III OSK 1478/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak, Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski, Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski (spr.), po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1647/18 w sprawie ze skargi T.J. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1647/18 oddalił skargę T.J. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z [...] 2018 r., nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy w J. IV Wydział Pracy rozpoznając pozew skarżącego o ustalenie istnienia stosunku służby i przywrócenie do służby stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Szefowi KAS. Organ skarbowy wywodząc, że skarżący nie otrzymał propozycji służby/pracy w Izbie Administracji Skarbowej w R. oraz, że w sprawie nie mogła być wydana decyzja, zaskarżonym postanowieniem wydanym w oparciu o przepis art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania. Uznając powyższe rozstrzygnięcie za prawidłowe Sąd I instancji, podał, że skoro w odniesieniu do skarżącego nie wydano decyzji o zwolnieniu ze służby, to w obrocie prawnym nie funkcjonuje akt mogący stanowić przedmiot odwołania, skutkiem czego odwołanie wniesione od nieistniejącej decyzji było niedopuszczalne. Przy czym WSA podkreślił, że w realiach niniejszej sprawy, z uwagi na zakres przedmiotu zaskarżenia, przedmiotu rozważań nie mogła stanowić kwestia tego, czy organ był obowiązany wydać decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby. Skarżący wywiódł od powyższego wyroku, skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu skargi pomimo, że zaskarżone postanowienie obarczone było wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 k.p.a. i podlegało stwierdzeniu nieważności, ponieważ Szef KAS w rażący sposób naruszył art. 134 k.p.a. stwierdzając jego niedopuszczalność, pomimo, że skarżący nie kwestionował przed organem jakiegokolwiek aktu lub czynności, lecz domagał się wszczęcia postępowania w I instancji w przedmiocie stosunku służbowego i wydania w nim decyzji pozytywnej lub negatywnej, co wymagało końcowo przekazania sprawy do organu właściwego tj. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w R., który był przełożonym skarżącego na podstawie art. 65 § 1 k.p.a.; - art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na błędnym przyjęciu w uzasadnieniu wyroku, że już wpływ podania do organu, który ma kompetencje orzecznicze II instancji oznacza, że pismo musi rozstrzygnąć procesowo na podstawie art. 138 albo art. 134 k.p.a. nawet wówczas, gdy treść jego żądania jednoznacznie wskazuje, że strona domagała się przyznania uprawnienia w I instancji, najpierw próbując przedstawić sprawę do rozstrzygnięcia sądowi powszechnemu, a następnie spotykając się z rozstrzygnięciem przekazującym powództwo uznane za podanie, właściwemu organowi administracji publicznej na podstawie art. 464 k.p.c.; - art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. polegające na aprobacie rażącego naruszenia art. 19 i art. 65 § 1 k.p.a. jakiego dopuścił się Szef KAS przyjmując, że przekazanie mu sprawy wymagającej załatwienia w I instancji przez sąd powszechny, zwalnia go od przestrzegania właściwości rzeczowej i zamiast przekazać sprawę właściwemu organowi I instancji, powinien sam rozstrzygać ją formalnie (na podstawie art. 134 k.p.a.) zamykając stronie drogę do rozstrzygnięcia co do istoty; wadliwie przyjęto w wyroku, że takie przekazanie jest wiążące również wówczas, gdy przepis o właściwości instancyjnej wskazuje inny organ. Mając na uwadze powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi co do istoty przez stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zarządzeniem z 10 stycznia 2022 r. Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej, w związku z art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020, poz. 1842), zwróciła się do stron postępowania o udzielenie informacji czy wyrażają zgodę na rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedzi organ wyraził zgodę na rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym. Natomiast T.J. nie udzielił odpowiedzi. Zarządzeniem z 22 lutego 2022 r. Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej NSA na podstawie art. 15 zzs4 ust. 1 i 3 ww. ustawy z 2 marca 2020 r. skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym z uwagi na to, że przeprowadzenie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku nie jest możliwe (brak zgody wszystkich stron na przeprowadzenie rozprawy w trybie zdalnym). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) dalej "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Szefa KAS z [...] 2018 r. wydane na podstawie art. 134 k.p.a. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Tym samym przedmiotem kontroli Sądu I instancji mogło być tylko i wyłącznie to postanowienie i w ramach dokonywanej kontroli mógł jedynie ocenić, czy spełnione zostały przesłanki do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot (w niniejszej sprawie postanowienie Szefa KAS w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania). W niniejszej sprawie, okolicznością bezsporną jest fakt, że w stosunku do skarżącego nie wydano decyzji o zwolnieniu go ze służby, co rodziło po stronie organu obowiązek stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Merytoryczne rozpoznanie odwołania prowadziłoby bowiem do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności. Natomiast jeżeli intencją skarżącego było zobowiązanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do wydania decyzji pozytywnej, bądź negatywnej dotyczącej jego stosunku służbowego, to odpowiednim było wszczęcie w tym zakresie postępowania w przedmiocie bezczynności organu, która nie była, jednak przedmiotem niniejszej sprawy. Powyższe prowadzi do niezasadności zarzutów skargi kasacyjnej w tym zakresie. Podobnie za pozbawiony podstaw uznać należało zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z ww. przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Powyższy przepis może być samodzielną podstawą kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera co najmniej jednego z ustawowych elementów formalnych lub jeżeli sąd nie zawarł w uzasadnieniu stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Przez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można natomiast skutecznie kwestionować ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09; wyrok NSA z 26 listopada 2014 r., II OSK 1131/13; wyrok NSA z 12 marca 2015 r., I OSK 2338/13). Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia zawiera wszystkie obligatoryjne elementy składowe, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. Obejmuje ono w szczególności omówienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej konieczne wyjaśnienie. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. albowiem w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie zaistniały wskazane w nim przesłanki. Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.