IV SA/Wr 756/21
WyrokWSA we Wrocławiu2022-06-10
Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Marta Pająkiewicz-Kremis, Katarzyna Radom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednorazowe ukaranie grzywną za udział w zbiegowisku publicznym, połączone z zatrzymaniem i pobiciem, może stanowić podstawę do potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych w rozumieniu ustawy z dnia 20 marca 2015 r.?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że jednorazowe ukaranie grzywną za udział w zbiegowisku publicznym, nawet jeśli połączone z zatrzymaniem i pobiciem, nie spełnia ustawowych przesłanek do nadania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Ustawa wymaga konkretnych, enumeratywnie wymienionych zdarzeń i skutków, takich jak wielokrotne skazania za wykroczenia, pobicie skutkujące uszczerbkiem na zdrowiu trwającym dłużej niż 7 dni, lub zatrzymanie trwające dłużej niż 48 godzin albo wielokrotnie przez łączny okres przekraczający 30 dni. Ciężar udowodnienia tych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy, który nie przedstawił wystarczających dowodów.Stan faktyczny
Skarżący G. K. wnioskował o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, powołując się na udział w demonstracji w 1986 r., zatrzymanie, pobicie i ukaranie grzywną przez Kolegium do Spraw Wykroczeń. Organ I instancji oraz Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówiły nadania statusu, uznając, że przedstawione dowody nie spełniają wymogów ustawy, w szczególności w zakresie długości zatrzymania, skutków pobicia czy wielokrotności skazań. Skarżący wniósł skargę do WSA we Wrocławiu, zarzucając brak wystarczającej inicjatywy dowodowej organu.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie: Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca) Protokolant: Karolina Sdzuj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2022 r. w Wydziale IV sprawy ze skargi: G. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 27 września 2021 r. nr DSE3-K0918-D17542-9/21 w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – adwokatowi M. R. wynagrodzenie w wysokości 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, w tym 23% VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Zaskarżoną decyzją Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponownie rozpoznając sprawę, utrzymał w mocy orzeczenie wydane I instancji w dniu 16 lipca 2021 r. odmawiające G. K. potwierdzenia statusu działacza opozycyjnego i osoby represjonowanej z powodów politycznych.
Jak wynikało z akt sprawy Skarżący w dniu 2 lutego 2021 r. wystąpił do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Wskazał, że brał udział w manifestacjach i demonstracjach. W ostatniej z nich w 1986 r., organizowanej pod patronatem S., przy ul [...] we W. został złapany przez funkcjonariuszy milicji obywatelskiej i pobity na Komendzie przy ul. [...]. Po 48 godzinach został doprowadzony przed Kolegium do Spraw Wykroczeń gdzie ukarano go grzywną w wysokości 22.000 zł, co stanowiło 7 krotność uzyskiwanych przez niego wówczas poborów. Na dowód Skarżący przedłożył wspomniane orzeczenie Kolegium do Spraw Wykroczeń z dnia 9 lipca 1986 r. uznające go winnym wykroczenia z art. 50 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz.U. z 1971 r., Nr 12, poz. 114 ze zm., dalej k.w.) za udział w dniu 8 lipca 1986 r. o godz. 15:30 w zbiegowisku publicznym - przy ul [...] we W., koło przejścia podziemnego i nie opuszczenie ww. zbiegowiska pomimo wezwania przez funkcjonariuszy milicji obywatelskiej. Wobec Strony orzeczono karę grzywny w wysokości 22.000 zł.
W toku postępowania organ wystąpił do Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej (IPN) o informacje i dokumenty dotyczące spełnienia przez Stronę przesłanek wynikających z art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1255 ze zm., dalej ustawa o działaczach opozycji antykomunistycznej) oraz poinformował Skarżącego o konieczności przedstawienia dowodów potwierdzających status, o który się ubiega.
W odpowiedzi, pismem z dnia 23 marca 2021 r., Skarżący ponownie załączył orzeczenie Kolegium do Spraw Wykroczeń, zaznaczał, że żaden z milicjantów, którzy go pobili nie potwierdzi obecnie tego faktu, w orzeczeniu jest wskazany świadek, którego próżno szukać. Wywodził, że od 1980 r, brał udział w demonstracjach i nie dał się złapać, nastąpiło to dopiero w dniu 8 lipca 1986 r. Ponownie opisał okoliczności zatrzymania. Na Kolegium wspominał o pobiciu, pokazywał ślady, nikogo to jednak nie interesowało. Wyrażał żal w związku z utrudnieniami w pozyskaniu pomocy instytucji publicznych i brakiem dostępu do dokumentów.
Pismem z dnia 14 marca 2021 r. IPN Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddziałowe Archiwum IPN we W. poinformowało organ, że w zasobie archiwalnym nie posiada materiałów dotyczących działalności Skarżącego w strukturach opozycji antykomunistycznej oraz informacji o doznanych przez niego represjach.
Pismem z dnia 23 kwietnia 2021 r. ponownie poproszono Stronę o dostarczenie dowodów potwierdzających jej żądanie, dokumentów prywatnych, urzędowych, publikacji, oświadczeń świadków umożliwiających potwierdzenie konkretnych ram czasowych i zakresu działalności opozycyjnej Strony.
Pismem z dnia 24 marca 2021 r. (data wpływu 29 czerwca 2021 r.) Skarżący wskazał, że nie posiada innych dokumentów, archiwum IPN z tamtych lat zostało zlikwidowane, nie zna osób, które wówczas razem z nim protestowały. Podkreślał, że brał udział w wystąpieniach antykomunistycznych, czego wymaga ustawa.
Decyzją z dnia 16 lipca 2021 r. organ I instancji odmówił Stronie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W uzasadnieniu wskazał, że Strona przedłożyła decyzję Prezesa IPN potwierdzająca, że nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz nie zachowały się dokumenty wytworzone przez Stronę lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. W dalszych wywodach wskazał na art. 2 i art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej, wskazując, że nadesłane przez Stronę dowody nie potwierdzają wystąpienia żadnej z ustawowych przesłanek uznania za go za działacza opozycji antykomunistycznej lub osobę represjonowaną z powodów politycznych. Żadnych dowodów nie dostarczyło wdrożone przez organ postępowanie, wystąpienie do IPN. Organ nie negował, że działalność za którą Skarżący został ukarany miała charakter wystąpienia wolnościowego, jednakże stosownie do wskazanych przepisów ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej dopiero wielokrotne skazanie za popełnione wykroczenia jest podstawą nadania statusu, o który ubiega się Skarżący. Brak dowodów potwierdzający pobicie i zatrzymanie Skarżącego, zaznaczał też, że dopiero pobicie ze skutkiem uszkodzenia ciała na okres przekraczający 7 dni i zatrzymanie na czas powyżej 48 godzin oraz wielokrotne zatrzymywania na okres 48 godzin, a łącznie powyżej 30 dni, dają podstawę do nadania wnioskowanego statusu. Takie zaś okoliczności w sprawie nie zostały wykazane i ujawnione.
Badając sprawę w trybie ponownego jej rozpoznania organ utrzymał w mocy swoje orzeczenie, ponownie wskazując na materiał dowodowy zebrany w sprawie oraz przepisy art. 2 i art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej stwierdził, że nie wykazano żadnej z okoliczności powołanych w ww. przepisach umożliwiających uzyskanie statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych. Jednorazowe ukaranie Skarżącego nie może stanowić podstawy do nadania mu takiego statusu.
W skardze Strona podkreślała, że brała udział w wystąpieniach wolnościowych na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości, suwerenności i respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Podkreślała, że władza obchodziła się z przeciwnikami politycznymi bezwzględnie. Skarżący ponownie przywołał okoliczność zatrzymania w czasie manifestacji w 1986 r., pobicia na Komendzie przy ul. [...], orzeczenia Kolegium i zasądzenia kwoty grzywny o wartości 22.000 zł stanowiącej siedmiokrotność jego poborów w tamtym czasie. Wskazał, że przed Kolegium do Spraw Wykroczeń informował o pobiciu, co przeszło bez echa, jeden świadek wystarczył aby Stronę skazać. Nie było sensu dokonywania obdukcji w tamtych latach. Skarżący opisał okoliczności inicjujące wniosek oraz przebieg postępowania. Podkreślał, że dzięki takim osobom jak on powstały obecne instytucje, które działają biurokratycznie nie mając pojęcia o represjach. Wyrażał swój żal z powodu braku szacunku dla obywatela, także w IPN, gdzie uzyskał informację o likwidacji archiwum z lat 80. Sprawiedliwym będzie orzeczenie o zwrocie na rzecz Skarżącego kwoty równowartości grzywny, którą ukarało go w 1986 r. Kolegium do Spraw Wykroczeń.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie, pełnomocnik Strony ustanowiony z urzędu, podniósł zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. dalej k.p.a.) poprzez brak po stronie organu wystarczającej inicjatywy dowodowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie trzeba wskazać, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 329 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.
Z przywołanych przepisów wynika że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Badając zaskarżony akt w tak nakreślonych granicach Sąd stwierdza, że nie narusza on przepisów prawa tak procesowego jak i materialnego, co uzasadniało oddalenie skargi w całości.
Na wstępie wyjaśnić należy, że nie każda działalność opozycyjna, jak również nie każda represja z powodów politycznych ze strony władz komunistycznych jest przez prawodawcę uznawana jako podlegająca ustawie, a tym samym uprawniająca do ubiegania się o status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.
Ustawa o działaczach opozycji antykomunistycznej dla potrzeb realizacji przewidzianych w niej uprawnień każe wyróżniać dwie kategorie podmiotów. Pierwszą są działacze opozycji antykomunistycznej, czyli osoby, które w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziły, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce (art. 2 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej). Do wskazanego w art. 2 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej, okresu 12 miesięcy, z mocy wyraźnej decyzji ustawodawcy, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r.
Natomiast drugą kategorię uprawnionych stanowią "osoby represjonowane z powodów politycznych". Definicję takiej osoby zawarto w art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. Przepis ten opisuje kilka rodzajów okoliczności, które przez ustawodawcę uznawane są za represje z powodów politycznych. Zatem wystąpienie którejkolwiek z nich uzasadnia nadanie statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych.
I tak dla porządku przywołać trzeba brzmienie ww. zapisu, stanowiącego, że: osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.:
1) przebywała w:
a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,
b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;
2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;
3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:
a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2021 r. poz. 177), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni,
b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia,
c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu,
d) została z nią rozwiązana umowa o pracę,
e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły,
f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok;
4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.
Jednocześnie w art. 5 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej opisano tryb uzyskania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Zgodnie z zapisami ust. 1 ww. regulacji ww. status potwierdza w drodze decyzji administracyjnej Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa IPN, że osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej.
Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy i stawianych w skardze zarzutów istotny jest również zapis art. 5 ust. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. Stanowi on, że do wniosku osoby ubiegającej się o wskazany status winna ona dołączyć: 1) dowody potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3, oraz 2) decyzję administracyjną Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4, albo dokument potwierdzający nadanie Krzyża Wolności i Solidarności.
Przywołane regulacje odnoszące się do trybu postępowania wyraźnie wskazują, że pomimo, iż gospodarzem postępowania jest właściwy organ administracji, to ciężar wykazania przesłanek opisanych w art. 2 i art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej obciąża wnioskodawcę, co jest zabiegiem zrozumiałym i uzasadnionym. Nie oznacza to wyłączenia zasad postępowania wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego niemniej nie można oczekiwać, że wobec przywołanej zasady dowodzenia, wskazanej w art. 5 ust. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej na organ nałożono nieograniczony obowiązek poszukiwania faktów, czy dowodów, o których wiedzę może mieć przede wszystkim wnioskodawca.
Twierdzenia te mają uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z wyrażaną tam tezą ustawodawca obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów nałożył na wnioskodawcę. Fakt ten nie zwalnia organu prowadzącego postępowanie administracyjne od obowiązku podejmowania działań zmierzających do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, jednakże ciężar dowodu przenosi na wnioskodawcę (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 105/20, orzeczenie dostępne Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA).
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy podzielić argumentację organów przedstawioną w decyzjach wydanych w obu instancjach. Skarżący na poparcie swych starań o wskazany status przedłożył orzeczenie Kolegium do Spraw Wykroczeń z dnia 9 lipca 1986 r. potwierdzające, że w dniu 8 lipca 1986 r. o godz. 15:30 brał udział w zbiegowisku publicznym przy ul. [...], koło przejścia podziemnego, którego nie opuścił pomimo wezwań funkcjonariuszy milicji. Za ten czyn Skarżący został ukarany grzywną w wysokości 22.000 zł stanowiącą siedmiokrotność jego poborów.
Organ nie negował, że wspomniane przez Stronę zbiegowisko miało charakter wystąpienia o charakterze wolnościowym, jednakże ani wskazane zdarzenie ani związana z nim sankcja nie mieszczą się w zakresie okoliczności podanych w art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. Organ nie negował także wskazań Skarżącego, że został zatrzymany i przewieziony na Komendę przy ul. [...] i tam pobity. W tym miejscu wskazać trzeba, że ustawa dla uznania żądanego przez Stronę statusu wymaga aby udział w takim wystąpieniu wiązał się ze skutkiem w postaci śmierć uczestnika wystąpienia, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni spowodowanego przez podane w ustawie służby (art. 3 pkt 3 lit. a ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej). W przypadku zaś zatrzymania przez wskazane w ustawie służby wymaga aby zatrzymanie bez wyroku jednorazowo trwało dłużej niż 48 godzin lub wielokrotnie przez okres łączny dłuższy niż 30 dni (art. 3 pkt 1 lit a ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej).
Skarżący we wniosku jednoznacznie wskazał, że w następstwie udziału w zgromadzeniu i nieusłuchaniu wezwań do rozejścia się był zatrzymany na 48 godzin. Informacja ta była następnie powielana przez Stronę w toku całego postępowania, zatem słusznie wskazuje organ, że nie wystąpiła okoliczność podana w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. Pomimo licznych informacji i wezwań ze strony organu (z dnia 25 lutego 2021 r., 23 kwietnia 2021 r. i 4 czerwca 2021 r. oraz 17 sierpnia 2021 r.) Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów i nie wskazał żadnych źródeł dowodowych mogących potwierdzać okoliczności, o których mowa w art. 3 pkt 3 lit. a ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej.
Słusznie zatem wywodzi organ, że Strona nie wykazała przesłanek pozwalających na nadanie jej statusu działacza opozycyjnego lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, czego wymaga wskazany art. 5 ust. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. Poza opisanym orzeczeniem Kolegium do Spraw Wykroczeń Skarżący nie wskazał na żadne dowody. Tymczasem jak zostało wywiedzione, przepisy wyraźnie stanowią jakie warunki określają możliwość nadania wnioskowanego przez Stronę statusu. W świetle tych regulacji okoliczności podane przez Stronę nie są wystarczające.
Sąd, podobnie jak organ administracji, nie neguje, że Skarżący narażał zdrowie, wykazał się odwagą walcząc w imię wolności i poniósł z tego tytułu pewne straty. Jednak jak wskazano na wstępie nie każde tego typu działanie będzie ze sobą niosło przyznanie wskazanego statusu. Konieczne jest bowiem zaistnienie działań połączonych z pewną trwałością i ich skutków szczegółowo sprecyzowanych w ustawie. Przy czym normy te są jasne i dookreślone, opisują konkretne zdarzenia wiążąc z nimi określone skutki, ustawodawca nie posługuje się zwrotami niedookreślonymi czy klauzulami generalnymi, co wyklucza jakakolwiek interpretację rozszerzającą przesłanek ustawowych.
W tym stanie rzeczy zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku, podobnie jak zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. zgłoszone na rozprawie. Jak wskazano ciężar dowiedzenia okoliczności uzasadniających wniosek obciąża wnioskodawcę. W toku postępowania Skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających przesłanki ustawowe, nie przedstawił dokumentów potwierdzających uszkodzenie ciała na okres przekraczający siedem dni, nie wskazał na świadków mogących fakt ten potwierdzić. W treści pism wywodził, że nie zna nazwisk osób, które wraz z nim brały udział w zgromadzeniu, nie wystąpił do lekarza o orzeczenie pozwalające stwierdzić, czy wspomniane obrażenia ciała na skutek pobicia go na Komendzie przy ul. [...] doprowadziły do rozstroju zdrowia na okres przekraczający siedem dni. Wskazywał jedynie, że w rozprawie przed Kolegium uczestniczył wskazany imiennie milicjant, nie wywodząc z tego żadnych innych skutków, co wydaje się oczywiste, gdyż dowodem potwierdzającym uznanie winy Strony i ukaranie jej grzywną jest załączone do wniosku orzeczenie Kolegium. Fakt ten jest bezsporny, jednakże jak wskazano ustawa nie wiąże z nim pożądanych przez Stronę skutków. Nadto uczestnik tego posiedzenia nie miał żadnych wiadomości specjalnych pozwalających na ocenę stopnia uszkodzenia ciała Strony w tamtym czasie.
Poza sporem jest fakt, że Skarżący nie spełniał wymogów wskazanych w art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej pozwalających na uznanie go za działacza opozycji antykomunistycznej.
Końcowo zaakcentować trzeba raz jeszcze, że powszechne rozumienie represji politycznych jest znacznie szersze niż przyjmowane przez ustawodawcę w art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej, który to przepis wymienia enumeratywnie okoliczności, jakie muszą zachodzić wobec osoby, by przyznać jej status represjonowanego. Poczucie osobistej krzywdy, doznanej traumy, cierpienia, utrudnień życiowych w tamtym czasie nie zostały uznane przez ustawodawcę za przesłankę umożliwiającą uzyskanie przedmiotowego statusu. W niniejszej sprawie Skarżący nieskutecznie wykazywał, że zaistniały w stosunku do niego przesłanki uznania za działacza opozycji antykomunistycznej lub osobę represjonowaną z powodów politycznych. Organ podjął niezbędne czynności, wystąpił do Strony o wskazanie dowodów potwierdzających jej racje informując o treści przepisów określających warunki uprawniające do uzyskania wnioskowanego statusu osoby represjonowanej z przyczyn politycznych, bezskutecznie. Tym samym nie zaistniały podstawy do przyjęcia, że w realiach rozpoznawanej sprawy działanie organów naruszało przepisy prawa procesowego, czy materialnego.
W tych okolicznościach zasadne stało się oddalenie skargi w całości, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach wsparto na art. 250 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. 2019 r., poz. 18).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło