia pracy na rzecz poszczególnych pracodawców. Z perspektywy aktywności zawodowej ludzi trwającej z reguły kilkadziesiąt lat (tu ponad 21 lat), okres niespełna 3 lat należy określać jako krótkotrwały. Także w ujęciu proporcjonalnym, taki okres zatrudnienia wypada kwalifikować jako wskazujący na jego krótkotrwałość" (str. 10-11 uzasadnienia wyroku).
5. "Orzekając w sprawie organ mylnie więc przyjął, że służba na rzecz totalitarnego państwa, gdy trwała niecałe 3 lata, wobec pełnienia obowiązków w służbach mundurowych ponad 21 lat, nie powinna być rozumiana jako krótkotrwała" (str. 11 uzasadniania wyroku).
6. "W art. 8a ust. 1 pkt 2 in fine prawodawca wskazał jedną z okoliczności, które mają wpływ na uznanie, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, przemawiający za wyłączeniem reguł ogólnych. Przykładowo wskazano pełnienie służby z zagrożeniem życia lub zdrowia" (str. 13 uzasadnienia wyroku).
7. "Jednocześnie - w świetle zgromadzonej dokumentacji i ustaleń organu - nie może budzić wątpliwości wystąpienie w rozpatrywanej sprawie szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu części wstępnej art. 8a ust. 1 w zw. z pkt 2 in fine ustawy zaopatrzeniowej, wykraczającego poza krótkotrwałość służby oraz rzetelne jej pełnienie (pozostałe obligatoryjne przesłanki). W sprawie było bowiem poza sporem, że Wnioskodawca pełnił służbę w narażeniem życia i zdrowia, co zresztą potwierdza stosowne zaświadczenie". (str. 13 uzasadniania wyroku).
8. "Jak trafnie skonstatował organ, warunkiem zastosowania wyjątku jest jednak wystąpienie trzech przesłanek. Tymczasem przedmiotowej sprawy w istocie nie wyjaśniono w kontekście warunku rzetelnego pełnienia służby na rzecz państwa demokratycznego" (str. 13-14 uzasadnienia wyroku).
9. "Organ poprzestał wyłącznie na ogólnikowym stwierdzeniu, że stosownej
– jednoznacznej oceny nie wyraziła jednostka, w której Wnioskodawca pełnił służbę. Stanowisko takie mogłoby być uznane za zadowalające, gdyby Wnioskodawca w istocie nie spełniał innych warunków zastosowania wyłączenia - krótkotrwała służba na rzecz totalitarnego państwa oraz wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku, wykraczającego poza rzetelne pełnienie służby na rzecz państwa demokratycznego. W rozpoznawanej sprawie tak jednak nie było. Wobec tego niedokonanie stosownej oceny stanowi o uchybieniu wymaganiom postępowania administracyjnego w zakresie obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy (art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a.), co znaleźć powinno odzwierciedlenie w treści uzasadnienia orzeczenia (art. 107 § 3 K.p.a.)" (str. 14 uzasadnienia wyroku).
10. "Organ odnotował udzielenie Wnioskodawcy w toku pełnienia służby upomnień. Wobec jego twierdzenia, że nie pozostawały one w związku z wykonywaniem przezeń obowiązków służbowych, nie odniósł się jednak w ogóle do tej kwestii. Równocześnie nie wyraził jednoznacznie stanowiska, czy - w jego ocenie - służba Wnioskodawcy była pełniona rzetelnie. W rozpoznawanej sprawie kwestia ta ma natomiast znaczenie kluczowe w kontekście możliwości zastosowania wyłączenia. Inne przesłanki są bowiem spełnione. Uchybienie przepisom postępowania w zakresie obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy oraz uzasadnienie orzeczenia mogło mieć więc istotny wpływ na jej wynik" (str. 14 uzasadnienia wyroku)".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał w konkluzji opisanego wyroku, że ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną.
MSWiA decyzją z [...] czerwca 2021 r. nr [...] ponownie utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2019 r.
1. Przywoławszy treść art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej Minister stwierdził, że wskazane w tym przepisie przesłanki muszą być spełnione łącznie. Podkreślił, że zawiera on dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania go względem konkretnej osoby, jednakże nakłada także na organ obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Jak skonstatował, jedynie w takiej sytuacji ustawodawca dopuszcza możliwość wyłączenia względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, tj. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej (str. 4 decyzji).
2. Następnie MSWiA przedstawił wykładnię pojęć "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", po czym skonstatował, że zadaniem organu jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przesłanki określone w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej można uznać za spełnione oraz ustalenie, czy zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" (strony
4 – 6 decyzji).
3. Minister "stanowczo" podkreślił też, że wykonywanie obowiązków służbowych w sposób rzetelny i z najwyższym zaangażowaniem nie świadczy jeszcze o zaistnieniu przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", bowiem z istoty każdej służby wynika powinność funkcjonariusza do realizowania powierzonych mu zadań z najwyższą starannością. Biorąc pod uwagę powyższe, sam fakt otrzymywania przez stronę awansów, wyróżnień czy też innych gratyfikacji z tytułu pełnienia służby nie będzie zatem przesądzał, iż w danej sprawie spełniony został warunek "szczególnie uzasadnionego przypadku" (str. 7 decyzji).
4. Dalej MSWiA stwierdził, że "zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie (str. 8 zaskarżonej decyzji).
5. Następnie natomiast Minister wywiódł, że J. R. pełnił służbę w okresie od dnia [...] października 1986 r. do dnia [...] lutego 2008 r., tj. przez okres 21 lat, 3 miesięcy i 17 dni, z czego na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej - od dnia [...] września 1987 r. do dnia [...] maja 1990 r., tj. przez okres 2 lat, 8 miesięcy i 15 dni, co stanowi około 13% całego okresu służby. Skoro wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez prawie 3 lata, to zdaniem MSWiA okresu tego nie można uznać za krótkotrwały, bowiem trudno tu mówić o "chwilowości", czy "przejściowości", a służba z pewnością nie nosiła znamion "tymczasowości". Przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym
- stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Prawie trzyletniego okresu służby nie można uznać za krótkotrwały, bowiem nie sposób scharakteryzować go jako odpowiadający (...) wykładni językowej (str. 8 decyzji).
6. Odwołując się natomiast do dokumentów przekazanych przez Instytut Pamięci Narodowej – Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, MSWiA opisał okoliczności dotyczące przyjęcia J. R. do służby w ZOMO [...] i skierowania go do Wyższej Szkoły Oficerskiej MSW [...] w [...] , po czym przedstawił określone w statucie zadania tej szkoły, dochodząc do konstatacji, że realizowany przez WSO w [...] kierunek kształcenia w znacznej mierze wyspecjalizowany był na umacnianie ówczesnej władzy poprzez m.in. wpajanie słuchaczom szkoły komunistycznych ideologii (strony 8 – 9 decyzji).
7. Następnie organ "wyraźnie zaznaczył", że decyzja o podjęciu służby przez skarżącego w strukturach Służby Bezpieczeństwa była decyzją podjętą w pełni świadomie, dobrowolnie i z rozmysłem. Natomiast sama służba na rzecz państwa totalitarnego ze względu na długość jej pełnienia, była służbą trwałą. Wskazany czas realizacji obowiązków służbowych na rzecz totalitarnego państwa nie miał charakteru tymczasowego, doraźnego, czy epizodycznego i z całą pewnością strona przez ten okres dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem" (strony 10 – 11 decyzji).
8. Mając powyższe na uwadze, MSWiA skonstatował, że "przesłanka krótkotrwałości nie została spełniona" (str. 11 decyzji).
9. Jak dalej wywiódł organ, oceniając spełnienie przez stronę przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. (...), wziął pod uwagę stanowisko Komendanta Głównego Policji zawarte w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. oraz "Informacji dotyczącej przebiegu służby" z [...] stycznia 2018 r. Minister zauważył, że rzetelność obowiązków służbowych wykonywanych przez J. R. została w sposób niejednoznaczny oceniona przez Komendanta Głównego Policji, który wskazał, iż w 1994 r. i w 1995 r. wobec wymienionego orzeczone były kary dyscyplinarne upomnienia. Jak dostrzegł organ, w stanowisku Komendanta zawarto także informacje o otrzymanych przez stronę w trakcie pełnienia służby awansach, podwyżkach dodatku służbowego oraz odznaczeniach (Srebrna Odznaka "Zasłużony Policjant", Brązowy Krzyż Zasługi). Minister stwierdził też, że J. R. posiada dokumenty potwierdzające, że w ramach obowiązków służbowych realizował działania, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia. Ponadto w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie uprawniające do podwyższenia emerytury za lata 2002 i 2004 r., wydane w trybie § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy (...) (str. 11 decyzji).
10. MSWiA zauważył ponadto, że Komendant Główny Policji, m.in. w oparciu m.in. o opinie służbowe stwierdził, że J. R. w okresie opiniowania prowadził postępowania przygotowawcze wywiązując się ze swych zadań w stopniu bardzo dobrym. Osiągał bardzo dobre wyniki w pracy. Ze swoich obowiązków wywiązywał się bardzo dobrze. Osobiście prowadził sprawy przygotowawcze. Ich jakość była wysoko oceniana przez prokuraturę. Prowadził sprawy o dużym ciężarze gatunkowym, które obejmowały wiele wątków. Od [...] sierpnia 2002 r. był członkiem grupy operacyjno-śledczej, w ramach, której wykonywał czynności operacyjne i procesowe związane z neutralizowaniem działalności zorganizowanej grupy przestępczej o charakterze zbrojnym. Podczas nieobecności naczelnika wydziału i jego zastępcy nadzorował i kierował pracą wydziału. Został ukarany upomnieniem w 1994 r. i 1995 r. (str. 12 decyzji).
11. Mając powyższe na uwadze, MSWiA stwierdził, że została spełniona przesłanka wskazana w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej (str. 12 decyzji).
12. Następnie, odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19, Minister stwierdził, że kluczowe dla zbadania przez organ zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku" powinno być również ustalenie, czy były funkcjonariusz angażował się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji (str. 12 decyzji).
13. Dalej organ ponowienie odpisał okoliczności dotyczące skierowania skarżącego do WSO w [...], podniósł, że był on członkiem Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej, opisał zadania ZSMP, konkludując, że postawa skarżącego była zindywidualizowanym zaangażowaniem się w działalność typowo charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego (strony 13 – 14 decyzji).
14. Reasumując MSWiA stwierdził, że zasługują na uznanie niewątpliwie osiągnięcia odnotowane przez J. R. po dniu 12 września 1989 r. Biorąc jednak pod uwagę całokształt służby, jej charakter przed dniem 31 lipca 1990 r., a w szczególności brak spełnienia przesłanki "krótkotrwałości" służby na rzecz państwa totalitarnego, wskazany w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, jak również zważywszy na wyżej opisaną postawę, związaną z pełną świadomością aktywnego uczestnictwa w strukturach Służby Bezpieczeństwa oraz bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań państwa totalitarnego, w ocenie organu przedmiotowa sprawa nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku", pozwalającego na skorzystanie uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej (str. 15 decyzji).
J. R. zaskarżył decyzję MSWiA z [...] czerwca 2021 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu nieuwzględnienia przy jej wydaniu oceny prawnej zawartej w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 września 2020 r. sygn. akt. II SA/Wa 2656/19, a także o zobowiązanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydania decyzji na podstawie art. 8a ustawy emerytalnej wyłączającej wobec skarżącego zastosowanie art. 15c i art. 22a tej ustawy.
MSWiA wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w odpowiedzi na skargę argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna. Trafnie podniesiono w niej, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie zastosował się do oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 września 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2656/19.
1. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej powoływana jako "P.p.s.a."), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Przepisem prawa zawierającym normę materialnoprawną determinującą zakres okoliczności faktycznych, których ustalenie było niezbędne do wydania prawidłowej decyzji w przedmiotowej sprawie, jest natomiast art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723 – stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powoływana jako "ustawa zaopatrzeniowa"). Zgodnie z nim, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
Z kolei wskazania co do dalszego postępowania stanowią konsekwencję oceny prawnej, determinując sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Mają one na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie administracyjne dla uniknięcia wystąpienia w nim wadliwości.
2. W uzasadnieniu wydanego w przedmiotowej sprawie wyroku z 28 września 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2656/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał wykładni powołanego przepisu, która doprowadziła do konstatacji, że warunkiem zastosowania wyłączenia przewidzianego w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej jest łączne wystąpienie trzech warunków, tj. (1) krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r.; (2) rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. oraz (3) szczególnie uzasadnionego przypadku.
Sąd stwierdził także, że w art. 8a ust. 1 pkt 2 in fine ustawodawca wskazał jedną z okoliczności, które mają wpływ na uznanie, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, przemawiający za wyłączeniem reguł ogólnych, mianowicie "pełnienie służby z zagrożeniem życia lub zdrowia".
Powyższa wykładnia wiązała w sprawie zarówno organ administracji, jak i wiąże Sąd rozpoznający sprawę ze skargi J. R. na decyzję z [...] czerwca 2021 r.
W uzasadnieniu wyroku z 28 września 2020 r. Sąd stwierdził także, że w przyjętym za podstawę wyrokowania stanie faktycznym, zostały spełnione przesłanki wymienione powyżej w pkt 1 i pkt 3. Jednoznacznie skonstatował, że okres służby wynoszący niespełna 3 lata z 21 lat należy uznać za krótkotrwały, oraz że Minister wadliwie przyjął, iż służba skarżącego na rzecz totalitarnego państwa nie powinna być rozumiana, jaka krótkotrwała. Dostrzegłszy, że poza sporem jest pełnienie służby przez skarżącego z narażeniem życia i zdrowia, Sąd również jednoznacznie stwierdził, że w sprawie wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu części wstępnej art. 8a ust. 1 w zw. z pkt 2 in fine ustawy zaopatrzeniowej.
Za kluczowe dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy – wobec spełniania pozostałych przesłanek zastosowania wyłączenia przewidzianego przez art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej – Sąd uznał natomiast rozważenie, czy służba skarżącego na rzecz państwa demokratycznego była pełniona rzetelnie.
3. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że wiążąca w sprawie ocena prawna obejmuje nie tylko wykładnię art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, zgodnie z która zastosowanie wyłączenia przewidzianego w tym przepisie wymaga kumulatywnego spełnienia trzech wyżej wymienionych przesłanek, lecz także stwierdzenie, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy zastosowanie tego przepisu dało podstawę do wniosku, że dwie z tych przesłanek, tj. krótkotrwała służba przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz szczególnie uzasadniony przypadek, zostały spełnione.
4. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z oceną prawną zawarta w uzasadnieniu wyroku z 28 września 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2656/19 stwierdzono, że wskazane w art. 8a ust. 1 przesłanki muszą być spełnione łącznie (str. 4 zaskarżonej decyzji).
Niemniej jednak, (1) stwierdzenie, że przesłanka "krótkotrwałej służby" nie została spełniona (str. 11 zaskarżonej decyzji), a także (2) oparta na ustaleniach dotyczących okoliczności wstąpienia skarżącego do Służby Bezpieczeństwa, skierowania go do Wyższej Szkoły Oficerskiej w [...] oraz przynależności do Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej, konstatacja, że w sprawie nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" (str. 14 zaskarżonej decyzji), są niezgodne z wiążącą w sprawie oceną prawną.
5. Zaskarżona decyzja została zatem wydana z naruszeniem art. 8a ust. 1 pkt 1 oraz art. 8a ust. 1 ab initio w zw. z pkt 2 in fine ustawy zaopatrzeniowej w zw. z art. 153 P.p.s.a., które miało wpływ na wynik sprawy.
6. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że MSWiA - stosując się do zawartych w uzasadnieniu wyroku z 28 września 2020 r. wytycznych co do dalszego postępowania - ustalił, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r. Jak już zaś wywiedziono, zgodnie z oceną prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku z 28 września 2020 r. ustalenie tej kwestii było kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy z tego powodu, że pozostałe dwie przesłanki zastosowania wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał za spełnione w przypadku J. R.
7. Jeśli zatem organ administracji stwierdził, że przesłanka zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, uznana przez Sąd w wyroku z 28 września 2020 r. za niedostatecznie wyjaśnioną, jest spełniona w przypadku skarżącego, to rozpatrując sprawę po zwrocie akt sprawy z odpisem prawomocnego wyroku, jego obowiązkiem będzie uwzględnienie, że zgodnie z wiążącą w sprawie oceną prawną spełnione są także pozostałe dwie przesłanki, zaś warunkiem wyłączenia art. 15c, art. 22a i art. 24a jest łączne spełnienie tych trzech przesłanek.
8. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję.
9. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o zobowiązanie Ministra do wydania decyzji uwzględniającej wniosek J. R. z 11 października 2017 r., należy wyjaśnić, że w sprawie nie miał zastosowania wskazany przez skarżącego art. 145a § 1 P.p.s.a. Zgodnie z nim, w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu. Jak już zauważono w uzasadnieniu wyroku z 28 września 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2656/19, decyzja podejmowana na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej jest tzw. decyzją uznaniową. Sąd nie może zatem zobowiązać organu, do wydania – jak oczekuje tego J. R. – decyzji o wyłączeniu stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło