II FSK 1171/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Renata Kantecka, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. sp. z o.o. z siedzibą w J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wr 806/19 w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 22 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od T. sp. z o.o. z siedzibą w J. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wr 806/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę T. sp. z o.o. z siedzibą w J. (dalej jako "Spółka") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej") z dnia 22 lipca 2019 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (treść uzasadnienia ww. wyroku oraz innych wyroków sądów administracyjnych powołanych w niniejszym uzasadnieniu dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W skardze kasacyjnej Spółka, reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 119 pkt 3 P.p.s.a., poprzez błędne zastosowanie tego przepisu i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, w sytuacji, w której skierowanie rozpoznania skargi do tego trybu nie zagwarantowało stronie należytej realizacji prawa do sądu, zwłaszcza w kontekście złożonych wniosków dowodowych; 2) art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a. w zw. z art. 248 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "k.p.c.", poprzez brak zastosowania tego przepisu i w rezultacie brak przeprowadzenia postępowania dowodowego pozostającego w kompetencji Sądu, w sytuacji, w której dopuszczenie dowodu z dokumentów wnioskowanych przez Spółkę było niezbędne dla wyjaśnienia sprawy i nie spowodowałoby przedłużenia postępowania, a przeprowadzenie tej czynności było możliwe; 3) art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że uchybienie terminowi do złożenia odwołania nastąpiło z winy Spółki, a nadto, że Spółka nie zachowała 7-dniowego terminu do złożenia wniosku od daty ustania przyczyny uchybienia; 4) art. 170 P.p.s.a., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na oparciu się przez Sąd na wyroku z dnia 14 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wr 805/19 w zakresie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia przez Spółkę odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. (dalej jako "Naczelnik Urzędu Skarbowego") z dnia 11 października 2016 r., w sytuacji, w której ww. wyrok nie jest prawomocny. W związku z powyższym Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Mając na uwadze treść zarzutów tej skargi, na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. Wymaga to zatem prawidłowego ich określenia w samej skardze, a więc konieczność precyzyjnego wskazania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej, sąd uchybił. Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd kasacyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej stanowiącej sformalizowany środek zaskarżenia, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów i wychodzenia poza ramy, które zostały nakreślone w skardze kasacyjnej, może więc dokonywać oceny tylko tych przepisów, które zostały wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone w sposób w niej podany. Nie jest też powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych. Bezzasadny jest pierwszy zarzut rozpoznawanej skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Przepis ten stwarza prawną możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w przypadku, gdy przedmiotem skargi jest, m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie. Sąd pierwszej instancji działając w granicach i na podstawie tego przepisu z możliwości takiej skorzystał. Nie można zatem zasadnie twierdzić, że przepis ten został błędnie zastosowany. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut odnoszący się naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 106 § 3 i § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 248 § 1 i § 2 k.p.c. Pierwszy z tych przepisów nakreślający ramy dopuszczalnego przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak wynika z tego przepisu, postepowanie dowodowe prowadzone przez sąd administracyjny ma bardzo ograniczony zakres, a regulacja ta ma charakter dopuszczalnego wyjątku od zasady, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, co wiąże się z funkcją jaką pełni ten sąd. Nie jest bowiem zadaniem i obowiązkiem tego sądu wyjaśnianie i ustalanie stanu faktycznego sprawy, a jedynie kontrola prawidłowości wyjaśnienia tego stanu faktycznego przez organ administracji publicznej w kontekście dochowania przez ten organ wymogów wynikających z przepisów wiążącej go procedury. Ponadto z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że to na zainteresowanym spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia, że nie ponosi on winy w uchybieniu terminu. To sama Spółka powinna zatem najlepiej wiedzieć, czy złożyła w 2016 r. do sądu rejestrowego wniosek o wpis zmiany jej danych i jaki był dalszy los tego wniosku, a nie powołując się na powyższe przepisy, obarczać obowiązkiem uzyskania takich informacji sąd administracyjny. W kolejnym zarzucie skargi kasacyjnej pełnomocnik Spółki zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 162 §1 i § 2 Ordynacji podatkowej, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego błędną wykładnię. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnych przepisów, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej. Formułując w skardze kasacyjnej tego rodzaju zarzut niezbędne jest więc wyjaśnienie w odniesieniu do treści konkretnego przepisu, gdzie tkwił błąd w wykładni dokonanej przez sąd i jak dany przepis powinien być w sposób prawidłowy rozumiany. Nie czyni temu zadość rozpoznawana skarga kasacyjna, a z argumentacji i wywodów Sądu pierwszej instancji zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd ten opacznie rozumiał sens i treść unormowań zawartych w art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Niezależnie od powyższych uwag dotyczących samej konstrukcji ocenianego zarzutu zauważyć należy, że w przytoczonej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentacji, w której kwestionowany jest fakt zapoznania się przez pełnomocnika Spółki w czasie przeglądania akt sprawy karnej z decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., a co za tym idzie niedochowanie siedmiodniowego terminu z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, mowa jest (i to dwukrotnie) o decyzji tego organu w zakresie podatku VAT za 2014 r. (decyzja nr [...]), podczas gdy w niniejszej sprawie chodziło o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych (decyzja nr [...]). Bezzasadny jest także zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 170 P.p.s.a., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na oparciu się przez ten Sąd na wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wr 805/19, w sytuacji, w której wyrok ten nie jest prawomocny. Sąd pierwszej instancji rozstrzygając sprawę dotyczącą przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie wywodził swojego związania ww. wyrokiem tego Sądu. Wymieniając ten wyrok sygnalizował jedynie, że równolegle toczy się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu i odnotował fakt, że w związku z kierunkiem rozstrzygnięcia tego wyroku (oddalenie skargi) w obiegu prawnym nadal pozostaje wydane w tym przedmiocie postanowienie organu podatkowego. Mając na uwadze powyższe i uznając, że wyrok Sądu pierwszej instancji nie narusza prawa w zarzucanym mu w rozpoznawanej skardze kasacyjnej zakresie, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).