I SA/Bd 783/20
WyrokWSA w Bydgoszczy2021-01-26
Skład orzekający: Jarosław Szulc, Mirella Łent, Tomasz Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty po zlikwidowanych liniach kolejowych podlegają opodatkowaniu według stawek dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, mimo ich niewykorzystywania ze względów technicznych?Ratio decidendi
Grunty po zlikwidowanych liniach kolejowych należy uznać za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jeśli pozostają w posiadaniu przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą, niezależnie od ich faktycznego wykorzystania. Likwidacja linii kolejowej ma charakter ekonomiczny, a nie techniczny, i nie wyklucza możliwości wykorzystania gruntu do innych celów gospodarczych. Względy techniczne oznaczają trwałe, obiektywne wady fizyczne nieruchomości uniemożliwiające jej wykorzystanie do działalności gospodarczej, a nie przejściowe lub ekonomiczne przyczyny niewykorzystywania.Stan faktyczny
Spółka P. S.A. w W. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 rok dotyczący gruntów po zlikwidowanej linii kolejowej C.-M. Wójt Gminy C. odmówił stwierdzenia nadpłaty, uznając, że grunty te podlegają opodatkowaniu według stawek dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta i stwierdziło nadpłatę, jednak Prokurator Okręgowy złożył skargę, która została uwzględniona przez WSA w Bydgoszczy w wyroku z 2019 roku. Organ odwoławczy ponownie utrzymał decyzję Wójta, a spółka złożyła skargę do WSA, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Spółki P. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 rok.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent (spr.) sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Spółki P. S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...]. Wójt Gminy C. odmówił stronie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 rok w wysokości [...] zł. Organ odmawiając zwrotu nadpłaty podatku stwierdził, że na gruntach, na których posadowiona była linia kolejowa C.-M. możliwe jest prowadzenie działalności gospodarczej i powinna być do nich zastosowana stawka podatku właściwa dla gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Rozpatrując wniesione odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]. uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i stwierdziło nadpłatę w podatku od nieruchomości za 2008 rok w kwocie [...]zł.
Na powyższą decyzję skargę złożył Prokurator Okręgowy w T.. Prokurator nie zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego, co do braku możliwości wykorzystania gruntu po zlikwidowanej linii kolejowej do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpatrując skargę, wyrokiem z dnia 18 września 2019r. sygn. akt I SA/Bd 459/19 uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozpatrując ponownie sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...].
W uzasadnieniu organ powołując się na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") przytoczył motywy wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyroku z dnia 18 września 2019r., sygn. akt I SA/Bd 459/19. W wyroku tym Sąd stwierdził, iż nieruchomości gruntowe wykazane przez spółkę we wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości, należy uznać za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zatem takie ich zadeklarowanie w pierwotnie złożonej przez spółkę w dniu [...]. deklaracji podatkowej było prawidłowe, co oznacza, że odmowę przez Wójta Gminy C. stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008r. należy uznać za zasadną. Sąd zaznaczył, że likwidacja linii kolejowej, bez względu na przyczyny tej decyzji, nie ma wpływu na opodatkowanie gruntów, przez które linia ta przebiega. Likwidacja linii kolejowej dokonywana jest w oparciu o rozporządzenie lub decyzję. Są to jednak kwestie natury prawnej, podyktowane najczęściej względami ekonomicznymi, a nie technicznymi. Linia kolejowa musi się w ogóle nie nadawać do wykorzystywania jej w transporcie kolejowym. Fakt ten nie wynika jednak z decyzji lub rozporządzenia o jej likwidacji, gdyż akty te wydawane są w oparciu o przesłankę "względów ekonomicznych". W przypadku wydania decyzji lub rozporządzenia o likwidacji linii kolejowej nie można zatem mówić o względach technicznych zarówno w odniesieniu do samych gruntów, jak i usytuowanych na nich budowli kolejowych. Likwidacja linii kolejowej ma ograniczyć koszty jej utrzymania. Są to jednak przyczyny ekonomiczne, a nie względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018r., poz. 1445 ze zm., dalej: "u.p.o.l."). Bez znaczenia w kontekście opodatkowania gruntów po zlikwidowanej linii kolejowej pozostaje stan techniczny infrastruktury kolejowej i związana z tym specyficzna rzeźba terenu. Nasyp kolejowy oraz posadowione na nim urządzenia (podkłady kolejowe, tory itp.) są budowlą w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Stanowią zatem odrębny od gruntu przedmiot opodatkowania. Oznacza to, że ich stan techniczny nie wpływa w najmniejszym stopniu na stan techniczny gruntu, na którym infrastruktura kolejowa jest posadowiona. W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że sama likwidacja i rozbiórka części budowli, w tym wypadku torów kolejowych, nie wyklucza możliwości wykorzystania gruntu i pozostałej infrastruktury do innych celów, aniżeli transport kolejowy. Nie jest również niemożliwe przywrócenie np. nowocześniejszej linii kolejowej, w sytuacji dynamicznego rozwoju usług transportu kolejowego. Nadto Sąd zauważył, że nieruchomość gruntowa, mimo okresowego jej niewykorzystywania, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą. Wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej musi mieć charakter obiektywny, co oznacza, że przedmiot opodatkowania nie może nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i jednocześnie nie mógłby być wykorzystywany przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą w innym charakterze. Oznacza to, że wyłączeniem nie są objęte okoliczności lub zdarzenia faktyczne i prawne prowadzące do niewykorzystywania nieruchomości, a będące skutkiem świadomego, zamierzonego działania przedsiębiorcy, który ze względów, innych niż techniczne, zaprzestał czasowo lub trwale użytkowania w celach gospodarczych danej nieruchomości pozostającej nadał w jego posiadaniu.
W skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1a u.p.o.l. poprzez wadliwe uznanie, że grunty po zlikwidowanych prawnie i częściowo faktycznie liniach kolejowych podlegają opodatkowaniu jak dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą zamiast prawidłowo opodatkowaniu ich wg stawki jak dla gruntów pozostałych; art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez jego błędne zastosowanie mimo tego, że budowle kolejowe po zlikwidowanych liniach kolejowych nie są już związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie stosowne zarządzenie Przewodniczącego Wydziału zostało wydane [...]., znajduje się ono w aktach sprawy (k.68).
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 2167 - t.j.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz. 2325 – t.j., dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa.
W sprawie podstawowe znaczenie ma art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Takim orzeczeniem jest prawomocny wyrok tut. Sądu z 18 września 2019r., I SA/Bd 459/19, gdzie w skardze, wydanej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 roku, polegające na wadliwej wykładni użytego w nim pojęcia przedmiotu opodatkowania, który nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, przejawiające się w stwierdzeniu, że likwidacja linii kolejowej powoduje trwałą przeszkodę w prowadzeniu jakiejkolwiek działalności gospodarczej na gruncie, na którym linia ta była posadowiona. Już wówczas zdaniem Skarżącego, wadliwy pogląd organu odwoławczego, co do braku możliwości wykorzystania gruntu po zlikwidowanej linii kolejowej do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, stanowi rezultat wadliwej wykładni użytego w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. pojęcia "przedmiotu opodatkowania, który nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych".
Skarżący wskazując na rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, podziela pogląd, w myśl którego przejściowe niewykorzystywanie nieruchomości dla celów działalności gospodarczej nie prowadzi do niemożliwości jej wykorzystania ze względów technicznych. Analizując treść art. 1a ust, 1 pkt 3 u.p.o.l. stwierdza, że zwrot "tej działalności" nie może być odnoszony do konkretnego w sprawie podatnika, ale do "działalności gospodarczej", o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. Zgodnie z tym przepisem - w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania zobowiązania podatkowego - działalnością gospodarczą jest działalność, o której mowa w przepisach Prawa działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2.
Zdaniem Skarżącego, wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej musi mieć charakter obiektywny, tj. przedmiot opodatkowania nie może nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i jednocześnie przedmiot ten nie mógłby być wykorzystywany przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą o innym charakterze. Względy techniczne, o których mowa w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych odnoszą się zatem do złego, nieodpowiadającego prowadzonej działalności gospodarczej stanu "technicznego" danego przedmiotu opodatkowania.
W ocenie Sądu wyrażonej w 2019r. "Przez pojęcie "względów technicznych" należy rozumieć okoliczności faktyczne, niezależne od woli przedsiębiorcy, podyktowane okolicznościami od niego niezależnymi, tkwiącymi bezpośrednio w przedmiocie opodatkowania. Są to zatem wady fizyczne nieruchomości o charakterze trwałym, czyli takim którego nie można usunąć poprzez podjęcie przez przedsiębiorcę działań mających na celu przywrócenie ich do stanu używalności. W konsekwencji nieruchomości te nie nadają się do wykorzystania do jakiejkolwiek działalności gospodarczej i to zarówno obecnie, jak i w przyszłości.
Fakt, że linia kolejowa znajduje się w złym stanie technicznym, czy jest w trakcie rozbiórki nie powoduje, że grunt staje się trwale pozbawiony cech umożliwiających jego wykorzystanie do innej działalności, niekoniecznie działalności gospodarczej. Jakkolwiek fakt zdemontowania torów, stanowi względy techniczne uniemożliwiające podatnikowi prowadzenie w przyszłości ewentualnej działalności gospodarczej w zakresie usług transportowych, to jednak nie przesądza to, że na spornym gruncie nie może być prowadzona inna działalność gospodarcza, skoro jedynym przedmiotem jego działalności nie jest świadczenie usług transportowych (na co wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji). Nie jest zatem wykluczone wykorzystanie spornego gruntu w zakresie innej działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika.
W ocenie skarżącego, nawet gdyby zaaprobować tę grupę poglądów obecnych w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., odnoszą się wyłącznie do tej działalności gospodarczej, która prowadzona jest do danego podatnika, to wyłączenie, o którym mowa w cytowanym przepisie nie znajduje zastosowania w realiach przedmiotowej sprawy. W bezspornym stanie faktycznym sprawy, nie budzi bowiem wątpliwości, że spółka wykorzystuje rzeczoną nieruchomość do prowadzenia działalności gospodarczej, zgodnie z profilem swojego przedsiębiorstwa, wynikającym z zapisów poczynionych w KRS polegającą m.in. na ich sprzedaży i wydzierżawianiu.
Podzielając stanowisko skarżącego Prokuratora i odnosząc się do istoty spornego w sprawie zagadnienia Sąd zwrócił uwagę, że zgodnie z art. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumieć należy grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
W kontekście analizowanej normy prawnej nie można pominąć prezentowanego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, prawidłowego zdaniem Sądu stanowiska, że podstawowym kryterium związku z działalnością gospodarczą jest samo posiadanie danej nieruchomości przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Tym samym o tym, czy dana nieruchomość pozostaje związana z działalnością gospodarczą nie przesądza to, czy działalność gospodarcza jest w danym obiekcie rzeczywiście prowadzona, ale to, czy jest w posiadaniu przedsiębiorcy. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy części nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 3049/12). W aspekcie podatku od nieruchomości nie ma również znaczenia intensywność wykorzystywania przedmiotu opodatkowania oraz to, czy przynosi jakiekolwiek efekty finansowe.
W dalszej kolejności Sąd zwrócił uwagę na formułowany w orzecznictwie sądów administracyjnych i podzielany przez skład orzekający pogląd, że zastosowana formuła "nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych" odnosi się do przedmiotu opodatkowania, którym zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ab initio u.p.o.l. są "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej". Istotna z perspektywy przepisu jest więc niemożność prowadzenia działalności gospodarczej w ogóle, a nie niemożność prowadzenia działalności o tym profilu, który wybrał posiadacz nieruchomości. Twierdzenie przeciwne nie ma oparcia normatywnego, a ponadto pozostawałoby w sprzeczności z zasadą ścisłego interpretowania wyjątków, do których należy klauzula względów technicznych (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 86/15, Lex nr 2270000).
W orzecznictwie, w zakresie rozumienia przesłanki "względów technicznych" przyjmuje się, że nie są uważane za takowe względy ekonomiczne, jak również finansowe przyczyny braku wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 86/15, Lex nr 2270000, z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 2909/14, Lex nr 2170164). Pod pojęciem "względów technicznych" należy rozumieć okoliczności obiektywne, trwałe, nieusuwalne, niezależne od przedsiębiorcy (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2016 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 3410/14).
Odnosząc poczynione spostrzeżenia do stanu faktycznego sprawy Sąd za niesporne uznał, że spółka mają status przedsiębiorcy jak również to, że podmiot ten ma w zakresie swojej działalności także dzierżawę, kupno i sprzedaż nieruchomości, co wynika z wpisów umieszczonych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Nie jest również sporne, że linia kolejowa C. podlegała likwidacji na mocy zarządzenia nr 207 Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 26 września 1991 r. (Dz.U. MTiGM Nr 8, poz. 39).
Organ I instancji na str. 21 uzasadnienia decyzji zwracał uwagę, że likwidacja linii kolejowej miała podłoże ekonomiczne i nastąpiła na podstawie zarządzenia właściwego ministra. Likwidacja miała na celu ograniczenie kosztów utrzymania ponoszonych przez zarządcę infrastruktury i zmniejszenie strat poprzez ograniczenie deficytowego obszaru działalności. Organ scharakteryzował przy tym podstawowe parametry mające wpływ na podjętą decyzję o likwidacji. Do tych okoliczności nie odniósł się organ odwoławczy.
W wyroku wskazano, że z art. 9 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym (Dz.U. Nr 86 poz. 789) wynika, że jeśli zarządca linii kolejowej stwierdzi, że wpływy za udostępnienie infrastruktury kolejowej nie pokrywają kosztów jej udostępnienia na danej trasie powiadamia zainteresowanych przewoźników kolejowych o zamiarze likwidacji linii, informuje właściwe organy jednostek samorządu terytorialnego, na obszarze których zlokalizowana jest linia o zamiarze likwidacji, występuje z wnioskiem do ministra właściwego do spraw transportu o wyrażenie zgody na likwidację linii.
Wprawdzie przepisy te nie obowiązywały w dacie likwidacji linii kolejowej w obecnie rozpoznawanej sprawie, nie mniej schemat podjętych czynności, poprzedzających likwidację linii kolejowej wskazuje na ich ekonomiczny, a nie techniczny aspekt. Wydanie wspomnianego zarządzenia nr [...] poprzedziła bowiem Uchwała nr 70 Rady Ministrów z dnia 14 maja 1991 r. w sprawie zawieszenia przewozu przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" osób i przesyłek na niektórych odcinakach linii kolei normalnotorowych i wąskotorowych (M.P. Nr 19, poz. 131). Natomiast faktyczna likwidacja linii kolejowej C. nastąpiła dopiero na mocy zarządzenia nr 207 Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 26 września 1991r.
Sąd podkreślił, że likwidacja linii kolejowej, bez względu na przyczyny tej decyzji, nie ma wpływu na opodatkowanie gruntów, przez które linia ta przebiega. Likwidacja linii kolejowej dokonywana jest w oparciu o rozporządzenie lub decyzję. Są to jednak kwestie natury prawnej, podyktowane najczęściej względami ekonomicznymi, a nie technicznymi. Linia kolejowa musi się w ogóle nie nadawać do wykorzystywania jej w transporcie kolejowym. Fakt ten nie wynika jednak z decyzji lub rozporządzenia o jej likwidacji, gdyż akty te wydawane są w oparciu o przesłankę "względów ekonomicznych". W przypadku wydania decyzji lub rozporządzenia o likwidacji linii kolejowej nie można zatem mówić o względach technicznych zarówno w odniesieniu do samych gruntów, jak i usytuowanych na nich budowli kolejowych. Likwidacja linii kolejowej ma ograniczyć koszty jej utrzymania. Są to jednak przyczyny ekonomiczne, a nie względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Bez znaczenia w kontekście opodatkowania gruntów po zlikwidowanej linii kolejowej pozostaje stan techniczny infrastruktury kolejowej i związana z tym specyficzna rzeźba terenu. Nasyp kolejowy oraz posadowione na nim urządzenia (podkłady kolejowe, tory itp.) są budowlą w rozumieniu ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Stanowią zatem odrębny od gruntu przedmiot opodatkowania. Oznacza to, że ich stan techniczny nie wpływa w najmniejszym stopniu na stan techniczny gruntu, na którym infrastruktura kolejowa jest posadowiona (tak trafnie NSA w wyroku z dnia 11 września 2015 r., sygn. akt II FSK 1965/13 i II FSK 1799/13).
Nie budziło wątpliwości Sądu, że sama likwidacja i rozbiórka części budowli, w tym wypadku torów kolejowych, nie wyklucza możliwości wykorzystania gruntu i pozostałej infrastruktury do innych celów, aniżeli transport kolejowy. Nie jest również niemożliwe przywrócenie np. nowocześniejszej linii kolejowej, w sytuacji dynamicznego rozwoju usług transportu kolejowego. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych Protokołu z likwidacji środka trwałego, przedmiotem rozbiórki były tory stacyjne obejmujące szyny, podkłady drewniane i podkłady stalowe. Pozostała infrastruktura znajduje się w dyspozycji spółki, z czego część, jak ustalił organ I instancji, była przedmiotem dzierżawy (użytkowania wieczystego) i sprzedaży, co koresponduje z przedmiotem działalności Spółki, ujawnionym w KRS, w którym wymieniono m.in. wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi oraz kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek.
W wyroku z 2019r. zauważono, że nieruchomość gruntowa, mimo okresowego jej niewykorzystywania, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą. Wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej musi mieć charakter obiektywny, co oznacza, że przedmiot opodatkowania nie może nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i jednocześnie nie mógłby być wykorzystywany przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą w innym charakterze. Oznacza to, że wyłączeniem nie są objęte okoliczności lub zdarzenia faktyczne i prawne prowadzące do niewykorzystywania nieruchomości, a będące skutkiem świadomego, zamierzonego działania przedsiębiorcy, który ze względów, innych niż techniczne, zaprzestał czasowo lub trwale użytkowania w celach gospodarczych danej nieruchomości pozostającej nadal w jego posiadaniu. Warte podkreślenia jest, że mimo znacznego upływu czasu od momentu likwidacji linii kolejowej, pozostała infrastruktura pozostaje w dyspozycji spółki, która jak wynika z wpisu w KRS zajmuje się m.in. zarządzaniem nieruchomościami.
W rezultacie, skład orzekający nie podzielił stanowiska zawartego w złożonej przez pełnomocnika uczestnika do akt na rozprawie "Ekspertyzie Prawnej", zawierającego się w konkluzji, że "(...) Dla stwierdzenia względów technicznych nie ma znaczenia okoliczność prawnej likwidacji linii kolejowej polegająca na wydaniu stosownego aktu zarządzającego jej likwidację (...). Zawsze, gdy linia kolejowa faktycznie przestaje być zdatna do wykonywania transportu kolejowego, o ile rzeczywiście nastąpi zaprzestanie jego wykonywania, należy uznać, że grunt ze względów technicznych nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej".
Sąd przyznał rację skarżącemu prokuratorowi, że przyjęty sposób rozumienia terminu "względy techniczne" uzasadniony jest również rezultatami wykładni systemowej wewnętrznej. Obowiązujący od dnia 1 stycznia 2008 r. przepis art. 7 ust. 1 pkt 1a u.p.o.l. zwalnia bowiem od podatku od nieruchomości grunty, budynki i budowle pozostałe po likwidacji linii kolejowych lub ich odcinków. Zatem likwidacja linii kolejowej nie świadczy o zaistnieniu względów technicznych, ponieważ w takim wypadku zbędne byłoby uregulowanie w tym przepisie kwestii zwolnienia od podatku gruntów, budynków i budowli pozostałych po likwidacji linii kolejowych lub ich odcinków. Wprowadzając ten przepis, ustawodawca stwarza możliwość przygotowania gruntów, budynków i budowli kolejowych do wykorzystania ich i zagospodarowania na inne cele.
Nie bez znaczenia dla oceny sprawy było również to, że dla opodatkowania gruntów zasadnicze znaczenie ma jego klasyfikacja zawarta w ewidencji gruntów i budynków. W myśl art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 30, poz. 163 z późn. zm.), podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z tej ewidencji. Z decyzji organu I instancji wynika, że grunty podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, w ewidencji gruntów zostały sklasyfikowane jako "Tk" (tereny kolejowe) oraz "dr" (drogi), ich klasyfikacja nie została zmieniona.
Przedmiot i podstawa opodatkowania podatkiem od nieruchomości, podatku rolnego lub podatku leśnego ustalana jest w oparciu o obowiązujące, w okresie, za który ustalany jest podatek, zapisy w ewidencji gruntów i budynków, a obowiązkiem organu podatkowego przy ustalaniu wymiaru podatku jest uwzględnienie danych wynikających z tej ewidencji, natomiast, rzeczą podatnika jest ewentualne doprowadzenie do zmiany klasyfikacji gruntu.
W rezultacie, nieruchomości gruntowe wykazane przez Spółkę we wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości, należy uznać za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zatem takie ich zadeklarowanie w pierwotnie złożonej przez Spółkę deklaracji podatkowej było prawidłowe, co oznacza, że odmowę przez Wójta Gminy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r. należy uznać za zasadną.
W konsekwencji, podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 roku jest zasadny."
Powyższe uzasadnienie wyroku z 2019r. nałożyło na organ odwoławczy uwzględnienie stanowiska i oceny prawnej wyrażonej przez Sąd w tym wyroku, w ponownie przeprowadzonym postepowaniu; gdyż jest to wyrok prawomocny. Postanowieniem z 17 lutego 2020r., I SA/Bd 459/19, tut. Sąd odrzucił skargę kasacyjną złożoną przez obecnie Skarżącego P. .
Analiza zarzutów aktualnie badanej skargi pozwala stwierdzić, że Skarżący niezmiennie nie zgadza się z poglądem wyrażonym przez WSA w wyroku z 2019r. W świetle art. 153 p.p.s.a. przy niezmiennym stanie faktycznym i prawnym zarzut ten należy uznać za niezasadny. WSA w prawomocnym wyroku wypowiedział się w tym względzie czym związał organy, a te wywiązały się ze swego obowiązku.
W skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1a u.p.o.l. poprzez wadliwe uznanie, że grunty po zlikwidowanych prawnie i częściowo faktycznie liniach kolejowych podlegają opodatkowaniu jak dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą zamiast prawidłowo opodatkowaniu ich wg stawki jak dla gruntów pozostałych; art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez jego błędne zastosowanie mimo tego, że budowle kolejowe po zlikwidowanych liniach kolejowych nie są już związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. użyte w ustawie określenia grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oznaczają: grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. chodzi o budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. zapisano, iż Rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków - [...] zł od 1 m2 powierzchni.
Zakres wskazanych przez Skarżącego P. przepisów został objęty wyrokiem z 2019r., gdzie Sąd wyraźnie odniósł się do wątpliwości Skarżącego P. i przesądził je na jego niekorzyść. Przedstawiając odmienne stanowisko od stanowiska Skarżącego P. Sąd jasno wskazał, iż w kontekście analizowanej normy prawnej nie można pominąć prezentowanego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, tego, że podstawowym kryterium związku z działalnością gospodarczą jest samo posiadanie danej nieruchomości przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, co równie niezasadnym czyni zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Jednocześnie wiążącym jest stwierdzenie, że sama likwidacja i rozbiórka części budowli, w tym wypadku torów kolejowych, nie wyklucza możliwości wykorzystania przez przedsiębiorcę gruntu i pozostałej infrastruktury do innych celów, aniżeli transport kolejowy.
Skarżący w żaden sposób nie podważa decyzji, wykazując by ta naruszała art. 153 p.p.s.a. Obecnie WSA nie znajduje tego typu naruszenia. Ostatecznie organ prawidłowo stanął na stanowisku, że nieruchomości gruntowe wykazane przez Skarżącego we wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości, należy uznać za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zatem takie ich zadeklarowanie w pierwotnie złożonej przez Skarżącego w dniu [...]. deklaracji podatkowej było prawidłowe, co oznacza, że odmowę przez Wójta Gminy C. stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r. należy uznać za zasadną. Jakkolwiek błędnie uznano, iż "W konsekwencji, podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym do [...] roku jest zasadny", to wada ta nie ma wpływu na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. stanowi powód to oddalenia skargi.
Mając na względzie powyższe oraz art. 151 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło