II SA/Po 917/21

WyrokWSA w Poznaniu2022-05-12

Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik, Paweł Daniel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która nie podjęła zatrudnienia lub zrezygnowała z niego z innych przyczyn niż sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, nawet jeśli ten członek rodziny legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub niezdolności do samodzielnej egzystencji?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wyłącznie w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o nie nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. W przypadku, gdy osoba nie podjęła zatrudnienia lub zrezygnowała z niego z przyczyn innych niż opieka nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie jest spełniona podstawowa przesłanka do przyznania świadczenia, nawet jeśli osoba niepełnosprawna legitymuje się odpowiednim orzeczeniem.
Stan faktyczny
Skarżąca M. B. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym mężem S. B., który legitymował się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na brak spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia z powodu opieki, gdyż skarżąca nie pracowała od wielu lat, a niepełnosprawność męża powstała znacznie później. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podzielając argumentację organu pierwszej instancji co do braku związku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia a opieką, mimo uznania, że mąż skarżącej spełnia kryteria znacznego stopnia niepełnosprawności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2022 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Burmistrz Miasta i Gminy C. decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...], działając na podstawie art. 17 ust. 3d, art. 20 ust.3, art. 32 ust. 1d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 111 z późn. zm. dalej u.ś.r.), w związku z Obwieszczeniem Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2020r. w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2021 (M.P. 2020r.,poz. 1031) oraz § 10 Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2017, poz.1466) odmówił M. B. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem S. B.. W uzasadnieniu organ wskazał, że [...] maja 2021 r. M. B. złożyła wniosek w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem S. B.. Jak wynika z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS nr [...] z dnia [...] lipca 2020r., wydanym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...], S. B. do [...] września 2022 r. został uznany za osobę całkowicie niezdolną do pracy i niezdolną do samodzielnej egzystencji. M. i S. B. zamieszkują wspólnie z synem D. B., który legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Wnioskodawczyni i jaj mąż mają troje dzieci: M. W., K. B. oraz D. B.. M. W. oraz K. B. są aktywne zawodowo, natomiast D. B. jest osobą bezrobotną z prawem do zasiłku. Organ I instancji ustalił, że M. B. nie podejmuje zatrudnienia, nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty, renty socjalnej, renty rodzinnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Wnioskodawczyni oświadczyła, że sprawuje opiekę nad mężem. M. B. jest osobą nieaktywną zawodowo od wielu lat, ostatnio pracowała w Zakładzie Przemysłu Odzieżowego [...] w okresie od [...].09.1991r. do [...].07.1993r. W dniu [...] czerwca 2021r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy z M. B.. Na jego podstawie organ ustalił, że wnioskodawczyni jest osobą zamężną, ma troje dzieci. Rodzina mieszka w domu jednorodzinnym w Ż. . Podczas wywiadu środowiskowego S. B. oświadczył, że potrzebuje pomocy ze strony żony. Wniskodawczyni zajmuje się prowadzeniem gospodarstwa domowego tj. sprząta, pierze, gotuje, robi zakupy. Ponadto wnioskodawczyni monitoruje wizyty lekarskie oraz codziennie podaje mężowi leki. S. B. wymaga pomocy podczas kąpieli, z uwagi na zły stan kolana i biodra. Żona pomaga mu podczas spacerów oraz wyjść poza miejsce zamieszkania. Organ I instancji wskazał, że S. B. od [...] sierpnia 2018r. jest niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji (orzeczenie lekarza orzecznika ZUS nr [...] z dnia [...].08.2018r. oraz [...] z dnia [...].07.2020r.) oraz był zaliczony do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym orzeczeniem nr [...] z dnia [...].05.2021r.). W aktach sprawy nie ma natomiast informacji, kiedy powstała niepełnosprawność. Strona nie przedłożyła również innego orzeczenia, z którego wynikałoby, że niepełnosprawność S. B. powstała przed 18 rokiem życia. Z tych względów organ stwierdził, iż nie została spełniona przesłanka określona w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Organ I instancji stwierdził również, że mąż skarżącej pomimo legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności funkcjonuje samodzielnie. Wymaga pomocy w niewielkim stopniu, zwłaszcza podczas czynności higienicznych. W ankiecie czynności wykonywanych podczas opieki nad osobą niepełnosprawną oraz ocenie samodzielności osoby niepełnosprawnej z dnia [...] czerwca 2021 r. M. B. wskazała, iż jej mąż nie wymaga stałej opieki. Powyższa okoliczność w ocenie organu również uzasadnia odmowę przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W odwołaniu od powyższej decyzji M. B., reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, podała, że zaskarża decyzję Burmistrza Miasta i Gminy C. w całości, wniosła o jej uchylenie i przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędne zastosowanie przepisu art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K38/13, doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 7 oraz art. 190 ust 1 Konstytucji RP. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art 8, art. 9, art. 77 par. 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przyjęcie, iż sam fakt zwrócenia się z przedmiotowym wnioskiem przez żonę dorosłej osoby wymagającej opieki oraz skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...], działając na podstawie: art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 570), art. 107 § 1, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 1, art. 2 pkt 2, art. 3, art. 17 ust 1, ust. 1b u.ś.r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium zgodziło się ze skarżącą w zakresie argumentacji dotyczącej art. 17 ust. 1b u.ś.r. Zdaniem Kolegium w badanej sprawie należy dokonać wykładni wymienionego przepisu z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, którym orzeczono o niekonstytucyjności wprowadzenia do ustawy o świadczeniach rodzinnych kryterium wieku powstania niepełnosprawności, jako przesłanki uzależniającej uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, zarówno co do jego skutków, jak i kluczowego znaczenia w okolicznościach niniejszej sprawy. Organ I instancji zobowiązany był uwzględnić wskazany wyrok Trybunału Konstytucyjnego i przy rozpatrywaniu wniosku skarżącej nie brać pod uwagę art. 17 ust. 1b u.ś.r. Utrzymując jednak decyzję organu I instancji w mocy Kolegium wskazało, że jedną z przesłanek uprawniających do świadczenia pielęgnacyjnego jest stała, osobista i długotrwała opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Opieka taka musi przy tym stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, co oznacza konieczność istnienia ścisłego i bezpośredniego związku między rezygnacją z zatrudnia albo jego niepodejmowaniem, a sprawowaną opieką. W aktach niniejszej sprawy znajduje się kwestionariusz z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego z M. B. w dniu [...] czerwca 2021 r., w którym wskazano, że zamieszkuje ona wspólnie z mężem i synem, a z powodu przewlekłej choroby męża sprawuje nad nim opiekę. Zaznaczono, że M. B. zajmuje się prowadzeniem gospodarstwa domowego, tj. sprząta, pierze, gotuje, robi zakupy, zajmuje się umawianiem wizyt lekarskich, dba o to, by mąż zażywał leki, pomaga mężowi w kąpieli (z uwagi na zły stan jego biodra i kolana) oraz podczas wychodzenia z domu. Pracownik socjalny podkreślił, że poza powyższym podopieczny sam potrafi się ubrać, jeść, korzystać z toalety, jest osobą samoobsługową, a pomocy potrzebuje w niewielkim stopniu, głównie przy czynnościach higienicznych. W aktach sprawy znajduje się również ankieta pt. "Ocena samodzielności osoby niepełnosprawnej" wypełniona przez stronę, w której M. B. wskazała, że jej mąż jest samodzielny, niezależny, przemieszcza się samodzielnie i z pomocą osób trzecich, jest niezależny przy ubieraniu, myciu twarzy, czesaniu, myciu zębów, ale częściowo zależny przy kąpieli, potrzebuje pomocy przy wchodzeniu po schodach. Zdaniem Kolegium przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie zostały spełnione w niniejszej sprawie. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że pomoc M. B., jak słusznie stwierdził organ I instancji, koncentruje się wokół czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego i ma charakter doraźny w ogólnie przyjętych stosunkach pomiędzy małżonkami. Ustalenia te zostały dokonane właściwie, w oparciu o wywiad środowiskowy. Zdaniem organu odwoławczego czynności, które skarżąca wykonuje przy mężu są wykonywane również przez osoby pracujące zawodowo, a ich charakter i zakres nie wyklucza zatrudnienia. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wyłącznie osobom, które nie mogą w ogóle pracować ze względu na opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Z materiału dowodowego nie wynika, by mąż skarżącej, pomimo orzeczonej niepełnosprawności, był osobą leżącą, wymagającą ciągłej (całodziennej) obecności i pomocy ze strony żony, w stopniu uniemożliwiającym jej jakąkolwiek aktywność zawodową. Pomoc wnioskodawczyni zasadniczo sprowadza się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się w każdym gospodarstwie domowym. Końcowo Kolegium zwróciło uwagę, że M. B. nie zrezygnowała z zatrudnienia z uwagi na sprawowanie opieki nad mężem, bowiem pracowała ona jedynie w okresie od [...] września 1991 r. do [...] lipca 1993 r. Oznacza to. że wnioskodawczyni przez wiele lat była osobą bierną zawodowo i to na długo przed uzyskaniem przez jej męża orzeczenia o niepełnosprawności, co nastąpiło w 2018 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, podała, że zaskarża w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...], wnosi o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, oraz zasądzenie kosztów postępowania. W skardze podniesiono następujące zarzuty: (1) dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że zakres opieki świadczony przez skarżącą nie wypełnia dyspozycji wymienionego przepisu, podczas gdy w rozumieniu tego przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej, a także niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaniem przez nią opieki nad mężem, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo - skutkowy istnieje; (2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad mężem, co skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że zamieszkuje wspólnie z mężem i synem, sprawuje opiekę nad przewlekłe chorym mężem, dba o dom, pomaga mężowi. Podniosła, że fakt niepodejmowania zatrudnienia był spowodowany koniecznością rezygnacji z zatrudnienia. Skarżąca jest całodobowo w gotowości do pomocy mężowi. Istnieje jej zdaniem związek pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki. Ponadto wystarczy aby opieka miała charakter stały i długotrwały, a nie musi być całodobowa. W ocenie skarżącej organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym spełnienia przez nią przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, czym naruszył przepisy procesowe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę okazała się niezasadna. W rozpoznawanej sprawie M. B. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem S. B.. Odmawiając skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem organ I instancji stwierdził, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje z uwagi na brzmienie art. 17 ust. 1b u.s.r., oraz, że mąż skarżącej wymaga pomocy tylko w niewielkim stopniu i funkcjonuje samodzielnie. Kolegium podtrzymało drugi z argumentów, a także wskazało, że w sprawie nie zachodzi przesłanka rezygnacji z zatrudnienia przez skarżącą w związku z opieką sprawowaną nad mężem. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z powołanego art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. wynika, że jednym z wymogów uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej albo niepodejmowania zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Zatem przesłanką ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest faktyczna rezygnacja/niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, będąca w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować. Treść art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jednoznacznie wskazuje, że nie każda rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia jest podstawą do przyznania świadczenia, ale tylko taka, której celem jest sprawowanie opieki. W związku z powyższym musi istnieć wyraźny i bezpośredni związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad osobą wskazaną w ustawie. Wskazać należy, że w art. 3 pkt 22 u.ś.r., ustawodawca zawarł – na użytek tej ustawy – legalną definicję pojęcia "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", jako wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Wobec tego ocena, czy dana osoba nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej musi być dokonywana z uwzględnieniem art. 3 pkt 22 u.ś.r. Odnosząc się do realiów rozpoznawanej sprawy, wskazać przyjdzie, że skarżąca jest osobą bierną zawodowo od prawie 30 lat. Pracowała w okresie od [...] września 1991 r. do [...] lipca 1993 r. w Zakładzie Przemysłu Odzieżowego "[...]" w G.. Tymczasem niepełnosprawność męża skarżącej powstała [...] sierpnia 2018 r. (zob. oświadczenie S. B. - w aktach sprawy). Wobec tego skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad mężem. Z akt sprawy nie wynika również aby skarżąca była osobą poszukująca pracy, a opieka nad mężem była powodem niepodejmowania zatrudnienia. Nie zachodzi więc związek pomiędzy rezygnacją z pracy a sprawowaniem opieki nad mężem. Skarżąca nie pracuje od 1993 r. i decyzję w tym zakresie podjęła z innych przyczyn niż niepełnosprawność męża. Dodać trzeba, że w skardze sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wykazano, aby istniał związek pomiędzy rezygnacją/niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną nad mężem opieką. Reasumując zasadnie Kolegium uznało, że nie została spełniona przesłanka "rezygnacji z zatrudnienia" czy "niepodejmowania zatrudnienia", która stanowi warunek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Odnosząc się jednak do pozostałej, wspólnej, argumentacji organów obu instancji Sąd wskazuje, że była ona błędna, lecz z uwagi na brak spełnienia przesłanki pozytywnej nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy. S. B. legitymuje się orzeczeniem Lekarza Orzecznika z ZUS z dnia [...] lipca 2020 r., z którego wynika, że jest niezdolny do samodzielnej egzystencji do [...] września 2022 r. Należy wskazać, że oceniając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego organ weryfikuje czy podopieczny legitymuje się, stosownie do art. 17 ust. 1 u.ś.r. (1) orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo (2) orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie do art. 3 pkt 21 u.ś.r. znaczny stopień niepełnosprawności - oznacza: a) niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, b) całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, c) stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji albo trwałą lub okresową całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji, orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach, d) posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów, e) niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji, zaś ust. 4 tego samego przepisu stanowi, że niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację. Wobec powyższego S. B. jest w myśl u.ś.r. osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności (jako osoba niezdolna do samodzielnej egzystencji). Niezdolność do samodzielnej egzystencji implikuje stwierdzenie, że mąż skarżącej wymaga opieki i pomocy osoby drugiej. Na potrzeby uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego stopień niepełnosprawności wykazuje się orzeczeniem wydanym przez wykwalifikowanego lekarza, a organ jest nim związany i nie dokonuje własnych ustaleń. Nieuprawnionym było więc uznanie przez organy, iż skoro S. B. funkcjonuje w pewnym zakresie samodzielnie, w szczególności nie jest osobą leżącą i wymaga pomocy tylko przy niektórych czynnościach higienicznych, to stanowi to samodzielną przesłankę mającą uzasadniać odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Niezależnie jednak od powyższego skarga podlegała oddaleniu z uwagi na niespełnienie przesłanki rezygnacji/ niepodejmowania zatrudnienia przez skarżącą. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329) orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło