II SA/Bk 156/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. K. i J. Ł. na decyzję Nadleśniczego Nadleśnictwa B. w B. z dnia [...] grudnia 2021 r. Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za szkodę łowiecką w uprawach rolnych p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącym A. K. i J. Ł. kwoty po 100 (sto) złotych na rzecz każdego z nich tytułem wpisów sądowych. , A. K. i J. Ł. (zwani dalej skarżącymi) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na decyzję Nadleśniczego Nadleśnictwa B. w B. z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego dotyczącego odwołania od protokołu szacowania ostatecznego szkody z dnia [...] lipca 2021 wyrządzonej przez zwierzynę łowną na działkach o numerach ewidencyjnych: [...] położonych w obrębie D. gmina B. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 104 i 105 par. 1 k.p.a w związku z art. 49a ust 1 i art. 46e ust 1 i 2 ustawy z 13.10.1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2020 r., poz. 1683). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikało, że Nadleśniczy Nadleśnictwa B. dokonał oględzin miejsca powstania szkody i stwierdził, że nie ma możliwości dokonania oszacowania szkody, ponieważ, z racji upływu czasu, istnieją na gruncie inne uprawy i brak śladów żerowania zwierzyny. Stąd też uznał prowadzenie postępowania za bezprzedmiotowe i umorzył je na podstawie art. 105 par. 1 k.p.a. W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, skarżący zarzucili decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: art. 105 par. 1, 7. 7a, 77, 76 par.1, 75 par.1, 80 k.p.a. Generalnie zarzucono organowi niezasadne umorzenie postępowania, ponieważ istniał materiał dowodowy zebrany w I instancji dotyczący oszacowania szkody, natomiast Nadleśniczy nie dokonał jego oceny. W odpowiedzi na skargę Nadleśniczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Sąd administracyjny przed merytorycznym rozpoznaniem skargi w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność, a mianowicie ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej zwana "P.p.s.a."). Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi z tej przyczyny ma miejsce wówczas, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nie objętych zakresem właściwości sądu administracyjnego albo została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu. Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana na podstawie art. 49a ust. 1 i art. 46e ust.1, 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2020 r., poz. 1683 ze zm.). W myśl art. 46 ust. 1 Prawa łowieckiego dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego jest obowiązany do wynagradzania szkód wyrządzonych: 1) w uprawach i płodach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny; 2) przy wykonywaniu polowania. Stosownie do art. 46e ust. 1 tej ustawy Nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkód ustala wysokość odszkodowania, w drodze decyzji (...). Natomiast od tej decyzji przysługuje właścicielowi albo posiadaczowi gruntów rolnych, na których zostały wyrządzone szkody, o których mowa w art. 46 ust. 1, a także dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego niezadowolonych z decyzji, w terminie trzech miesięcy od dnia jej doręczenia, powództwo do sądu właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody (art. 46e ust.4). Skoro ustawodawca posłużył się terminem "powództwo", to jednoznacznie wskazał, że właściwym w tego typu sprawach będzie sąd powszechny, a nie sąd administracyjny. Generalnie powództwo definiuje się bowiem jako żądanie udzielenia ochrony prawnej w drodze procesu cywilnego skierowane do sądu. W zaskarżonej decyzji organ prawidłowo pouczył skarżącego o prawie wniesienia powództwa do sądu powszechnego, natomiast nieprawidłowo pouczył o wniesieniu skargi do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu, nie może być dwóch różnych trybów odwoławczych. Specyfika postępowania w Prawie łowieckim polega na tym, że przepisy k.p.a stosuje się do momentu wydania decyzji o odszkodowaniu przez Nadleśniczego. Stanowi o tym art.49a ust. 1 Prawa łowieckiego. W dalszej kolejności strona niezadowolona z decyzji może dochodzić wysokości odszkodowania przed sądem cywilnym. W tym przedmiocie istnieje orzecznictwo sądów administracyjnych o odrzuceniu skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7.09.2021 r.- I OSK 133/21 (utrzymujące w mocy postanowienie WSA w Gdańsku w sprawie III SA/Gd 789/19), postanowienie WSA w Szczecinie z 21.12.2021 r. – II SA/Sz 944/21, postanowienie WSA w Poznaniu z 20.11.18 r.- IV SA/Po 843/18. W niniejszej sprawie organ decyzją umorzył postępowanie, co oznacza faktycznie, że odmówił przyznania odszkodowania. Ponieważ strona jest niezadowolona z wydanej decyzji, to może dochodzić swoich roszczeń przed sądem cywilnym, zgodnie z przepisem art.46e ust. 4 Prawa łowieckiego. Reasumując, mimo, że w sprawie została wydana decyzja, a co do zasady skargi na decyzje organów administracji publicznej rozpatrują sądy administracyjne, to jednak na skutek działań ustawodawcy sprawy dotyczące ustalenia odszkodowania za szkody łowieckie zostały wyłączone spod kognicji sądów administracyjnych. Stwierdzić zatem należy, że niniejsza sprawa ma charakter cywilnoprawny, zatem nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co z kolei obliguje Sąd do odrzucenia skargi. Dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. O zwrocie skarżącym uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.