II FSK 1155/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia del. WSA Artur Kot, Protokolant Natalia Simaszko, po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Po 4/22 w sprawie ze skargi U. S. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 3 listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uwzględnił skargę Urzędu Miasta i Gminy S. i uchylił postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Stan sprawy przedstawia się następująco: We wniosku z dnia 20.05.2021 r. skarżący wskazał, że jest pracodawcą i ciąży na nim obowiązek prawidłowego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych oraz odprowadzania zaliczek na ten podatek. Z pracownikami zawiera umowy używania przez nich własnych pojazdów w związku z koniecznością wykonywania obowiązków służbowych na terenie gminy i z tego tytułu wypłaca pracownikom ryczałt stanowiący zwrot poniesionych przez nich kosztów, pobiera od wypłat z tego tytułu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych; nie jest to zwrot wydatków związanych z podróżami służbowymi. Skarżący zadał pytanie, czy opodatkowanie ryczałtu jest zgodne z prawem – zajmując stanowisko, że pobór podatku dochodowego od takiego ryczałtu jest bezzasadny i bezprawny, ponieważ wypłata ta stanowi jedynie zwrot wydatków, które powinien ponosić pracodawca. W związku z tym pracownik otrzymując to świadczenie nie uzyskuje żadnego realnego przysporzenia majątkowego, a tym samym nie powstaje u niego przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1128, dalej: u.p.d.o.f.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej postanowieniem z dnia 3.09.2021 r. pozostawił wniosek bez rozpatrzenia, uznając, że skarżący nie przedstawił wyczerpująco zaistniałego stanu faktycznego oraz własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie art. 13 § 2a, art. 14b § 1, § 3 i § 4, art. 14d § 1, art. 14g, art. 21 § 1 pkt 1 i art. 169 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz.1540, dalej: O.p.). W uzasadnieniu podniósł, że zwrot kosztów poniesionych przez pracownika z tytułu używania prywatnego samochodu do jazd lokalnych nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Organ interpretacyjny błędnie potraktował wniosek jako obarczony brakami formalnymi, mimo, że zagadnienie było wcześniej szeroko analizowane i wyjaśnione w orzecznictwie. Uzasadniając uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z § 2 i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że z wniosku skarżącego o wydanie interpretacji jednoznacznie wynika, co jest jego przedmiotem. Skarżący podał, że wypłaca ryczałt sześciu pracownikom za używanie prywatnych samochodów do celów służbowych (jazdy lokalne), na podstawie umów cywilnoprawnych i z tego tytułu nalicza podatek dochodowy. Natomiast zwrot kosztów za podróże służbowe poza granice gminy, rozliczany jest na podstawie delegacji i nie jest opodatkowany. Skoro przedmiotem pytania była kwestia opodatkowania zwrotu kosztów używania samochodu prywatnego pracownika do celów służbowych z tytułu jazd lokalnych, a nie podróży służbowych, niezrozumiałe było domaganie się przez organ interpretacyjny dodatkowego wyjaśnienia tej kwestii. W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi przez jej oddalenie, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Na podstawie art. 174 pkt. 2 P.p.s.a. zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 14b § 3, art. 14g § 1, art. 169 § 1 i art. 14h O.p. przez bezpodstawne ustalenie, że w oparciu o opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego brak było podstaw do pozostawienia tego wniosku bez rozpatrzenia, co skutkowało niezasadnym uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym z dnia 6.02.2023 r. skarżący podniósł, że organ nie realizuje nałożonych ustawowo zadań i powadzi bezzasadne spory sądowe, zamiast wydać interpretację. W konsekwencji swoim działaniem narusza zasadę praworządności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu trafnie skonstatował, że zakreślony we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego zakres pytania interpretacyjnego jest jasny i wątpliwości nie budzi: wnioskodawca jest zainteresowany uzyskaniem odpowiedzi, czy wypłacany pracownikom w formie ryczałtu zwrot kosztów wykorzystywania ich prywatnych pojazdów w celach służbowych, w przejazdach lokalnych, które to przejazdy nie mają charakteru podróży służbowych, stanowi dla tych pracowników przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. Stawianie przez organ interpretacyjny dodatkowych pytań celem ustalenia, czy przejazdy te mają charakter podróży służbowych, jest nie tylko niezrozumiałe, ale przede wszystkim zbędne, skoro kwestia ta została już wyraźnie wyjaśniona przez wnioskodawcę. W konsekwencji pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia z tego powodu było sprzeczne z prawem, co słusznie wyartykułował Wojewódzki Sąd Administracyjny. Nie zasługuje więc na uwzględnienie podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 14b § 3, art. 14g § 1, art. 169 § 1 i art. 14h O.p. przez bezpodstawne ustalenie, że w oparciu o opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego brak było podstaw do pozostawienia tego wniosku bez rozpatrzenia, co skutkowało niezasadnym uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie bowiem dopatrzył się naruszenia przez organ interpretacyjny wymienionych w zarzucie przepisów O.p. i zasadnie oparł podjęte rozstrzygnięcie na normie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., jako że stwierdzone naruszenie przepisów postępowania nie tylko mogło mieć, ale wprost miało istotny wpływ na wynik sprawy. Można jedynie dodać, że w kontekście dość bogatego dorobku orzeczniczego sądów administracyjnych w kwestii będącej przedmiotem zainteresowania wnioskodawcy oraz wypowiedzi Trybunału Konstytucyjnego w tej materii trudności organu interpretacyjnego w zajęciu merytorycznego stanowiska w odpowiedzi na pytanie interpretacyjne płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych wydają się niezrozumiałe. O ile dokonywanie wszelkich świadczeń pieniężnych poza umówionym wynagrodzeniem w realiach gospodarczych może budzić obawy o intencjonalne oddziaływanie na obniżenie podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym, także od osób fizycznych, o tyle wypłaty stanowiące tylko zwrot wydatków w realiach gospodarki budżetowej organu samorządu terytorialnego obaw takich budzić nie powinny. Niezależnie jednak od tego aspektu zagadnienia, oceniany w rozpoznawanej sprawie wniosek o wydanie interpretacji jest na tyle sprecyzowany i skonkretyzowany, że powinien zostać rozpatrzony zgodnie z regułami postępowania interpretacyjnego, a nie pozostawiony bez rozpatrzenia. W podsumowaniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna wobec jej bezzasadności podlega oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego nie orzeczono wobec braku stosownego wniosku od strony wygrywającej sprawę w instancji kasacyjnej. SWSA(del.) SNSA SNSA Artur Kot Tomasz Zborzyński (spr.) Małgorzata Wolf-Kalamala