I SA/Gd 506/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Marek Kraus, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lipca 2018 r. sprawy ze skargi R. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 22 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie czynności egzekucyjnej oddala skargę. Organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem - Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego – R.B. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 31.10.2017 r. - obejmującego należność z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za 2007 r. w kwocie należności głównej 146.372,00 zł (orzeczenie nr [...] z dnia 04.10.2012 r.). W dniu 8.11.2017 r. organ egzekucyjny - w oparciu o wskazany tytuł wykonawczy - wystawił zawiadomienie nr [...] o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w ZUS O/G. Zawiadomienie to zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w tym samym dniu (za pośrednictwem platformy e-Puap). Odpis zawiadomienia - razem z odpisem tytułu wykonawczego - doręczono zobowiązanemu w dniu 24.11.2017 r. - w trybie art. 43 k.p.a. Pismem z dnia 27.11.2017 r. R.B. zaskarżył ww. czynność egzekucyjną na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. W treści wniesionego środka prawnego strona stwierdziła, iż czynność ta została podjęta z naruszeniem art. 79 § 1-5 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie. W konsekwencji zobowiązany wniósł o uchylenie tej czynności, a także o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania skargi na nią. Naczelnik Urzędu Skarbowego oddalił skargę, wydając w tym przedmiocie postanowienie nr [...] z dnia 26.01.2018 r. Zostało ono zaskarżone przez R.B. pismem z dnia 6.02.2018 r. Według zobowiązanego postanowienie organu egzekucyjnego zostało wydane z naruszaniem: - art. 54 § 1, § 4, § 5, § 5a, § 6 w zw. z art. 79 § 1-5 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie na skutek nieuzasadnionego oddalenia skargi na czynność egzekucyjną; - art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 oraz w zw. z art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a, § 6 poprzez niewłaściwe zastosowanie na skutek niewłaściwego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Strona wniosła na tej podstawie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uznanie skargi za zasadną i w konsekwencji jej uchylenie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej - po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym - uznał za zasadne uchylić w całości zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 26.01.2018 r. i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, o czym orzeczono postanowieniem z dnia 22.03.2018 r. Organ zwrócił uwagę, że we wniesionej skardze oraz w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego, rozstrzygnięcie w tym przedmiocie powiązane jest z rozstrzygnięciem innego środka prawnego, tj. zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazano, że organ odrębnym postanowieniem stwierdził natomiast podstawy kwalifikujące przekazanie zarzutów do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, uznając m.in., że organ egzekucyjny winien zbadać zarzuty istnienia i wymagalności obowiązku. Powoduje to, iż ocena zastosowanego środka jako zgodnego z prawem jest przedwczesna. Koniecznym do wyjaśnienia zakresem sprawy mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, jest w konsekwencji - w myśl art. 138 § 2 k.p.a. – okoliczność zbadania podstaw prowadzonej egzekucji. To ją organ egzekucyjny winien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Pismem z dnia 25.04.2018 r. R.B. zaskarżył postanowienie organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W treści skargi strona podniosła, iż postanowienia organów obydwu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym uchyleniu w całości postanowienia organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ podczas gdy zaistniały przesłanki do uchylenia w całości tego postanowienia i orzeczenia co do istoty sprawy; - art. 54 § 1, § 4, § 5, § 5a, § 6 u.p.e.a. w związku z art. 79 § 1-5 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu jako nieuzasadnionej skargi na czynność egzekucyjną; - art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. i art. 54 § 1, § 4, § 5, § 5a, § 6 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uzasadnieniu postanowień. W konsekwencji zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Dyrektor w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje/postanowienia administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja/postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisów art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy Sąd uznał zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem. Jak sam skarżący zwrócił uwagę w skardze, w będącym przedmiotem kontroli postępowaniu nie jest możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarżący skorzystał z takowego składając zarzuty do postępowania egzekucyjnego, a organ zażaleniowy uchylił niekorzystne w tej kwestii rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Zaakceptował to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając w dniu 27.07.2018 r. skargę w sprawie I SA/Gd 505/18. W tej sytuacji za prawidłowe należy uznać stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia. Należy pamiętać, że wniesienie skargi na czynność egzekucyjną zmierza albo do jej uchylenia albo do usunięcia stwierdzonych wad tej czynności (art. 54 § 5a u.p.e.a.). W badanej sprawie kategoryczne stwierdzenie, iż czynność nie wymaga jakiejkolwiek konwalidacji, czy też jej wyeliminowania, nie było możliwe, jako że odrębnym postanowieniem organ stwierdził podstawy kwalifikujące przekazanie zarzutów do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, uznając m.in., że organ egzekucyjny winien zbadać zarzuty istnienia i wymagalności obowiązku, nie opierając się na art. 34 § la u.p.e.a. Nie została zatem na tamten moment przesądzona kwestia wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sposób przypisany prawem. Natomiast - co oczywiste - do podjęcia czynności w sposób prawidłowy, może dojść tylko i wyłącznie w posiadającym ten sam przymiot postępowaniu egzekucyjnym. Ocena zastosowanego środka jako zgodnego z prawem była w konsekwencji przedwczesna. Koniecznym zatem do wyjaśnienia zakresem sprawy mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, była – w myśl art. 138 § 2 k.p.a. – okoliczność zbadania podstaw prowadzonej egzekucji. Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.