VII SA/Wa 476/22
WyrokWSA w Warszawie2022-05-26
Skład orzekający: Tomasz Janeczko, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Michał Podsiadło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzająca wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa, ale nie stwierdzająca jej nieważności z powodu upływu terminu 5 lat od doręczenia, jest prawidłowa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja GINB stwierdzająca rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji Starosty, ale nie stwierdzająca jej nieważności z uwagi na upływ 5-letniego terminu przewidzianego w art. 37b Prawa budowlanego, jest prawidłowa. Termin ten liczy się od doręczenia decyzji ostatniej stronie uczestniczącej w postępowaniu, a brak doręczenia decyzji skarżącemu nie wstrzymuje biegu tego terminu. Wznowienie postępowania jest właściwym środkiem prawnym w przypadku braku udziału strony w postępowaniu, a nie stwierdzenie nieważności decyzji.Stan faktyczny
W 2015 roku Starosta Powiatu wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę przebudowy drogi powiatowej, w tym zjazdu na działkę skarżącego. Skarżący wniósł o zbadanie legalności tej decyzji, wskazując na niebezpieczną lokalizację zjazdu. Wojewoda stwierdził rażące naruszenie prawa w części dotyczącej zjazdu, ale odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z powodu upływu 5-letniego terminu. GINB uchylił decyzję Wojewody i stwierdził naruszenie prawa przez decyzję Starosty, ale również nie stwierdził nieważności decyzji z powodu upływu terminu. Skarżący złożył skargę do WSA, podtrzymując zarzuty dotyczące lokalizacji zjazdu i braku doręczenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia stycznia 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Asesor WSA Michał Podsiadło (spr.), , Protokolant sekretarz sądowy Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2022 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2022 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
1. Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2022 r. znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Wojewody Wojewody [...] z [...] października 2021 r. znak: [...] i orzekł
w przedmiocie stwierdzenia wydana decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa.
2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach.
2.1. Decyzją Starosty Powiatu [...] nr [...] z [...] sierpnia 2015 r. znak: [...] zatwierdzono projekt budowlany i udzielono Zarządowi Dróg Powiatowych w S. pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej przebudowę drogi powiatowej nr [...] S.-P. (odcinek o długości 800 m), przewidzianej do realizacji na dz. nr [...] obręb K., oraz na dz. nr [...] obręb B., jedn. ewid. [...] obszar wiejski.
2.2. Pismem z 24 lipca 2021 r. A. W. (dalej: skarżący) wystąpił
do Wojewody [...] z wnioskiem o zbadanie legalności ww. decyzji, wskazując, że zatwierdzono nią projekt budowlany, który przewidywał zlokalizowanie zjazdu w miejscu stwarzającym niebezpieczeństwo, gdyż został on zaprojektowany
w strefie rozrządu skrzyżowania, w miejscu o znacznie ograniczonej widoczności oraz w miejscu występowania dodatkowego pasa ruchu, co jest niezgodne z § 113 ust. 7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430, ze zm. dalej: "w.t.d.").
2.3. Decyzją z [...] października 2021 r. znak: [...] Wojewoda [...]: 1) odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty Powiatu [...] z uwagi na fakt, że od dnia jej doręczenia upłynęło 5 lat oraz 2) stwierdził, że ww. decyzja w części dot. zjazdu na dz. nr [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
2.3.1. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda wskazał, że ww. decyzja Starosty
w badanej części wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Organ I instancji przypomniał o treści art. 35 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), podkreślając, że jednym z warunków zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, uregulowanym w art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jest zaprojektowanie inwestycji w sposób odpowiadający przepisom, w tym przepisom techniczno-budowlanym. W przypadku dróg publicznych, przepisy te zostały zamieszczone w w.t.d. Po przeanalizowaniu dokumentacji projektowej zatwierdzonej zaskarżoną decyzją w części dot. zjazdu na dz. nr [...], Wojewoda [...] stwierdził, że w tym zakresie decyzja ta została wydana
z rażącym naruszeniem prawa, gdyż sposób zaprojektowania zjazdu na dz. nr [...]
w projekcie budowlanym nie spełnia wymagań określonych w przepisach techniczno-budowlanych. Wobec tego nie została spełniona przesłanka uregulowana w art. 35
ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego uzasadniająca zatwierdzenie projektu budowlanego
i udzielenie pozwolenia na budowę. Wojewoda podkreślił, że sporny zjazd został zaprojektowany jako zjazd indywidualny, w związku z czym powinien spełniać wymagania, jakie zostały przewidziane dla zjazdów indywidualnych w przepisach w.t.d. w wersji obowiązującej w dacie orzekania, tj. § 79 w.t.d. Zdaniem Wojewody, zaprojektowany, a następnie wykonany w oparciu o zatwierdzoną dokumentację zjazd na dz. nr [...] posiada szerokość 4 m, a więc mniejszą, niż wymagana przez § 79 pkt 1 w.t.d. szerokość 4,5 m. Okoliczność ta powoduje, że zaskarżona decyzja w części dot. zjazdu na dz. nr [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa, gdyż zaprojektowana szerokość zjazdu pozostaje w oczywistej sprzeczności z szerokością wymaganą przez przepisy prawa.
2.3.2. Wojewoda [...] nie podzielił natomiast zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia § 113 ust. 7 w.t.d. gdyż zaprojektowano ten zjazd w strefie rozrządu skrzyżowania, w miejscu o znacznie ograniczonej widoczności oraz w miejscu występowania dodatkowego pasa ruchu. Organ wyjaśnił, że w.t.d. określa inne wymagania dla zjazdów indywidualnych, a inne dla zjazdów publicznych, przy czym zjazd do dz. nr [...] został zaprojektowany jako zjazd indywidualny. Warunki, jakie powinien spełniać zjazd indywidualny określone zostały we wspomnianym powyżej § 79 pkt 1-5 w.t.d. Kwestie zjazdów publicznych reguluje natomiast § 78 w.t.d. W ust. 1 tego przepisu określono, że zjazd publiczny powinien być usytuowany zgodnie
z wymaganiami określonymi w § 113 ust. 7 w.t.d. Zatem zjazdy indywidualne i publiczne różnią się także tym, że zjazdy publiczne muszą spełniać także wymagania uregulowane w § 113 ust. 7 w.t.d. Przepis ten określa katalog miejsc, w których nie można lokalizować zjazdów publicznych. Należy jednak mieć na uwadze, że warunków tych nie można odnosić do lokalizowania zjazdów indywidualnych, ponieważ
w odniesieniu do tej kategorii zjazdów ustawodawca nie zamieścił analogicznej do wyrażonej w § 78 ust. 1 w.t.d. regulacji. Wobec tego umiejscowienie zjazdu indywidualnego nawet w obszarze oddziaływania skrzyżowania lub węzła, w miejscu
o ograniczonej widoczności, czy też na odcinku występowania dodatkowego pasa ruchu nie powoduje, że zjazd ten jest niezgodny z przepisami w.t.d.
2.3.3. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono ponadto, że stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w części dot. zjazdu na dz. nr [...], mimo że wystąpiła przesłanka uregulowana w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie jest możliwe, gdyż od doręczenia zaskarżonej decyzji minęło ponad 5 lat. Z akt sprawy wynika, że decyzję tę doręczono stronie 6 sierpnia 2015 r. natomiast z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności skarżący wystąpił 26 lipca 2021 r. (data nadania wniosku), a zatem już po upływie 5-letniego okresu przedawnienia. Zgodnie bowiem z art. 37b Prawa budowlanego, nie stwierdza się nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 5 lat. Tym samym organ ograniczył się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji w części dot. zjazdu na dz. nr [...] z rażącym naruszeniem prawa oraz wskazał okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.
2.4. W odwołaniu od tej decyzji A. W. wskazał, że Starosta Powiatu [...] naruszył prawo przez zaniechanie zawiadomienia go o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej jako właścicielowi nieruchomości objętej wnioskiem o wydanie tej decyzji
na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Skarżący zaprzeczył również ustaleniom Wojewody, co do faktu doręczenia spornej decyzji stronom 6 sierpnia
2015 r. Oświadczył, że decyzji tej nigdy nie otrzymał, chociaż – co potwierdza aktualnie wydana decyzja Wojewody – posiadał status strony tego postępowania. Zdaniem skarżącego, skoro nie doręczono mu jeszcze spornej decyzji Starosty Powiatu [...], to termin przedawnienia stwierdzenia nieważności decyzji nie rozpoczął jeszcze biegu i należy stwierdzić jej nieważność.
2.5. Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2022 r. znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] października 2021 r. i stwierdził, że decyzja Starosty Powiatu [...] z [...] sierpnia 2015 r. nr [...], w części dotyczącej zjazdu
z działki drogowej nr ewid. [...] na działkę nr ewid. [...], obręb K. – została wydana
z naruszeniem prawa.
2.5.1. W uzasadnieniu swojej decyzji, GINB ocenił legalność spornej decyzji Starosty Powiatu [...] i wskazał, że inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania działką inwestycyjną nr ewid. [...] na cele budowlane, zatem nie doszło do rażącego naruszenia przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. GINB podał, że działka nr ewid. [...] (na której zaprojektowano zjazd na działkę nr ewid. [...]), w dniu wydania pozwolenia na budowę nie była objęta zakresem obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jednak Burmistrz Miasta i Gminy S. decyzją z [...] maja 2015 r., znak: [...], ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej
na przebudowie drogi powiatowej nr [...] S.-P. na działkach nr ewid. [...] obręb K. oraz na działkach nr ewid. [...] obręb B., gmina S.. Zatem sporna decyzja w kontrolowanej części nie narusza rażąco art. 32 ust. 4 pkt 1 oraz art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego. Analiza spornej decyzji Starosty Powiatu S. z [...] sierpnia 2015 r. w kontrolowanej części nie wykazała, aby naruszała ona w sposób rażący ustalenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z [...] maja 2015 ro ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. GINB przytoczył następnie brzmienie § 79 w.t.d. według stanu prawnego na dzień wydania badanej decyzji oraz podał, że analiza projektu budowlanego wykazała, że w ramach spornej inwestycji zaprojektowano zjazd z działki drogowej
nr ewid. [...] na działkę nr ewid. [...] o szerokości 4,0 m; przecięcie krawędzi nawierzchni zjazdu i drogi wyokrąglone łukiem kołowym o promieniu 5 m (zob. proj. bud. Plan sytuacyjny, rys. nr B04/15-D-PAB-02- PB-0; Szczegóły konstrukcyjne cz. 2, rys. nr B04/15-D-PAB-03-PB-0). Tym samym decyzja Starosty Powiatu [...] z [...] sierpnia 2015 r. w kontrolowanej części została wydana z rażącym naruszeniem
art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 79 w.t.d. z uwagi na fakt, że zjazd
z działki nr ewid. [...] na działkę nr ewid. [...] posiada mniejszą szerokość niż wymagana ww. przepisem rozporządzenia.
2.5.2. GINB podniósł, że zgodnie z art. 37b ust. 1 Prawa budowlanego, nie stwierdza się nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli od dnia jej doręczenia
lub ogłoszenia upłynęło 5 lat. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 158 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. GINB stwierdził, że od doręczenia decyzji Starosty Powiatu [...] z [...] sierpnia 2015 r. upłynęło ponad 5 lat. Niedoręczenie tej decyzji skarżącemu nie zmienia natomiast faktu jej doręczenia
6 sierpnia 2015 r. innej stronie tego postępowania oraz tego, że w tym dniu decyzja ta weszła do obrotu prawnego. Organ odwoławczy dodał, że pozbawienie skarżącego możliwości udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty Powiatu [...] z [...] sierpnia 2015 r. jest podstawą do wznowienia postępowania, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji.
2.5.3. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że projektowany zjazd z działki nr ewid. [...] na działkę nr ewid. [...] został zaplanowany w miejscu niebezpiecznym,
tj. w pobliżu skrzyżowania, GINB wskazał, że w analizowanej sprawie inwestorem jest Zarząd Dróg Powiatowych w S., a więc podmiot pełniący funkcję zarządcy drogi powiatowej objętej spornym zamierzeniem inwestycyjnym. Do obowiązków takiego podmiotu należy, stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r.
o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 460), m.in. wydawanie zezwolenia
na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu. Przed wydaniem takiego zezwolenia zarządca drogi dokonuje ustaleń m.in. co do bezpieczeństwa planowanego zjazdu.
W ocenie GINB zasadnym jest przyjęcie, że inwestor dokonał stosownych ustaleń
i analiz planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego pod względem jego bezpieczeństwa, co znalazło odzwierciedlenie w projekcie budowlanym. Skoro,
w analizowanej sprawie Zarząd Dróg Powiatowych w S. będący jednocześnie inwestorem i zarządcą drogi przedłożył projekt budowlany obejmujący m.in. zjazd z działki nr ewid. [...] na działkę nr ewid. [...], to niewątpliwie uznał,
że został on zaprojektowany w sposób zapewniający bezpieczeństwo w ruchu drogowym. GINB zgodził się również z oceną Wojewody [...], że § 113 ust. 7 w.t.d. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem nie dotyczy zjazdów indywidualnych.
2.5.4. Ponadto GINB stwierdził, że decyzja Starosty Powiatu [...]
z [...] sierpnia 2015 r. w kontrolowanej części, nie narusza rażąco innych przepisów, nie jest obarczona żadną z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., tj. decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej; nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; nie została skierowana do osoby nie będącej stroną
w sprawie; nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
3. Pismem z 14 lutego 2022 r. A. W. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję GINB. Skarżący podtrzymał swoje twierdzenia dotyczące niebezpieczeństwa wywołanego lokalizacją zjazdu na jego działkę. Podał również, że ani jemu ani pozostałym trzem stronom nigdy nie dostarczono decyzji Starosty Powiatu [...] ani nie zawiadomiono o jej wydaniu, dlatego nie można mówić o skutecznym jej doręczeniu i dacie doręczenia. Skarżący dodał, że od 9.01.2018 r. do 10.01.2020 r. między Wojewodą [...] a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w P. trwał spór kompetencyjny dotyczący wskazania organu właściwego do rozpoznania jego "pisma (...) na postanowienie Starosty [...] z dnia [...].01.2018 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie żądania zagwarantowania bezpiecznego wjazdu i wyjazdu a także wejścia i i wyjścia na działkę". W ocenie skarżącego, okresu tego nie należy wliczać do biegu terminu przedawnienia. Skarżący uzupełnił skargę w piśmie z 26 marca 2022 r.
3.1. W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł
o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu.
5.1. Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie. Za podstawę faktyczną wyroku przyjęto stan faktyczny prawidłowo ustalony w zaskarżonej decyzji.
6. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja GINB stwierdzająca wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa
6.1. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a., toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest
w sposób niewątpliwy jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Przy czym w myśl art. 156 § 2 k.p.a., nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat,
a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
7. W ocenie Sądu poza sporem pozostaje, że sporna decyzja Starosty Powiatu [...] nr [...] z [...] sierpnia 2015 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a mianowicie art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 79 w.t.d. z uwagi na fakt, że zjazd z działki nr ewid. [...] na działkę nr ewid. [...] posiada mniejszą szerokość niż wymagana ww. przepisem rozporządzenia. Organy obu instancji słusznie uznały, że w ramach spornej inwestycji zaprojektowano i wykonano zjazd z działki drogowej nr ewid. [...] na działkę nr ewid. [...] o szerokości 4,0 m, gdy tymczasem zgodnie z § 79 pkt 1 w.t.d. minimalna szerokość zjazdu tego rodzaju powinna wynosić 4,5 m. Sąd podziela taką konstatację organów obu instancji.
7.1. Należy w tym miejscu przypomnieć, że o rażącym naruszeniu prawa
w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia
a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Konieczne jest także, aby stwierdzone naruszenie miało znacznie większą wagę aniżeli stabilność decyzji ostatecznej, o której stanowi art. 16 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 8 grudnia 2021 r. sygn. akt I OSK 4431/18, LEX nr 3291252). Ponadto, skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa (zob. wyrok NSA z 17 listopada 2021 r. sygn. akt II OSK 3289/18, LEX nr 3291591). Dlatego też o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy podjęte rozstrzygnięcie jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią nie budzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej (zob. wyrok NSA z 26 listopada 2021 r. sygn. akt II GSK 1822/21, LEX nr 3282335). Zdaniem Sądu, stwierdzone przez organy obu instancji naruszenie § 79 w.t.d. ma charakter rażący, albowiem przepis ma oczywisty charakter, a skutki naruszenia jednoznacznego w swym brzmieniu nakazu prawodawcy są niemożliwe niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
7.2. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo uznały również, że sporna decyzja Starosty Powiatu [...] nie narusza § 113 ust. 7 w.t.d. Zgodnie z tym przepisem, wyjazd z drogi do obiektu i urządzenia obsługi uczestników ruchu i wjazd na drogę nie mogą być usytuowane w miejscach zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego, a w szczególności:
1) w obszarze oddziaływania skrzyżowania lub węzła;
2) w miejscu, w którym nie jest zapewniona wymagana widoczność wjazdu na drogę;
3) na odcinku drogi o pochyleniu niwelety większym niż 4%;
4) nie bliżej wierzchołka łuku wypukłego niż wymagana odległość widoczności na zatrzymanie;
5) na odcinku występowania dodatkowego pasa ruchu.
W ocenie Sądu, § 113 ust. 7 w.t.d. określa wymogi dotyczące wyjazdu z drogi do obiektu i urządzenia obsługi uczestników ruchu i wjazdu na drogę. Zgodnie z § 3 pkt 13 tego rozporządzenia wyjazd z drogi lub wyjazd na drogę oznacza część drogi stanowiącej połączenie jezdni tej drogi z łącznicą na węźle albo z obiektem lub urządzeniem obsługi uczestników ruchu. Stosownie zaś do § 3 pkt 10 w.t.d. przez węzeł rozumie się krzyżowanie się lub połączenie dróg na różnych poziomach, zapewniające pełną lub częściową możliwość wyboru kierunku jazdy. Pojęcie zjazdu nie jest tożsame z wyjazdem z drogi lub na drogę. Na podstawie § 3 pkt 12 w.t.d. przez zjazd rozumienie się z kolei część drogi na połączeniu z drogą niebędącą drogą publiczną lub na połączeniu drogi z dojazdem do nieruchomości przy drodze; zjazd nie jest skrzyżowaniem. Wskazane rozróżnienie pojęć wjazdu i zjazdu oznacza, że bez odesłania w § 79 w.t.d. do § 113 ust. 7 w.t.d. brak jest podstaw do stosowania wymogów określonych w tej regulacji także do zjazdów indywidualnych. Nie sposób doszukiwać się tu analogii pojęć zjazd i wjazd (por. wyrok WSA w Opolu z 30 grudnia 2021 r., II SA/Op 533/21, LEX nr 3304601). Należało się zatem zgodzić z oceną organów obu instancji, że sporna decyzja Starosty Powiatu [...] nie naruszała w analizowanym zakresie § 113 ust. 7 w.t.d., albowiem przepis ten reguluje parametry tzw. "zjazdu publicznego", podczas gdy zjazd z działki drogowej nr ewid. [...] na działkę nr ewid. [...] zalicza się do "zjazdów indywidualnych". Należy również podkreślić, że podlegająca obecnie ocenie Sądu decyzja została wydana w trybie postępowania nadzwyczajnego, w którym ocenia się kwalifikowane naruszenie prawa przy wydaniu innego aktu administracyjnego. W związku z tym ustalenie, że sporna decyzja Starosty Powiatu [...] nie narusza rażąco prawa, nie oznacza, że sporny zjazd będzie musiał zawsze znajdować się w miejscu wynikającym z projektu budowlanego zatwierdzonego ww. decyzją. Kwestie ewentualnej zmiany lokalizacji tego zjazdu należą jednak do innego postępowania i leżą poza granicami kognicji Sądu w niniejszej sprawie.
8. Na mocy spornej decyzji Starosty Powiatu [...] nr [...]
z [...] sierpnia 2015 r. znak: [...] zateierdzono projekt budowlany
i udzielono pozwolenia na budowę.
8.1. Dlatego słusznie organy obu instancji w procesie stosowania prawa wzięły pod uwagę art. 37b Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem, nie stwierdza się nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 5 lat (ust. 1), zaś przepis art. 158 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio (ust. 2). Na tle tej regulacji przedstawiciele nauki prawa wskazują, że "ustawodawca uznał, że okres 5 lat jest wystarczający na stwierdzenie ewentualnych nieprawidłowości w decyzji o pozwoleniu na budowę, przy czym nie chodzi o jakiekolwiek nieprawidłowości czy błędy decyzji, lecz o kardynalne wady, czyli o charakterze nadzwyczajnym. Termin 5-letni liczony będzie od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem prawodawcy dzięki temu rozwiązaniu wzmocniona zostanie w ten sposób trwałość decyzji administracyjnej. W sytuacji, gdy upłynie termin 5 lat, o którym stanowi komentowana regulacja, organ stwierdzi, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana
z naruszeniem prawa. Uprawniony podmiot może wówczas dochodzić ewentualnych roszczeń odszkodowawczych w procesie cywilnym w trybie art. 417 i 4171 k.c. przed sądem powszechnym" (A. Plucińska-Filipowicz, T. Filipowicz [w:] Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, red. M. Wierzbowski, LEX/el. 2021, art. 37(b).
8.2. Sąd zapoznał się ze stanowiskiem skarżącego, który utrzymuje, że sporna decyzja Starosty [...] nie została w ogóle doręczona, a zatem nie można twierdzić, że od jej doręczenia upłynęło już 5 lat. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że sporna decyzja została doręczona (innej niż skarżący) stronie postępowania 6 sierpnia 2015 r. Potwierdza to stosowna adnotacja zamieszczona
w aktach kontrolowanego postępowania administracyjnego na egzemplarzu tej decyzji. W ocenie Sądu, termin określony w art. 37b ust. 1 Prawa budowlanego należy liczyć
od dnia doręczenia decyzji o pozwoleniu na budowę tym stronie, która brała udział
w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem ww. decyzji. Jeżeli w postępowaniu tym brało udział więcej stron, termin ten upłynie z końcem okresu pięcioletniego od dnia doręczenia decyzji ostatniej z spośród nich. Stosując art. 37b ust. 1 Prawa budowlanego nie należy zatem brać pod uwagę nieprawidłowego ukształtowania katalogu stron postępowania zwyczajnego w tym sensie, że termin ten będzie się liczył tak samo, nawet jeśli postępowanie nieważnościowe będzie prowadzone z wniosku podmiotu, który nie brał udziału w postępowaniu zwyczajnym. Analizowany przepis ogranicza bowiem możliwość wydania przez właściwy organ decyzji stwierdzającej nieważność – bez względu na to, czy postępowanie nieważnościowe toczy się z urzędu czy na wniosek. Ponadto, sytuacja, w której strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zwyczajnym stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt k.p.a.), nie zaś postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Przesłanki, po których spełnieniu możliwe jest wznowienie postępowania administracyjnego nigdy nie pokrywają się natomiast z kryteriami umożliwiającymi stwierdzenie nieważności decyzji. Wymienione wyżej postępowania nadzwyczajne, tj. nieważnościowe i wznowieniowe, pozostają ze sobą w relacji przeciwieństwa, innymi słowy: niekonkurencyjności. Dotyczące tego zagadnienia rozważania organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę zasługują na pełną aprobatę Sądu.
8.3. Zdaniem Sądu, również okoliczności podniesione w skardze – dotyczące sporu kompetencyjnego w sprawie zgłoszonego przez skarżącego żądania zagwarantowania bezpiecznego wjazdu i wyjazdu a także wejścia i i wyjścia na działkę – nie mogą wpłynąć na sposób liczenia terminu wynikającego z art. 37b Prawa budowlanego. Przywoływany przez skarżącego spór kompetencyjny został rozstrzygnięty postanowieniem NSA z 21 listopada 2019 r. sygn. akt I OW 159/19 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazał NSA, przedmiotem tego sporu było wskazanie organu właściwego do rozpoznania zażalenia A. W. na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. znak: [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie żądania zagwarantowania bezpiecznego wjazdu i wyjazdu, a także wejścia i wyjścia na działkę nr [...] w K. Gmina S. W ocenie Sądu, wskazany spór kompetencyjny nie ma żadnego wpływu na skuteczność art. 37b Prawa budowlanego. Przede wszystkim, spór ten nie dotyczył uchylania się organów administracji publicznej od podejmowania czynności w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W toku ww. sporu kompetencyjnego istniała obiektywna możliwość wystąpienia przez skarżącego (lub przez inny uprawniony podmiot) z wnioskiem o stwierdzenie nieważności, jak również możliwość wszczęcia postępowania nieważnościowego z urzędu. Skarżący zaś wystąpił ze stosownym wnioskiem dopiero w piśmie z 24 lipca 2021 r., a zatem niewątpliwie po upływie pięcioletniego terminu, w którym organ miał możliwość stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu [...].
8.3. Wobec powyższego, Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo stwierdził,
że sporna decyzja Starosty Powiatu [...] została wydana z naruszeniem prawa, albowiem – zarówno w dacie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności, jak
i w dacie orzekania – od doręczenia tej decyzji upłynęło 5 lat.
9. Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę stosownie do art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło