II SA/Rz 224/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 28 października 2021 r. nr SKO.4121/50/2021 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu o wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącego M. N. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zarządza zwrot od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz skarżącego M. N. kwoty 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu sądowego. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "SKO", "organ II instancji") z dnia 28 października 2021 r. nr SKO.4121/50/2021 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wydanie postanowienia poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Decyzją z dnia 5 maja 2021 r. nr KT.5430.5.334.2021, Starosta Powiatu [...] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") zatrzymał MN (dalej: "skarżącemu") posiadane przez niego prawo jazdy. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w nadesłanych aktach administracyjnych wynika, że ww. decyzja został doręczona skarżącemu w dniu 7 maja 2021 r. W dniu 4 czerwca 2021 r. skarżący nadał w placówce operatora pocztowego odwołanie od ww. decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy do SKO za pośrednictwem Starosty. Jednocześnie skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania argumentując, że decyzja organu I instancji nie została doręczona zawodowemu pełnomocnikowi skarżącego. Postanowieniem z dnia 28 października 2021 r. nr SKO.4121/50/2021 SKO, działając na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a." odmówiło przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania, a postanowieniem z dnia 28 października 2021 r. nr SKO.4121/50/2021, działając na podstawie art. 134 k.p.a, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wymienionego na wstępie postanowienia Kolegium uznało, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Samo ustanowienie pełnomocnika nie ma znaczenia dopóki powyższy fakt nie zostanie ujawniony organowi administracji. W opisywanej sprawie pismo w przedmiocie ustanowienia zawodowego pełnomocnika wpłynęło do organu I instancji w dniu 6 maja 2021 r., czyli już po zakończeniu postępowania administracyjnego i wysłaniu decyzji skarżącemu. Ponadto we wskazanym piśmie, poza poinformowaniem organu o ustanowieniu pełnomocnika, nie nadesłano dokumentu pełnomocnictwa. Przytoczone wyżej okoliczności uprawniały do odmowy przywrócenia wnioskowanego terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżący, działający przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego, zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem: 1. art. 10 w zw. z art. 32 w zw. z art. 33 § 1 i 3 w zw. z art. 40 § 2 w zw. art. 6 i art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 7a oraz art. 7b K.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji poprzez niedoręczenie pełnomocnikowi orzeczenia mimo jego wyznaczenia przed doręczeniem decyzji stronie i uznanie uchybienia terminu w sytuacji, gdy w odwołaniu wskazano jasno, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2017 r. I OSK 2364/16, okoliczność, że pełnomocnik ustanowiony przez stronę postępowania zgłasza swój udział po wydaniu decyzji administracyjnej, a przed jej doręczeniem stronie, nie zwalnia organu administracji z obowiązku doręczenia tej decyzji pełnomocnikowi. W takiej sytuacji doręczenie decyzji tytko stronie, jeśli działa ona przez ustanowionego pełnomocnika będzie bezskuteczne, a tym samym terminowi nie uchybiono; 2. rażące naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji w zw. z art. 1 Protokołu 1 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji poprzez taką wykładnię przepisów i ich zastosowanie, gdzie pozbawiono stronę prawa do złożenia środka odwoławczego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Postanowieniem z dnia 31 marca 2022 r. o tej samej sygnaturze Sąd uwzględnił wniosek pełnomocnika skarżącego i przywrócił termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwana dalej "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 §1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Poddawszy ocenie legalności zaskarżone postanowienie Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zawiadomieniem z dnia 15 kwietnia 2021 r. nr KT.5430.2.915.2021 Starosta poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy skarżącemu w związku z kierowaniem pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji wynika, że obiór przesyłki, wysłanej na adres skarżącego, potwierdził dorosły domownik w dniu 15 kwietnia 2021 r. W piśmie tym został wyznaczony 7 – dniowy termin liczony od dnia doręczenia do zapoznania się z aktami sprawy oraz składania zastrzeżeń i wniosków w tej sprawie. Wyznaczony termin upływał z dniem 26 kwietnia 2021 r. Organ I instancji decyzję o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy wydał w dniu 5 maja 2021 r., a odbioru tej decyzji dokonał dorosły domownik w dniu 7 maja 2021 r. Pełnomocnik skarżącego wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2021 r. wystąpił o zawieszenie postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, które dotarło do organu w dniu 6 maja 2021 r., co potwierdza prezentata kancelarii ogólnej Starostwa Powiatowego. Wniosek był podpisany przez pełnomocnika. Do pisma tego była dołączona nieuwierzytelniona kserokopia pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego w dniu 26 kwietnia 2021 r. Zatem organ I instancji dysponował pełnomocnictwem, którego brak odnośnie uwierzytelnienia kserokopii przez fachowego pełnomocnika był brakiem usuwalnym. Organ I instancji pomimo, że dysponował nieuwierzytelnioną kserokopią pełnomocnictwa rozpoznał wniosek o zawieszenie postępowania i postanowieniem z dnia 11 maja 2021 r. odmówił zawieszenia postępowania i wysłał je do działającego imieniem skarżącego adwokata. W kontekście naprowadzonych okoliczności, nie jest prawdziwe twierdzenie Kolegium, że organ nie dysponował pełnomocnictwem. Pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego fachowemu pełnomocnikowi było znane organowi już po wydaniu decyzji, bo w dniu 6 maja 2021 r. Sąd wyjaśnia, że nadesłana przez organ I instancji akta są ich kserokopią, zatem nie można wykluczyć, że w oryginalnych aktach może znajdować się oryginał pełnomocnictwa, a jeżeli takiego było brak to należało wystąpić do adwokata o uwierzytelnienie pełnomocnictwa lub nadesłanie oryginału. Słusznie w skardze pełnomocnik skarżącego wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej NSA) z dnia 7 marca 2017 r. I OSK 2364/16 (dostępny w cbosa), w którym wyłożono obowiązki procesowe organu w przypadku ustanowienia przez stronę pełnomocnika po wydaniu decyzji. W wyroku tym NSA wyjaśnił, że w przypadku, gdy pełnomocnik ustanowiony przez stronę postępowania zgłasza swój udział po wydaniu decyzji administracyjnej, a przed jej doręczeniem stronie, nie zwalnia organu administracji z obowiązku doręczenia tej decyzji pełnomocnikowi. W takiej sytuacji bowiem doręczenie decyzji tylko stronie, jeśli działa ona przez ustanowionego pełnomocnika będzie bezskuteczne. Art. 40 § 1 k.p.a. przewiduje, że pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli jednak strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 40 § 2 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest zatem zobowiązany doręczać pisma pełnomocnikowi strony, o którego ustanowieniu został powiadomiony. Doręczenie decyzji tylko stronie, jeśli działa ona przez ustanowionego pełnomocnika będzie bezskuteczne. Przepis art. 40 § 2 k.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w k.p.a. zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym również orzeczeń (decyzji, postanowień), pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie (por. wyrok NSA z 23.02.2022 r., II OSK 2883/20 dostępny w cbosa). Podkreślić należy, że doręczenie korespondencji pełnomocnikowi strony traktuje się jak doręczenie samej stronie. Oznacza to, że dla strony skutki prawne doręczenia powstają już z chwilą odbioru korespondencji przez jej pełnomocnika. Ponadto dla oceny zachowania terminu do wniesienia odwołania istotne znaczenie ma ustalenie skuteczności doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia decyzji stronie. Zatem doręczenie decyzji organu I instancji skarżącemu z pominięciem pełnomocnika w dniu 7 maja 2021 r. nie było doręczeniem skutecznym. Po otrzymaniu wniosku o zawieszenie postępowania organ I instancji winien doręczyć decyzję pełnomocnikowi. Pełnomocnik skarżącego w dniu 4 czerwca 2021 r. sporządził skargę na bezczynność, przewlekłość oraz uzupełnienie odwołania do SKO za pośrednictwem Starosty, która wpłynęła do tego organu w dniu 9 czerwca 2021 r. W skardze tej pełnomocnik wskazał na brak doręczenia decyzji pełnomocnikowi. Osobiste odwołanie skarżącego z dnia 4 czerwca 2021 r. wraz ze skargą na bezczynność Starosta przekazał do SKO za pismem z dnia 11 czerwca 2021 r. Kolegium pisma te odebrało w dniu 15 czerwca 2021 r. Postanowieniem z dnia 28 października 2021 r. nr SKO.4121/49/2021 Kolegium uznało ponaglenie za niezasadne, gdyż pełnomocnik ujawnił się po wydaniu decyzji. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Starosta pismem z dnia 8 czerwca 2021 r. przesłał pełnomocnikowi skarżącego decyzję z dnia 5 maja 2021 r. nr KT.5430.5.334.2021 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy skarżącemu. Odbiór tej przesyłki pełnomocnik skarżącego potwierdził w dniu 24 czerwca 2021 r. mając na względzie treść art. 129 i art. 40 § 2 k.p.a. powstał skutek doręczenia decyzji wydanej przez organ I instancji w dniu 5 maja 2021 r. i otworzył się termin do wniesienia odwołania. Zatem odwołalnie pełnomocnika skarżącego z dnia 7 lipca 2021 r. i nadane przez operatora pocztowego w tym samym dniu, należy uznać za dokonane w terminie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak było podstaw do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdyż odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu. W zaistniałej sytuacji organ II instancji będzie zobowiązany do rozpatrzeć odwołanie z dnia 7 lipca 2021 r. wniesione od decyzji Starosty z dnia 5 maja 2021 r., gdyż decyzja ta pełnomocnikowi strony została doręczona w dniu 24 czerwca 2021 r. W konsekwencji obowiązkiem Kolegium będzie merytoryczne rozpatrzenie odwołania. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o zwrocie nadpłaconego wpisu w kwocie 100 zł wynika z art. 224 p.p.s.a. (pkt II i III sentencji wyroku). Wskazania, co do dalszego postępowania wynikają z uzasadnienia wyroku. Dodać tylko wypada, że wyrokiem z dnia 8 czerwca 2022 r. II SA/Rz 225/22 Sąd uchylił też postanowienie Kolegium o wniesieniu odwołania z uchybieniem terminu.