I SA/Kr 488/20
WyrokWSA w Krakowie2020-10-14
Skład orzekający: Bogusław Wolas, Stanisław Grzeszek, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji, a nabycie towarów wiąże się z przestępstwem lub wykroczeniem skarbowym?Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o VAT, odmawiając prawa do odliczenia, gdy ustalono, że kontrahenci nie dokonali rzeczywistych dostaw towarów, a podatnik nie dochował należytej staranności w weryfikacji kontrahentów i transakcji.Stan faktyczny
Spółka F. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie podatkowe w VAT za okres od I kwartału 2014 r. do I kwartału 2015 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo Spółki do odliczenia podatku naliczonego z faktur otrzymanych od wskazanych kontrahentów, uznając, że faktury te nie dokumentują rzeczywistych transakcji, a towar pochodził z innych źródeł. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań kluczowego świadka.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr) Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędzia: WSA Urszula Zięba Protokolant: Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 października 2020 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] stycznia 2020 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2014r. i I kwartał 2015r. skargę oddala.
Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. określił F. Sp. z o.o. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od I kwartału 2014 r. do I kwartału 2015 r. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] października 2019 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik [...] US w K. określił Spółce [...] zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy (kwartały) od I kwartału 2014 r. do I kwartału 2015 r.
W uzasadnieniu decyzji przedstawiono stan faktyczny i prawny sprawy, w szczególności przyjęto na podstawie art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm.), dalej: "ustawa o VAT", oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, że Spółka nie miała prawa odliczyć podatku naliczonego z faktur otrzymanych od wymienionych w decyzji kontrahentów, tj.: G. Sp. z o.o., M. Sp. z o.o., S. Sp. z o.o., B. Sp. z o.o., N. TS Sp. z o.o. zawyżając tym samym podatek naliczony.
Organ I instancji uznał bowiem, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że zakwestionowane faktury VAT wystawione dla Spółki przez ww. podmiot nie dokumentują rzeczywistych transakcji, a towar, którym dysponowała Spółka pochodził z innych źródeł. Przedmiotem działalności Spółki F. w okresie, którego dotyczy niniejsze postępowanie, był handel detaliczny artykułami tekstylnymi i obuwiem.
Organ przyjął, że protokół kontroli odebrany w urzędzie pocztowym przez pełnomocnika Spółki został skutecznie doręczony w dniu [...] lutego 2018 r., co oznacza, że zastrzeżenia do niego zostały złożone po terminie. Organ I instancji podtrzymał wcześniejsze ustalenia i ocenę prawną zdarzeń opisanych w protokole kontroli podatkowej. Stwierdził, że Spółka nie ustosunkowała się do wezwania organu podatkowego o wyjaśnienie okoliczności współpracy i dokonywania transakcji z firmami wystawiającymi sporne faktury zakupu towarów handlowych.
Organ I instancji odniósł się do płatności za zakwestionowane faktury oraz ocenił dowody z decyzji wydanych przez właściwe organu dla kontrahentów Spółki wystawiających zakwestionowane faktury. W szczególności zauważył, że:
- w decyzjach stwierdzono, że podmioty te zobowiązane są do zapłaty podatku wykazanego w wystawionych przez nie fakturach na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT,
- firmy nie przedłożyły żadnych dokumentów w toku prowadzonych kontroli,
- brak było kontaktu z zarządami Spółek,
- ustalono, że nie prowadzą działalności gospodarczej,
- nie dokonywały wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów oraz importu towarów,
- nie posiadały infrastruktury logistycznej, finansowej i kadrowej, która umożliwiałaby realizację transakcji w skali wynikającej z zadeklarowanych obrotów,
- nie składały deklaracji rocznej o pobranych zaliczkach za podatek dochodowy za 2014 r. (PIT-4R), informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2014 (PIT-11) oraz zeznania o wysokości osiągniętego dochody (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za 2014 r.
- zostały wykreślone z rejestru podatników podatku od towarów i usług.
Organ I instancji przytoczył przebieg i ocenił dowód z przesłuchania Pana S. J.. Ustosunkował się także do okoliczności związanych z przesłuchaniem Pana Y. X..
Po rozpatrzeniu odwołania, DIAS w K. decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii związanych z przedawnieniem zobowiązań podatkowych w zakresie objętym zaskarżonym rozstrzygnięciem. Mając na uwadze treść art. 70 §1 ustawy Ordynacja podatkowa ("O.p."), podał, że dla części zobowiązań podatkowych określonych w niniejszej decyzji za poszczególne okresy, tj. od I do III kwartału 2014 r. termin przedawnienia upływałby z dniem [...] grudnia 2019 r., zaś dla zobowiązań podatkowych za IV kwartał 2014 r. oraz I kwartał 2015 r. upływałby z dniem [...] grudnia 2020 r. Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. Naczelnik [...] US w K. zawiadomił Spółkę, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od I kwartału 2014 r. do I kwartału 2015 r. został zawieszony w dniu [...] listopada 2019 r. w związku z zaistnieniem przesłanki, o której mowa w art. 70 §6 pkt 1 O.p., tj. wszczęciem postępowania w sprawie o podejrzenie przestępstwa/wykroczenia skarbowego z art. 56 §2 kks, 56§1 kks w zw. z art. 6§2 kks wiążącego się z niewykonaniem zobowiązania podatkowego. Zawiadomienie to zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi w dniu [...] listopada 2019 r. Nastąpiło więc zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań będących przedmiotem orzekania.
Organ odwoławczy przedstawił szereg okoliczności występujących po stronie wystawców spornych faktur. Wskazał w szczególności na znajdujące się w aktach sprawy decyzje wydane przez Dyrektora UKS w B. dotyczące spółek G. , M., S. i B., oraz Dyrektora UKS w Ł. z dnia [...] grudnia 2016 r. wydaną dla ‘N. T.’ Sp. z o.o. w przedmiocie podatku do zapłaty w trybie art. 108 ustawy o VAT. Na stronach od [...] do [...] zaskarżonej decyzji DIAS przytoczył szczegółowe ustalenia odnośnie każdego z tych podmiotów. Organ odwoławczy na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przyjął, że spółki te nie dokonywały odpłatnych nabyć towarów i nie wykonywały czynności opodatkowanych VAT, a jedynie wprowadziły do obrotu faktury niedokumentujące rzeczywistych zjawisk gospodarczych. Organ odwoławczy podkreślił, że faktura, która nie dokumentuje rzeczywistej sprzedaży, jest bezskuteczna prawnie, a w konsekwencji nie może wywołać skutków podatkowych u jej odbiorcy. W świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ochrona prawna przysługuje podatnikowi, który na podstawie obiektywnych przesłanek nie wiedział lub nie mógł wiedzieć, że dokonana transakcja wiązała się z przestępstwem w dziedzinie podatku od wartości dodanej, czy też podatnik nie miał przesłanek podejrzewać, że dopuszczono się nieprawidłowości lub przestępstwa. Organ podkreślił, że każdorazowo należy podjąć stosowne działania związane z ustaleniem "dobrej wiary" podatnika.
Wskazał, że aby dokonać prawidłowych ustaleń w tym zakresie należy ustalić kto w imieniu Spółki ponosi odpowiedzialność i decydował w sprawach Spółki w czasie, którego dotyczy rozpatrywana sprawa oraz kto był odpowiedzialny i upoważniony do reprezentacji i występowania w imieniu Spółki w toku kontroli podatkowej i postępowania podatkowego przed organami obu instancji. Zgodnie z wpisem Spółki do KRS w rozpatrywanym okresie organem uprawnionym do reprezentacji Spółki był Zarząd - każdy członek zarządu samodzielnie. Wykreślenie z dnia [...] lipca 2013 r. wpisu dotyczącego Prezesa Zarządu Pani Y. S. oznaczało, że w okresie od dokonania wpisu Spółki do KRS w dniu [...] września 2011 r. do dnia [...] stycznia 2016 r. organem uprawnionym do reprezentacji Spółki był Pan S. J. pełniąc funkcję Wiceprezesa Zarządu. Organ stwierdził w związku z tym, że nie tylko posiadał on wiedzę, ale i podejmował w ówczesnym czasie decyzje dotyczące Spółki. Według KRS od dnia [...] stycznia 2016 r. do chwili obecnej uprawnionym do reprezentacji Spółki jest Pan Y. X. działający jako Prezes Zarządu. Aktem notarialnym sporządzonym w Kancelarii Notarialnej Chińskiej Republiki Ludowej w powiecie Q. w prowincji Z. w dniu [...] lutego 2016 r. Pan Y. X. działający imieniem Zarządu Spółki udzielił Panu S. J. (w treści tłumaczenia nazwisko Li) pełnomocnictwa ogólnego o szerokim umocowaniu do działania w imieniu Spółki. Zgodnie z treścią pełnomocnictwa przedłożonego po wszczęciu postępowania podatkowego przed organem I instancji r.pr. M. B. został umocowany jako pełnomocnik w sprawie przez P. Y. X. działającego jako osoba upoważniona do reprezentacji Spółki oraz działającego w imieniu własnym. Organ uznał, że nie ma zatem wątpliwości, że P. Y. X. jako Prezes Zarządu Spółki, będący stroną postępowania przed organami obu instancji był należycie reprezentowany i za pośrednictwem umocowanych przez siebie pełnomocników miał prawo i możliwość składania wyjaśnień i dowodów w sprawie. Organ wyjaśnił obszernie dlaczego został uznany za bezpodstawny zarzut, że nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania P. Y. X. świadczy o niekompletności materiału dowodowego i niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Organ zwrócił także uwagę, że kierowane do wW. po wszczęciu postępowania wezwanie z dnia [...] lipca 2018 r. odnośnie kwestii, których wyjaśnienia obecnie się domaga i zarzuca ich nieprzeprowadzenie, pomimo prawidłowego doręczenia w dniu [...] lipca 2018 r. pozostało bez odpowiedzi. DIAS zauważył też, że na podstawie wpisu z dnia [...] lutego 2019 r. nastąpiło wykreślenie adresu Spółki w KRS, pozostała jedynie nazwa miejscowości K.. Brak siedziby i adresu podmiotu oznacza świadome działanie w celu pozbawienia możliwości kontaktu ze Spółką i nie świadczy o podnoszonej w odwołaniu woli współpracy P. Y. X. z organami podatkowymi. Organ podał także, że w dniu [...] czerwca 2019 r. przeprowadzono dowód z przesłuchania Pana S. J., przy udziale tłumacza z języka chińskiego, który stawił się wraz z przesłuchiwanym i pełnomocnikiem.
Organ odwoławczy odniósł się także do przedłożonych przez stronę skarżącą "umów handlowych" (strony [...] zaskarżonej decyzji), które miały być zawierane z wystawcami spornych faktur, przedstawiając szereg okoliczności (min. błędy w nazwie kontrahenta; błędy po stronie reprezentacji; wskazanie adresów wirtualnych biur) podważających ich wiarygodność. Wskazał, że zgodnie z ich zapisami, umowy miały być zawierane przez firmę [...] z siedzibą w K. przy ul. U. reprezentowaną przez Y. X. Prezesa Zarządu. W ocenie organu już sam ten fakt podważa rzetelność i wiarygodność przedłożonych dowodów z umów, o których uwzględnienie wnosiła Spółka. Z odpisu z rejestru przedsiębiorców wynika, że zmiana danych w rejestrze odnośnie adresu strony skarżącej nastąpiła w dniu [...] listopada 2017 r. (tj. w okresie trwania kontroli podatkowej w Spółce), kiedy to wykreślono dotychczasowy adres w K.-Z. i wpisano nowy, ww. adres w miejscowości K.. Z kolei wpisem nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. wpisano do KRS jako Prezesa Zarządu P. Y. X. w miejsce dotychczasowego członka zarządu Wiceprezesa Pana S. J.. Zdaniem organu oznacza to, że w datach rzekomego zawierania umówi, tj. w latach 2013-2014 Spółka nie mogła występować pod ww. adresem oraz być reprezentowana przez Prezesa Zarządu Pana Y. X.. Organ stwierdził w związku z tym, że umowy te były spisywane post factum, w celu uwiarygodnienia, że zapoczątkowały one rzekomą współpracę handlową oraz, że transakcje z opisanymi firmami miały realnie miejsce. Organ odwoławczy wyjaśnił także (strony [...] zaskarżonej decyzji) dlaczego nie uznaje dowodów zapłaty jako świadczących o rzeczywistym przebiegu transakcji. DIAS odniósł się także do zeznań złożonych przez Pana S. J. w dniu [...] czerwca 2019 r. i uznał, że w sprawie nie można mówić o dochowaniu należytej staranności w kontaktach z kontrahentami przez Spółkę reprezentowaną w okresie objętym niniejszym postępowaniem przez wW. Wiceprezesa Zarządu. Nie wykazał on w jaki sposób nawiązano kontakty z rzekomymi kontrahentami – firmami będącymi wystawcami spornych faktur. DIAS podkreślił, że z decyzji ostatecznych wydanych przez właściwe organy dla kontrahentów Spółki, z oceny przedłożonych umów wynika, że firmy te nie były dostawcami towarów zafakturowanych na kwestionowanych fakturach. Z ww. decyzji wynika, że firmy te w rzeczywistości wystawiały fikcyjne faktury w celu umożliwienia nabywcom (w tym Spółce) dokonania odliczenia podatku VAT z nich wynikającego. Strona skarżąca dysponowała towarem, ale z uwagi na okoliczności takie jak: odbieranie towaru przez osobę prowadzącą sprawy Spółki w umówionym miejscu na parkingu od nieznanych osób; brak jakiejkolwiek wiedzy o kontrahentach Spółki; brak sprawdzenia ilości zamówionego towaru; wykonywanie poleceń osoby trzeciej "szefa", nie będącej uprawnioną do reprezentacji Spółki, nie będącej również udziałowcem Spółki; określenie na fakturach sposobu płatności za towar gotówką, brak dowodów zapłaty za towar – organ przyjął, że Spółka nie podjęła wszelkich działań, jakich można od niej w sposób uzasadniony oczekiwać, w celu upewnienia się, że transakcje, w których uczestniczy, nie wiążą się z przestępstwem. Argument o braku znajomości języka polskiego w wystarczającym stopniu, mający rzekomo legitymizować ewentualnie popełniane błędy został uznany przez organ za nieuzasadniony. W ocenie organu, podejmując decyzję o zarejestrowaniu podmiotu prowadzącego działalność w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w obcym kraju należało liczyć się z ewentualnymi trudnościami wynikającymi z braku dostatecznej znajomości języka kraju siedziby Spółki. Organ zwrócił przy tym uwagę na fakt, że Spółka działała przez profesjonalnego pełnomocnika, który reprezentował ją także w niniejszym postępowaniu i z którym porozumiewała się bez problemu, udzielone pełnomocnictwo jest w języku polskim.
W skardze na decyzję DIAS w K. z dnia [...] stycznia 2020 r., pełnomocnik strony skarżącej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 188§1 w zw. z art. 199 w zw. z art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka Y. X., pomimo że Skarżący złożył w powyższym zakresie żądanie przeprowadzenia dowodu, a przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, które to okoliczności nie zostały stwierdzone wystarczająco innym dowodem, w wyniku czego nie doszło do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy;
- art. 187 §1 w zw. z art. 122 O.p. poprzez zebranie materiału dowodowego w sposób wybiórczy, a w szczególności poprzez pominięcie dowodu z przesłuchania świadka Y. X., pomimo że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wyłącznie świadek posiada informacje niezbędne dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a w szczególności w zakresie okoliczności nawiązania współpracy z dostawcami, tj. firmami M. Sp. z o.o., S. Sp. z o.o., B. Sp. z o.o., G. Sp. z o.o., N. TS Sp. z o.o. oraz warunków współpracy, tj. kontaktów z ww. firmami, sposobu składania zamówień oraz dokonywania zapłaty za towar, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego będącego podstawą wydanej decyzji;
- art. 191 O.p. w zw. z art. 122 O.p. poprzez:
i. uznanie, że z treści zeznań świadka S. J. wynika, że Skarżący nie podjął działań, jakie można od niego w sposób uzasadniony oczekiwać, w celu upewnienia się, że transakcje, w których uczestniczy nie wiążą się z przestępstwem skarbowym, podczas gdy treść zeznań świadka nie przemawia za uznaniem, że do weryfikacji kontrahentów nigdy nie doszło, w wyniku czego doszło do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy i przyjęcia, że skarżący nie wykazał się "dobrą wiarą",
ii. przyjęcie, że część zeznań świadka S. J., w szczególności dotyczących faktycznego zarządzania przez Y. X. Spółką F. w okresie, którego dotyczy postępowanie, nie jest wiarygodna z uwagi na rzekome naprowadzania świadka na udzielenie konkretnych odpowiedzi przez pełnomocnika Skarżącego, w sytuacji gdy przebieg przesłuchania, a w szczególności protokół przesłuchania świadka nie daje żadnych podstaw do przyjęcia takiego wniosku, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego niniejszej sprawy na podstawie wyłącznie fragmentu zeznań świadka,
iii. nie danie wiary dowodom dotyczącym dokonanych przez Skarżącego płatności za odbiór towaru z uwagi na przyjęcie, że stanowią one wyłącznie fałszywe transakcje mające na celu uwiarygodnienie wystawianych faktur niedokumentujących rzeczywistych transakcji pomiędzy stronami wyłącznie na podstawie decyzji wydanych przez Naczelników innych Urzędów Skarbowych bez uwzględnienia okoliczności przedstawionych przez Skarżącego w toku postępowania podatkowego, czego skutkiem było błędne ustalenie stanu faktycznego niniejszej sprawy poprzez przyjęcie, że Skarżący miał świadomość, że bierze udział w transakcjach, które wiążą się z popełnieniem przestępstwa lub wykroczenia skarbowego;
- art. 121 §1 O.p. w zw. z art. 123§1 O.p. w zw. z art. 292 O.p. poprzez przyjęcie, że w sprawie Skarżący miał wielokrotnie możliwość składania wyjaśnień i dowodów w toku postępowania, czego z własnej woli nie czynił, w sytuacji gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności z protokołu przesłuchania świadka wynika, że pełnomocnik Skarżącego w toku kontroli podatkowej, S. J., nie posługuje się językiem polskim, podczas gdy organ I instancji podnosi, że rozmowa z pełnomocnikiem Spółki w momencie wszczęcia kontroli podatkowej, Panem S. J., odbywała się w języku polskim, po uzyskaniu informacji, że język polski jest mu zrozumiały, co doprowadziło do ograniczenia udziału strony na etapie kontroli podatkowej;
- art. 191 w zw. z art. 187 O.p. poprzez dokonanie oceny okoliczności niniejszej sprawy oraz ustalenia stanu faktycznego wyłącznie na podstawie częściowo zgromadzonego materiału dowodowego, czego skutkiem było błędne ustalenie stanu faktycznego, a w konsekwencji przyjęcie, że Skarżący miał świadomość, że bierze udział w transakcjach, które wiążą się z popełnieniem przestępstwa lub wykroczenia skarbowego;
- art. 193 §2 i §4 O.p. w zw. z art. 191 O.p. poprzez przyjęcie, że przedstawione w toku kontroli podatkowej księgi rachunkowego Skarżącego prowadzone są w sposób nierzetelny i nie dokumentują rzeczywistych transakcji, pomimo że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Skarżący dokonywał faktycznych transakcji, a w konsekwencji bezzasadne pominięcie ksiąg rachunkowych jako dowodu w toku niniejszego postępowania.
Z uwagi na powyższe wniesiono o "uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w całości" oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Sąd stwierdza, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowody, który został rzetelnie i wnikliwie oceniony, stosownie do treści art. 122 i art. 187 § 1 O.p. w związku z art. 191 O.p. Organy podjęły szereg działań mających na celu odtworzenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń mających wpływ na rozliczenie podatku od towarów i usług. Postępowanie było prowadzone poprawnie. Sposób wywodzenia wniosków, które legły u podstaw rozstrzygnięcia jest logiczny i został jasno przedstawiony w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Należy wyraźnie podkreślić, że strona skarżąca miała zapewnioną możliwość zapoznania się z całością materiału dowodowego. Materiał ten był kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, dlatego słusznie odmówiono przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez podatnika, czemu organ dał wyraz w wydanym w dniu [...] grudnia 2019 r. postanowieniu, którym odmówiono przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka P. Y. X.. Sąd przedstawioną tam ocenę wniosku dowodowego strony skarżącej podziela. Należy zgodzić się z tezą, że jeżeli organ podatkowy, na podstawie zebranych w toku postępowania adekwatnych dowodów, może dokonać prawidłowego ustalenia - procesowego odtworzenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego (dopuszczenie każdego dowodu proponowanego przez stronę) nie jest zasadne (zob. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. II FSK 1313/08, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, tak jak inne powołane w uzasadnieniu orzeczenia). Dopuszczalne jest to przede wszystkim w razie stwierdzenia, że istotna dla rozstrzygnięcia okoliczność została dostatecznie wyjaśniona, a zgłoszenie nowych wniosków dowodowych spowoduje przewlekanie postępowania lub że nowe dowody nie miałyby istotnego znaczenia w danej sprawie.
W związku z powyższym Sąd dokonane przez organy ustalenia stanu faktycznego w całości aprobuje i przyjmuje za własne, podobnie jak ocenę prawną tego stanu faktycznego. Obszerny materiał dowodowy poddany wszechstronnej ocenie utworzył spójny obraz transakcji pomiędzy stroną skarżącą a spółkami G., M., S., B. i ‘N. T.’. Zakres ustaleń faktycznych był bardzo szeroki, dlatego nie sposób dokonać ponownego pełnego ich opisu. Najistotniejsze kwestie, wnioski wyciągnięte ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd przedstawił w części wstępnej niniejszego uzasadnienia. Całokształt zebranego materiału dowodowego pozwolił na ustalenie, że ww. spółki, które miały dostarczać towar do strony skarżącej faktycznie nie prowadziły działalności gospodarczej, nie kupowały ani nie sprzedawały żadnych towarów, a jedynie wystawiały faktury, które nie odzwierciedlają czynności rzeczywiście dokonanych. Wskazać przede wszystkim należy, że wobec ww. spółek, które wystawiły zakwestionowane w postępowaniu faktury na rzecz strony skarżącej wydane zostały po przeprowadzeniu postępowań decyzje, w których faktury te uznane zostały za niedokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, zaś podatek w nich wykazany jako podlegający wpłacie zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Z uzasadnienia decyzji dotyczącej G. Sp. z o.o. wynika min., że: w trakcie prowadzonego postępowania nie przedłożyła ona żadnych dokumentów; brak było kontaktu ze spółką (prezesem zarządu); pod wskazanym adresem siedziby nie jest prowadzona działalność; z informacji przekazanych przez ustalonych na podstawie zapisów w rejestrach zakupów kontrahentów tej spółki (z zasadniczą większością z nich brak było kontaktu) wynika, że w okresie od lipca 2014 r. do marca 2015 r. żaden z podmiotów nie dokonywał dostaw towarów na rzecz spółki; spółka nie posiadała infrastruktury logistycznej, finansowej i kadrowej, która umożliwiałaby realizację transakcji w skali wynikającej z zadeklarowanych obrotów; uzyskała marże na sprzedaży na poziomie 0,08% i zakładając, że ponosiła koszty nieopodatkowane podatkiem od towarów i usług, to faktyczny wynika ekonomiczny był ujemny. Spółka G. nie złożyła deklaracji rocznej o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2014 rok oraz informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2014, a z dniem [...] października 2015 r. została wykreślona z rejestru podatników podatku od towarów i usług. Z uzasadnienia decyzji wydanej wobec N. T. Sp. z o.o. wynika, że jest ona podmiotem działającym bez zaplecza magazynowego, środków transportu, nie posiadała pracowników na terenie Polski, nie posiadała rzeczywistej siedziby. Brak było możliwości nawiązania jakiegokolwiek kontaktu z zarządem spółki. W trakcie kontroli nie przedłożyła ona żadnych dokumentów. Spółka ta nie prowadziła działalność gospodarczej pod adresem siedziby, posiadała jedynie formalną siedzibę w "wirtualnym biurze", w celu dokonania rejestracji spółki, pod adresem wspólnym dla wielu podmiotów. Spółka miała osiągać bardzo duże obroty w sytuacji, gdy nie posiadała aktywów finansowych umożliwiających prowadzenie działalności gospodarczej (poza niskim kapitałem zakładowym wynoszącym 5 tys. zł); nie przedłożyła dowodów zakupu jakiegokolwiek towaru; nie ponosiła żadnych kosztów administracyjnych (wydatków związanych z działalnością gospodarczą jak np. zapłaty za czynsz, energię, itp.), nie ponosiła również żadnych kosztów usług transportowych. Z uzasadnienia decyzji dotyczącej B. Sp. z o.o. wynika min., że: w trakcie prowadzonego postępowania nie przedłożyła ona żadnych dokumentów; brak było kontaktu ze spółką (prezesem zarządu); pod wskazanym adresem siedziby nie jest prowadzona działalność. Z ustalonych na podstawie zapisów w rejestrach zakupów kontrahentów tej spółki ([...] podmiotów) [...] było podmiotami nieistniejącymi, [...] podmiot zaprzestał działalności gospodarczej w 2003 r., [...] podmioty nie potwierdziły dokonania transakcji z B. Sp. z o.o.. Spółka nie posiadała infrastruktury logistycznej, finansowej i kadrowej, która umożliwiałaby realizację transakcji w skali wynikającej z zadeklarowanych obrotów. Uzyskała marże na sprzedaży na poziomie 0,16% i zakładając, że ponosiła koszty nieopodatkowane podatkiem od towarów i usług, to faktyczny wynika ekonomiczny był minimalny lub ujemny. Spółka B. nie złożyła deklaracji rocznej o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2014 rok oraz informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2014, a z dniem [...] czerwca 2015 r. została wykreślona z rejestru podatników podatku od towarów i usług. Z uzasadnienia decyzji dotyczącej S. Sp. z o.o. wynika min., że: w trakcie prowadzonego postępowania nie przedłożyła ona żadnych dokumentów; brak było kontaktu ze spółką (prezesem zarządu). Z uzyskanej z Zarządu Granicznego Komendy Głównej Straży Granicznej informacji wynika, że Prezes Zarządu – D. T. H. w okresie od stycznia 2014 r. do stycznia 2015 r. nie przekraczał granicy RP. W KRS jako siedzibę spółki wskazano W.. Spółka nie posiadała infrastruktury logistycznej, finansowej i kadrowej, która umożliwiałaby realizację transakcji w skali wynikającej z zadeklarowanych obrotów. Spółka uzyskała marże na sprzedaży na poziomie 0,06% i zakładając, że ponosiła koszty nieopodatkowane podatkiem od towarów i usług, to faktyczny wynik ekonomiczny był ujemny. Spółka S. nie złożyła deklaracji rocznej o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2014 rok oraz informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2014, jak również zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2014. Z dniem [...] lutego 2014 r. została wykreślona z rejestru podatników podatku od towarów i usług. Z uzasadnienia decyzji dotyczącej M. Sp. z o.o. wynika min., że: w trakcie prowadzonego postępowania nie przedłożyła ona żadnych dokumentów; brak było kontaktu ze spółką (prezesem zarządu); spółka korzystała z usług wirtualnego biura; nie posiadała infrastruktury logistycznej, finansowej i kadrowej, która umożliwiałaby realizację transakcji w skali wynikającej z zadeklarowanych obrotów. Spółka M. nie złożyła deklaracji rocznej o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za 2014 rok oraz informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2014, a z dniem [...] listopada 2015 r. została wykreślona z rejestru podatników podatku od towarów i usług. Podsumowując dokonane przez organy ustalenia można zatem stwierdzić, że ww. spółki nie posiadały faktycznej, rzeczywistej siedziby czy biura. Kapitał zakładowy spółek był na minimalnym poziomie. Podmioty te nie posiadały faktycznego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, nie zatrudniały pracowników, nie posiadały infrastruktury technicznej, logistycznej (w szczególności brak pojazdów), która umożliwiłaby realizację transakcji w skali wynikającej z deklarowanych obrotów. Z uwagi na brak kontaktu nie uzyskano dokumentów źródłowych tych Spółek. Sąd podkreśla, że nie stanowi naruszenia prawa wykorzystanie w sprawie decyzji (wynikających z niej ustaleń) wydanej wobec "kontrahenta" strony skarżącej. Ustalenia wynikające z decyzji wydanych wobec ww. firm są jednoznaczne w swej wymowie i nie pozostawiają wątpliwości, że kontrahenci strony skarżącej nie prowadzili faktycznej działalności gospodarczej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadniał zatem podjęte przez organ wnioski co do fikcyjności zakwestionowanych faktur VAT.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Ust. 2 pkt 1 lit. a tego przepisu stanowi, że kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Natomiast według art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług - nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi stwierdzającymi czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności. W rozpoznanej sprawie organy prawidłowo zastosowały ww. przepisy. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni zgadza się ze stanowiskiem, że uprawnienie do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie istnieje, gdy wystawiona faktura w rzeczywistości nie odpowiada faktycznemu zdarzeniu gospodarczemu. W szczególności, gdy zdarzenie gospodarcze w ogóle nie zaistniało, zaistniało w innej niż wskazano dacie lub w rozmiarach innych niż wynika to z faktury bądź zaistniało między innymi, niż to stwierdza faktura podmiotami gospodarczymi, podatnik traci prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z takiego dokumentu (zob.: m.in. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. I FSK 749/15). Organy w toku postępowaniu wykazały, że podmioty wymienione w decyzji nie dokonały na rzecz strony skarżącej dostaw towarów objętych zakwestionowanymi fakturami. Skarżącej Spółce nie przysługiwało więc prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tych faktur. Odnosząc się do świadomości Spółki dotyczącej faktu, że przedmiotowe faktury są fikcyjne, Sąd zauważa, że o braku takiej świadomości nie może świadczyć jedynie fakt, że Spółka dysponowała zakupionym towarem. Należy podkreślić, że okoliczności tej nikt w toku postępowania nie negował. Organy wykazały natomiast, że podmioty wskazane w decyzji nie były rzeczywistymi dostawcami towarów handlowych do Spółki, zaś strona skarżąca (reprezentowana w okresie, którego dotyczy niniejsza spraw przez Wiceprezesa Zarządu – S. J.) nie dochowała należytej staranności w relacjach z ww. kontrahentami, o czym świadczy zebrany w sprawie materiał dowodowy, z którego wynika brak zainteresowania strony skarżącej zawieranymi transakcjami, kontrahentami i osobami, które w ich imieniu występowały, nawiązaniem i przebiegiem transakcji, pochodzeniem nabywanego towaru (protokół przesłuchania wW. z udziałem tłumacza z języka chińskiego – k. [...], tom [...] akt administracyjnych). Powyższe niewątpliwie świadczy o braku dołożenia należytej staranności w wyborze kontrahentów. Końcowo Sąd zaznacza, że Spółka będąca strona postępowania przed organami obu instancji była należycie reprezentowana i za pośrednictwem umocowanych przez siebie pełnomocników miała prawo i możliwość składania wyjaśnień i dowodów w sprawie. Sąd podkreśla także, że wykreślenie z dniem [...] lipca 2013 r. wpisu dotyczącego Prezesa Zarządu Pani Y. S. oznaczało, że w okresie od dokonania wpisu Spółki do KRS w dniu [...] września 2011 r. do dnia [...] stycznia 2016 r. organem uprawnionym do reprezentacji Spółki był Pan S. J. pełniąc funkcję Wiceprezesa Zarządu. Zatem nie tylko posiadał wiedzę, ale i podejmował w ówczesnym czasie decyzje dotyczące Spółki. Według KRS od dnia [...] stycznia 2016 r. uprawnionym do reprezentacji Spółki jest natomiast Pan Y. X. działający jako Prezes Zarządu. Jak to już zostało wcześniej wspomniane, Pan S. J. został przesłuchany w charakterze świadka, a w czynności tej obok pełnomocników strony skarżącej uczestniczył także tłumacz z języka chińskiego.
Mając na uwadze ww. okoliczności, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd działając na zasadzie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło