II SA/Bk 170/22

WyrokWSA w Białymstoku2022-04-19

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Grażyna Gryglaszewska, Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rektor Politechniki B. prawidłowo odmówił przyznania stypendium rektora studentce, stosując jednocześnie różne kryteria (rok studiów, kierunek, forma studiów oraz sam kierunek studiów) przy ustalaniu limitu 10% najlepszych studentów oraz przy stosowaniu zasady przyznania stypendium jednemu studentowi w przypadku mniejszej liczby studentów na kierunku?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że Rektor Politechniki B. naruszył prawo materialne, w szczególności art. 91 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Organ zastosował sprzeczne z ustawą kryteria przy ustalaniu limitu studentów uprawnionych do stypendium rektora, co doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia kręgu osób uprawnionych i uniemożliwiło skarżącej otrzymanie świadczenia.
Stan faktyczny
Studentka M. K. złożyła wniosek o przyznanie stypendium rektora. Rektor Politechniki B. odmówił przyznania stypendium, wskazując, że studentka nie znalazła się w grupie 10% najlepszych studentów na swoim kierunku, stosując specyficzne zasady zaokrąglania i sumowania studentów z różnych lat studiów. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez Rektora w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, studentka wniosła skargę do WSA. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Rektora P. z dnia [...] listopada 2021 roku numer [...]; zasądza od Rektora P. na rzecz skarżącej M. K. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), Protokolant referent stażysta Natalia Paulina Kielak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Rektora P. z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie stypendium rektora 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Rektora P. z dnia [...] listopada 2021 roku numer [...]; 2. zasądza od Rektora P. na rzecz skarżącej M. K. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Wnioskiem z dnia [...] października 2020 r. M. K. zwróciła się o przyznanie stypendium rektora w roku akademickim 2021/2022. Decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. nr 8113 Rektor Politechniki B. odmówił przyznania stypendium rektora w roku akademickim 2021/2022 na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 4 i ust. 2, art. 91 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r., poz. 478 z późn. zm. dalej: "P.s.w.n.") oraz § 7 i 8 Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów Politechniki B. (Zarządzenie nr [...] Rektora Politechniki B. z dnia [...] września 2019 r. ze zm., zwanego dalej Regulaminem). W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawczyni znalazła się poza 10% najlepszych studentów na kierunku, stosując zaokrąglenie do 0,5 osoby w dół do liczby całkowitej. Na kierunku inżynieria materiałowa i wytwarzania nastąpiło przekroczenie 10% najlepszych studentów (w tym wypadku na dzień 10.10.2021 r. było to 4 osoby). W odwołaniu od w/w decyzji (wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) M. K. zarzuciła niezastosowanie § 8 ust. 6 Zarządzenia nr [...] Rektora Politechniki B. stanowiącego, że jeżeli liczba studentów na danym kierunku studiów jest mniejsze niż dziesięć, stypendium rektora dla najlepszych studentów może być przyznane jednemu studentowi. Podkreśliła, że studentka z najwyższą średnią ocen (średnia ważona 4,31) na kierunku inżynieria materiałowa i wytwarzania została potraktowana niesprawiedliwie, gdyż mimo spełnienia wszystkich kryteriów, z uwagi na małą liczbę studentów na jej kierunku nie otrzymała tego stypendium. Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] Rektor Politechniki B. ponownie rozpoznając sprawę utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2021 r. Po ponownym przeanalizowaniu sprawy i powołując się na art. 86 ust. 1 pkt 4 i ust. 2, art. 91 oraz art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r., poz. 478 z późn. zm. dalej: "P.s.w.n.") organ odwoławczy wskazał, iż to regulamin określa wysokość świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1 - 4 lub sposób jej ustalania, a także szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń. Regulamin świadczeń dla studentów ustala Rektor w porozumieniu z uczelnianym organem Samorządu Studentów. Na postawie delegacji ustawowej Rektor Politechniki B. ustalił Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] września 20019 r. z późn. zm. Regulamin świadczeń dla studentów i doktorantów Politechniki B. Ponadto organ wskazał, że na podstawie § 7 ust. 2 Regulaminu stypendium rektora jest przyznawane na wniosek studenta. Jednocześnie zgodnie z § 8 ust. 1 - 4 Regulaminu stypendium rektora może otrzymać do 10% najlepszych studentów danego roku, kierunku i formy studiów z zastrzeżeniem, że liczba studentów otrzymujących stypendia na danym kierunku studiów nie może przekroczyć 10% liczby studentów tego kierunku. Przy czym do 10 % najlepszych studentów nie wlicza się studentów, o których mowa w § 7 ust. 9. Za 100% studentów, z których oblicza się 10% najlepszych studentów, przyjmuje się liczbę wszystkich studentów, którzy zostali zarejestrowani na dany rok studiów, danego kierunku i formy studiów według stanu na 10 października w przypadku przyznania stypendium w semestrze zimowym oraz 10 marca w przypadku przyznawania stypendium w semestrze letnim. W przypadku sporządzania listy rankingowej w semestrze letnim, 100% studentów, z którego oblicza się 10% najlepszych studentów kierunku ustala się na podstawie stanu z 10 października w przypadku, gdy stypendium przyznano na cały rok akademicki oraz stanu na 10 marca, gdy stypendium przyznano na jeden semestr studiów. Najlepszych studentów danego roku kierunku i formy studiów ustala się na podstawie listy rankingowej. Listę rankingową sporządza się biorąc pod uwagę liczbę punktów uzyskanych przez studenta, które ustala się według poniższego wzoru: Liczba punktów = 0,4 x liczbę punktów za średnią + 0,2 x liczbę punktów za osiągnięcia sportowe + 0,2 x liczbę punktów za osiągnięcia naukowe + 0,2 x liczbę punktów za osiągnięcia artystyczne. Na podstawie § 8 ust. 6 Regulaminu w przypadku, gdy 10% najlepszych studentów stanowi liczba niecałkowita stosuje się zaokrąglenie matematyczne w następujący sposób: do 0,5 osoby w dół do liczby całkowitej, a od 0,5 (włącznie z 0,5) osoby w górę do liczby całkowitej, z zastrzeżeniem, że liczba studentów otrzymujących stypendia na danym kierunku nie może przekroczyć 10% liczby studentów tego kierunku. Jeżeli w wyniku zaokrąglenia w górę nastąpi przekroczenie 10% liczby studentów tego kierunku stosuje się zaokrąglenie matematyczne w dół do liczby całkowitej. Zaokrąglenie w dół stosuje się na tym roku danego kierunku, na którym liczba niecałkowita jest najbliższa liczbie całkowitej. Jeżeli liczba studentów na danym kierunku studiów jest mniejsza niż dziesięć, stypendium rektora dla najlepszych studentów może być przyznane jednemu studentowi. Na tej podstawie organ wskazał, że zgodnie ze złożonym wnioskiem studentka osiągnęła następującą liczbę punktów: średnia ocen 86,2 na 100 możliwych do zdobycia. Po przeliczeniu uzyskanych punktów wg wzoru studentka uzyskała 34,48 punktów. Mając powyższe na uwadze organ uznał, że niewątpliwie wnioskodawczyni uzyskała najwyższą średnią na 3 roku. Jednak zgodnie z zasadami obliczania 10% najlepszych studentów, stypendium nie może zostać przyznane. Na dzień 10 października 2021 roku na 3 roku pierwszego stopnia na kierunku inżynieria materiałowa i wytwarzania zarejestrowanych było 4 studentów. Na 4 roku pierwszego stopnia na kierunku inżynieria materiałowa i wytwarzania zarejestrowanych było 17 studentów. W związku z powyższym należało zastosować zaokrąglenie matematyczne w dół na 3 roku, w wyniku czego na roku wnioskodawczyni stypendium rektora nie mogło zostać przyznane żadnej osobie. Organ odwoławczy podkreślił, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawczyni wskazała na to, że zgodnie z § 8 ust. 6 jeżeli liczba studentów na danym kierunku studiów jest mniejsza niż dziesięć, stypendium rektora może być przyznane jednemu studentowi. Zaznaczył jednakże, że na kierunku inżynieria materiałowa i wytwarzania, pierwszego stopnia na dzień 10 października 2021 r. było zarejestrowanych 21 osób (4 osoby z 3 roku studiów i 17 osób z 4 roku studiów), w związku z czym w tej sytuacji nie miał zastosowania zapis Ustawy oraz Regulaminu. Końcowo organ podkreślił, że ciąży na nim obowiązek przestrzegania limitu 10% na kierunku przy przyznawaniu stypendium rektora, zaś przepisy Regulaminu są tak skonstruowane, aby ostatecznie wyłonić 10% najlepszych studentów przez co zawsze jakiś wnioskodawca znajdzie się w gronie studentów nie zakwalifikowanych do stypendium rektora. Podkreślenia wymaga fakt, że organ nie ma wpływu na liczbę studentów na danym roku, jest jednak zobowiązany do postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Na tej podstawie organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na w/w decyzję wywiodła M. K. zarzucając: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 91 ust. 1, art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r., poz. 478 z późn. zm.) w zw. z § 7 ust. 1, § 8 ust. 1-4 i 6 Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów Politechniki B. poprzez odmowę przyznania jej stypendium naukowego, podczas gdy uzyskała wyróżniające wyniki w nauce, albowiem posiada najwyższą średnią na roku, osiągnęła wysoką punktację 86,2 oraz spełniła wszystkie warunku wskazane w Regulaminie do uzyskania stypendium Rektora Politechniki B., 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 8, 107 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 k.p.a, poprzez działanie w sposób niebudzący zaufania do organów Państwa, gdyż pomimo wysokich wyników w nauce Skarżącej odmówiono stypendium Rektora, zbyt ogólnikowe uzasadnienie decyzji zarówno faktyczne, jak również prawne, co powoduje, że strona nie zna motywów rozstrzygnięcia organu, zaś organ nie wyjaśnił dlaczego studentka z najlepszą średnią na roku nie znalazła się w gronie 10% najlepszych studentów, nie wskazał jaką średnią oraz osiągnięcia posiadali studenci, którzy znaleźli się w grupie 10% danego kierunku, ile punktów otrzymali oraz ile osób z kierunku otrzymało takowe stypendium, jak również ile osób i z jaką punktacją zakwalifikował Rektor do takiego stypendium, biorąc pod uwagę liczbę studentów danego kierunku. Na tej podstawie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji z dnia [...] listopada 2021 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Ponadto wskazał, że nie doszło do naruszenia ani przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania wskazanych w skardze, bowiem w decyzji uwzględniono informację ilu studentów, na dzień 10 października 2021 r., było zarejestrowanych na III roku (4 osoby), którego skarżąca jest studentką oraz liczba studentów na IV roku studiów (17 osób). W decyzji został przytoczony przepis Regulaminu potwierdzający, z czego wynika zaokrąglenie w dół na III roku, a w górę - na IV roku. W decyzji nr [...] z dnia [...].12.2021r. stwierdzono również, że studentka za swoją średnią ocen uzyskała 86,2 punktów na 100 możliwych do zdobycia. Po przeliczeniu uzyskała 34,48 punktów. W decyzji znalazł się również zapis o tym, że studentka uzyskała najwyższą średnią na roku, jednak zgodnie z zasadami obliczania 10% najlepszych studentów, stypendium nie może zostać przyznane, co stanowi uzasadnienie faktyczne. W przedmiotowej decyzji zostały przytoczone zasady wyłaniania 10% na roku, jak również organ odniósł się do zarzutu studentki o niezastosowaniu wyjątku z art. 91 ust. 3 ustawy, który stanowi, że jeżeli liczba jest mniejsza niż 10 to stypendium rektora może być przyznane jednej osobie. Organ mając powyższe na uwadze stwierdził, że wyjątek z art. 91 ust. 3 nie ma zastosowania w tej sytuacji ze względu na fakt, że na kierunku zarejestrowanych było 21 studentów, z tego 17 osób na IV roku i 4 osoby na III roku studiów kierunku inżynieria materiałowa i wytwarzania pierwszego stopnia. Ponadto nie podzielił zarzutu skarżącej, że w decyzji nie została podana liczba punktów, jaką otrzymali studenci z roku IV i ile osób otrzymało stypendium, gdyż informacje, te nie miały znaczenia dla sprawy, ponieważ to nie z uwagi na liczbę punktów uzyskaną przez skarżącą, czy studentów z IV roku, wnioskodawczyni nie otrzymała stypendium rektora. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 t.j., zwanej dalej p.p.s.a) sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach danej sprawy, lecz sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Badanie legalności obejmuje kontrolę prawidłowości zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego i ich wykładni, jak również przeprowadzonego postępowania administracyjnego. W ramach tej kontroli Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądowo administracyjnej w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Rektora Politechniki B. z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...], który ponownie rozpoznając sprawę utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2021 r. nr 8113, w której odmówiono M. K. przyznania stypendium rektora. Dokonując kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r., poz. 478 ze zm. dalej: "P.s.w.n.") student może ubiegać się o: 1) stypendium socjalne, 2) stypendium dla osób niepełnosprawnych, 3) zapomogę, 4) stypendium rektora, 5) stypendium finansowane przez jednostkę samorządu terytorialnego, 6) stypendium za wyniki w nauce lub w sporcie finansowane przez osobę fizyczną lub osobę prawną niebędącą państwową ani samorządową osobą prawną. Przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 - 4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej (ust. 2). Stosownie do art. 91 ust. 1 P.s.w.n. stypendium rektora, może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym. Stypendium rektora zgodnie z ust. 2 otrzymuje student przyjęty na pierwszy rok studiów w roku złożenia egzaminu maturalnego, który jest: 1) laureatem olimpiady międzynarodowej albo laureatem lub finalistą olimpiady stopnia centralnego, o których mowa w przepisach o systemie oświaty: 2) medalistą co najmniej współzawodnictwa sportowego o tytuł Mistrza Polski w danym sporcie, o którym mowa w przepisach o sporcie. Natomiast ust. 3 stanowi, że stypendium rektora przyznaje się nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów. Jeżeli liczba studentów jest mniejsza niż 10, stypendium rektora może być przyznane 1 studentowi. Studentów, o których mowa w ust. 2, nie uwzględnia się przy ustalaniu liczby studentów otrzymujących stypendium rektora. W myśl art. 95 ust. 1 P.s.w.n. to regulamin świadczeń dla studentów określa: 1. wysokość świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, lub sposób jej ustalania; 2. szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, oraz zakwaterowania i wyżywienia, o których mowa w art. 104, oraz sposób wypłacania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4; 3. sposób dokumentowania sytuacji materialnej studenta; 4. tryb powoływania oraz skład komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej Regulamin świadczeń dla studentów ustala rektor w porozumieniu z samorządem studenckim (art. 95 ust. 2 P.s.w.n.). Na podstawie tej delegacji ustawowej Zarządzeniem nr [...] Rektor Politechniki B. z dnia [...] września 2019 r. ustalił Regulamin świadczeń dla studentów i doktorantów Politechniki B. stanowiącym załącznik do tego zarządzenia (dalej Regulamin). Zdaniem organu, zgodnie z § 8 ust. 1 - 4 Regulaminu stypendium rektora może otrzymać do 10% najlepszych studentów danego roku, kierunku i formy studiów z zastrzeżeniem, że liczba studentów otrzymujących stypendia na danym kierunku studiów nie może przekroczyć 10% liczby studentów tego kierunku. Przy czym do 10 % najlepszych studentów nie wlicza się studentów, o których mowa w § 7 ust. 9. Za 100% studentów, z których oblicza się 10% najlepszych studentów, przyjmuje się liczbę wszystkich studentów, którzy zostali zarejestrowani na dany rok studiów, danego kierunku i formy studiów według stanu na 10 października w przypadku przyznania stypendium w semestrze zimowym oraz 10 marca w przypadku przyznawania stypendium w semestrze letnim. W przypadku sporządzania listy rankingowej w semestrze letnim, 100% studentów, z którego oblicza się 10% najlepszych studentów kierunku ustala się na podstawie stanu z 10 października w przypadku, gdy stypendium przyznano na cały rok akademicki oraz stanu na 10 marca, gdy stypendium przyznano na jeden semestr studiów. Najlepszych studentów danego roku kierunku i formy studiów ustala się na podstawie listy rankingowej. Listę rankingową sporządza się biorąc pod uwagę liczbę punktów uzyskanych przez studenta, które ustala się według wskazanego wzoru. Na podstawie § 8 ust. 6 Regulaminu w przypadku, gdy 10% najlepszych studentów stanowi liczba niecałkowita stosuje się zaokrąglenie matematyczne w następujący sposób: do 0,5 osoby w dół do liczby całkowitej, a od 0,5 (włącznie z 0,5) osoby w górę do liczby całkowitej, z zastrzeżeniem, że liczba studentów otrzymujących stypendia na danym kierunku nie może przekroczyć 10% liczby studentów tego kierunku. Jeżeli w wyniku zaokrąglenia w górę nastąpi przekroczenie 10% liczby studentów tego kierunku stosuje się zaokrąglenie matematyczne w dół do liczby całkowitej. Zaokrąglenie w dół stosuje się na tym roku danego kierunku, na którym liczba niecałkowita jest najbliższa liczbie całkowitej. Jeżeli liczba studentów na danym kierunku studiów jest mniejsza niż dziesięć, stypendium rektora dla najlepszych studentów może być przyznane jednemu studentowi. Powyższe regulacje – w ocenie organu – w konkretnym stanie faktycznym dawały podstawę po pierwsze do uznania, że na 3 roku studiów stacjonarnych I stopnia, inżynieria materiałowa i wytwarzania studiuje 4 studentów na dzień 10.10.2021 r., zaś 10% studentów daje wynik 0,4 osoby, a zatem zaokrąglając w dół zgodnie z § 8 ust. 6 Regulaminu daje to na danym roku studiów, danego kierunku i formy studiów O osób kwalifikujących się do przyznania stypendium rektora. Mimo zatem, że bezspornie skarżąca jest najlepszą studentką na 3 roku tego kierunku i uzyskała liczbę punktów 34,48 uprawniającą do przyznania stypendium nie może być jej przyznane. Jednocześnie organ zakwestionował możliwość zastosowania § 8 ust. 6 zdanie ostatnie Regulaminu wskazującego, że jeżeli na danym kierunku studiów jest mniejsza niż 10, stypendium rektora dla najlepszych studentów może być przyznane jednemu studentowi. Wówczas to bowiem organ zsumował zarówno rok 3 (4 studentów), jak i rok 4 studiów (17 studentów) tego samego kierunku studiów stacjonarnych I stopnia, inżynieria materiałowa i wytwarzania, na którym na dzień 10.10.2021 r. studiowało 17 osób, zaś 10% studentów dało 1,7 osoby, a zatem zaokrąglając w górę zgodnie z § 8 ust. 6 Regulaminu dało to na 4 roku studiów tego kierunku i formy studiów 2 osoby kwalifikujące się do przyznania stypendium rektora. Podkreślić przy tym należy, że pierwsza z tych osób uzyskała liczbę punktów 36,64, zaś druga 34,16 punktów. Brzmienie tych zapisów Regulaminu w powiązaniu z treścią art. 91 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym wskazuje, że wbrew przepisom ustawy Rektor przesunął warunek przyznania stypendium nie więcej niż 10% studentów na określonym "kierunku studiów", odnosząc go nie tylko do kierunku studiów, ale również do "danego roku studiów, danego kierunku i danej formy studiów" (§ 8 ust. 1 i 2 Regulaminu). Jednocześnie stosując § 8 ust. 6 zdanie ostatnie Regulaminu przyjął, że jeżeli liczba studentów na "danym kierunku studiów" jest mniejsza niż dziesięć, stypendium rektora dla najlepszych studentów może być przyznane jednemu studentowi. Identyczne brzmienie ma art. 91 ust. 3 zdanie 2 P.s.w.n. Powyższe zapisy spowodowały zatem, że skarżąca ani w jednym, ani drugim przypadku nie kwalifikuje się na przyznanie stypendium, bowiem w pierwszym przypadku liczba studentów to 0 na 3 roku i 2 na 4 roku (stosując zaokrąglenie w dół i górę), zaś w drugim przypadku sumowany jest zarówno rok 3 i 4 tego samego kierunku, co daje wynik 21 osób, a więc jest więcej studentów niż 10. W ocenie Sądu takim sposób sformułowania Regulaminu, który w części regulacji odnosi się do "danego roku studiów, danego kierunku i danej formy studiów" (§ 8 ust. 1 i 2 Regulaminu), zaś w drugiej części regulacji odnosi się tylko do "danego kierunku studiów (§ 8 ust. 6 zdanie ostatnie Regulaminu), w sposób niezgodny z art. 91 ust. 3 P.s.w.n. różnicuje sytuację osób w zakresie ustalania zarówno 10% studentów uprawnionych do stypendium, jak również ustalania czy liczba studentów jest mniejsza niż 10, co uprawnia to przyznania stypendium jednemu studentowi, czemu przeczy cel wprowadzenia tej regulacji. Niewątpliwie celem tej regulacji było bowiem uznanie, że stypendium rektora przysługuje nie więcej niż 10% studentów na danym kierunku studiów, ale jeśli liczba studentów jest mniejsza niż 10 to przynajmniej jednemu. Nie może zatem organ w sposób zaprzeczający celowi tej regulacji ustalać spełnienie w/w warunków, bowiem może być stosowane jedno kryterium tj. albo "dany rok studiów, danego kierunku i danej formy studiów" albo jedynie "dany kierunek studiów". Jeśli zatem przyjmiemy, że kryterium w obu kwestiach jest "dany rok studiów, danego kierunku i danej formy studiów", to wówczas liczba studentów na 3 roku studiów stacjonarnych I stopnia, inżynieria materiałowa i wytwarzania jest mniejsze niż 10 (4 osoby), a zatem skarżącej powinno przysługiwać stypendium, zaś jeśli przyjmiemy kryterium "danego kierunku studiów", jak w treści art. 91 ust. 3 P.s.w.n., skarżąca znajdzie się w liczbie "nie więcej niż 10% studentów", gdyż biorąc pod uwagę dany kierunek studiów stacjonarnych I stopnia, inżynieria materiałowa i wytwarzania, liczba studentów uprawnionych do stypendium to 2 osoby. Mając zatem na uwadze liczbę przyznanych punktów tj. studenci 4 roku (36,64 i 34,16) i skarżąca z 3 roku (34,48), będzie ona na drugim miejscu, a więc znajdzie się w grupie 2 osób uprawnionych do stypendium. To zatem na organ spoczywa obowiązek zastosowania regulacji, które w sposób kompleksowy i tożsamy regulowałyby zasady przyznawania stypendium rektora stosując te same kryteria, a zatem albo jedną, albo drugą metodę. Akt wykonawczy zawęził zatem krąg osób, które mogły skorzystać ze stypendium, odmawiając tego uprawnienia na "danym roku studiów, danego kierunku i danej formy studiów", na którym kształciły się mniej niż 5 osoby (przy 5 osobach wskaźnik wynosi 0,5 a zatem podlegałby zaokrągleniu w górę do 1 osoby). W przedmiotowej sprawie mogło to oznaczać, że pomimo ogólnej liczby na danym roku i kierunku studiów poniżej 10 studentów, żadnemu z nich nie przysługiwałoby omawiane uprawnienie. Podobnie wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 24 sierpnia 2020 r. w sprawie sygn. akt I OSK 2640/19, która dotyczyła wprawdzie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, niemniej jednak odnosiła się do podobnych zasad ustalania tego, komu przysługuje stypendium. W wyroku tym wskazano, że "art. 200a ust. 1 zdanie drugie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, stanowiąc delegację dla rektora do ustalenia regulaminu przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego, zakreśla próg uprawnionych posługując się sformułowaniem: "30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich". Na tej podstawie Rektor Uniwersytetu w B w Załączniku do Zarządzenia nr 7 z dnia 5 czerwca 2012 r. ustalił Regulamin zwiększania stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej w Uniwersytecie w B. W § 1 ust. 2 tego Regulaminu przyjęto, że właściwa komisja doktorancka opracowuje listę doktorantów rekomendowanych do przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego z zachowaniem zasady, iż uprawnienie do przyznania zwiększenia stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich. W § 3 ust. 2 Regulaminu ustalono zaś, że rekomendacja może dotyczyć "nie więcej niż 30% doktorantów każdego roku danych studiów doktoranckich". Tym samym Rektor przesunął warunek 30% na etap ustalania przez wydziałowe komisje doktoranckie listy rekomendowanych doktorantów, odnosząc go jedynie do liczby doktorantów na danym kierunku. Kwestia ta natomiast, jako podstawowa, została odmiennie ujęta w akcie delegującym, czyli w ustawie. Akt wykonawczy zawęził tym samym krąg osób, które mogły skorzystać z dotacji projakościowej odmawiając tego uprawnienia doktorantom na tych kierunkach, na których w poszczególnych latach kształciły się mniej niż 4 osoby. W skrajnych przypadkach mogło to oznaczać, że pomimo ogólnej liczby doktorantów na Uniwersytecie w B. pozwalającej w obrębie poszczególnych lat wyłonić 30% najlepszych doktorantów, żadnemu z nich nie przysługiwałoby omawiane uprawnienie. W piśmiennictwie wskazuje się, że o ostatecznym udziale stypendystów w podziale tej dotacji decyduje stan faktyczny determinowany nie barierami procentowymi, lecz wspólnymi dla wszystkich doktorantów kryteriami uznania za najlepszych. Dopiero lista rankingowa powinna rozstrzygać, czy udział stypendystów sięga, czy nie, pułapu wyznaczonego przez ustawodawcę. (patrz: Prawo o szkolnictwie wyższym..., red. W. Sanetra, M. Wierzbowski, LEX el/2013)", opublikowany CBOSA). Wobec powyższego Sąd podzielając pogląd wyrażony w cytowanym wyroku NSA stwierdził, że zasadnie skarżąca podnosi, że organ dopuścił się naruszenia art. 91 P.s.w.n., a dokładnie jego ustępu 3, poprzez nieprawidłowe zastosowanie dwóch rożnych kryteriów zawartych w § 8 ust. 1 i 2 (kryterium danego roku studiów, danego kierunku i danej formy studiów) oraz § 8 ust. 6 Regulaminu (kryterium danego kierunku studiów), w sytuacji gdy bezpośrednio z treści tego przepisu wynika, że grupę osób uprawnionych należy ustalać wyłącznie na podstawie jednego kryterium, w przepisie tym wskazano na "określony kierunek studiów". Regulamin jako akt władztwa zakładowego wewnętrznego okazał się być zatem sprzeczny z przepisem rangi ustawowej i z tego względu wydane w tej sprawie decyzje oparte na § 8 ust. 1 i 2 oraz ust. 6 Regulaminu, w sposób nieuzasadniony ograniczyły liczbę osób uprawnionych do otrzymania stypendium, uniemożliwiając skarżącej otrzymanie tych środków. Końcowo podkreślić przy tym należy, że Sąd nie do końca podzielił argumentację skarżącej w zakresie naruszenie przepisów postępowania, bowiem o ile zaskarżona decyzja wydana w I instancji była lakoniczna i ogólnikowa, to o tyle decyzja Rektora wydana w II instancji była szczegółowa i przedstawiająca całość argumentacji wymaganej w tego typu sprawach, zaś organ odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącej. Z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 91 ust. 3 P.s.w.n., wydane w tej sprawie rozstrzygnięcia Rektora należało wyeliminować z obrotu prawnego, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni pogląd wyrażony w niniejszym wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło