II SAB/Kr 71/20

Sygn. akt II SAB/Kr 71/120 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na bezczynność M. K. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] stycznia 2019 r. I. zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 5 stycznia 2019 r., II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. przyznaje do M. K. na rzecz A. K. kwotę 1000 zł (jeden tysiąc) tytułem sumy pieniężnej, IV. zasądza od M. K. na rzecz skarżącego A. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność M. K., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą M. K. w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 5 stycznia 2019 r. Skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że strona przeciwna pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej; 2) zobowiązanie strony przeciwnej do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie informacji publicznej, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w terminie 14 dni; 3) uznanie, że bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art 149 § 1a p.p.s.a.); 4) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej zgodnie z art. 149 § 2 w zw. z art 154 § 6 p.p.s.a.; 5) rozpoznanie sprawy na podstawie art. 119 pkt 2 i 4 p.p.s.a. w trybie uproszczonym (na posiedzeniu niejawnym); 6) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych (art. 200 p.p.s.a.). W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu 13 grudnia 2018 r. wystąpił do Urzędu Miasta i Gminy J. — L. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kontroli biletów w autobusach. Uzyskał informację, że dane te będą w posiadaniu przewoźnika, tj. M. K.. Dnia 5 stycznia 2019 r. wystąpił o informację publiczną w tym zakresie. Wobec braku reakcji na wniosek, pismem z 18 marca 2019 r. ponaglił do udostępnienia wnioskowanej informacji. Obydwa pisma pozostają bez jakiejkolwiek reakcji. Dalej skarżący podkreślił, że żądana informacja ma walor informacji publicznej, a skarżony podmiot jest zobowiązany w myśl art. 4 ust. i pkt 5 u.d.i.p. do jej udostępnienia, bowiem wykonuje zadania publiczne w zakresie publicznego transportu zbiorowego i uzyskuje dopłaty z budżetu państwa do biletów ulgowych. Ponadto wskazał, że czasokres bezczynności przeciwnika pozwala przyjąć, że ma ona charakter rażący i tym samym przyznać skarżącemu sumę pieniężną z tego tytułu. Do skargi dołączył wniosek z 5 stycznia 2019 r., adresowany do M. K., w którym powołał się na ustawę o dostępie do informacji publicznej w zakresie organizacji kontroli biletów w komunikacji miejskiej na terenie J. -L. domagając się informacji w zakresie: 1) Ile osób jest upoważnionych do kontroli biletów? 2) Czy kontrolerzy zatrudnieni są bezpośrednio u Państwa, czy też kontrolę biletów realizuje podmiot zewnętrzny? O ile jest to podmiot zewnętrzny, proszę o wskazanie: a) nazwy i adresu tego podmiotu, b) okresu na jaki zawarto obecną umowę na usługę kontroli biletów, c) ogólnej informacji, na jakich zasadach podmiot jest wynagradzany za wykonanie tej usługi (stawka za kontrolę, procent od wpływów, ryczałt, itd.). Wnioskodawca nie wymaga podawania konkretnych kwot i wartości liczbowych. Jeżeli umowy na usługę kontroli biletów zawarto z więcej niż jednym podmiotem, proszę by powyższe informacje dotyczyły każdego z nich, 3) Wniosek o przesłanie wzoru (szaty graficznej) identyfikatora upoważniającego do prowadzenia kontroli biletów. Jeżeli w Przedsiębiorstwie stosowanych jest kilka wzorów, proszę o przesłanie każdego z nich. Wnioskodawca zaznaczył, że oczekuje udostępnienia tych informacji poprzez przesłanie odpowiedzi pocztą tradycyjną na adres wskazany w nagłówku i aby informacje te były aktualne na dzień doręczenia wniosku. Skarga na bezczynność została złożona za pośrednictwem skarżonego podmiotu (zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a.), jednakże wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 54 § 2 p.p.s.a. skarga nie została przesłana do sądu administracyjnego. A. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o wymierzenie z tego tytułu M. K. grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Prawomocnym postanowieniem z dnia 25 lutego 2020 r. sygn. akt: II SO/Kr 16/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wymierzył M. K. grzywnę w kwocie 200 zł Ponieważ strona przeciwna, mimo wymierzenia grzywny nadal nie przesłała skargi do WSA, A. K. w piśmie z 24 kwietnia 2020 r. złożył wniosek o rozpoznanie sprawy na podstawie odpisu skargi. Strona przeciwna, wezwana przez Sąd o nadesłanie odpowiedzi na skargę i akt sprawy, nie nadesłała żadnej odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 poz. 2325 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Zgodnie z § 2 tego artykułu organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skarg z zakresu dostępu do informacji publicznej termin ten wynosi 15 dni - zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429). W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei art. 55 § 2 p.p.s.a. stanowi: "Jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości". W niniejszej sprawie pomimo wymierzenia M. K. grzywny postanowieniem z dnia 25 lutego 2020 r. sygn. akt: II SO/Kr 16/19, oryginał skargi nie został przez ten podmiot przekazany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Również druga przesłanka orzekania na podstawie odpisu skargi zaistniała w niniejszej sprawie to jest stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości. Stan faktyczny ogranicza się bowiem do ustalenia, że A. K. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej (którego kopia znajduje się w aktach sprawy), zaś strona przeciwna nie zareagowała na niego w żaden sposób. Stan prawny sprawy zostanie zaś przedstawiony poniżej. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z § 1a art. 149 jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b stanowi, że Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie § 2 art. 149 Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością podmiotu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana. W pierwszej kolejności Sąd zweryfikował, czy M. K. faktycznie prowadzi działalność gospodarczą w zakresie komunikacji publicznej. Okoliczność ta znalazła potwierdzenie na stronie internetowej [...] – gdzie mowa jest m.in. o przewozach na liniach regularnych. Nie jest to więc przypadkowa osoba fizyczna, lecz osoba prowadząca działalność gospodarczą, w ramach której wykonuje zadania publiczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i. p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. M. K. z uwagi na rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej jest więc podmiotem, który podlega obowiązkom wynikającym z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Żądanie zawarte we wniosku A. K. z dnia 5 stycznia 2019 r. mieściło się również w zakresie przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący już wcześniej wielokrotnie występował do różnych przewoźników na terenie całego kraju z identycznymi wnioskami o udostępnienie informacji publicznej, a następnie do sądów administracyjnych ze skargami na bezczynność tych podmiotów i sądy jednolicie uznawały żądaną informację za informację publiczną (por. np. wyroki w sprawach sygn. II SAB/Kr 55/17, II SAB/Ol 63/19, II SAB/Go 173/19, IV SAB/Wr 123/19, II SAB/Łd 89/19, II SAB/Rz 88/19). Pogląd ten Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela. Wniosek A. K. z dnia 5 stycznia 2019 r. zawierał powołanie się na art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a więc wymagał od jego adresata stosownej reakcji, zgodnej z przepisami tejże ustawy oraz we właściwym terminie. Strona przeciwna nie podjęła natomiast żadnych działań, nie zareagowała na wniosek, nie udzieliła żądanej informacji ani nie wyjaśniła wnioskodawcy dlaczego jej nie udostępnia. Sytuacja taka trwa do dziś - mimo dwukrotnego nałożenia na M. K. grzywny (postanowieniem z dnia 25 lutego 2020 r. sygn. akt: II SO/Kr 16/19 oraz postanowieniem z dnia 29 czerwca 2020 r., sygn. II SAB/Kr 71/20). Jedynie w piśmie procesowym z dnia 19 lutego 2020 r., złożonym do sprawy II SO/Kr 16/10 przedstawiła swoje stanowisko w sprawie. W piśmie tym wskazała, że wszystkie żądane przez A. K. informacje dostępne są publicznie na stronie internetowej firmy. Do pisma dołączyła wydruk zrzutu ekranu ze strony internetowej [...] Strona internetowa o takim adresie jednak nie istnieje, natomiast na funkcjonującej, powołanej wcześniej stronie pod adresem [...] brak jest zakładki o nazwie "wzory". W żadnym zaś razie pismo to nie może zostać uznane za udzielenie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Uznając, że brak reakcji na wniosek skarżącego stanowi bezczynność, o której mowa w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w pkt I wyroku Sąd zobowiązał stronę przeciwną do wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie z wymienionego wyżej wniosku. Zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. termin do wydania aktu albo podjęcia czynności liczy się od dnia "doręczenia akt organowi" - a w niniejszej sprawie od momentu doręczenia spółce odpisu wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności (art. 286 § 1 p.p.s.a.). Po myśli art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje co do zasady bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Tym samym akt lub czynność w niniejszej sprawie winny być dokonana przez M. K. najdalej w terminie 14 dni od dnia doręczenia je odpisu wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności. W razie stwierdzenia stanu bezczynności w dacie wniesienia skargi art. 149 § 2 p.p.s.a. nakazuje Sądowi dokonać oceny, czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że zaistniała bezczynność miał charakter rażąco naruszającej prawo. Brak jakiejkolwiek reakcji na wniosek skarżącego od stycznia 2019 r. i to mimo nałożenia dwóch kolejnych grzywien świadczy o lekceważeniu obowiązujących przepisów prawa i uzasadnia przyjęcie naruszenia prawa w stopniu rażącym (pkt II wyroku). Te same argumenty przemawiają za przyznaniem od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, o czym orzeczono w pkt III wyroku. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Treść przepisu wskazuje na to, że wybór środka (grzywna lub suma pieniężna) należy do sądu. Wybór sądu powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu i doprowadzenie do jego zakończenia. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie aby w przyszłości organ administracji nie dopuszczał do powstania stanu bezczynności w postępowaniu. Dopiero, gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu sumę pieniężną w stosowanej wysokości. Dotychczas wymierzane grzywny nie przyniosły żadnego skutku, dlatego Sąd postanowił o przyznaniu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie [...]zł. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając kwotę [...]zł, którą skarżący zobowiązany był uiścić tytułem wpisu od skargi