III SA/Gd 387/22

WyrokWSA w Gdańsku2022-05-09

Skład orzekający: Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na niewystarczające ustalenia dotyczące charakteru informacji publicznej jako przetworzonej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ ten nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w celu oceny, czy żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej. Ocena ta ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a zasada dwuinstancyjności wymaga, aby została ona dokonana przez organ pierwszej instancji po przeprowadzeniu odpowiednich ustaleń.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. S. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zleconych opinii z zakresu badania gier na automatach, w tym liczby opinii zleconych konkretnemu biegłemu (A. C.) oraz łącznej kwoty wynagrodzenia. Organ pierwszej instancji odmówił udostępnienia części informacji, uznając je za informacje dotyczące osoby fizycznej lub informacje przetworzone, dla których nie wykazano szczególnego interesu publicznego. Po odwołaniu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na wadliwość postępowania organu pierwszej instancji w zakresie oceny charakteru informacji przetworzonej. Wnioskodawca wniósł sprzeciw od decyzji organu odwoławczego, zarzucając niewystarczające wytyczne. Sąd administracyjny oddalił sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść, po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. S. od decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 1 września 2021 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala sprzeciw. W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sprzeciw od decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Sprzeciw wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Wnioskiem z 19 marca 2021 r., powołując się na art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 2176), zwanej dalej także "ustawą", W. S. w jedenastu punktach zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] o udzielenie informacji w dotyczących opinii z zakresu badania gier na automatach, w tym opinii zleconych A. C. w latach 2017-2021: 1. Ile opinii z zakresu badania gier na automatach zostało zleconych przez Naczelnika [...] Urzędu Celno Skarbowego w 2017 r.? 2. Ile z opinii z zakresu badania gier na automatach zleconych w 2017 r zostało zleconych A. C.? 3. Ile opinii z zakresu badania gier na automatach zostało zleconych przez Naczelnika [...] Urzędu Celno Skarbowego w 2018 r.? 4. Ile z opinii z zakresu badania gier na automatach zleconych w 2018 r zostało zleconych A. C.? 5. Ile opinii z zakresu badania gier na automatach zostało zleconych przez Naczelnika [...] Urzędu Celno Skarbowego w 2019 r.? 6. Ile z opinii z zakresu badania gier na automatach zleconych w 2019 r. zostało zleconych A. C.? 7. Ile opinii z zakresu badania gier na automatach zostało zleconych przez Naczelnika [...] Urzędu Celno Skarbowego w 2020 r.? 8. Ile z opinii z zakresu badania gier na automatach zleconych w 2020 r. zostało zleconych A. C.? 9. Ile opinii z zakresu badania gier na automatach zostało zleconych przez Naczelnika [...] Urzędu Celno Skarbowego w 2021 r.? 10. Ile z opinii z zakresu badania gier na automatach zleconych w 2021 r. zostało zleconych A. C.? 11. Jaka łącznie kwota wynagrodzenia została wypłacona A. C. za wydane na zlecenie Naczelnika [...] Urzędu Celno Skarbowego opinie z zakresu automatów do gier w latach 2017 - 2021? Pismem z 6 kwietnia 2021 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno -Skarbowego w [...] wskazał, że w zakresie punktów: 2, 4, 6, 8, 10 i 11 (podania liczby opinii z zakresu badania gier na automatach zleconych A. C. odpowiednio w latach 2017-2021 oraz podania, jaka łącznie kwota wynagrodzenia została wypłacona A. C. za wydanie na zlecenie Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego opinii z zakresu automatów do gier odpowiednio w latach 2017 - 2021) żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem organu, wnioskowane informacje nie dotyczą bowiem działania [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] lecz zmierzają do ustalenia informacji dotyczącej określonej osoby fizycznej i w związku z tym nie spełniają przesłanki przedmiotowej, która według ustawy o dostępie do informacji publicznej zadecydowałaby o możliwości istnienia obowiązku udostępnienia informacji publicznej. Dane, które dotyczą konkretnej osoby stanowią informacje o charakterze prywatnym i pozostają poza zakresem spraw publicznych. W piśmie z 9 kwietnia 2021 r. strona podkreśliła, że sposób oraz rozmiar wydatkowanych środków publicznych na opinie zlecane A. C. oraz innym biegłym, stanowią informację publiczną. W ustawie o dostępie do informacji publicznej brak jest obowiązku odnośnie wezwania do wykazania, że udzielenie dostępu do informacji publicznej jest szczególnie ważne dla interesu publicznego. Strona podkreśliła jednocześnie, że wnioskowane dane nie stanowią informacji przetworzonej, czego najlepszym przykładem jest to, że inne Urzędy Celno-Skarbowe udzieły odpowiedzi na tak postawione pytania. Z danych uzyskanych z [...] Urzędu Celno -Skarbowego wynika natomiast, że ponad 77,5% opinii zostało zleconych jednemu biegłemu, co jest niepokojące, gdyż ta sama osoba z reguły ocenia daną sytuację w jednakowy sposób. Ponadto strona w piśmie z 9 kwietnia 2021 r. wniosła o podanie dodatkowych informacji: 1. ile z wszystkich opinii zleconych A. C. w latach 2017- 2021 wskazywało, że urządzenia badane przez biegłego były urządzeniami hazardowymi, a w ilu przypadkach, że nie były urządzeniami hazardowymi; 2. jakim innym podmiotom poza A. C. Naczelnik [...] UCS zlecał opinie w latach 2017-2021 i w jakiej ilości, z podziałem na poszczególne lata 2017-2021; ile postanowień sądów nakazujących zwrot urządzeń zatrzymanych przez Naczelnika [...] UCS zostało wydanych w latach 2017-2021 oraz w ilu przypadkach Naczelnik [...] UCS nie wykonał prawomocnych orzeczeń. W odpowiedzi na pismo z 9 kwietnia 2021 r., w części dotyczącej punktów: 2, 4, 6, 8, 10 i 11 organ podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie z 6 kwietnia 2021 r. Pismem z 23 kwietnia 2021 r., w zakresie podania informacji wskazanej w piśmie z 9 kwietnia 2021 r. w punkcie 1, organ odpowiedział, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu wyżej wskazanej ustawy. Organ uznał, że informacje te nie dotyczą działania [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] jako instytucji publicznej, a zmierzają do ustalenia informacji dotyczącej określonej osoby fizycznej, tj. A. C. i z tych powodów nie spełniają przesłanki przedmiotowej, która według ustawy o dostępie do informacji publicznej zadecydowałaby o możliwości istnienia obowiązku udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na pismo z 9 kwietnia 2021 r., zgodnie z zakresem wnioskowanym w punktach 2 i 3, organ wezwał W. S. do uzupełnienia pisma poprzez wykazanie występowania przesłanki wskazującej na "szczególne istotne znaczenie żądanych informacji dla interesu publicznego". W. S. stwierdził, że w interesie społecznym, jak i w interesie organu jest aby organ miał świadomość komu i na jakich zasadach zlecane są opinie w sprawach tzw. "hazardowych" oraz w sprawach niesłusznie uważanych za takowe. Brak wiedzy organu w tym zakresie wskazuje na brak właściwego nadzoru nad kryteriami wyboru i zlecaniem opinii konkretnym biegłym. Decyzją z dnia 24 maja 2021 r. znak sprawy [...], działając m.in. na podstawie art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 735) zwanej dalej w skrócie: "k.p.a.") oraz art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] po rozpatrzeniu wniosku z dnia 19 marca 2021 r. o udzielenie informacji publicznej dotyczącej - ilości opinii z zakresu badania gier na automatach zleconych przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] odpowiednio za lata 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, zlecania przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w latach 2017-2021 opinii innym podmiotom poza A. C. (w tym ich ilości, z podziałem na poszczególne lata), ilości postanowień sądów nakazujących zwrot urządzeń zatrzymanych przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego wydanych w latach 2017-2021 oraz ilości przypadków nie wykonania prawomocnych orzeczeń przez Naczelnika [...] UCS , odmówił udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że żądane informacje - jakim innym podmiotom poza A. C. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] zlecał opinie w latach 2017-2021 i w jakiej ilości, z podziałem na poszczególne lata 2017-2021, ile postanowień sądów nakazujących zwrot urządzeń zatrzymanych przez Naczelnika [...] UCS zostało wydanych w latach 2017-2021 oraz w ilu przypadkach Naczelnik [...] Urzędu Celno -Skarbowego nie wykonał prawomocnych orzeczeń) należą do kategorii informacji publicznej i podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie. Organ wskazał jednak, że wnioskowana informacja ma charakter informacji przetworzonej. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Organ przytoczył przepisy prawa oraz orzecznictwo sądowe dotyczące udostępnienia informacji publicznej przetworzonej. Organ wskazał, że żądana informacja nie wynika wprost ze sporządzanych przez organ zestawień i musiałaby zostać przez organ sporządzona, co wymaga analizy znacznej liczby dokumentów, jej sporządzenie wymagałby znacznego nakładu czasu. Organ stwierdził, że uzasadnienie przedstawione w piśmie z 9 kwietnia 2021 r. nie wskazuje na istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego, w związku z czym organ pierwszej instancji zobowiązany był odmówić udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Pismem z 24 czerwca 2021 r. skarżący złożył odwołanie od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia 24 maja 2021 r. zarzucając wskazanej decyzji: 1) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym uznaniu, iż żądanie udzielania informacji publicznej oraz jego uzasadnienie nie spełnia przesłanek szczególnie istotnego interesu publicznego, podczas gdy wskazywane okoliczności w sposób jednoznaczny wskazują, iż pozyskanie danych w zakresie nieprawidłowości, do jakich dochodzi w urzędach celno-skarbowych w zakresie zlecania opinii "wybranym" biegłym skutkuje patologiami w zakresie niezależnego wymiaru sprawiedliwości, którego sprawność działania jest dobrem nadrzędnym i niezbędnym dla funkcjonowania w państwie prawa; 2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, iż wnioskodawca nie wykazał przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego. W wyniku rozpoznania odwołania strony, działając na podstawie art. 127 § 1 i § 2 oraz art. 138 § 2 k.p.a., a także art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wydał w dniu 1 września 2021 r. decyzją znak sprawy [...], którą uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że udzielenie informacji publicznej w zakresie punktów: 2, 4, 6, 8, 10 i 11 wniosku stanowi informację publiczną. Kwoty, jakie zostały wydatkowane przez Izbę Administracji Skarbowej w [...] na finansowanie opinii stanowią wydatki publiczne, z kolei gospodarka środkami publicznymi jest jawna. Organ ten stwierdził, że udzielenie informacji publicznej w zakresie punktów 2,4,6,8,10 oraz 11 wniosku z 19.03.2021 r. to jest: ile opinii z zakresu badania gier na automatach zostało zleconych A. C. odpowiednio za lata 2017, 2018, 2019, 2020, 2021 i jaka łącznie kwota wynagrodzenia została wypłacona A. C. za wydane na zlecenie Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego opinie z zakresu automatów do gier w latach 2017-2021, a także w zakresie punktów 2 i 3 pisma z 9.04.2021 r. to jest: jakim innym podmiotom poza A. C., Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] zlecał opinie w latach 2017-2021 i w jakiej ilości, z podziałem na poszczególne lata 2017-2021 oraz ile postanowień sądów nakazujących zwrot urządzeń zatrzymanych przez Naczelnika [...] UCS zostało wydanych w latach 2017-2021 oraz w ilu przypadkach Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego nie wykonał prawomocnych orzeczeń - stanowi informację publiczną. Natomiast, kwoty jakie zostały wydatkowane przez Izbę Administracji Skarbowej w [...] na finansowanie ww. opinii stanowią wydatki publiczne a gospodarka środkami publicznymi jest jawna, zgodnie z zasadą art. 33 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wskazał, że argumentacja organu pierwszej instancji w zakresie informacji przetworzonej jest niewystarczająca. Organ powinien przedstawić w sposób szczegółowy, jakie bowiem konkretne działania musi podjąć aby udostępnić wnioskowane dane. Wskazanie na fakt, że organ nie posiada gotowej, wytworzonej informacji będącej odpowiedzią na wniosek strony (uzupełniony pismem z 9 kwietnia 2021 r.) nie przesądza o szczególnie skomplikowanej, pracochłonnej i czasochłonnej operacji pozyskiwania danych. Gdy informacje znajdują się w zasobach organu, i sposób ich pozyskania nie jest na tyle czasochłonny i pracochłonny aby uznać, że jest to informacja przetworzona, informacja ma charakter informacji prostej. Również powoływanie się na fakt, że struktura organizacyjna [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] skutkuje rozmieszczeniem poszczególnych jego jednostek w różnych miastach, co wymaga współpracy trzech komórek organizacyjnych, nie daje podstaw do stwierdzenia, że wyciągnięcie wnioskowanych danych jest utrudnione. Tak więc organ pierwszej instancji rozpatrując ponownie sprawę powinien wskazać: jakiej dokładnie analizie należy poddać dokumenty źródłowe, jakie powinny być podjęte inne (konkretne) działania, tzw. pracochłonne i ponadstandardowe oraz ile konkretnie środków osobowych jest potrzebnych aby zgromadzić wnioskowane dane. W. S. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w drodze sprzeciwu zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istoty wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez brak wskazania wszystkich okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podniósł, że wytyczne organu odwoławczego są niewystarczające i nawet zastosowanie się do nich doprowadzi do ponownej odmowy tyle, że z lekko zmienionym uzasadnieniem. W ocenie skarżącego organ pierwszej instancji zna skalę nieprawidłowości w zakresie powoływanie biegłych w tzw. "sprawach hazardowych", gdyż to on powołuje biegłych. Organ ten, w ramach struktury organizacyjnej KAS, podobnie jak Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], ma dostęp do baz danych. Organ odwoławczy zamiast przekazać organowi pierwszej instancji te dane woli wskazywać zbyteczne, czasochłonne i nikomu niepotrzebne czynności, jakie ten organ powinien przedsięwziąć, aby w efekcie mógł lepiej uzasadnić swoją odmowę wydania informacji publicznej. W odpowiedzi na sprzeciw Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64b § 1 p.p.s.a.), przy czym rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 64e p.p.s.a.). Kontrola sądowa w sprawie wywołanej sprzeciwem jest zatem ograniczona do badania podstaw do wydania przez organ decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę od sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w wyżej wskazanym zakresie Sąd stwierdził, że złożony sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzję wydano w sprawie z wniosku o udostepnienie informacji publicznej. Odpowiednio do okoliczności faktycznych, rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w przypadku stwierdzenia, że żądana informacja ma taki charakter, powinno polegać na: udostępnieniu informacji publicznej będącej w dyspozycji organu w drodze dokonania czynności materialno-technicznej lub odmowie jej udzielenia w drodze decyzji, na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy - w przypadku uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy. Z unormowania art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Informacja przetworzona jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji/obowiązków organu, a powstanie informacji przetworzonej jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, służącego przygotowaniu specjalnie dla wnioskodawcy informacji, wedle wskazanych przez niego kryteriów. Przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, iż ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 lutego 2022 r. sygn. akt IV sa/Po 919/21). Informacja przetworzona wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej określonego działania intelektualnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w jego posiadaniu informacji, a w efekcie "przetworzenia" powstaje nowy jakościowo dokument. Przetworzeniem nie będzie tym samym np. sięganie do dokumentów archiwalnych. Informacja przetworzona to bowiem taka informacja publiczna, która wymaga dokonania stosownych analiz, obliczeń, ekspertyz połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskiwanie określonych środków osobowych i finansowych. Przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przepis art. 138 § 2 k.p.a., co do zasady, znajduje zastosowanie wtedy, gdy decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a dla podjęcia rozstrzygnięcia zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie przekraczającym kompetencje organu odwoławczego. Tylko niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych w hipotetycznym stanie faktycznym daje podstawy do ustalenia, że spełniona jest przesłanka, według której konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 384/18). Przedmiotowe postępowanie toczyło się na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Z przepisów tej ustawy wynika, że przepisy k.p.a. stosuje się do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej (art. 16 ust. 2 ustawy) Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, w postępowaniu odwoławczym dotyczącym udostepnienia informacji publicznej art. 138 k.p.a. trzeba stosować odpowiednio do przedmiotu tego postępowania i jego charakteru. Z normy zawartej w art. 138 § 2 k.p.a. wynika, że przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania powinno mieć charakter wyjątkowy, a zasadą winno być merytoryczne rozpoznanie sprawy. Jednak przy dostępie do informacji publicznej załatwienie sprawy może oznaczać udostępnienie żądanej informacji, którą posiada organ pierwszej instancji. W następstwie wniesienia odwołania od decyzji w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej organ odwoławczy nie może wydać decyzji reformatoryjnej, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Postępowanie w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej jest sformalizowanym, jurysdykcyjnym postępowaniem administracyjnym, które może się toczyć w dwóch instancjach. W sytuacji gdy organ odwoławczy oceni, iż decyzja o odmowie udzielenia informacji jest błędna, winien on zastosować regulację przepisu art. 138 § 2 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1238/17). Jeżeli żądana informacja nie będzie miała charakteru informacji przetworzonej organ odwoławczy nie udostępni zatem skarżącemu tej informacji. Skarżący zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej do organu pierwszej instancji, jakim jest Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...]. Organ ten posiada dokumentację zawierającą żądane przez skarżącego dane, czego nie kwestionował. Organ drugiej instancji wskazał przyczyny, z powodu których uchylił decyzję organu pierwszoinstacyjnego. Organ ten zajął stanowisko, że żądana informacja ma charter informacji publicznej. Organ odwoławczy uznał, że wydana decyzja jest wadliwa z uwagi na fakt, że na podstawie dokonanych ustaleń brak było możliwości oceny, czy żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej. Organ pierwszej instancji z naruszeniem przepisów postępowania, nie przeprowadził bowiem prawidłowo postępowania w celu oceny charakteru informacji oraz nie dokonał w tym zakresie szczegółowych ustaleń. Ocena charakteru informacji publicznej ma niewątpliwie istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organ odwoławczy zobowiązał organ pierwszej instancji do dokonania ustaleń, dotyczących zakresu prac koniecznych do uwzględnienia wniosku i udzielenia informacji publicznej, wskazując, że dopiero dokonanie ustaleń w tym zakresie pozwoli na ocenę, czy żądana informacji ma charakter informacji przetworzonej. Odmowa udostepnienia informacji publicznej w uwagi na jej przetworzony charakter informacji winna być bowiem szczegółów uzasadniona, przez wskazanie, czy i jakie środki organ musi podjąć w celu sporządzenia tej informacji oraz jaki jest nakład pracy z tym związany. Sąd uznał za niezasadne podniesione w sprzeciwie zarzuty. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że organ odwoławczy winien przekazać organowi pierwszej instancji żądane przez skarżącego informacje oraz, że znane są temu organowi nieprawidłowości w zakresie powoływania biegłych w sprawach dotyczących gier hazardowych. Przed ewentualnym udostępnieniem skarżącemu żądanej informacji, organ pierwszej instancji musi ponownie przeprowadzić ocenę charakteru tej informacji w kontekście informacji prostej lub przetworzonej. Ocena w tym zakresie dotyczy istotnej okoliczności sprawy. Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wymaga by ocena takiej okoliczności sprawy została dokonana po przeprowadzeniu postępowania i dokonaniu ustaleń przez organ pierwszej instancji. Wskazać także należy, że w niniejszym postępowaniu Sąd nie dokonuje oceny, czy skarżącemu zasadnie odmówiono udzielenia informacji wnioskowanych informacji, ale czy organ odwoławczy wykazał istnienie podstaw faktycznych i prawnych do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu sprzeciwu

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło