I SAB/Ke 1/22

WyrokWSA w Kielcach2022-05-26

Skład orzekający: Magdalena Chraniuk-Stępniak, Artur Adamiec, Mirosław Surma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty z tytułu bezpodstawnie naliczonej opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych jest zasadna, gdy organ przekroczył ustawowy termin załatwienia sprawy, ale wydał decyzję po wniesieniu skargi?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności polegającej na przekroczeniu ustawowego terminu załatwienia sprawy, jednak bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ponieważ bezczynność ustała po wniesieniu skargi, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, przyznając jednocześnie skarżącemu sumę pieniężną z tytułu naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Wnioskodawca A. G. złożył wniosek do Burmistrza Miasta i Gminy S. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty z tytułu bezpodstawnie naliczonej opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych. Organ przekroczył ustawowy termin załatwienia sprawy, wielokrotnie informując o przedłużeniu terminu z powodu skomplikowanego charakteru sprawy i prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Po wniesieniu skargi na bezczynność organ wydał decyzję stwierdzającą nadpłatę i zwracającą środki.
Rozstrzygnięcie
1. Umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku. 2. Stwierdza bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Przyznaje skarżącemu sumę pieniężną w wysokości 1000 zł. 4. Oddala skargę w pozostałym zakresie. 5. Zasądza od organu na rzecz skarżącego 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. [...] I SAB/Ke 1/22 [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. G. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy S. w przedmiocie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta i Gminy S. do rozpoznania wniosku A. G. z [...] 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Burmistrza Miasta i Gminy S. na rzecz A. G. sumę pieniężną w kwocie 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy S. na rzecz skarżącego A. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. Wnioskiem z 26 października 2021 r. A. G. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy o stwierdzenie nadpłaty i zwrotu z odsetkami nadpłaty z tytułu bezpodstawnie naliczonej opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych, których zarządzającym jest Gmina S. naliczonej na podstawie uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 21 grudnia 2011 r. w sprawie wykazu przystanków komunikacyjnych oraz warunków korzystania z przystanków komunikacyjnych, których właścicielem lub zarządzającym jest Gmina S.. 1.1 W uzasadnieniu wniosku podniósł, że uchwała obowiązywała od 14 lutego 2012 r. do 18 marca 2019 r., kiedy została uchylona uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w S. z 28 lutego 2019 r. Następnie wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, prawomocnym wyrokiem z 12 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 787/20 stwierdził nieważność § 3 ust. 2 zaskarżonej uchwały. W dniu 16 września 2021 r. w sprawie I GSK 447/21 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Rady Miejskiej S. od ww. wyroku. Wobec wyeliminowania uchwały z obrotu prawnego będącej podstawą naliczania opłat, powstała nadpłata. Wnioskodawca wniósł o stwierdzenie i zwrot wraz z odsetkami nadpłaty z tytułu bezpodstawnie naliczanej opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych, których zarządzającym jest Gmina S. naliczonej w okresie od 14 lutego 2012 r. do 18 marca 2019 r. 1.2 Zawiadomieniem z 22 listopada 2021 r., a następnie zawiadomieniami z 20 grudnia 2021 r., z 20 stycznia 2022 r. oraz z 17 lutego 2022 r., organ poinformował wnioskodawcę o niemożności załatwienia sprawy w terminie, który przedłużył ostatecznie do 10 marca 2022 r. Organ wskazywał, że powodem niezałatwienia sprawy w terminie było prowadzenie postępowania wyjaśniającego, a także skomplikowany charakter sprawy. 1.3 Wnioskodawca pismem z 3 stycznia 2022 r. złożył ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., za pośrednictwem Burmistrza Miasta i Gminy. 1.4 W dniu 25 lutego 2022 r. Burmistrz decyzją znak: L. Dz. [...] wydaną stwierdził nadpłatę i orzekł o zwrocie opłat za korzystanie z przystanków komunikacyjnych na terenie Gminy S. w łącznej wysokości [...] zł. 2. A. G. 7 marca 2022 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Burmistrza w sprawie wniosku o stwierdzenie nadpłaty i zwrotu z odsetkami nadpłaty z tytułu bezpodstawnie naliczonej opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych. Wskazał, że bezczynność w sprawie polegała na prowadzeniu przez organ postępowania z przekroczeniem ustawowego dopuszczalnego dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy, co powoduje, że prowadzone postępowanie stało się bezprawnie przewlekłe. Nadto zarzucił, że organ nie przekazał ponaglenia do SKO w K., do czego był zobowiązany w terminie 7 dni. Skarżący wniósł o: 1. stwierdzenie, że Burmistrz dopuścił się bezczynności, a biorąc pod uwagę, że nie przekazał ponaglenia do organu nadzorczego – bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a), 2. wyznaczenie organowi dodatkowego terminu do załatwienia sprawy oraz zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych jej niezałatwienia w terminie, 3. wymierzenie organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (154 § 6 p.p.s.a), 4. przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej połowy kwoty określonej w art. (154 § 6 p.p.s.a). 2.1 W uzasadnieniu skargi wskazał, że wnioskiem z 22 października 2021 r. zwrócił się do Burmistrza o stwierdzenie nadpłaty i zwrotu z odsetkami nadpłaty z tytułu bezpodstawnie naliczonej opłaty za korzystanie z przystanków komunikacyjnych, których zarządzającym jest Gmina S. naliczonej na podstawie uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 21 grudnia 2011 r. w sprawie wykazu przystanków komunikacyjnych oraz warunków korzystania z przystanków komunikacyjnych, których właścicielem lub zarządzającym jest Gmina S.. Datą wszczęcia takiego postępowania jest data złożenia wniosku/wpływu do organu. W realiach sprawy jest to 27 października 2021 r. Powołując się na orzecznictwo wskazał, że zakres takiej sprawy, w tym zakres postępowania dowodowego zakreśla żądanie strony. Badane są wyłącznie okoliczności dotyczące istnienia nadpłaty wskazane przez stronę i to czy ich wystąpienie powoduje zapłatę podatku nienależnego bądź w wysokości wyższej niż należna. We wniosku wskazał zakres i przedmiot żądania, także określony w czasie. Bezspornym jest, że akt prawa miejscowego na podstawie, którego opłaty były czynione nie funkcjonuje już w obrocie prawnym. 2.2 Następnie skarżący przedstawił przebieg postępowania w sprawie związany z doręczeniem zawiadomień o niezałatwieniu sprawy w terminie. Powołując się na treść art. 35 § 3 K.p.a. stwierdził, że Burmistrz przekroczył ustawowy dopuszczalny dwumiesięczny termin do załatwienia przedmiotowej sprawy określając go w sposób nieuprawniony na cztery miesiące. Prowadzone postępowanie stało się tym samym bezprawnie przewlekłe. Zawiadamiając o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania administracyjnego organ zobowiązany jest wskazać konkretny tego powód, wymienić czynności konieczne do wykonania, których nie był w stanie wykonać w okresie pierwszych 30 dni. Bezspornie samo "prowadzenie postępowania" czy "skomplikowany charakter sprawy" nie spełnia tego wymogu. Nadto zarzucił, że do dnia złożenia skargi organ nie przekazał ponaglenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., co uzasadnia skargę, a także wszystkie wnioski w niej zawarte. 2.3 W ocenie skarżącego, bezczynność w prowadzeniu postępowania przez organ administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. 2.4 Końcowo stwierdził, że Burmistrz dopuścił się bezczynności w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego przez okres przekraczający trzy miesiące nie wykonując przy tym jakichkolwiek czynności nawet pozornych oraz nie przekazał ponaglenia z 3 stycznia 2022 r. do organu nadzorczego, co powinno nastąpić nie później niż w terminie 7 dni od jego otrzymania. Przekraczając ustawowe terminy załatwienia organ popadł w bezczynność trwającą w tej części na chwilę obecną czterdzieści osiem dni. 3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie umorzenie postępowania. Wyjaśnił, że Kierownik Zakładu Gospodarki Komunalnej w S. działając na podstawie upoważnienia Burmistrza, decyzją 25 lutego 2022 r. stwierdził nadpłatę oraz orzekł o zwrocie opłat na rzecz A. G. za korzystanie z przystanków komunikacyjnych na terenie Gminy S. w łącznej wysokości [...] zł., zaś kwota ta została zwrócona 3 marca 2022 r. Zdaniem organu skarga jest bezzasadna, a postępowanie powinno zostać umorzone. 3.1 Organ podniósł, że w sprawie istniała konieczność przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego i dokonania skomplikowanych, obejmujących okres ponad 6 lat, wyliczeń celem stwierdzenia nadpłaty i jej ewentualnego zwrotu w odpowiedniej wysokości na rzecz skarżącego. W konsekwencji ustawowy termin załatwienia sprawy zawiadomieniem z 22 listopada 2021 r., a następnie kolejnymi zawiadomieniami z 20 grudnia 2021 r., z 20 stycznia 2022 r. oraz z 17 lutego 2022 r., został przedłużony ostatecznie do 10 marca 2022 r. 3.2 Wyjaśnił, że w grudniu 2021 r. zaszły głębokie zmiany organizacyjno - kadrowe w Zakładzie Gospodarki Komunalnej w S., który był odpowiedzialny za prowadzenie przedmiotowej sprawy. Od dnia 1 grudnia 2021 r. na stanowisko Kierownika jednostki został powołany nowy pracownik w miejsce dotychczasowego kierownika, który odszedł na emeryturę. Z dniem 31 grudnia 2021 r. została zakończona umowa na obsługę prawną Zakładu przez dotychczasową kancelarię prawną (1/2 etatu), która prowadziła dokumentację i w całości realizowała wszystkie postępowania w przedmiotowym zakresie. Od 1 stycznia 2022 r. obsługa prawna Zakładu realizowana jest przez Kancelarię obsługującą Urząd Miasta i Gminy S., co wymagało szczegółowego zapoznania przez te osoby z całą dokumentacją jednostki w związku z prowadzoną działalnością. 3.3 Z uwagi na fakt, że część finansową postępowania winna prowadzić Główna Księgowa, należy wyjaśnić, że zaistniało szereg czynników mających wpływ na opóźnienie i nie było ono zamierzone ani celowe. Struktura zatrudnienia w administracji jednostki jest mocno ograniczoną, zadania pracowników realizowane są praktycznie jednoosobowo, co w przypadku absencji może mieć wpływ na terminowe załatwianie spraw administracyjnych. Głowna Księgowa w czasie nieobecności innych pracowników wynikających głównie ze zwolnień lekarskich, w tym związanych z zagrożeniem epidemiologicznym i nałożonymi kwarantannami na pracowników zmuszona była i nadal wykonuje inne zadania nie związane bezpośrednio z jej zakresem czynności. Jednym z nich jest zastępowanie głównego specjalisty ds. kadrowo płacowych, tj. pracownik, który odszedł na emeryturę, a od 10 stycznia 2022 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym do końca okresu zatrudnienia pod koniec lutego. Kolejnymi czynnikami była przerwa świąteczno - noworoczna wraz z urlopami pracowników oraz fakt, że Gmina jest w trakcie sporządzania rocznego sprawozdania z realizacji budżetu. Nieterminowe załatwienie niniejszej sprawy w ustawowym terminie nie było zatem skutkiem lekceważenia obowiązujących przepisów czy braku świadomości ciążących na organie obowiązków, ale wynikiem skumulowanych uwarunkowań i okoliczności, na które organ prowadzący postępowanie nie miał wpływu. Aktualnie prowadzonych jest kilka spraw dotyczących przewoźników w zakresie stwierdzenia nadpłaty, będących konsekwencją wyeliminowania z obrotu prawnego § 3 ust. 2 nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 21 grudnia 2011 r. Każda z tych sprawa jest równie skomplikowana jak skarżącego, a zamierzeniem organu jest kompleksowe i możliwie najszybsze załatwienie wszystkich spraw w tym zakresie. 3.4 W kwestii złożonego ponaglenia wyjaśnił, że Burmistrz do momentu analizy treści skargi skarżącego nie posiadał wiedzy ani świadomości o złożeniu ponaglenia w sprawie. Ponaglenie skarżącego nie zostało doręczone do siedziby urzędu. Tym samym, opóźnienie organu w zakresie przekazania ponaglenia A. G. z 3 stycznia 2022 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nie było ani celowe ani zamierzone. Ostatecznie ponaglenie wraz z aktami sprawy oraz stosownymi wyjaśnieniami zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. 3 marca 2022 r. 3.5 Powołując się na orzecznictwo skarżący wskazał, że z rażąco naruszającym prawo stanem przewlekłości mamy do czynienia wówczas, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy pozostaje znaczna i jest dodatkowo wynikiem intencjonalnego i nacechowanego swoistą "złą wolą" lekceważenia przez organ norm postępowania (przejawiającego się choćby w podejmowaniu działań pozornych), a nie tylko efektem braku odpowiedniej koncentracji czynności dowodowych, czy niezależnymi od organu problemami z zabezpieczeniem odpowiednich środków finansowych, niezbędnych do opłacenia komercyjnych usług. Nadto podniósł, że nie każde przekroczenie przez organ terminów załatwiania spraw oznacza per se, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest tutaj poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i faktycznym), zaniechań lub wadliwości działań podejmowanych przez organ, a także postawy stron. Przy czym, nie ulega wątpliwości, że nawet w sprawach o skomplikowanym charakterze organ winien działać wnikliwie i szybko. 3.6 Organ dokonał wszelkiej staranności w załatwieniu przedmiotowej sprawy, natomiast przedłużenie terminu zakończenia postępowania nie wynikało z celowego czy zamierzonego działania organu, ale było podyktowane stopniem skomplikowania sprawy oraz zaistnieniem szeregu obiektywnych, niekorzystnych uwarunkowań organizacyjno-kadrowych, nie do końca zależnych od organu, a podyktowanych wypadkami losowymi. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: 4.1 Skarga zasługiwała częściowo na uwzględnienie. 4.2 Na wstępie należy wskazać, że sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej jako "p.p.s.a.", uprawniony jest do orzekania w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). 4.3 W rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w sprawie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty z odsetkami. Bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w ustawowo przewidzianym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt lub czynność) nie został podjęty, a w szczególności czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu. Z kolei postępowanie prowadzone w sposób przewlekły jest to postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 13 sierpnia 2013r., sygn. II OSK 549/13, Lex nr 1369030). Zgodnie z art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej organy podatkowe obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym zaś przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej). 4.4 Ramy prawne dla oceny przez sąd stanu bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania i możliwych konsekwencji z tym związanych wyznacza w szczególności przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z jego brzmieniem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest też moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w dacie wniesienia skargi, lecz ustała po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe podlega na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzeniu w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności, przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 p.p.s.a. W odmiennej sytuacji, tj. gdy w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała, wówczas skargę należy oddalić. 4.5 W realiach niniejszej sprawy skoro bezczynność ustała po wniesieniu skargi (9 lutego 2022 r.), bowiem 25 lutego 2022 r. Burmistrz wydał decyzję, w której stwierdził nadpłatę oraz orzekł o zwrocie opłat na rzecz A. G. za korzystanie z przystanków komunikacyjnych na terenie Gminy S. w łącznej wysokości [...] zł, to bezprzedmiotowy stał się sformułowany w skardze wniosek o wyznaczenie organowi dodatkowego terminu do załatwienia sprawy. W tym zakresie sąd postępowanie umorzył na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt 1 wyroku). 4.6 Sąd nie miał w sprawie wątpliwości, że organ podatkowy dopuścił się bezczynności i prowadził postępowanie z przekroczeniem właściwych, wyżej wskazanych (pkt 4.3.), terminów. Bezsporne jest, że wniosek inicjujący postępowanie podatkowe został przez skarżącego wniesiony do organu 26 października 2021 r., a decyzja została wydana 25 lutego 2022 r. W tym czasie, na co wskazuje analiza akt, czynności organu ograniczyły się do doręczania wnioskodawcy zawiadomień (pkt 1.2.) o niemożności załatwienia sprawy w terminie z powodu prowadzenia postępowania wyjaśniającego, a także skomplikowanego charakteru sprawy. Sąd w złożonych przez organ wyjaśnieniach nie dostrzegł okoliczności usprawiedliwiających stan bezczynności. Zmiany organizacyjne i kadrowe nie stanowią usprawiedliwionego uzasadnienia zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych i odpowiedniego zorganizowania postępowania administracyjnego. Zasada stałości i ciągłości działań organów administracji publicznej wymaga takiego zorganizowania pracy urzędu aby jakiekolwiek problemy organizacyjne, poza tymi których nie można przewidzieć, nie dotykały strony postępowania. Odejścia pracownika na emeryturę, czy przerwy świątecznej, na co wskazuje organ, nie można zakwalifikować do okoliczności nieprzewidywalnych, do których nie można się ze stosownym wyprzedzeniem przygotować. W ocenie sądu, nie stanowi również usprawiedliwienia dla organu skomplikowany charakter sprawy. Rzeczą organu jest bowiem zorganizować swoją pracę tak, aby załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, z zachowaniem ustawowych terminów. W konsekwencji sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, lecz nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne, a ponadto rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, lex nr 1218894; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, lex nr 1299457). W niniejszej sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 4.7 Sąd na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. przyznał od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości [...] zł (punkt 3 wyroku). W ocenie sądu, kwota ta jest adekwatna do stwierdzonego naruszenia, zrekompensuje stronie spowodowane przez organ pozostawanie w stanie niepewności co do rozstrzygnięcia tegoż organu oraz spełni również swe zadanie jako środek prewencyjny. Sąd nie zasądził sumy pieniężnej w żądanej w skardze wysokości i oddalił skargę w części na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. Strona nie uzasadniła bowiem, dlaczego taka, a nie inna wysokość żądania w skardze odnośnie zasądzenia jej sumy pieniężnej będzie właściwa, a sąd nie stwierdził w oparciu o akta sprawy takiego szczególnego uszczerbku czy uciążliwości związanych z procedowaniem w sprawie, które mogłyby przemawiać za przyznaniem sumy pieniężnej w żądanej wysokości. 4.8 W kontekście wniosku skarżącego o wymierzenie organowi podatkowemu grzywny sąd przyjął, że grzywna, o jakiej mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu oraz w sytuacji, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje, gdyż organ załatwił sprawę. W związku z tym sąd w tym zakresie, na podstawie art.151 p.p.s.a., oddalił skargę (pkt 4 wyroku). 4.9 O kosztach postępowania sądowego orzeczono w punkcie 5 wyroku na podstawie art. 200 i art. 210 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło