I SA/Gd 719/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień, po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2020 r. sprawy ze skargi M.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 10 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 czerwca 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej jako "k.p.a." oraz art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.), dalej jako "u.p.e.a.", po rozpatrzeniu zażalenia M. B. (dalej "Strona", "Skarżąca") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 13 marca 2020 r., odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów do zmienionego tytułu wykonawczego z dnia 18 maja 2018 r., stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia. W uzasadnieniu podkreślił, że postanowieniem z dnia 7 maja 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej rozpatrzył wniesione przez Skarżącą pismem z dnia 2 kwietnia 2020 r. zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 13 marca 2020 r., odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów do zmienionego tytułu wykonawczego z dnia 18 maja 2017 r. Wobec tego, że otrzymane w dniu 2 czerwca 2020 r. po raz kolejny zażalenie z dnia 2 kwietnia 2020 r. stanowiło w całości powtórzenie rozpatrzonego już zażalenia z dnia 2 kwietnia 2020 r., wniesionego przez Skarżącą w dniu 3 kwietnia 2020 r. (które wpłynęło do organu odwoławczego 14 kwietnia 2020 r.), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej doszedł do wniosku, że niedopuszczalne jest ponowne rozpatrzenie przedmiotowego zażalenia, ze względu na wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia w toku instancji przez organ odwoławczy w dniu 7 maja 2020 r. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w niniejszej sprawie zachodzi niedopuszczalność zażalenia o charakterze przedmiotowym, gdyż ww. środek zaskarżenia nie może być rozpoznawany dwukrotnie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca wniosła o uchylenie w całości ww. postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz zasądzenia od na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. - w związku z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia, gdyż nie otrzymała postanowienia z dnia 7 maja 2020 r. a obydwa zażalenia powinny być rozpatrzone łącznie (zażalenie wysłałam ponownie w związku z wątpliwościami dotyczącymi tego, od kiedy rozpoczął się bieg terminu do wniesienia zażalenia - w dacie pierwszego wniesienia zażalenia terminy procesowe były zawieszone), art. 61a § 1 w zw. z art. 61 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 34 § 1, § 4, § 5, w związku z art. 18 u.p.e.a., i art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 6, 7, 8 i 10 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie zmienionego tytułu wykonawczego. art. 15 zzs ust. 1 i ust. 9 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r., poz. 568), art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie. W ocenie Skarżącej Organ odwoławczy nie uwzględnił, iż wydanie przez Organ I instancji postanowienie z dnia 13 marca 2020 r. nie było dopuszczalne z tego powodu, iż obowiązywały przepisy art. 15 zzs ust. 1 i 9 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. Ww. ustawa weszła w życie 1 kwietnia 2020 r., lecz zawieszenie biegu terminów nastąpiło z mocą wsteczną. Przepis art. 15 zzs ust. 1 ww. ustawy został uchylony z dniem 16 maja 2020 r. przepisem art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875), jednak w dacie doręczenia postanowienia organu I instancji obowiązywał. Zdaniem Skarżącej zaskarżone postanowienie narusza art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu nieprawidłowego rozstrzygnięcia i uzasadnienia, w którym organ odwoławczy błędnie uznał, iż zaistniały przesłanki do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia (data wpływu do organu 2 czerwca 2020r. ), gdyż nie otrzymała postanowienia z 7 maja 2020 r., przy czym w jej ocenie obydwa zażalenia powinny być rozpatrzone łącznie (zażalenie wysłałam ponownie w związku z wątpliwościami dotyczącymi tego, od kiedy rozpoczął się bieg terminu do wniesienia zażalenia - w dacie pierwszego wniesienia zażalenia terminy procesowe były zawieszone). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga M. B. podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej stwierdzające niedopuszczalność wniesionego przez Skarżącą zażalenia. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia proceduralnego stanowi art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie z tej sprawie jest ostateczne. Art. 134 k.p.a. nakłada na organ odwoławczy obowiązek ustalenia w postępowaniu wstępnym, tj. poprzedzającym merytoryczne rozpoznanie sprawy, w pierwszej kolejności, czy odwołanie jest dopuszczalne, a następnie czy Strona zachowała termin do jego wniesienia. Postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania nie ma charakteru merytorycznego, lecz jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że odwołanie/zażalenie nie może zostać rozpoznane. Oznacza to, że w niniejszej spawie przedmiot kontroli Sądu ogranicza się jedynie do zbadania legalności orzeczenia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania. Pozostałe zaś kwestie podnoszone w skardze - odnoszące się do merytorycznego rozstrzygnięcia, w tym do innych postępowań toczących się przed organami administracji publicznej oraz sądami administracyjnymi - nie mogą być przedmiotem oceny w tym postępowaniu, albowiem wykraczają poza zakres niniejszej sprawy administracyjnej. Odnosząc się do kwestii zasadności stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia należy zauważyć, że pojęcie niedopuszczalności odwołania/zażalenia nie zostało zdefiniowane na gruncie procedury administracyjnej, jednakże w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że niedopuszczalność odwołania/zażalenia może wynikać z przesłanek o charakterze przedmiotowym lub podmiotowym. Do przyczyn niedopuszczalności odwołania/zażalenia o charakterze podmiotowym zaliczyć należy przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji (przez osobę niebędącą stroną, np. przez osobę trzecią), bądź przez osobę nie mającą zdolności do czynności prawnych. Natomiast do przyczyn niedopuszczalności odwołania o charakterze przedmiotowym zalicza się w szczególności brak możliwości wniesienia środka odwoławczego ze względu na nieistnienie ku temu podstawy prawnej, wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych, czy wreszcie brak przedmiotu zaskarżenia, tj. aktu administracyjnego, decyzji w znaczeniu prawnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 753/19, LEX nr 3030666). W niniejszej sprawie zachodzi sytuacja niedopuszczalności przedmiotowej ze względu na wyczerpanie przysługujących Stronie środków zaskarżenia. Z akt sprawy wynika bowiem, że pismem z dnia 2 kwietnia 2020 r. (data nadania: kwiecień 2020 r.) Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 13 marca 2020r. zaś Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z dnia 7 maja 2020r. rozpatrzył to zażalenie. Postanowienie to weszło do obrotu prawnego. Skarżąca kolejnym pismem z dnia 2 kwietnia 2020 r. (data nadania: maj 2020 r.) złożyła kolejne zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 13 marca 2020r. Ponowione zażalenie Skarżącej (nadane: w maju 2020 r. ) stanowi w całości powtórzenie rozpatrzonego już zażalenia, nadanego w kwietniu 2020 r. Z powyższego wynika, że zażalenie Skarżącej na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 13 marca 2020r. zostało już rozpoznane. Z tego względu prawidłowo Organ odwoławczy uznał, że niedopuszczalne jest ponowne rozpatrzenie przedmiotowego zażalenia, z uwagi na wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia w toku instancyjnym przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w dniu 7 maja 2020 r. Merytoryczne odniesienie się do zdublowanego zażalenia pozbawione jest podstaw prawnych, Strona nie może bowiem - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - mnożyć postępowań i składać wiele środków zaskarżenia od jednego rozstrzygnięcia i oczekiwać ponownego odniesienia się do rozstrzygniętej już kwestii w toku instancyjnym. Brak jest przy tym uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że postanowienie z 7 maja 2020 r. nie weszło do obrotu prawnego. Bezzasadny jest zatem zarzut Strony, że oba zażalenia powinny być rozpatrywane łącznie, skoro w istocie zażalenie Strony, które zawierało określone zarzuty zostało już merytorycznie rozpoznane, zatem złożenie kolejnego pisma o tej samej treści pozbawione jest nie tylko podstaw prawnych ale i sensu, gdyż de facto organ wypowiedział się już co do zasadności podniesionych zarzutów. W niniejszej sprawie obowiązkiem organu odwoławczego było stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia na podstawie art. 134 k.p.a. Niedopuszczalne jest bowiem rozpoznanie środka odwoławczego wniesionego po raz kolejny od tego samego rozstrzygnięcia, które już przez tę samą osobę zostało zaskarżone, a środek zaskarżenia został poddany ocenie organu II instancji. Rozpoznanie zażalenia z dnia z dnia 2 kwietnia 2020 r., nadanego za pośrednictwem poczty w kwietniu 2020 r. oznacza, że wyczerpany został tryb zażaleniowy, przewidziany w k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.. Zamyka jednocześnie drogę do składania kolejnych zażaleń na to samo rozstrzygnięcie, nie pozwala jednocześnie na merytoryczne zbadanie sprawy. Postanowienie to bowiem staje się ostateczne. W sytuacji, gdy Strona nie zgadza się z niekorzystnym dla niej rozstrzygnięciem, to przecież ma możliwość składania środków zaskarżenia przewidzianych w ustawie. Mając zatem na uwadze, że zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 13 marca 2020r. zostało już rozpatrzone przez organ II instancji, to za niedopuszczalne należało uznać kolejne zażalenie Strony na to postanowienie. Odnosząc się do zarzutu Skarżącej dotyczącej naruszenia art. art. 15zzs ust. 1 i 9 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. należy wyjaśnić, że w sytuacji, gdy organ stwierdzi niedopuszczalność wniesionego odwołania, to badanie kwestii zachowania terminu jest zbędne. Niemniej jednak zasygnalizowania wymaga, że zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, ze zm.) w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach egzekucyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Z kolei zgodnie art. 15zzs ust. 9 w okresie, o którym mowa w ust. 1, organ lub podmiot może wydać odpowiednio decyzję w całości uwzględniającą żądanie strony lub uczestnika postępowania, zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu, wyrazić stanowisko albo wydać interpretację indywidualną lub decyzję w sprawach, o których mowa w ust. 3 a. Ustawodawca w art. 15zzs ust. 9 ustawy o COVID-19 zawarł uprawnienie do wydawania decyzji korzystnych dla stron, w celu ochrony ich interesów. Zdaniem Sądu powyższy przepis należy odczytywać literalne, więc w odniesieniu do decyzji. Z uwagi na powyższe przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, skoro żaden przepis ustawy o COVID-19 nie rozszerza stosowania art. 15zzs ust. 9 do postanowień. Tym samym zarzut w powyższym zakresie jest bezzasadny. Tym samym Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wydane zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Postanowienie to zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 124 § 1 i § 2 k.p.a., w tym zarówno uzasadnienie prawne jak i faktyczne. Wobec powyższego należało uznać, że wskazywane w skardze zarzuty są bezzasadne. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.