III FSK 4363/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 2199/20 w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 24 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 18 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 2199/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 24 września 2020 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy: Spółka wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego wskazując, że nie ma podstaw do prowadzenia egzekucji, ponieważ nie istnieje tytuł egzekucyjny, gdyż decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 14 marca 2019 r. obejmująca należności z tytułu podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2014 r. została doręczona pełnomocnikowi, po odwołaniu zarządu Spółki. Zdaniem Spółki decyzja podatkowa powinna była zostać doręczona kuratorowi ustanowionemu przez sąd. Postanowieniem z 13 lutego 2020 r. wierzyciel - Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W. uznał zarzut wniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.) za niezasadny. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie postanowieniem z 29 maja 2020 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – M. postanowieniem z dnia 31 lipca 2020 r. uznał zarzut wniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za niezasadny. Postanowieniem z 24 września 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) oraz art. 18 i art. 33 § 1 pkt 1 w zw. z art. 34 § 4 i 5 u.p.e.a., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 14 marca 2019 r. została doręczona w trybie art. 152a § 3 Ordynacji podatkowej. Z akt sprawy nie wynika aby pełnomocnictwo zostało odwołane, czy też doszło do jego wygaśnięcia. Odwołanie prezesa spółki nie ma wpływu na ważność wcześniej udzielonego pełnomocnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi, oddalił skargę. W motywach wyroku wskazał, że Spółka była reprezentowana przez pełnomocnika – radcę prawnego, któremu, czego spółka nie kwestionuje, doręczona została prawidłowo decyzja organu pierwszej instancji. Mając zaś na uwadze, że ów pełnomocnik nie został odwołany, także organ odwoławczy miał prawo doręczyć decyzję właśnie jemu, co prawidłowo zresztą uczynił. Sąd stwierdził, że fakt odwołania określonego członka zarządu nie oznacza, iż wszystkie dokumenty które podpisywał on w imieniu spółki, działając jako członek zarządu, nagle stają się nieważne. Członek zarządu zawsze działa w imieniu i na rzecz osoby prawnej, a więc w uproszczeniu można powiedzieć, że to spółka z o.o. udziela pełnomocnictwa a nie osoba fizyczna, która się pod pełnomocnictwem podpisała. Ponieważ pełnomocnictwo zostało udzielone przez spółkę z o.o. to zmiana w składzie zarządu nie ma żadnego wpływu na ważność udzielonego wcześniej pełnomocnictwa. Innymi słowy, ważność upoważnienia pełnomocnika pomimo zmiany składu zarządu wynika z tego, że czas trwania pełnomocnictwa nie jest ograniczony czasem trwania mandatu piastuna organu, który pełnomocnictwa udzielił. Skargę kasacyjną od przedstawionego powyżej wyroku wniosła Spółka zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 34 § 1 u.p.e.a., a także art. 154 § 1 o.p., art. 145 § 1 i 2 o.p. i art. 152a § 3 o.p. polegające na nieuwzględnieniu skargi w całości na skutek błędnego uznania, że zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów regulujących postępowanie egzekucyjne w administracji oraz przepisów ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy prawidłowa ocena zarzutu dłużnika powinna doprowadzić do wniosku, że obowiązek nałożony przez wierzyciela na dłużnika nie istnieje wskutek niewprowadzenia decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 14 marca 2019 r. do obrotu z uwagi na brak skutecznego doręczenia przedmiotowej decyzji skarżącej spółce. Spółka wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) w przypadku uchylenia zaskarżonego wyroku w trybie art. 188 p.p.s.a. – na podstawie art. 200 w zw. z art. 193 p.p.s.a. - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za pierwszą instancję według norm przepisanych, 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Skarżąca Spółka oświadczyła, że zrzeka się rozprawy i wniosła o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna Na początek podkreślić należy, że podatnikiem a następnie zobowiązanym w sprawie była i jest spółka kapitałowa; pełnomocnik działający w sprawie podatkowej był pełnomocnikiem spółki, nie zaś pełnomocnikiem członka zarządu – prezesa zarządu spółki kapitałowej. Decyzja podatkowa została doręczona spółce, na podstawie art. 145§ 1 i 2 oraz art. 152a§ 1 ustawy Ordynacja podatkowa (o.p.), to znaczy w dniu 14 marca 2019 r. na adres elektroniczny pełnomocnika spółki wpłynęło zawiadomienie, o którym mowa w art. 152a ab initio o.p., termin do odebrania przedmiotu zawiadomienia, zgodnie z art. 152a§ 3 o.p., upływał w dniu 29 marca 2019 r. Przez cały wymieniony okres pełnomocnictwo nie zostało odwołane, spółka posiadała także prokurenta samoistnego. W dniu 26 marca 2019 r. spółka odwołała prezesa zarządu. O odwołaniu prezesa zarządu spółka powiadomiła organ podatkowy w dniu 28 marca 2019 r., nie wypowiedziała się natomiast co do pełnomocnictwa w sprawie. Powyższe wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które nie zostało zaskarżone zarzutem kasacyjnym naruszenia art. 141§ 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Przypomnieć w tym miejscu należy, że na podstawie art. 138§ 1 p.p.s.a., poza wskazanymi w art. 138§ 2 p.p.s.a. przypadkami nieważności postępowania sądowego, których nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty kasacyjnie, sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami i standardami wynikającymi z regulacji prawnych art. 174 p.p.s.a. i art. 176 p.p.s.a. Spółka kapitałowa posiadała więc pełnomocnika, na którego adres organ podatkowy prawidłowo wysłał decyzję, pełnomocnik nie był pełnomocnikiem osoby fizycznej w postaci prezesa zarządu, który na koniec terminu z art. 152a§ 3 o.p. został odwołany, spółka przez swego pełnomocnika i/lub prokurenta nie powiadomiła o ewentualnej zmianie lub wygaśnięciu pełnomocnictwa albo o innym adresie, na który mogła zostać wysłana decyzja – w ten sposób spółka nie zadbała o ochronę swoich interesów procesowych, w czym nie mógł jej zastąpić organ podatkowy. Przyjmując nawet, że 28 marca spółka powiadomiła o odwołaniu prezesa zarządu, to z informacji tej nie płynęły dostateczne informacje dla ewentualnego ponowienia wysłania decyzji, i to 29 marca, czyli w ostatnim dniu terminu z art. 152a§ 3 o.p. Z tych względów, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumentacja strony skarżącej o nie wprowadzeniu decyzji podatkowej do obrotu prawnego z powodu jej niedoręczenia – w granicach wniesionej skargi kasacyjnej oraz okolicznościach faktycznych sprawy nie mogła zostać uznana za dostatecznie uzasadnioną, w szczególności w kontekście oceny dostatecznie prawidłowych działań organu podatkowego. Jeżeli natomiast, czego nie można z całą pewnością wykluczyć, odwołanie prezesa zarządu było swoistą formą obrony przed doręczeniem decyzji podatkowej, to uwzględnienie stanowiska spółki stanowiłoby w istocie aprobatę dla nadużywania prawa w celu ochrony przed wykonaniem decyzji. Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił. Jolanta Sokołowska Jacek Brolik Bogusław Woźniak