II SA/Sz 333/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi D. T. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...], Wojewoda Z. (dalej: Wojewoda lub organ odwoławczy), po rozpatrzeniu zażalenia D. T. (dalej: skarżący) orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta Miasta K. z [...] grudnia 2021 r. znak: [...], odmawiającego wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z [...] marca 2018 r. dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku usługowo-mieszkalnego z mieszkaniem dla właściciela, przebudowę budynku warsztatowo-magazynowego, budowę wiat z budynkiem technicznym myjni samochodowej wraz z urządzeniami budowlanymi, przy ul. [...] na działce nr [...], w obrębie [...] w K.. Jak wyjaśnił organ odwoławczy, D. T. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2018 r. dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wskazując jako przesłankę wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Prezydent Miasta K., postanowieniem z [...] grudnia 2021 r., na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: k.p.a.), odmówił wznowienia postępowania wskazując, że analiza zgromadzonej dokumentacji w sprawie wykazała, że wnioskodawca nie dochował terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określonego w art. 148 k.p.a. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł pełnomocnik skarżącego, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Jednocześnie w piśmie tym wskazano na nową przesłankę wznowienia postępowania wynikającą z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. a dotyczącą wznowienia postępowania w sytuacji, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przesłankę taką, wg pełnomocnika skarżącego, stanowią immisje, które ujawniły się po uzyskaniu przez inwestora decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, tj. nadmierne uciążliwości dla środowiska w postaci zanieczyszczeń pyłowych oraz hałasu, co nie zostało uwzględnione przy wydawaniu przez organ decyzji o pozwoleniu na budowę, a powinno być zbadane z urzędu. Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia Wojewoda wyjaśnił, że postępowanie wznowieniowe jest dwuetapowe. Na wstępnym etapie w sprawie wznowienia postępowania organ administracji bada tylko i wyłącznie czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowej przesłance wznowienia oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. W przypadku ustalenia, że podanie o wznowienie postępowania nie określa przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a., wniosek składa podmiot niebędący stroną bądź nie został zachowany termin do jego złożenia, określony w art. 148 k.p.a., organ administracyjny powinien wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, iż jak wynika z dokumentacji zgromadzonej w sprawie, skarżący wielokrotnie korespondował z szeregiem instytucji państwowych, w tym w szczególności z Urzędem Miejskim w K., w sprawie realizacji na działce sąsiedniej myjni samochodowej. Jednym z dokumentów potwierdzających fakt, iż już w 2019 r. posiadał on wiedzę o wydanej decyzji dotyczącej wydania pozwolenia na budowę nr [...] z [...] marca 2018 r., jest pismo Prezydenta Miasta K. z [...] kwietnia 2019 r., w którym organ powołuje się na treść tejże decyzji dokonując wyjaśnień w zakresie ochrony akustycznej przedmiotowego terenu. Z posiadanej przez organ dokumentacji wynika zatem, że skarżący, o wydanej decyzji Prezydenta Miasta K. o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] marca 2018 r. wiedział co najmniej od dnia [...] maja 2019 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru ww. pisma z [...] kwietnia 2019 r., podpisane osobiście przez adresata. Zatem wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie ponad 2 lat od dnia, w którym wnioskodawca dowiedziała się o decyzji. Jak wskazał dodatkowo organ odwoławczy, również w piśmie z [...] lipca 2021 r., skierowanym do Prokuratury Rejonowej w K., skarżący powoływał się zarówno na treść decyzji jak i na związaną z nią dokumentację projektową. Tym samym oczywiste jest, że w niniejszej sprawie miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania, o jakim mowa w art. 148 § 2 k.p.a., nie został dochowany. To zaś uzasadniało odmowę wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Odnosząc się natomiast do innych zarzutów zażalenia, w tym dotyczącego przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., którą zdaniem skarżącego organ winien uwzględnić z urzędu, Wojewoda wyjaśnił, iż nie było podstaw do wszczęcia postępowania w powyższym zakresie z urzędu. Natomiast co do wszczęcia postępowania na podstawie takiej przesłanki z wniosku skarżącego, rolą organu jest w pierwszej kolejności zbadanie czy strona złożyła wniosek w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Dokumentacja zgromadzona w sprawie potwierdza, że skarżący wiedział o sporządzeniu przywoływanej w pismach dokumentacji dotyczącej analizy akustycznej przedmiotowego obszaru, co najmniej na dzień sporządzenia pisma do Prokuratury Okręgowej w K., tj. [...] lipca 2021 r. Zatem ok. 4 miesiące przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania. Pismem z [...] marca 2022 r. pełnomocnik D. T. wniósł skargę na powyższe postanowienie zarzucając: 1. wadę postępowania administracyjnego polegającą na niewyjaśnieniu istoty sprawy (celem jest domaganie się wznowienia postępowania uwzględniającego zaprojektowanie i wykonanie urządzeń zabezpieczających przed nadmiernym hałasem z myjni w oparciu o dokumentację złożoną do akt sprawy) oraz wadliwą ocenę faktów, 2. naruszenie interesu prawnego skarżącego i prawa do funkcjonowania w spokoju na swojej działce mieszkalno - usługowej przez wznowienie postępowania w celu wydania nowego pozwolenia na budowę oraz zobowiązania nową decyzją inwestora do zamontowania urządzeń zapobiegających przed nadmiernemu hałasowi myjni, 3. niewyjaśnienie, dlaczego nie uwzględniono zarzutów wobec projektanta, 4. niewyjaśnienie wskazań w dokumentacji projektowej. Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącego zawnioskował o uchylenie postanowienia orzekającego o utrzymaniu w mocy postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi wskazał natomiast, że skarżący dąży do wznowienia postępowania celem zobowiązania inwestora myjni do zaprojektowania oraz wybudowania urządzeń wygłuszających hałas całodobowo wydobywający się z myjni na nieruchomość skarżącego bezpośrednio sąsiadującą z myjnią, w odległości 11 metrów. Istotną okolicznością dla skarżącego jest to, że po wybudowaniu myjni i uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, myjnia negatywnie oddziałuje na jego nieruchomość mieszkalno-usługową na której mieszka z rodziną i na której prowadzi działalność gospodarczą - usługi stolarskie. Nadto, zdaniem skarżącego, projekt budowlany na podstawie którego została wydana ostateczna decyzja "o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę" nie spełnia warunków ustawy Prawo budowlane i przepisów wykonawczych, ustawy o ochronie środowiska. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Sprawa jako dotycząca postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym i kończącego postępowanie podlegała rozpatrzeniu w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 – dalej: P.p.s.a.). Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. Przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Wznowienie postępowania jest instytucją prawną, stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, dotknięte było jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. lub w art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, z tym że wznowienie postępowania z przyczyny, określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz w art. 145a i 145b k.p.a., następuje tylko na żądanie strony. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego ograniczają w czasie uprawnienie do złożenia podania o wznowienie postępowania. W świetle bowiem art. 148 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania może być wniesione ze skutkiem prawnym w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a w razie, gdy żąda wznowienia na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. W związku z powyższym ograniczeniem czasowym, organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego jednomiesięcznego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminowi, stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa, godzące w wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Stwierdzenie przez organ administracji publicznej, w fazie wstępnej postępowania, uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, uniemożliwia zatem merytoryczne rozpoznanie sprawy, gdyż skutkować musi odmową jego wznowienia z przyczyn formalnych (por. wyroki NSA z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 2495/16 oraz z dnia 9 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 2628/17). W ocenie Sądu organy administracji w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach sprawy trafnie ustaliły, iż skarżący o istnieniu w obrocie prawnym decyzji administracyjnej do wzruszenia której zmierza w trybie wznowienia postępowania, dowiedział się najpóźniej w dniu [...] maja 2019 r. tj. w dacie doręczenia mu pisma Prezydenta Miasta K.. W powyższym piśmie organ administracji szczegółowo opisał treść decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] marca 2018 r. Dane zawarte w piśmie były wystarczające do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania co dla swojej skuteczności wymagało wniesienia stosownego wniosku najpóźniej w terminie 1 miesiąca o powyższego zdarzenia tj. do dnia [...] czerwca 2019 r. Tymczasem skarżący wystąpił w takim wnioskiem dopiero [...] listopada 2021 r. (data nadania wniosku w urzędzie pocztowym). Stwierdzenie powyższego obligowało organy administracji do odmowy wznowienia postępowania postanowieniem, co w konsekwencji uniemożliwiło badanie merytorycznych zarzutów zawartych we wniosku. Jeśli chodzi natomiast o kolejną przesłankę wznowienia postępowania wskazaną przez pełnomocnika skarżącego w zażaleniu z [...] grudnia 2021 r., tj. ujawnienie istotnych dla sprawy nowy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję - a mającą polegać na ujawnieniu, iż po wybudowaniu myjni i uzyskaniu pozwolenia na budowę myjnia wytwarza duży hałas całodobowo i powoduje wywiewy chemiczne na nieruchomość skarżącego - tak sformułowany zarzut nie mieści się w dyspozycji art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Stwierdzenie hałasu czy wywiewów po wybudowaniu obiektu nie sposób bowiem uznać za okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji. Podkreślić w tym miejscu wypada, iż z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 16 § 1 wykładnia przesłanek wznowieniowych winna mieć charakter zwężający. Sąd dostrzega, iż organ odwoławczy nie odniósł się wprost do innego zarzutu zażalenia, iż rozstrzygniecie organu administracji od odmowie wznowienia postępowania nastąpiło w formie postanowienia, podczas gdy w ocenie pełnomocnika skarżącego prawidłową formą odmowy jest decyzji administracyjna otwierająca tryb odwoławczy. Powyższe stanowisko strony skarżącej, wobec przywołanej wyżej treści art. 149 § 3 k.p.a., jest jednak oczywiście wadliwe. Należy wskazać, iż formę postanowienia, w miejsce decyzji dla odmowy wznowienia postępowania, ustawodawca wprowadził do k.p.a. z dniem 11 kwietnia 2011 r. na mocy art. 1 pkt 22 lit. a) ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18 z późn. zm.). Należało zatem uznać, iż brak wyraźnego odniesienia się to opisanego wyżej zarzutu nie miał wpływu dla zapadłego postanowienia. W tym stanie rzeczy, z uwagi na bezzasadność podniesionych w skardze zarzutów, przy jednoczesnym braku okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. Powołane wyżej orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl.