II SA/Rz 225/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 28 października 2021 r. nr SKO.4121/50/2021 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącego M. N. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zarządza zwrot od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz skarżącego M. N. kwoty 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu sądowego. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "SKO", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia 28 października 2021 r. nr SKO.4121/50/2021 o stwierdzeniu wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Wydanie postanowienia poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Decyzją z dnia 5 maja 2021 r. nr KT.5430.5.334.2021, Starosta Powiatu [...] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") zatrzymał MN (dalej: "skarżącemu") posiadane przez niego prawo jazdy. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w nadesłanych aktach administracyjnych wynika, że ww. decyzja został doręczona skarżącemu w dniu 7 maja 2021 r. W dniu 4 czerwca 2021 r. skarżący nadał w placówce operatora pocztowego – skierowane do SKO za pośrednictwem Starosty – odwołanie od ww. decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Postanowieniem z dnia 28 października 2021 r. nr SKO.4121/50/2021, SKO, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.", stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy wskazał, że skoro decyzja organu I instancji z dnia 5 maja 2021 r. została doręczona skarżącemu w dniu 7 maja 2021 r., to odwołanie nadane w dniu 4 czerwca 2021 r. uznać należało za wniesione z oczywistym uchybieniem terminu. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja Starosty została prawidłowo wysłana w dniu 5 maja 2021 r. na adres skarżącego, a fakt ustanowienia w międzyczasie zawodowego pełnomocnika nie ma znaczenia, ponieważ pismo w tym przedmiocie wpłynęło do organu I instancji w dniu 6 maja 2021 r., czyli już po zakończeniu postępowania administracyjnego i wysłaniu decyzji skarżącemu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego, zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem: 1. art. 10 w zw. z art. 32 w zw. z art. 33 § 1 i 3 w zw. z art. 40 § 2 w zw. art. 6 i 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 7a oraz art. 7b K.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji poprzez niedoręczenie pełnomocnikowi orzeczenia mimo jego wyznaczenia przed doręczeniem decyzji stronie i uznanie uchybienia terminu w sytuacji, gdy w odwołaniu wskazano jasno, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2017 r. I OSK 2364/16, okoliczność, że pełnomocnik ustanowiony przez stronę postępowania zgłasza swój udział po wydaniu decyzji administracyjnej, a przed jej doręczeniem stronie, nie zwalnia organu administracji z obowiązku doręczenia tej decyzji pełnomocnikowi. W takiej sytuacji doręczenie decyzji tytko stronie, jeśli działa ona przez ustanowionego pełnomocnika będzie bezskuteczne, a tym samym terminowi nie uchybiono; 2. rażące naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji w zw. z art. 1 Protokołu 1 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji poprzez taką wykładnię przepisów i ich zastosowanie, gdzie pozbawiono stronę prawa do złożenia środka odwoławczego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Postanowieniem z dnia 31 marca 2022 r. o tej samej sygnaturze Sąd uwzględnił wniosek pełnomocnika skarżącego i przywrócił termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwana dalej "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 §1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Poddawszy ocenie legalności zaskarżone postanowienie Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie Sąd wyjaśnia, że wyrokiem z dnia 8 czerwca 2022 r. II SA/Rz 224/22 Sąd uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 28 października 2021 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że w okolicznościach sprawy o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania brak było podstaw do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdyż odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu. W zaistniałej sytuacji organ II instancji będzie zobowiązany do rozpatrzeć odwołanie z dnia 7 lipca 2021 r. wniesione od decyzji Starosty [...] z dnia 5 maja 2021 r., gdyż decyzja ta pełnomocnikowi strony została doręczona w dniu 24 czerwca 2021 r. W konsekwencji obowiązkiem Kolegium będzie merytoryczne rozpatrzenie odwołania. Skoro zostało uchylone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i Sąd uznał, że należy merytorycznie rozpatrzeć odwołanie wniesione przez pełnomocnika skarżącego, to nie zostały spełnione przesłanki do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a., które jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie i utraciło rację bytu w obrocie prawnym. Postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie jest postanowienie, w wyniku którego wykluczona zostaje możliwość przedsiębrania w danej sprawie dalszych czynności, a zatem jest to ostatnie orzeczenie organu kończące postępowanie jako całość. Wobec uchylenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i nakazania rozpatrzenia merytorycznego odwołania, to postanowienie z art. 134 k.p.a. z oczywistych względów nie może kończyć postępowania w sprawie o zatrzymanie prawa jazdy skarżącemu. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania wynika z art. 200 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o zwrocie nadpłaconego wpisu w kwocie 100 zł wynika z art. 224 p.p.s.a. (pkt II i III sentencji wyroku). Sąd odstąpił od wskazań do ponownie prowadzonego postępowania, gdyż te wynikają z wyroku tego Sądu z dnia 8 czerwca 2022 r. II SA/Rz 224/22.