II SA/Po 885/19
WyrokWSA w Poznaniu2020-06-24
Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz, Wiesława Batorowicz, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Konstytucji RP, w szczególności poprzez nieuwzględnienie ładu przestrzennego, walorów architektonicznych i krajobrazowych, walorów ekonomicznych przestrzeni, prawa własności, a także poprzez nadużycie władztwa planistycznego i uchwalenie planu na podstawie nieaktualnych map?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza istotnie zasad sporządzania planu ani trybu jego uchwalania. Zarzuty dotyczące nieuwzględnienia uwag skarżącej, uchwalenia planu na podstawie nieaktualnych map, naruszenia ładu przestrzennego, walorów architektonicznych i krajobrazowych, walorów ekonomicznych przestrzeni oraz prawa własności, a także naruszenia zasady proporcjonalności i art. 8 k.p.a. zostały uznane za nieuzasadnione. Sąd stwierdził, że gmina działała w granicach swojego władztwa planistycznego, uwzględniając wymogi ładu przestrzennego, zgodność ze studium uwarunkowań oraz walory ekonomiczne przestrzeni, a ograniczenia prawa własności były uzasadnione i nie naruszały jego istoty.Stan faktyczny
Skarżąca D. Ł. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy Dopiewo z dnia 29 lipca 2019 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując jej część dotyczącą parametrów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Konstytucji RP, w tym nieuwzględnienie ładu przestrzennego, walorów architektonicznych i krajobrazowych, walorów ekonomicznych przestrzeni, prawa własności, a także nadużycie władztwa planistycznego i uchwalenie planu na podstawie nieaktualnych map. Wójt Gminy Dopiewo wniósł o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 czerwca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2020 roku sprawy ze skargi D. Ł. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę
Rada Gminy Dopiewo, w dniu 29 lipca 2019 r., uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenu w miejscowości Drwęsa, w rejonie drogi wojewódzkiej nr 307 oraz ulicy Leszczynowej, Jodłowej, Przylesie i Orzechowej, gmina Dopiewo (uchwała nr XII/132/19).
W uzasadnieniu uchwały wskazano, że Rada Gminy Dopiewo w dniu 26 marca 2018 r. podjęła Uchwałę Nr XL/551/18 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w miejscowości Drwęsa w rejonie drogi wojewódzkiej nr 307 oraz ulicy Leszczynowej, Jodłowej, Przylesie i Orzechowej, gmina Dopiewo, co stało się podstawą do przeprowadzenia procedury planistycznej uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zgodnie z art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ogłoszenie Wójta Gminy Dopiewo o przystąpieniu do opracowania planu ukazało się w dniu 3 kwietnia 2018 r. w prasie miejscowej, wskazując o możliwości składania wniosków do przedmiotowego planu w terminie do dnia 26 kwietnia 2018 r. Obwieszczenie Wójta Gminy Dopiewo nr RPPiOŚ.6721.7-9.2018 o przystąpieniu do opracowania planu zostało wywieszone w dniu 3 kwietnia 2018 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Dopiewo, wskazując na możliwość składania wniosków do przedmiotowego planu w terminie do dnia do dnia 26 kwietnia 2018 r. Jednocześnie zawiadomieniem z dnia 3 kwietnia 2018 r. nr RPPiOS.6721.7-9.2018 poinformowano organy i instytucje właściwe do opiniowania i uzgodnienia projektu, o podjęciu przedmiotowej uchwały i możliwości składania uwag do projektu planu w terminie 21 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. W ustalonym terminie wpłynęło 13 wniosków, wyłącznie od organów i instytucji właściwych do opiniowania i uzgodnienia projektu planu.
Został opracowany projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko oraz prognozą skutków finansowych uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pismem z dnia 16 lipca 2018 r. nr RPPiOŚ.6721.7.2018 został przekazany właściwym organom o zaopiniowania i uzgodnienia. Uzyskano wszystkie wymagane ustawą opinie i uzgodnienia.
Podjęto prace mające na celu przygotowanie projektu do wyłożenia do publicznego wglądu. Projekt planu został wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 7 września 2018 r. do 1 października 2018 r. Termin składania uwag został wyznaczony na dzień 16 października 2018r. Dyskusja publiczna nad przyjętymi w projekcie planu odbyła się w dniu 13 września 2018 r. w siedzibie Urzędu Gminy Dopiewo. W wyznaczonym terminie nie wpłynęły uwagi.
Podczas weryfikacji zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dokonano zmian w projekcie planu, co w ocenie organu sporządzającego projekt wymagało ponowienia przeprowadzenie procedury planistycznej. Projekt planu został ponownie wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 16 stycznia 2019 r. do 7 lutego 2019 r. Termin składania uwag został wyznaczony na dzień 22 lutego 2019 r. Dyskusja publiczna nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązanymi odbyła się w dniu 25 stycznia 2019 r. w siedzibie Urzędu Gminy Dopiewo. W wyznaczonym terminie nie wpłynęły uwagi. Projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego został przedłożony Komisji Rady Gminy Dopiewo do zaopiniowania. Komisja Rady Gminy Dopiewo zaopiniowała projekt negatywnie, wnosząc do niego uwagi.
Projekt planu został przeprojektowany uwzględniając uwagi złożone przez Radę Gminy Dopiewo oraz został ponownie wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 23 kwietnia 2019 r. do 15 maja 2019 r., termin składania uwag został wyznaczony na dzień 30 maja 2019 r. Dyskusja publiczna nad przyjętymi w projekcie planu odbyła się w dniu 10 maja 2019 r. w siedzibie Urzędu Gminy Dopiewo. W przedmiotowym terminie wniesiono uwagę, która nie została uwzględniona przez Wójta Gminy Dopiewo. Projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z listą nieuwzględnionych uwag został przedłożony Komisji Rady Gminy Dopiewo do zaopiniowania.
W uzasadnieniu wyjaśniono również, że plan został opracowany w oparciu o zasadę zrównoważonego rozwoju, uwzględniając walory ekonomiczne, środowiskowe i społeczne. Opracowanie projektu poprzedzone zostało wykonaniem analizy poszczególnych komponentów. Na podstawie jej wyników opracowano projekt najkorzystniejszy z punktu widzenia ekonomicznego, społecznego i środowiskowego. Wnioski i uwagi składane do projektu planu zostały rozstrzygnięte zgodnie z właściwościami organów odpowiedzialnych za sporządzenie projekt planu. Plan w większości wprowadza tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, o stosunkowo niskiej transportochłonności. Teren objęty opracowaniem planu przylega do istniejącej sieci dróg publicznych, zaproponowany układ komunikacyjny stanowi kontynuacje istniejącej sieci drogowej. Obszar opracowania planu oddalony jest w odległości 6 km od stacji kolejowej Dopiewo, która jest zaliczona do stacji kolei metropolitalnej. Dojazd do centrum miasta Poznania linią kolejową zajmuje ok. 20 min. W odległości ok 500 m od terenu objętego opracowaniem zlokalizowany jest przystanek autobusowy obsługiwany przez linię podmiejską oraz prywatnych przewoźników. Układ komunikacyjny stanowi sieć dróg publicznych o szerokościach spełniających wymogi dla prawidłowego funkcjonowania, uwzględniając ruch pieszy i rowerowy. Opracowanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest konieczne z uwagi na unormowanie zasad zagospodarowania przestrzennego. Wprowadzenie zabudowy o ściśle określonej funkcji, gabarytach i zasadach zagospodarowania przestrzennego jest jedynym narzędziem dla ochrony ładu przestrzennego. Brak przeprowadzenia procedury opracowania planu spowoduje chaotyczne zagospodarowanie terenu w oparciu o decyzje administracyjne.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. D. Ł. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną uchwałę Rady Gminy Dopiewo, w części obejmującej : § 9 ust. 1 pkt 1, 2, 7, 8, 9, 11, 13, 18, 19 lit. a i część graficzną - rysunek Planu. Skarżąca zarzuciła skarżonej uchwale naruszenie:
1. art. 1 ust. 2 pkt 1, 2, 6 i 7 u.p.z.p. poprzez nieuwzględnienie w skarżonej uchwale wymagań ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury, walorów architektonicznych i krajobrazowych, walorów ekonomicznych przestrzeni oraz prawa własności,
2. art. 3 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. poprzez nadużycie władztwa planistycznego przejawiające się w dowolności w ustaleniu planu zagospodarowania przestrzennego oraz braku przyjęcia kryteriów wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa,
3. art. 16 u.p.z.p. w zw. z § 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania (Dz.U. Nr 164, poz. 1587) poprzez uchwalenie skarżonego planu w oparciu o nieaktualne mapy w odniesieniu do nieruchomości skarżącej i nieruchomości sąsiadujących, a co za tym idzie, nieuwzględnienie stanu zabudowy istniejącego na tych nieruchomościach, będącego w trakcie realizacji oraz planowanego,
4. art. 17 pkt 13 u.p.z.p. przez nieuwzględnienie zasadnych uwag skarżącej dotyczących projektu planu, skutkujące istotnym naruszeniem trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
5. art. 31 oraz 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady proporcjonalności i nakazu konieczności oraz ograniczenie prawa własności skarżącej w zakresie naruszającym jego istotę oraz niekoniecznym dla osiągnięcia celów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
6. art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie skarżącej do władzy publicznej oraz naruszający zasady proporcjonalności i bezstronności.
Pismem z dnia [...] października 2019 r., złożonym w odpowiedzi na skargę, Wójt Gminy Dopiewo wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
W rozpoznawanej sprawie, kontroli poddano Uchwałę Rady Gminy Dopiewo z dnia 29 lipca 2019 r., Nr XII/132/19 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w miejscowości Drwęsa, w rejonie drogi wojewódzkiej nr 307 oraz ulicy Leszczynowej, Jodłowej, Przylesie i Orzechowej, gmina Dopiewo.
W pierwszej kolejności, zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 506 z późn. zm.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W treści wniesionej skargi, skarżąca wyjaśniła, że na skutek uchwalenia skarżonego planu miejscowego, nie będzie mogła kontynuować zamierzonej i częściowo już zrealizowanej inwestycji. Uznać więc należy, że skarżąca w sposób wystarczający wykazała naruszenie jej interesu prawnego. Wniesiona skarga podlega więc rozpoznaniu przez Sąd.
Plan miejscowy podlega badaniu w zakresie wyznaczonym art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 z późn. zm., dalej: u.p.z.p.), zgodnie z którym, istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Skarżąca kwestionuje zapisy planu w części obejmującej jego § 9 ust. 1 pkt 1, 2, 7, 8, 9,11,13, 18,19 lit. a i część graficzną - rysunek Planu, gdzie wskazano, że:
1. Dla terenów 1MN-18MN ustala się następujące parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu:
1) rodzaj zabudowy: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolno stojąca;
2) na jednej działce możliwość lokalizacji wyłącznie jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolno stojącego oraz jednego budynku garażowego lub gospodarczego lub gospodarczo-garażowego;
7) wskaźnik intensywności zabudowy od 0,1 do 0,3 liczony jako stosunek powierzchni całkowitej zabudowy do powierzchni działki budowlanej;
8) maksymalną powierzchnię zabudowy - 15% powierzchni działki;
9) minimalną powierzchnię terenu biologicznie czynnego - 60% powierzchni działki;
11) dachy pochyłe dwuspadowe lub wielospadowe, symetryczne, o kącie nachylenia połaci dachowych od 22° do 45°;
13) wysokość budynków mieszkalnych:
a) do 2 kondygnacji nadziemnych;
b) nie więcej niż 9,0 m;
18) lokalizację miejsc postojowych dla samochodów osobowych w ilości minimum 2 miejsca na każdy lokal mieszkalny na terenie działki;
19) minimalną powierzchnię nowo wydzielanych działek:
a) dla terenów 1MN, 2MN, 3MN, 4MN, 5MN, 6MN, 7MN, 8MN, 9MN, 11 MN - 1500m2, przy czym dopuszcza się wydzielenie działek o powierzchni mniejszej niż 1500m2, wyłącznie dla obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej.
Podnoszone przez skarżącą zastrzeżenia dotyczące uchwalonego planu, nie mogą doprowadzić do stwierdzenia jego nieważności.
W pierwszej kolejności, wyjaśnić należy, że nie znajdują uzasadnienia podnoszone przez skarżącą zarzuty o charakterze formalnym. Przede wszystkim Sąd nie dopatrzył się w sprawie istotnych uchybień trybu sporządzania planu. Zarzut skarżącej dotyczący nieuwzględnienia uwag wniesionych przez jej pełnomocnika pismem z dnia [...] maja 2019 r., bez jednoczesnego przedstawienia uzasadnienia tej decyzji, w swojej istocie stanowi zarzut nadużycia władztwa planistycznego. Zastrzeżenia skarżącej sprowadzają się bowiem do forsowania swojego stanowiska co do kształtu planu. Skarżąca nie wskazuje natomiast na formalne uchybienia w zakresie procedury rozpatrywania zgłoszonych uwag, a Sąd nie dopatrzył się takowych z urzędu. Okoliczność, że uwagi wniesione przez skarżącą nie zostały uwzględnione nie może także stanowić o naruszeniu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: k.p.a.), tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli. Nie sposób przyjąć, by zastrzeżenia dotyczące stosowania ogólnych wytycznych przewidzianych dla procedury administracyjnej mogły stanowić istotne naruszenie zasad sporządzania planu, o których mowa w art. 28 ust. 1 u.p.z.p.
W ocenie Sądu, w sprawie brak jest także podstaw do uwzględnienia zarzutu skarżącej, która twierdzi, że skarżony akt został uchwalony w oparciu o nieaktualny podział gruntów, albowiem nie uwzględniał on, istniejącej już na etapie projektowania, zabudowy na nieruchomości skarżącej, a także zabudowy będącej w trakcie realizacji oraz zabudowy planowanej. Zdaniem skarżącej, Rada Gminy Dopiewo przygotowała miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego o takiej treści, która z góry pozwala stwierdzić, że plan powoduje powstanie roszczenia odszkodowawczego po stronie skarżącej oraz, już w momencie jego uchwalenia, tworzy na jej nieruchomości stan niezgodny z prawem. Jak jednak wyjaśniono w odpowiedzi na skargę, zarzut skarżącej w odniesieniu do art. 16 u.p.z.p. w zw. z § 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587) poprzez uchwalenie planu miejscowego w oparciu o nieaktualne mapy w odniesieniu do nieruchomości skarżącej i nieruchomości sąsiadujących, a co za tym idzie, nieuwzględniające stanu zabudowy istniejącego na tych nieruchomościach, będącego w trakcie realizacji oraz planowanego, jest całkowicie chybiony, ponieważ dla potrzeb projektu planu pozyskano, zgodnie z art. 16 u.p.z.p., kopię map zasadniczych z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, aktualne na dzień sporządzenia projektu planu miejscowego, co jest spełnieniem ustawowej regulacji art. 16. Ponadto, stosownie do wskazanego § 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, należy zaznaczyć, że w ramach materiałów planistycznych wykonanych dla potrzeb opracowania planu, dokonano inwentaryzacji terenu objętego opracowaniem planu. Wobec powyższego, zarzut skarżącej uznać należy za nieuzasadniony. Sąd, również w tym zakresie nie dopatrzył się podstaw do stwierdzenia uchybień procedury planistycznej.
Przechodząc do zasadniczej części argumentacji skargi, wskazać należy, że jak wynika z przywołanego przez skarżącą przepis art. 1 ust. 2 u.p.z.p., w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza: wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury (1), walory architektoniczne i krajobrazowe (2), walory ekonomiczne przestrzeni (6), prawo własności (7). Jak wskazuje art. 3 ust. 1 u.p.z.p., kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.z.p., ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie natomiast z przywołanymi przez skarżącą normami Konstytucji z art. 31 ust. 3, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. W art. 64 ust. 1 i 3 wskazano natomiast, że każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia. Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.
Skarżąca, przedstawiając swoją argumentację wskazała, że z powyższych przepisów wynika tzw. władztwo planistyczne gminy, które polega na przekazaniu przez ustawodawcę gminie kompetencji w zakresie władczego przeznaczania i ustalania zasad zagospodarowania terenu. Nie można go jednak rozumieć jako pełnej swobody w określaniu przeznaczenia i zasad zagospodarowania poszczególnych obszarów przez gminę. W swoich działaniach jest ona ograniczona nie tylko przez normy zawarte w poszczególnych aktach administracyjnych prawa materialnego, ale również przez normy materialne zawarte w samej u.p.z.p., w szczególności przez szereg czynników określonych w art. 1 ust. 2 tejże ustawy, które należy uwzględniać przy wydawaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W przedmiotowej sprawie zdaniem skarżącej nie sposób przyjąć, że Rada Gminy Dopiewo w uchwalonym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uwzględniła wymienione w art. 1 ust. 2 pkt 1, 2, 6 i 7 u.p.z.p. okoliczności. Skarżąca podniosła także, że nie wzięto pod uwagę wymagań ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury ani walorów architektonicznych i krajobrazowych, albowiem w obliczu zrealizowania części inwestycji przez skarżącą już w momencie prowadzenia prac nad projektem planu, uchwalenie go w skarżonym kształcie spowodowało, że pomiędzy obiektami pozostaną niesymetryczne luki, stwarzające złe wrażenie wizualne, zarówno jeśli chodzi o estetykę samej ulicy [...] (przy której znajdują się należące do skarżącej działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] W. ), jak i założenia urbanistyczne całego obszaru.
Zarzuty skarżącej są nieuzasadnione i przekonują o dopuszczeniu się istotnych naruszeń zasad sporządzania planu miejscowego (art. 28 ust. 1 u.p.z.p.). Argumenty skarżącej są bardzo ogólnikowe, skarżąca nie odnosi swoich spostrzeżeń do konkretnych nieruchomości. Sąd natomiast nie dostrzega na analizowanym terenie zagrożeń dla estetyki ulicy. Uchwalony niski wskaźnik intensywności zabudowy i maksymalna powierzchnia zabudowy wymusza na inwestorach takie lokowanie swoich obiektów, że w ocenie Sądu, zastrzeżenia skarżącej nie mogą się spełnić. Tak niska intensywność zabudowy powoduje bowiem, że luki między obiektami, choć niesymetryczne, nie będą rażące w stopniu uzasadniającym ingerencję we władztwo planistyczne gminy. Nie sposób uznać, by odczuwalnym dla mieszkańców terenu, którego dotyczą zastrzeżenia skarżącej był brak dokładnej symetrii między budynkami, skoro plan wymusza ich sytuowanie w dużej odległości od siebie. Nie sposób natomiast uznać, że brak rozmieszczenia budynków w sposób jaki oczekiwała skarżąca, może naruszać walory architektoniczne czy krajobrazowe lub burzyć ład przestrzenny. Skarżąca nie wyjaśniła także w jaki sposób kwestionowane przepisy naruszają założenia urbanistyczne całego obszaru.
Plan miejscowy, zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.z.p., musi być zgodny ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Jak słusznie zwrócił na to uwagę organ, zgodnie ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy Dopiewo, zatwierdzonym Uchwałą Nr XVI/226/16 Rady Gminy Dopiewo z dnia 29 lutego 2016 r. ze zm., teren objęty opracowaniem planu, przeznaczony jest jako teren zabudowy mieszkaniowej rezydencjalnej (o minimalnej powierzchni działki 2500m2). Zgodnie z kierunkami i wskaźnikami dotyczącymi zagospodarowania i użytkowania terenu dla obszarów zabudowy mieszkaniowej rezydencjalnej, określono możliwość realizacji budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących. Stwierdzić więc należy, że przy takim ukształtowaniu założeń w studium, nie sposób oczekiwać dopuszczenia przez plan znacznie bardziej zwartej zabudowy, jaką planowała skarżąca.
W ocenie skarżącej, nie uwzględniono również walorów ekonomicznych przestrzeni ani prawa własności skarżącej, bowiem skarżony akt został uchwalony w kształcie, który w sposób drastyczny obniża wartość nieruchomości posiadanych przez skarżącą oraz powoduje, że przeprowadzenie jakiejkolwiek inwestycji na niezabudowanych dotąd działkach jest niemożliwe lub z ekonomicznego punktu widzenia bezcelowe. W sposób wysoce negatywny wpływa to zarówno na walory estetyczne obszaru (co zostało wyżej opisane), jak i na sytuację majątkową skarżącej, narażając ją na wysoki spadek wartości jej nieruchomości, utratę kosztów poniesionych na realizację prowadzonej legalnie inwestycji oraz konieczność jej zaniechania i braku rekompensaty poniesionych wydatków.
Odnosząc się do powyższych twierdzeń, wskazać należy, że nie każde ograniczenie prawa własności stanowi naruszenie granic władztwa planistycznego. Skoro ustawodawca pozwolił organom planistycznym na ingerencję w prawo własności poprzez kształtowanie zasad wykonywania tego prawa w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, to tylko istotna ingerencja, która w znaczny sposób ogranicza wykonywanie uprawnień właścicielskich, a ponadto jest nieuzasadniona przez organy planistycznego stanowiłaby o przekroczeniu granic tego władztwa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt: II OSK 331/17, LEX nr 2447157). W rozpoznawanej sprawie, wobec uprzedniego przeznaczenia w studium analizowanych terenów pod zabudowę rezydencjonalną, nie sposób doszukiwać się po stronie organu przekroczenia posiadanego władztwa i naruszenie zasady proporcjonalności. Organ nie jest zobowiązany dopuszczać na analizowanym terenie dowolną zabudowę. Skoro więc organ wyjaśnił, że opracowanie projektu poprzedzone zostało wykonaniem analizy poszczególnych komponentów a na podstawie jej wyników opracowano projekt najkorzystniejszy z punktu widzenia ekonomicznego, społecznego i środowiskowego, brak jest podstaw do stwierdzenia jego nieważności. Plan w większości wprowadza tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, o stosunkowo niskiej transportochłonności. Teren objęty opracowaniem planu przylega do istniejącej sieci dróg publicznych, zaproponowany układ komunikacyjny stanowi kontynuacje istniejącej sieci drogowej. Biorąc więc pod uwagę fakt, że tereny objęte planem mają charakter wiejski, wyjaśnienia organu uznać należy za uzasadnione. W ocenie Sądu, brak jest także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia zasady proporcjonalności, gdyż, jak wyjaśniono w odpowiedzi na skargę, plan stwarza możliwości inwestycyjne na terenie stanowiącym własność skarżącej, przy czym na zasadach i o parametrach określonych w planie miejscowym w myśl zasady zachowania ładu przestrzennego.
Sąd nie dostrzega również, by organy gminy przekroczyły granice posiadanego władztwa nie uwzględniając walorów ekonomicznych przestrzeni. W świetle art. 1 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy uwzględniać walory ekonomiczne przestrzeni, czyli cechy, które można określić w kategoriach ekonomicznych (art. 2 pkt 17 u.p.z.p.). Jak wiadomo, czynniki takie jak przeznaczenie danej nieruchomości, jej położenie, infrastruktura komunikacyjna, charakter sąsiedztwa czy też znajdujące się na niej zasoby oraz urządzenia infrastruktury technicznej, wpływać będą bezpośrednio na wzrost lub spadek jej wartości ekonomicznej. Stąd też w doktrynie prawa postuluje się, aby decyzja o przeznaczeniu nieruchomości w planie miejscowym na określony cel była podejmowana przez organy gminy przy uwzględnieniu potencjału ekonomicznego i uwarunkowań danego obszaru, tak aby w miarę możliwości nieruchomość była przeznaczona i wykorzystywana na taki cel, do jakiego jest w największym stopniu predestynowana (Kamińska Anna. Zasady kształtowania polityki przestrzennej na obszarze gmin. Ochrona zdrowia i bezpieczeństwa, poszanowanie walorów ekonomicznych przestrzeni. Publikacje Elektroniczne ABC). W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości zasadność przeznaczenia terenu wiejskiego, położonego w stosunkowo niewielkiej odległości od miasta wojewódzkiego, na tereny zabudowy rezydencjonalnej. Okoliczność, że na analizowanym obszarze możliwym będzie umiejscowienie mniejszej ilości budynków, niż zaplanowała to skarżąca nie musi więc oznaczać, że gmina nie uwzględniła walorów ekonomicznych przestrzeni.
Sąd nie doszukał się podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej przez skarżącą uchwały. Wniesiona skarga podlega więc oddaleniu, zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło