VIII SA/Wa 104/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2022 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2021 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 3 grudnia 2021 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej "SKO", "Kolegium"), na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej "k.p.a."), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez T.K. (dalej skarżący, strona) od decyzji Wójta Gminy K. z 30 sierpnia 2021r. znak [...]w sprawie usunięcia odpadów zgromadzonych na działkach nr [...] i [...] w obrębie K.W.gm. K.. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z 30 sierpnia 2021r. Wójt nakazał stronie, jako użytkownikowi działek nr [...] i [...] w obrębie K.W. gm. K. ,usunięcie odpadów o kodach: 17 06 05* materiały budowlane zawierające azbest i 17 09 03* inne odpady z budowy, remontów i demontażu (w tym odpady zmieszane) zawierające substancje niebezpieczne. W dniu 17 września 2021 r. Pan T. K. wniósł odwołanie od ww. decyzji Wójta Gminy K.. W uzasadnieniu wskazanego na wstępie rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło brzmienie art. 129 § 2 k.p.a. Wyjaśniło, iż decyzja organu I instancji została doręczona do rąk skarżącego w dniu 31 sierpnia 2021 r., zaś termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 15 września 2021 r. (środa). Odwołanie zostało sporządzone i złożone w dniu 17 września 2021 r. w Urzędzie Gminy K. S.. SKO poinformowało, iż postanowieniem z dnia 2 grudnia 2021 r. znak [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Kolegium wyjaśniło, iż w myśl art. 134 k.p.a. organ odwoławczy obowiązany jest stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stwierdzanie uchybienia terminu do wniesienia odwołania ma ten skutek, że odwołanie nie jest rozpoznawane i sprawa nie jest badana merytorycznie. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie z dnia 3 grudnia 2021 r. skarżący wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżący szczegółowo wskazał na przyczyny które spowodowały uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi jako niezasadnej i podtrzymało argumentację wynikająca z zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. 2021 r., poz. 137) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U z 2022 r., poz. 329, dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, czy też stwierdzenie, że akt ten dotknięty jest wadą nieważności. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie SKO nie narusza prawa w sposób uzasadniający jego uchylenie. Przedmiotem kontroli Sądu skarżący uczynił postanowienie Kolegium z 3 grudnia 2021 r., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z kolei w dniu 2 grudnia 2021 r. Kolegium wydało postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (sprawa o sygn. akt VIII SA/Wa 105/22). Wskazać należy, że zgodnie z wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, z chwilą wpłynięcia odwołania organ odwoławczy ma obowiązek zbadania czy spełnia ono określone warunki formalne m.in. czy zostało wniesione w terminie, czy pochodzi od strony i czy z innych przyczyn jest dopuszczalne. W przypadku stwierdzenia, że odwołanie wniesiono po terminie lub jest z innych powodów niedopuszczalne, organ odwoławczy wydaje postanowienie w trybie art. 134 k.p.a. stwierdzając niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zauważyć należy, że treść art. 134 k.p.a. wskazuje dwie przesłanki skutecznego złożenia odwołania. Jedna z nich ma charakter konkretny i dotyczy zachowania terminu do wniesienia środka prawnego. Podkreślenia ponadto wymaga, że jednym z podstawowych warunków wywierania skutków prawnych przez czynności procesowe stron, jest ich podejmowanie w określonych dla nich terminach. Ograniczając dalej rozważania tylko do odwołań od decyzji organu I instancji wskazać należy, że wnosi się je w terminie 14 dni od doręczenia decyzji stronie, a gdy była ona ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Doręczenie jest czynnością materialno-techniczną, z której dokonaniem prawo wiąże niekiedy określone skutki prawne, a jego podstawowym skutkiem jest rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności prawnej np. wniesienia odwołania czy zażalenia. Termin określony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym dla strony, a zatem jego uchybienie powoduje, że czynność prawna podjęta przez stronę po jego upływie jest bezskuteczna. Rozpatrzenie bowiem odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa. W realiach rozpoznawanej sprawy nie budziło wątpliwości stron, że odwołanie skarżącego wpłynęło z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Przypomnieć bowiem należy, że skarżący złożył odwołanie w dniu 17 września 2021 r., a więc z uchybieniem czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania, który upłynął w dniu 15 września 2021 r. Skarżący nie kwestionował daty doręczenia decyzji Wójta Gminy K. z 30 sierpnia 2021r. znak [...]. Sąd zauważa, iż ocena zgodności z prawem omawianego rozstrzygnięcia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania (art. 134 k.p.a.). Ponadto wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania było konsekwencją odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skoro Kolegium postanowieniem z 2 grudnia 2021 r. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, to wydając zaskarżone postanowienie posiadało wiedzę, że termin do wniesienia odwołania nie został przywrócony. Z uwagi na fakt, że odwołanie zostało w istocie złożone przez stronę po terminie, prawidłowe jest stanowisko organu w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W niniejszym postępowaniu Sąd nie bada okoliczności uchybienia oraz faktu, czy strona skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W tym przedmiocie zostało bowiem wydane odrębne postanowienie, które podlegało ocenie Sądu w odrębnej sprawie (VIII SA/Wa 105/22). Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.