II SA/Sz 147/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi R. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia 13 kwietnia 2021 r. ustalił R. G. (dalej zwanego: "stroną" lub "skarżącym") odpłatność za pobyt jego matki Z. G. w Domu Pomocy Społecznej w S.. W dniu 21 września 2021 r. do Sekretariatu Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. wpłynęło odwołanie strony od wskazanej decyzji organu I instancji opatrzone datą 20 września 2021 r. Zawiadomieniem z dnia 1 października 2021 r. na podstawie art. 15 zzzzzn2 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm., zwanej dalej: "ucovid") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie poinformowało skarżącego, że wniesione przez niego odwołanie zostało złożone z uchybieniem 14 – dniowego terminu oraz jednocześnie wyznaczono stronie trzydziestodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji organu I instancji, liczony od dnia doręczenia niniejszego zawiadomienia. Pismem z dnia 5 listopada 2021 r. R. G. wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W wyniku rozpoznania wskazanego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie postanowieniem z dnia 3 grudnia 2021 r., nr [...], odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 2 czerwca 2022r. w sprawie II SA/Sz 148/22 oddalił skargę R. G. na wskazane postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 grudnia 2021 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. dalej: "k.p.a.") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 13 kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył treść przepisów regulujących kwestię doręczeń w postępowaniu administracyjnym i wskazał, że zaskarżona decyzja stosownie do art. 44 k.p.a. z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatowi, w dniu 16 kwietnia 2021 r. została pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej FUP S. [...] Zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia została umieszczona przez doręczyciela w oddawczej skrzynce pocztowej strony. Z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 26 kwietnia 2021 r. Z uwagi na fakt, iż strona nie odebrała przesyłki w terminie 14 - dniowym przesyłkę zwrócono do nadawcy w dniu 4 maja 2021 r. Zdaniem organu, skutek doręczenia stronie przesyłki, o którym mowa w art. 44 § 4 k.p.a., nastąpił z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki została ona złożona w placówce pocztowej tj. w dniu 30 kwietnia 2021r., co oznacza, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 14 maja 2021 r. W tej sytuacji złożone przez stronę w dniu 21 września 2021 r. odwołanie nastąpiło po upływie 14 – dniowego terminu przewidzianego do jego wniesienia. R. G. zaskarżył wskazane wyżej postanowienie Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie podnosząc, iż nie doszło do doręczenia korespondencji zawierającej decyzję organu I instancji. Wedle skarżącego awiza dotyczące kwestionowanej decyzji organu I instancji z dnia 13 kwietnia 2021 r. nie zostały odebrane z uwagi na ich brak w skrzynce pocztowej, co oznacza, że mógłby złożyć reklamację do operatora pocztowego, jednak zarówno MOPR jak i Kolegium skutecznie mu to uniemożliwiają. Podkreślił, że do tej pory nie wniósł reklamacji do operatora pocztowego, gdyż organy nie przekazały mu numerów nadania tych przesyłek, które są niezbędne do wdrożenia procedury reklamacji przesyłki. W tych okolicznościach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia a przede wszystkim unieważnienie decyzji MOPR wydanych z rażącym naruszeniem przepisów, ustaleń i zasad międzyludzkich. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), bowiem przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż akt ten nie narusza prawa. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie stwierdzające wniesienie przez skarżącego odwołania od decyzji organu I instancji z uchybieniem terminu. W tym miejscu należy zaznaczyć, że Sąd rozstrzygając niniejszą sprawę jest uprawniony jedynie do skontrolowania działania organu odwoławczego w zakresie obejmującym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Orzekając zatem tylko w takim przedmiocie Sąd nie jest uprawniony do poddawania merytorycznej kontroli decyzji organu I instancji od której skarżący wniósł spóźnione odwołanie. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W myśl art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że organ II instancji po wpłynięciu odwołania obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać kwestię zachowania terminu, co wymaga ustalenia w sposób jednoznaczny, czy doszło do doręczenia decyzji organu I instancji, a jeżeli tak, to w jakiej dacie. Organ na podstawie przekonujących dowodów (np. zwrotnego potwierdzenia odbioru kwestionowanego aktu) dokonuje ustaleń, co do daty doręczenia stronie rozstrzygnięcia oraz konkretnej daty złożenia pisma zawierającego środek zaskarżenia od tego rozstrzygnięcia. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa sądowoadministracyjnego, uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2126/12, opubl. w Lex nr 1497908). Norma wynikająca z art. 134 k.p.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że organ każdorazowo jest zobligowany do wydania postanowienia, na podstawie powołanego przepisu, w przypadku stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu, wbrew poglądowi wyrażonemu w skardze, zgodzić należy się z organem, że decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia 13 kwietnia 2021 r. została skutecznie doręczona skarżącemu w trybie określonym art. 44 k.p.a. Należy w związku z tym przypomnieć, że w art. 44 § 1 - 4 k.p.a. uregulowana została kwestia tzw. fikcji doręczenia, stwarzająca domniemanie skutecznego doręczenia pisma w razie braku możliwości jego doręczenia w sposób wskazany w art. 42 k.p.a. (doręczenie zasadnicze - adresatowi) i w art. 43 k.p.a. (doręczenie zastępcze - za pokwitowaniem do rąk osób wymienionych w tym przepisie). Stosownie do art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. W przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ, pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy/miasta (art. 44 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórnie zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3), natomiast doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 44 § 4). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że cytowany przepis wprowadza tzw. fikcję doręczenia, polegającą na przyjęciu, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Natomiast skuteczność tego doręczenia uzależniona jest od ścisłego przestrzegania wynikających z art. 44 k.p.a. zasad i procedur, gdyż dopiero z ich realizacją prawodawca wiąże materialnoprawny skutek prawny w postaci doręczenia. Jak wynika z prawidłowych ustaleń organu, przesłanki z art. 44 k.p.a. zostały w niniejszej sprawie spełnione, gdyż przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji, skierowana do skarżącego, była dwukrotnie awizowana, tj. w dniach 16 oraz 26 kwietnia 2021 r. Z adnotacji, doręczyciela pocztowego wynika, iż awizo umieszczono w skrzynce pocztowej adresata. Przesyłka pozostawała w urzędzie pocztowym 14 dni. W tych okolicznościach decyzję uznaje się za doręczoną w dniu 30 kwietnia 2021 r. (tj. z upływem ostatniego dnia 14-dniowego terminu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej liczonego od pierwszego zawiadomienia), co oznacza, że 14 - dniowy termin, wskazany w art. 129 § 2 k.p.a., do wniesienia przez skarżącego odwołania upłynął z dniem 14 maja 2021 r. Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd za prawidłowe uznał stanowisko Kolegium, że odwołanie złożone przez stronę w dniu 21 września 2021 r. nastąpiło z uchybieniem terminu. Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie w kontekście podniesionej w skardze kwestii dotyczącej nieskutecznej próby wszczęcia procedury reklamacyjnej spornej przesyłki wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 46 § 1 k.p.a. dowodem doręczenia przesyłki pocztowej poleconej jest prawidłowo wypełnione poświadczenie odbioru. Ze wskazanego dokumentu musi wynikać niewątpliwie albo data odbioru przesyłki, albo data jej awizowania. Zdaniem Sądu, skoro organ dysponował niebudzącym wątpliwości dokumentem urzędowym, czyli prawidłowo awizowaną przesyłką zawierającą wszystkie prawem przewidziane elementy, w oparciu o który stwierdził wniesienie środka odwoławczego z naruszeniem terminu, zatem okoliczność ta stanowiła podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia. Niezależnie od powyższego wyjaśnienia wymaga, że podniesione przez skarżącego argumenty podlegały ocenie Sądu przy kontroli postanowienia organu w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w wyroku wydanym w sprawie II SA/Sz 148/22. W tym stanie rzeczy Sąd, uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada dyspozycji przepisu art. 134 k.p.a., orzekł o oddaleniu skargi stosownie do art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.