III OZ 331/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 3 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 97/22 o odrzuceniu skargi P.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 3 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę P.G. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z [...] grudnia 2021 r. w przedmiocie odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z 7 lutego 2022 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL oraz nadesłanie dwóch odpisów skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu 16 lutego 2022 r. W zakreślonym terminie wpłynęło do Sądu pismo z 22 lutego 2022 r., w którym wskazano numer PESEL skarżącego oraz do którego załączono dwa pisma mające stanowić odpisy skargi z 18 stycznia 2022 r. Treść tych pism nie jest jednak tożsama ze skargą. Sąd I instancji uznał, że braki skargi nie zostały prawidłowo uzupełnione i w związku z tym odrzucił skargę. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie z 3 marca 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 – dalej: p.p.s.a), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a także, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych (art. 47 § 1 p.p.s.a.). Odpisami mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 2 p.p.s.a.). Odpisem pisma procesowego jest każdy dalszy jego egzemplarz, odwzorowany w dowolnej technice, zgodny z oryginałem co do treści. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania, np. wydruk komputerowy. Istotą odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 407/08 oraz M. Jagielska, A. Wiktorowska, K. Wojciechowska, Komentarz do art. 47 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 249). Nie ulega wątpliwości, że w tej sprawie skarżący nie uzupełnił prawidłowo braku formalnego skargi. Złożone przez skarżącego pisma nie odpowiadały swoją treścią skardze, a więc nie mogły zostać uznane za odpisy w rozumieniu art. 47 § 1 p.p.s.a. Brak prawidłowego wykonania wezwania skierowanego do skarżącego oznacza, że brak formalny skargi nie został uzupełniony, a więc Sąd I instancji był zobowiązany odrzucić skargę. W zażaleniu skarżący wskazuje, że na etapie wnoszenia skargi brak było innych stron postępowania poza skarżącym i organem, a więc brak było podstaw do wzywania skarżącego do nadesłania odpisów skargi. Wbrew jednak twierdzeniom zażalenia, z treści zarządzenia wstępnego (k. 1 akt sądowych) jednoznacznie wynika, że uczestnikami postępowania na prawach strony są Starosta Goleniowski oraz M.K.. Okoliczności tej skarżący nie kwestionował wskazując PESEL i nadsyłając pisma mające stanowić odpisy skargi, przy czym jak już wyżej wskazano, ten drugi brak formalny skargi został uzupełniony nieprawidłowo. Nie można również zarzucić Sądowi I instancji, że wezwał skarżącego do nadesłania odpisów skargi dla uczestników postępowania, a jednocześnie pozbawił tych uczestników możliwości zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi, doręczając odpis postanowienia w tym przedmiocie tylko skarżącemu. Wynika to z tego, że osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, nabywa status uczestnika postępowania na prawach strony wyłącznie w przypadku skutecznego wszczęcia postępowania sądowego zainicjowanego skargą innej osoby. Warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy jest skuteczne wszczęcie postępowania sądowego. Do tego z kolei niezbędne jest skuteczne wniesienie skargi, tj. takiej, która nie jest obarczona brakami formalnymi i fiskalnymi ani nie podlega odrzuceniu z innych przyczyn wymienionych w art. 58 § 1 p.p.s.a. W sytuacji, gdy z powodów wyżej wymienionych skarga nie może zainicjować postępowania sądowego, w którym Sąd merytorycznie rozpozna skargę, a więc kiedy skarga podlega odrzuceniu, przyjąć należy, że stosunek procesowy nawiązuje się wyłącznie między skarżącym i organem, którego akt lub czynność jest przedmiotem zaskarżenia, a Sądem. W opisanej sytuacji nie można jednak mówić o powstaniu takiego stosunku w odniesieniu do osoby, o której stanowi art. 33 § 1 p.p.s.a. Przyjąć należy, że osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, nabywa status uczestnika postępowania na prawach strony i związane z tym uprawnienia procesowe (w tym m.in. prawo wnoszenia środków odwoławczych) jedynie, gdy to postępowanie zmierzać będzie do merytorycznego rozpoznania skargi. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.