VIII SA/Wa 968/21
WyrokWSA w Warszawie2022-05-12
Skład orzekający: Renata Nawrot, Sławomir Fularski, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, dochodzone na podstawie tytułów wykonawczych z 2011 r., uległy przedawnieniu, jeśli bieg terminu przedawnienia został zawieszony w dniu 30 września 2011 r. poprzez doręczenie zobowiązanemu tytułu wykonawczego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników nie uległy przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony z dniem 30 września 2011 r. poprzez doręczenie zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Doręczenie tytułu wykonawczego jest czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności i powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W związku z tym, brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Stan faktyczny
Skarżący J. B. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych KRUS z 2011 r., argumentując przedawnienie dochodzonych należności. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy odmówiły umorzenia, wskazując na zawieszenie biegu terminu przedawnienia wskutek doręczenia tytułu wykonawczego w 2011 r. Skarżący podnosił również kwestie trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej oraz kwestionował wysokość zadłużenia. WSA w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2022 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Postanowieniem z 26 sierpnia 2021r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w Warszawie (dalej: "DIAS", "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy"), w wyniku rozpatrzenia zażalenia J. B. (dalej: "skarżący", "zobowiązany", "strona") utrzymał
w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. (dalej: "Naczelnik US", "organ egzekucyjny") z 28 maja 2021 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 29 sierpnia 2011 r. o numerach [...]. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia DIAS wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 735; dalej: "kpa") oraz art. 18 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2, § 3 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1427 ze zm.; dalej: "upea").
Powyższe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącego, na podstawie wystawionych przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej: "KRUS") tytułów wykonawczych z 29 sierpnia 2011 r. o numerach [...].
Organ egzekucyjny wskazał, iż w celu realizacji dochodzonych należności w dniu 25.11.2020 r. zastosował środki egzekucyjne:
zajęciem nr [...] zawiadomił Bank [...] S.A. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na poczet należności pieniężnej, o której mowa w art. 62b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, lub innych należności pieniężnych, doręczonym Bankowi w dniu 25.11.2020 r.,
zajęciem nr [...] zawiadomił Bank [...] w P. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na poczet należności pieniężnej, o której mowa w art. 62b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, lub innych należności pieniężnych, doręczonym Bankowi w dniu 25.11.2020 r.
Zobowiązany odebrał ww. zawiadomienia w dniu 11.12.2020 r.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wskazał, iż kolejno w dniach 02.12.2020 r., 07.12.2020 r., 21.12.2020 r., 19.01.2021 r., 22.01.2021 r., 15.02.2021 r., 17.02.2021 r., 7.04.2021 r., 30.04.2021 r., 07.05.2021 r. i 19.05.2021 r. dokonywał aktualizacji zawiadomień o zajęciach z dnia 25.11.2020 r.
Pismem z 14 grudnia 2020r., które wpłynęło do organu egzekucyjnego
22 grudnia 2020r., zatytułowanym "skarga", skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej czynności w przedmiocie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego
i umorzenie postępowania egzekucyjnego lub uchylenie w całości zaskarżonej czynności z dnia 25.11.2020r w sprawie nr [...]
i w sprawie nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, przysądzenie dłużnikowi od wierzyciela zwrotów kosztów postępowania egzekucyjnego według norm przypisanych oraz zabezpieczenie skargi
i zawieszenie w całości postępowania egzekucyjnego w sprawie nr [...] i nr [...], aż do czasu dobrowolnego spłacenia zadłużenia w ratach. Organ egzekucyjny podniósł,
iż w uzasadnieniu pisma skarżący wskazał, że należność w kwocie 14.458,54 zł objęta tytułami wykonawczymi o nr od [...] do [...] wystawionymi w dniu 29 sierpnia 2011 r. przez KRUS wygasła wskutek przedawnienia. W związku z tym postępowanie prowadzone na podstawie tych tytułów wykonawczych powinno zostać umorzone.
Postanowieniem (znak [...]) z dnia 28 maja 2021 r. Naczelnik US odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych KRUS z 29 sierpnia 2011 r. o numerach [...].
Organ egzekucyjny przywołał art. 59 § 1, § 3 – 5 upea i art. 41b pkt 5 ustawy
z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2021 r., poz. 266; dalej: "usr"), a następnie wskazał, że w sprawach egzekucji składek za ubezpieczenie społeczne rolników, prowadzonej wobec majątku skarżącego, zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło od 14 września 2011 r. poprzez zastosowanie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Banku [...]
w G.. O powyższej czynności zobowiązany został zawiadomiony 30.09.2011 r. Tym samym nie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych, wystawionych przez KRUS.
Organ egzekucyjny wyjaśnił również, do wyegzekwowania pozostają należności wierzyciela KRUS wraz z kosztami egzekucyjnymi na podstawie tytułów wykonawczych wymienionych w postanowieniu, zaś na podstawie tytułu wykonawczego
nr [...] do wyegzekwowania pozostały wyłącznie koszty egzekucyjne. Wobec tego egzekucja kosztów egzekucyjnych na podstawie ww. tytułu pozostaje poza przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący wystąpił o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych KRUS z dnia 29 sierpnia 2011 r. o numerach od [...] do [...]
lub uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wskazał przy tym, iż należność w kwocie 14.458,54 zł objęta ww. tytułami egzekucyjnymi wygasła wskutek przedawnienia.
Powołanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem
z 26 sierpnia 2021 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie utrzymał
w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z 28 maja 2021r. (znak [...]).
W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącego, na podstawie wystawionych przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego tytułów wykonawczych
z 29 sierpnia 2011 r. o numerach [...], obejmujących zaległości w składkach na ubezpieczenie społeczne rolników za lata 2002 – 2010 na łączną kwotę 7.188,20 zł należności głównej plus odsetki.
W celu realizacji dochodzonych należności organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnych na podstawie zawiadomień:
z dnia 14.09.2011 r. nr [...] o zajęciu rachunku bankowego
w Banku [...] G., doręczonym zobowiązanemu wraz z ww. odpisami tytułów wykonawczych w dniu 30.09.2011 r., odebranym przez bank w dniu 16.09.2011 r.- nieskuteczne;
z dnia 25.11.2020 r. [...] o zajęciu rachunku bankowego w Banku [...] S.A., doręczonego zobowiązanemu w dniu 11.12.2020 r., zaś odebranego przez Bank w dniu 25.11.2020 r. – zbieg egzekucji;
z dnia 25.11.2020 r. nr [...] o zajęciu rachunku bankowego w Banku [...] w P., doręczonego zobowiązanemu w dniu 11.12.2020 r., zaś Bankowi w dniu 26.11.2020 r. – brak środków.
Kolejno przy pismach z dnia 02.12.2020 r., 07.12.2020 r., 21.12.2020 r., 19.01.2021 r., 22.01.2021 r., 15.02.2021 r., 17.02.2021 r. Naczelnik US dokonywał aktualizacji zawiadomień o zajęciach z dnia 25.11.2020 r.
Pismem z 14 grudnia 2020r., które wpłynęło do organu egzekucyjnego
22 grudnia 2020r., zatytułowanym "Skarga", skarżący wniósł o "uchylenie w całości zaskarżonej czynności w przedmiocie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego
i umorzenie postępowania egzekucyjnego [...]
i nr [...] lub uchylenie w całości zaskarżonej czynności z dnia 25.11.2020r w sprawie nr [...]
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania", "przysądzenie dłużnikowi
od wierzyciela zwrotów kosztów postępowania egzekucyjnego według norm przypisanych" oraz "zabezpieczenie skargi i zawieszenie w całości postępowania egzekucyjnego w sprawie nr [...] i nr [...], aż do czasu dobrowolnego spłacenia zadłużenia w ratach". W uzasadnieniu tego pisma skarżący wskazał, że wnosi skargę na czynności Naczelnika US z dnia 25.11.2020 r. w przedmiocie zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych w sprawach o nr [...] i nr [...] z uwagi na to, że postępowanie egzekucyjne powinno być w całości umorzone, ponieważ należność w kwocie 14.458,54 zł objęta tytułami wykonawczymi o nr od [...] do [...] wystawionymi w dniu
29 sierpnia 2011 r. przez KRUS wygasła wskutek przedawnienia. Skarżący podniósł przy tym, że zastosowany został zbyt uciążliwy środek egzekucyjny w obecnie trudnym czasie, tj. w okresie pandemii koronawirusa COVID-19. Ponadto, skarżący zakwestionował kwotę zadłużenia twierdząc, że jest stanowczo zawyżona i sprzeczna
z dowodami wpłat pieniędzy na poczet długu u wierzyciela, a pieniądze przekazane przez Bank [...] w P. na konto organu egzekucyjnego pochodzą
z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, które nie podlegają egzekucji i powinny zostać zwrócone. W dalszej części skarżący przedstawił okoliczności zdrowotne
i materialne, które w związku z pandemią koronawirusa COVID-19, pogorszyły się,
co może skutkować likwidacją gospodarstwa rolnego, które jest jedynym źródłem utrzymania.
Następnie, 23 grudnia 2020 r. wpłynęło do Naczelnika US "Oświadczenie"
z 21 grudnia 2020 r., w którym skarżący oznajmił, że pieniądze przekazane na konto Naczelnika US przez Bank [...] w P. 4 grudnia 2020 r. w łącznej kwocie 908,73 zł wypłacone przez ARiMR pochodzą z Europejskiego Funduszu Rolnego Rozwoju Obszarów Wiejskich, które nie podlegają egzekucji i powinny zostać zwrócone na rachunek bankowy prowadzony przez B[...] w P.
Naczelnik US przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w toku którego
ww. Bank wyjaśnił, że prowadzi dla skarżącego rachunek bieżący rolników indywidualnych, gdzie środki wpływające na rachunek dłużnika pochodzą wyłącznie
z ARiMR i wypłaty środków z przedmiotowego rachunku dokonywane były w kasie Banku, a środki przekazane na poczet zajęcia 4 grudnia 2020 r. pochodziły z ARiMR.
W kolejnym piśmie z 11 stycznia 2021 r., które zawierało podobną treść jak
w oświadczenie z 21 grudnia 2020 r., skarżący dołączył wyciągi z rachunku bankowego w Banku [...] w P. za okres od 01.10.2020 r. do 31.12.2020 r. oraz prawomocne postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym
w K. z 11.01.2019 r., sygn. akt [...].
Postanowieniem z 22 stycznia 2021 r. Naczelnik US oddalił skargę na
zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z 25 listopada 2020 r. o nr [...] i [...].
Natomiast pismem z 22 stycznia 2021 r. poinformował skarżącego, że przekazane na poczet realizacji zajęcia nr [...]
w dniu 04.12.2020 r. kwoty 305,42 zł i 603,31 zł (łącznie 908,73 zł) zostaną zwrócone na konto BS w Piasecznie, zgodnie z wnioskiem, a w wyniku uzyskanych od wierzycieli aktualnych stanów należności podlegających egzekucji, dokonano aktualizacji należności wierzyciela - Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w O. oraz wierzyciela - Gminy G. Stosowne aktualizacje wymienionych zajęć są natomiast przesyłane na bieżąco.
Ustalono również, że Naczelnik US zwrócił skarżącemu kwotę w wysokości 908,73 zł, tytułem zwrotu kwoty niepodlegającej egzekucji przekazanej przez bank.
W wyniku wniesionego zażalenia na ww. rozstrzygnięcie, DIAS postanowieniem z 26 marca 2021 r. uchylił zaskarżone postanowienie z 22 stycznia 2021 r. w całości
i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia celem rozpatrzenia skargi z 14 grudnia 2020 r. na podstawie właściwych przepisów prawa oraz rozpatrzenia pisma strony
z 14 grudnia 2020 r. również jako wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, na podstawie obowiązującego do dnia 29.07.2020 r. art. 59 § 1 pkt 2 upea, zwracając uwagę, że w przedmiotowym piśmie skarżący wniósł także o "zawieszenie w całości postępowania egzekucyjnego w sprawie nr [...] i nr [...] aż do czasu dobrowolnego spłacenia zadłużenia w ratach".
Następnie, Naczelnik US wystąpił do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w K. o zajęcie stanowiska w sprawie wniosków skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie obowiązku, ze wskazaniem podstaw prawnych regulujących kwestie przedawnienia egzekwowanych obowiązków oraz o zawieszenie w całości postępowania egzekucyjnego do czasu dobrowolnego spłacenia długu w ratach.
W odpowiedzi na powyższe KRUS poinformował organ egzekucyjny, że skarżący nie składał wniosku o rozłożenie zadłużenia na raty, w związku z czym tytuły wykonawcze o nr od [...] do [...] nie uległy zawieszeniu. Zgodnie natomiast z art. 41b pkt 5 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2021 r., poz. 266), bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
W dniu 28 maja 2021 r. Naczelnik US wydał m.in. postanowienie znak:
[...] w przedmiocie oddalenia skargi na dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy i oddalenia skargi na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej;
- [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o numerach [...].
W tym samym dniu, to jest dnia 28 maja 2021 r. Naczelnik US wydał również postanowienie znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych KRUS z 29 sierpnia 2011 r. o numerach [...]. Organ odwoławczy wskazał, iż argumentując wydane rozstrzygniecie organ egzekucyjny najpierw przywołał art. 59 upea i art. 41b pkt 5 usr, a następnie wskazał, że w sprawach egzekucji składek za ubezpieczenie społeczne rolników, prowadzonej wobec majątku skarżącego, zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło od 14 września 2011 r. poprzez zastosowanie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Banku [...] w G. O powyższej czynności zobowiązany został zawiadomiony 30.09.2011 r. Tym samym nie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych, wystawionych przez KRUS. Organ egzekucyjny wyjaśnił również, ze skarżący wniósł wyłącznie o umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec czego egzekucja kosztów egzekucyjnych na podstawie tytułu wykonawczego
nr [...], w którym pozostały do wyegzekwowania wyłącznie koszty egzekucyjne musi pozostać poza przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia.
Po przeanalizowaniu akt zgromadzonych w niniejszej sprawie Dyrektor IAS na wstępie przypomniał, że w piśmie z 14 grudnia 2020 r. skarżący zawarł m.in. wniosek
o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez KRUS z uwagi na przedawnienie obowiązku, zwracając przy tym uwagę na pogorszenie się stanu zdrowia i sytuacji materialnej,
w związku z pandemią koronawirusa COVID-19.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały wymienione w treści art. 59 upea. Wystąpienie którejkolwiek
z przesłanek zawartych w § 1 tego przepisu obliguje organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zauważył jednocześnie, że od 30 lipca 2020 r. treść poszczególnych przepisów upea, w tym art. 59 uległa zmianie w związku z wejściem
w życie ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070; dalej: "ustawa zmieniająca"). Według jednak art. 13 ust. 1 wspomnianej ustawy, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438, ze zm.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Wskazując następnie na treść art. 59 § 1 pkt 2 upea w stanie prawnym obowiązującym do 29 lipca 2020r. DIAS przedstawił na wstępie ogólne rozważania wywodząc m.in., że istotą umorzenia jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma zatem na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne.
Zauważył, że jak wynika z akt sprawy, 30 sierpnia 2011 r. wpłynęły do organu egzekucyjnego wystawione przez KRUS na skarżącego tytuły wykonawcze z 29 sierpnia 2011 r. o numerach [...], obejmujące zaległości w składkach na ubezpieczenie społeczne rolników za okres 04/2002 r., 01-04/2003 r., 01-04/2004 r., 03,04/2005 r., 01,03,04/2006 r., 02-04/2007 r., 02-04/2008 r., 01,10-12/2009 r. i 01-12/2010 r.
Powołując się następnie na treść art. 41b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r.
o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291, ze zm.), zgodnie z którym należności z tytułu składek, czyli także należności z tytułu odsetek, ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Składki na ubezpieczenie opłaca się co kwartał, przy czym płatność przypada ostatniego dnia pierwszego miesiąca danego kwartału, stosownie do art. 40 ww. ustawy. DIAS wskazał, że ustawowy termin przedawnienia z tytułu należności na rzecz KRUS ulegał zmianom. Przywołany powyżej art. 41b, w obecnej treści obowiązuje
od 2 maja 2004 r. i został wprowadzony przepisem art. 1 pkt 41 ustawy z dnia
2 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz
o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r., Nr 91, poz. 873). Przed dniem
2 maja 2004r. na mocy art. 52 o ubezpieczeniu społecznym rolników do ustalenia długości terminu przedawnienia miały odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy
z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993 r., Nr 108, poz. 486 ze zm.), którą uchyliła, wchodząc w jej miejsce, ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r., Nr 137, poz. 926 ze zm., dalej jako: "Op"). Zmiana przepisów nastąpiła z dniem 1 stycznia 1998r. Zgodnie z treścią art. 70 § 1 Op zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W myśl § 3 i § 4 ww. przepisu, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej, a od 1 stycznia 2003 r. wskutek zastosowania środka egzekucyjnego,
o którym podatnik został powiadomiony, a po przerwaniu biegu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne.
Zatem do 2 maja 2004r. należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu
z upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym minął termin płatności. Odsetki do tej daty również były naliczane zgodnie z treścią Op i według ustalonych przez nią zasad, a więc również przy ustaleniu pięcioletniego okresu przedawnienia wraz z należnością główną. Od 2 maja 2004r. termin przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rolników uregulowany został w ustawie
o ubezpieczeniu społecznym rolników w ww. art. 41b. Według postanowień wspomnianego powyżej art. 41b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia,
w którym stały się wymagalne. Zgodnie natomiast z art. 41b ust. 5 tej ustawy, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Zauważyć przy tym należy, że dziesięcioletni okres przedawnienia znajduje również zastosowanie do należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed dniem 2 maja 2004 r., jeżeli do tej daty nie uległy one przedawnieniu według przepisów dotychczasowych. Stanowisko, że zobowiązanie z tytułu składek KRUS nieprzedawnionych przed dniem
2 maja 2004 r., podlega 10-letniemu przedawnieniu potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 3 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Ke 402/09.
Następnie z dniem 1 stycznia 2012 r. w związku z wejściem w życie ustawy
z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli
i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r., Nr 232, poz. 1378) nastąpiła zmiana treści ww. przepisu art. 41b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i termin przedawnienia należności z tytułu składek został skrócony do 5 lat licząc od dnia,
w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 2-7. Jednakże w art. 27 ust. 1 i 2 ww. ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców ustawodawca ustanowił, iż do przedawnienia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 41b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia
1 stycznia 2012 r. Jeżeli natomiast przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.
Przekładając powyższe regulacje prawne na grunt niniejszej sprawy Dyrektor IAS stwierdził, że w jej realiach upływ płatności pierwszej zaległej składki na ubezpieczenie społeczne rolników, tj. za 04/2002 r. przypadał na dzień 31.10.2002 r. Pierwotny termin jej przedawnienia, w myśl art. 70 § 1 Op upływał w dniu 31.12.2007 r. Należność ta była zatem wymagalna po dniu 2 maja 2004 r. W związku z tym, do oceny jej przedawnienia należy w ocenie DIAS stosować art. 41b ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców. Uwzględniając postanowienia art. 41b ust. 1 usr, 10-letni termin przedawnienia dochodzonej składki za 04/2002 r. upływał z dniem 31.10.2012 r. Skoro wskazany termin upłynął to należało rozważyć czy w przedmiotowej sprawie zaistniała okoliczność, o której mowa w art. 41b ust. 5 ww. ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, tj. czy został zawieszony bieg terminu przedawnienia przez podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony. Dyrektor IAS rozważając tę kwestię zaaprobował poglądy prawne zawarte w wyroku WSA w Lublinie z 10 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 318/16 i wskazał, że taka okoliczność wystąpiła. Czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, powodującą zawieszenie biegu terminu przedawnienia tych należności jest bowiem doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, ponieważ prawidłowo dokonane następuje po wszczęciu postępowania egzekucyjnego oraz co do zasady wyznacza chwilę wszczęcia egzekucji administracyjnej (art. 26 § 1 pkt 1 upea), a więc bez wątpienia zmierza do wyegzekwowania należności z tytułu składek.
Organ odwoławczy zauważył, że w niniejszej sprawie odpis tytułu wykonawczego nr [...] został doręczony zobowiązanemu 30 września 2011 r. Tym samym ta czynność, stosownie do art. 41b ust. 5 usr spowodowała zawieszenie biegu terminu przedawnienia składki za 04/2002 r., egzekwowanej na podstawie wskazanego powyżej tytułu wykonawczego, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Wskazał przy tym, że należność za 04/2002 r. była wymagalna w dniu 1 stycznia 2012 r. (bieg terminu jej przedawnienia był zawieszony), tj. w dacie wejścia w życie kolejnej zmiany przepisu art. 41b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. W konsekwencji, do oceny przedawnienia tej należności od 1 stycznia 2012 r. miały już zastosowanie postanowienia cytowanego powyżej art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców.
Zatem skoro najstarsza składka, tj. za 04/2002 r. nie przedawniła się, to pozostałe składki dochodzone na podstawie wystawionych przez KRUS tytułów wykonawczych, będących podstawą niniejszej egzekucji, również nie uległy przedawnieniu. W ich przypadku, zdaniem DIAS wystąpiła bowiem analogiczna okoliczność powodująca zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
Reasumując, wbrew twierdzeniu skarżącego należności za 04/2002 r., 01-04/2003 r., 01-04/2004 r., 03,04/2005 r., 01,03,04/2006 r., 02-04/2007 r., 02-04/2008 r., 01,10-12/2009 r. i 01-12/2010 r., dochodzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] oraz [...], nie uległy przedawnieniu i są nadal wymagalne. Tym samym stanowisko Naczelnika US o braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego organ odwoławczy uznał za słuszne.
Końcowo, DIAS wskazał, że dostrzega wadliwość postanowienia Naczelnika US w zakresie podania niepełnej podstawy prawnej tego postanowienia, tj. podanie jedynie art. 59 § 1 upea bez wskazania punktu tego przepisu. Niemniej jednak, okoliczność
ta w ocenie organu odwoławczego nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Gliwicach z 2 września 2009r., sygn. akt I SA/Gl 1115/08, wyrok WSA w Warszawie z 28 kwietnia 2016r., sygn. akt IV SA/Wa 3041/15).
Tym samym zarzuty zażalenia DIAS uznał za nieuzasadnione, także z tej przyczyny, że powołany przepis art. 59 § 1 upea wśród enumeratywnie wymienionych przyczyn umorzenia postępowania egzekucyjnego nie wskazuje podanych przez stronę, to znaczy nie wymieniono wśród nich ważnego interesu podatnika, czyli np. stanu zdrowia dłużnika, czy też innych okoliczności życiowych uniemożliwiających realizowanie obowiązków. Okoliczności związane z sytuacją zdrowotną i materialną mogą być natomiast przedmiotem rozważań w postępowaniu w sprawie udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych.
Dyrektor IAS zwrócił nadto uwagę, że w ramach postępowania egzekucyjnego mieszczą się, wbrew stanowisku zaprezentowanemu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, powstałe w wyniku postępowania prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 29.08.2011 r. nr [...] pozostałe do wyegzekwowania koszty egzekucyjne. W związku z czym, Naczelnik US zobligowany jest do zbadania przesłanki przedawnienia, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 2 upea w kontekście zawartego w piśmie skarżącego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z 29.08.2011 r. nr [...],
a następnie do wydania stosownego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która ma charakter opisowy skarżący, występując o uchylenie zaskarżonego postanowienia
i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych KRUS o nr [...] do [...] z 29 sierpnia 2011r. lub
o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania uznał, że rozstrzygnięcie to jest nietrafne i sprzeczne z przepisami prawa. Powtórzył dotychczasowe argumenty w sprawie dodając, że w niniejszej sprawie podnosi zarzut przedawnienia roszczenia w kwocie 14.458,54 zł objętego tytułami wykonawczymi od [...] do [...] wystawionymi przez KRUS 29.08.2011r.
Wyjaśnił, że faktem jest, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał sprawę umorzenia zaległości z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od IV-go kwartału 2001r. do IV-go kwartału 2010r. i 4 września 2015r. wydał wyrok sygn. akt. II GSK 1667/14. W obecnej sprawie skarżący zaznaczył jednak, że od daty wydania tego wyroku upłynęło już 6 lat, a zatem egzekwowana ww. należność wygasła wskutek przedawnienia. Ponadto od daty wystawienia przez KRUS ww. tytułów wykonawczych, tj. 29.09.2011r. upłynęło już 10 lat. W związku z tym, postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie powinno zostać umorzone.
Końcowo, skarżący ponownie powołał się na swoją trudną sytuację finansową, zdrowotną i rodzinną, która w jego ocenie uzasadnia jego wniosek.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 329; dalej "ppsa"), stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 137) sprawowana jest
na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować
z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego
w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ppsa). Przy czym, zgodnie
z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Przypomnienia w tym miejscu wymaga, że postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone w związku z pismem strony z 14 grudnia 2020r. skierowanym do organu egzekucyjnego, w którym skarżący zawarł między innymi wniosek o umorzenie prowadzonego wobec jego majątku postępowania egzekucyjnego, które Naczelnik US wszczął na podstawie wystawionych przez KRUS tytułów wykonawczych z 29 sierpnia 2011r. o numerach [...], obejmujących zaległości w składkach na ubezpieczenie społeczne rolników za lata 2001-2010, wskazując na ich przedawnienie.
Organ egzekucyjny rozpoznał wniosek skarżącego odnośnie tytułów wykonawczych o numerach [...]. Ten sam zakres rozpoznania sprawy objęło zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie Dyrektora IAS i w konsekwencji także postępowanie sądowoadministracyjne. Trafnie przy tym organ odwoławczy wskazał, iż organ egzekucyjny winien zbadać przesłanki przedawnienia także w odniesieniu do wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 29 sierpnia 2011 r. nr [...] i wydać stosowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie.
Z uwagi na powyższe sporem w sprawie objęta jest prawidłowość odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okresy
od 4 kwartału 2002 r. do 4 kwartału 2004 r., 3 i 4 kwartał 2005 r., 1 kwartał 2006 r.,
3 kwartał 2006 r., 4 kwartał 2006 r., od 2 kwartału 2007 r. do 4 kwartału 2007 r.,
od 2 kwartału 2008 r. do 1 kwartału 2009 r., od października 2009 r. do grudnia 2010 r.
Skarżący wskazuje na wygaśnięcie tych należności z powodu przedawnienia. Wskazuje przy tym na okoliczność wydania wyroku w jego sprawie przez NSA (sygn. akt II GSK 1667/14), od którego minęło już 6 lat. Wywodzi także, że skoro od daty wystawienia przedmiotowych w sprawie tytułów wykonawczych upłynęło 10 lat to znaczy, że należności się przedawniły także z tego powodu.
Powołany wyżej wyrok dotyczy odmowy przyznania skarżącemu ulgi płatniczej
z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników na podstawie art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008r. Nr 50, poz. 291) - treść wyroku dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem http://cbois.nsa.gov.pl).
Organy w sprawie zgodnie przyjęły natomiast, że dochodzone należności nie uległy przedawnieniu z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia z dniem
30 września 2011 r. na podstawie art. 41b ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wskazać należy, iż z uwagi na wszczęcie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie przed dniem 30 lipca 2020 r. (tytuły wykonawcze doręczono skarżącemu w dniu
30 września 2011 r. – art. 26 § 5 pkt 2 upea), zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym do postępowań egzekucyjnych wszczętych
na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej – stosuje się przepisy dotychczasowe. Tym samym zastosowanie w niniejszej sprawie znajduje art. 59 upea w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. Zgodnie
z art. 59 § 1 pkt 2 upea we wskazanym wyżej brzmieniu - postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.
W niniejszej sprawie istotne jest, iż należności będące przedmiotem postępowania egzekucyjnego stanowią należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Z tego względu zastosowanie w sprawie znajdują przepisy przywołanej wyżej ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 933, także jako: "usr"). Zgodnie z art. 41b ust.1 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012 r. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne,
z zastrzeżeniem ust. 2-7. Zgodnie z art. 41b ust. 5 tej ustawy bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Taką czynnością jest doręczenie zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Zgodnie bowiem z art. 26 § 5 pkt 1 upea wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Nie ulega zatem wątpliwości, iż czynność ta zmierza do wyegzekwowania należności (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Lu 318/16, Lex nr 2199283). Tytuły wykonawcze o numerach od W21/119/2011 do W21/127/2011 zostały skarżącemu doręczone w dniu 30 września 2011 r. W sprawie istotne zatem jest czy należności będące przedmiotem niniejszego postępowania egzekucyjnego były w tym dniu wymagalne.
Dokonując powyższej oceny wskazać należy, iż w okresie od 2 maja 2004 r. do 31 grudnia 2011 r., zgodnie z art. 41b ust. 1 usr, termin przedawnienia należności
z tytułu składek wynosił 10 lat. Art. 41b, w treści obowiązującej od 2 maja 2004 r. został wprowadzony przepisem art. 1 pkt 41 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U.
z 2004 r., Nr 91, poz. 873). Przed dniem 2 maja 2004r. na mocy art. 52 ustawy
o ubezpieczeniu społecznym rolników do ustalenia długości terminu przedawnienia miały odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r.
o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993 r., Nr 108, poz. 486 ze zm.), którą uchyliła, wchodząc w jej miejsce, ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r., Nr 137, poz. 926 ze zm., dalej: "Op"). Zmiana przepisów nastąpiła z dniem 1 stycznia 1998r. Zgodnie z treścią art. 70 § 1 Op zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego,
w którym upłynął termin płatności podatku. Zatem do dnia 2 maja 2004r. należności
z tytułu składek ulegały przedawnieniu z upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym minął termin płatności. Odsetki do tej daty również były naliczane zgodnie z treścią Op i według ustalonych przez nią zasad, a więc również przy ustaleniu pięcioletniego okresu przedawnienia wraz z należnością główną. Od dnia 2 maja 2004r. termin przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rolników uregulowany został w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników w ww. art. 41b. Jak już wskazano według postanowień wspomnianego powyżej art. 41b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników należności z tytułu składek
w okresie od dnia 2 maja 2004 r. do 31 grudnia 2011 r. ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, zaś od 1 stycznia 2012 r. – po upływie 5 lat. Zauważyć przy tym należy, że dziesięcioletni okres przedawnienia znajduje również zastosowanie do należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed dniem 2 maja 2004 r., jeżeli do tej daty nie uległy one przedawnieniu według przepisów dotychczasowych. Zaznaczyć należy, że dziesięcioletni termin przedawnienia stosuje się również do należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed dniem 2 maja 2004 r., jeżeli do tej daty nie uległy one przedawnieniu według przepisów dotychczasowych (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Lu 318/16, Lex nr 2199283 i wyrok WSA w Kielcach z dnia
3 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Ke 402/09, SIP Lex nr 566350).
Zgodnie bowiem z ogólną zasadą prawa intertemporalnego w razie wątpliwości, czy należy stosować ustawę dawną czy nową, pierwszeństwo ma ustawa nowa. Należy ją stosować do wszelkich stosunków prawnych, zdarzeń, czy stanów rzeczy danego rodzaju. Dotyczy to również zdarzeń, które dopiero powstaną, jak i tych, które powstały przed wejściem w życie nowych przepisów, ale trwają w czasie dokonywania zmian prawa. Pogląd taki utrwalony został w orzecznictwie sądów (m.in. wyrok NSA z dnia 18 marca 2009 r. sygn. akt II GSK 835/08, SIP Lex 570289, uchwała SN z dnia 2 lipca 2008 r. II UZP 5/08, SIP Lex nr 396253, uchwała SN z dnia 8 lipca 2008 r. I UZP 4/08, SIP Lex 396249).
Jak już była o tym mowa, z dniem 1 stycznia 2012 r. w związku z wejściem
w życie ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli
i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r., Nr 232, poz. 1378) nastąpiła zmiana treści art. 41b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i termin przedawnienia należności
z tytułu składek został skrócony do 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne,
z zastrzeżeniem ust. 2-7. Jednakże w art. 27 ust. 1 i 2 ww. ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców ustawodawca ustanowił, iż do przedawnienia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 41b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Jeżeli natomiast przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie
z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, jak słusznie przyjął organ odwoławczy upływ płatności najdawniejszej należności z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne rolników, tj. za 4 kwartał 2002 r. przypadał na dzień 31 października 2002 r. Pierwotny termin jej przedawnienia - w myśl art. 70 § 1 Op - upływał zatem w dniu 31 grudnia 2007 r. Należność ta była zatem wymagalna po dniu
2 maja 2004 r. W związku z tym, do oceny jej przedawnienia należy stosować art. 41b ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców. Uwzględniając postanowienia ww. przepisów zastosowanie do składki za 4 kwartał 2002 r. miał dotychczasowy 10-letni termin przedawnienia, który upływał z dniem
31 października 2012 r., to jest po dniu 30 września 2011 r., kiedy to doręczono skarżącemu tytuł wykonawczy nr [...]. Nie ulega wątpliwości, iż do tej daty nie uległy przedawnieniu także pozostałe należności, które stały się wymagalne po 31 października 2002 r. a przed 2 maja 2004 r. Zastosowanie znajduje do nich ten sam sposób rozumowania. Do należności, które stały się wymagalne po dniu 2 maja 2004 r. zastosowanie miał zaś art. 41b ust. 1 usr, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2011 r., przewidującym 10 letni termin przedawnienia. Nie ulega zatem wątpliwości, iż w dacie 30 września 2011 r. wszystkie należności będące przedmiotem postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie nie uległy przedawnieniu. W świetle art. 41b ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników z dniem 30 września 2011r. wraz z doręczeniem skarżącemu tytułów wykonawczych doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia tych należności.
Okoliczność, że samo doręczenie odpisu tytułu wykonawczego nie jest czynnością egzekucyjną, ponieważ nie jest działaniem zmierzającym do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (por. R. Hauser, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wydanie 7 C.H. Beck, str. 21) nie oznacza, że takie doręczenie nie jest czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności. Tytuł wykonawczy jest bowiem podstawą wszczęcia egzekucji (art. 26 § 1 upea). W związku z tym, doręczenie odpisu tytułu wykonawczego niezależnie od tego czy było połączone z zawiadomieniem o czynności egzekucyjnej, czy nastąpiło bez dokonania czynności egzekucyjnej, powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek.
Z tych względów Sąd uznał, że w sprawie z powodu powyżej wskazanych okoliczności brak było podstaw do uznania, iż należności wskazane w wymienionych
w zaskarżonym postanowieniu tytułach wykonawczych uległy przedawnieniu. Tym samym brak było podstaw do zastosowania art. 59 § 1 pkt 2 upea i umorzenia postępowania egzekucyjnego zgodnie z wnioskiem skarżącego.
Tym samym zarzuty skargi okazały się niezasadne, gdyż skarżący nie wskazał żadnych okoliczności przemawiających za uznaniem, że dochodzone w sprawie należności uległy przedawnieniu w rozumieniu przepisów u.s.r. Za takie
w szczególności nie można bowiem uznać wydanego dla skarżącego wyroku NSA
z 4 września 2015r. (II GSK 1667/14), który pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. Dotyczył on bowiem kwestii możliwości zastosowania na wniosek skarżącego ulgi płatniczej. Nie spowodował zatem przedawnienia dochodzonych należności
w rozumieniu art. 41b u.s.r.
Z tego też względu Sąd, działając na podstawie przepisów art. 119 pkt 3 oraz art. 151 ppsa oddalił skargę, orzekając jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło