III OSK 5155/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-06-14

Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Rafał Stasikowski, Maciej Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy udostępnienie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) lub w centralnym repozytorium wyłącza obowiązek ponownego udostępnienia tej informacji na wniosek, nawet jeśli wnioskodawca żąda jej w innej formie, a następnie organ udostępnia ją w formie odmiennej od wskazanej we wniosku?
Ratio decidendi
Udostępnienie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) lub w centralnym repozytorium wyłącza obowiązek ponownego udostępnienia tej informacji na wniosek, nawet jeśli wnioskodawca żąda jej w innej formie. Organ nie jest zobowiązany do udostępniania informacji w formie i w sposób wskazany we wniosku, jeżeli informacja ta znajduje się już w BIP lub centralnym repozytorium, a zakres żądania i informacji w BIP są identyczne. W takiej sytuacji organ ma obowiązek jedynie poinformować wnioskodawcę o publikacji informacji w BIP. Forma udostępnienia informacji publicznej jest poprawna, gdy organ przesyła wnioskodawcy informacje w formie papierowych kopii, nawet jeśli wnioskodawca wskazał alternatywnie nośnik elektroniczny (CD/DVD), o ile nie sprecyzował tego jako jedynej dopuszczalnej formy.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego o udostępnienie kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w 2019 r. pod określonym symbolem, wskazując możliwość dostarczenia danych na płycie CD/DVD. Organ poinformował o konieczności anonimizacji i ostatecznie udzielił odpowiedzi, wskazując na publikację części orzeczeń w Portalu Orzeczeń Sądu Okręgowego (POSO) oraz przesłanie zanonimizowanych orzeczeń nieopublikowanych. Skarżący wniósł skargę na bezczynność, zarzucając, że informacje zostały opublikowane w BIP dopiero po złożeniu wniosku i w formie innej niż oczekiwana. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ udostępnił informacje w ustawowym terminie, a publikacja w BIP wyłącza obowiązek ponownego udostępnienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SAB/Sz 124/20 w sprawie ze skargi R.S. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2021 r. sygn. II SAB/Sz 124/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: "WSA"), po rozpoznaniu sprawy ze skargi R.S. (dalej: "skarżący") na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w S. (dalej: "Prezes Sądu" lub "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej – oddalił skargę. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Skarżący pismem z dnia [...] 2020 r. zwrócił się do Prezesa Sądu o udostępnienie informacji publicznej w zakresie kopii wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w 2019 r., zarejestrowanych w repertorium C oraz Ca pod symbolem 028, wskazując przy tym możliwość wydania żądanych danych na płycie CD/DVD. Pismem z dnia [...] 2020 r. Wiceprezes Sądu Okręgowego w S. powiadomił skarżącego, że żądana informacja zostanie przesłana do dnia [...] 2020 r. Jednocześnie wyjaśnił, że powodem wydłużenia terminu jest konieczność dokonania anonimizacji 36 wyroków wraz z uzasadnieniami, co stanowi znaczne, dodatkowe obciążenie pracowników sekretariatu. Odpowiedź na wniosek ostatecznie została udzielona przez organ pismem z dnia [...] 2020 r., doręczonym skarżącemu w dniu [...] 2020 r., w którym wskazano, że na Portalu Orzeczeń Sądu Okręgowego w S. zostały opublikowane następujące orzeczenia wydane w 2019 r. w sprawach o symbolu 028: - wraz z uzasadnieniami: II Ca 1185/18, II Ca 183/19, II Ca 922/19, II Ca 939/18, II Ca 957/18; - bez uzasadnień: II Ca 118/19, II Ca 1249/18, II Ca 126/19, II Ca 134/19, II Ca 492/18, II Ca 731/18, II Ca 918/19. Wskazano przy tym, że wobec upublicznienia ww. orzeczeń nie podlegają one ponownemu udostępnieniu. Jednocześnie w załączeniu organ przesłał skarżącemu zanonimizowane orzeczenia nie opublikowane w Portalu Orzeczeń Sądu, wydane w sprawach: I C 43/17, I C 193/16, I C 413/16, I C 970/17, I C 1005/16, I C 1056/17, I C 1083/17, I C 64/18, I C 108/19, I C 112/18, I C 258/18, I C 317/15 (wyrok bez uzasadnienia), I C 362/18, I C 396/19, I C 794/19, I C 836/15, I C 1035/18, I C 1257/18, I C 1268/15, I C 1406/17, I C 1483/18, I C 1535/18, I C 20/14, I C 664/13. Skarżący pismem z dnia [...] 2020 r. wywiódł do WSA skargę na bezczynność Prezesa Sądu. Jednocześnie skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności wskazanego organu, nakazanie Prezesowi Sądu udostępnienia informacji w sposób wskazany we wniosku, zwolnienie skarżącego z kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jak też zasądzenie od organu na jego rzecz kwoty [...] zł stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a., jak też zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów, w tym kosztów wysłanej korespondencji oraz rozmów telefonicznych z pełnomocnikiem. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że orzeczenia wskazane w piśmie z dnia [...] 2020 r. zostały opublikowane w BIP dopiero w dniu [...] 2020 r., czyli ponad trzy tygodnie od wpływu wniosku. A zatem Prezes Sądu nie udostępnił informacji zgodnie z wnioskiem. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu, żądana informacja została udostępniona skarżącemu w dniu [...] 2020 r., tj. w terminie określonym w art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 z późn. zm. – dalej: "u.d.i.p."), przy czym w odniesieniu do kilkunastu orzeczeń nastąpiło to w drodze ich publikacji w Internetowym Portalu Orzeczeń Sądu Okręgowego w S. (dalej w skrócie: "POSO"), dostępnym w BIP. Prezes Sądu powołując się na stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2479/11 podniósł, że organ administracji publicznej w przypadku informacji udostępnionej w BIP nie ma obowiązku dokonywania wydruków z biuletynu i przesyłania ich żądającemu, który jest osadzony w zakładzie karnym. Osoba taka musi liczyć się z ograniczeniami swobód i wolności, które są nieodzownym elementem wykonywania kary w warunkach izolacyjnych. Kodeks karny wykonawczy nie pozbawia w sposób bezwzględny osadzonego w zakładzie karnym dostępu do Internetu. Zgodnie bowiem z art. 110a § 2 k.k.w., dyrektor zakładu karnego może zezwolić skazanemu na posiadanie w celi sprzętu audiowizualnego i komputerowego, jeżeli ich posiadanie nie narusza zasad porządku i bezpieczeństwa. Prezes Sądu zwrócił również uwagę, że duża liczba wniosków składanych przez skarżącego do Sądu Okręgowego w S. wskazuje na to, że skarżący nadużywa prawa do informacji publicznej. Wykorzystuje tę instytucję do osiągnięcia celu innego niż troska o dobro publiczne, zaś składane przez niego wnioski nie prowadzą do poprawy funkcjonowania Sądu - wręcz przeciwnie, godzą w realizację jego zadań. W piśmie z dnia [...] 2021 r. profesjonalny pełnomocnik, przyznany skarżącemu na zasadzie prawa pomocy, podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze. Zdaniem pełnomocnika, organ powinien mieć na względzie, że skarżący przebywa w przymusowej izolacji, a zatem ma ograniczony dostęp do Internetu (o ile nie jest go całkowicie pozbawiony). Ponadto pełnomocnik wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku WSA stwierdził, że bezspornie Prezes Sądu należy do podmiotów, na których ciąży ustawowy obowiązek udostępniania informacji publicznych. Bezsporny pozostaje również publiczny charakter informacji objętych wnioskiem dotyczących kopii wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych w 2019 r., zarejestrowanych w repertorium C oraz Ca pod symbolem 028. WSA wyjaśnił, że ustawodawca nie przewidział żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej, stąd jej udostępnienie realizowane jest w formie czynności materialno- technicznej. Stosownie do art. 10 ust. 1 u.d.i.p., udostępnieniu na wniosek podlega każda informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium. Oznacza to tym samym, że informacje udostępnione we wspomnianych publikatorach nie podlegają udostępnieniu na wniosek. WSA stwierdził, że Prezes Sądu w ustawowym dwumiesięcznym terminie, określonym w art. 13 ust. 2 u.d.i.p., udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek, który wpłynął do organu w dniu [...] 2020 r., informując go w piśmie z dnia [...] 2020 r., że część wnioskowanych wyroków została opublikowana w Portalu Orzeczeń Sądu Okręgowego w S., z kolei wyroki nie udostępnione w powyższy sposób, wydane w 2019 r. w sprawach o symbolu 028, po uprzednim ich zanonimizowaniu zostały przesłane skarżącemu. WSA zauważył, że skarżący nie przeczy otrzymaniu informacji, o które wystąpił, lecz bezczynność organu wiąże z faktem nie zrealizowania jego wniosku co do formy, w jakiej oczekiwał udzielenia tej informacji. WSA zwrócił uwagę, że skarżący nie wskazał we wniosku w sposób jednoznaczny formy udostępnienia informacji podając, że "informacje mogą być zapisane na płycie CD/DVD". Ponadto WSA wyjaśnił, że to Biuletyn Informacji Publicznej jest podstawowym źródłem zapoznania się z informacją publiczną i udostępnienie informacji w BIP wyłącza obowiązek ponownego jej udostępnienia na wniosek zainteresowanego, czy w innych przewidzianych w ustawie formach (np. wyłożenia, wywieszenia). Natomiast wniosek zainteresowanego może spowodować po stronie dysponenta informacji obowiązek jej udostępnienia wyłącznie wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, co nie pozwala zainteresowanemu zapoznać się z jej treścią inaczej, aniżeli wskutek złożenia wniosku do odpowiedniego organu o udzielenie informacji. W takiej sytuacji skarżący nie może oczekiwać, że orzeczenia sądu w formie opublikowanej w ogólnodostępnym Portalu Orzeczeń, dodatkowo będą mu przesłane w innej formie (kopii lub zapisu na płycie CD/DVD). Nie ma przy tym znaczenia podniesiona przez skarżącego okoliczność publikacji orzeczeń w Portalu Orzeczeń trzy tygodnie po złożeniu wniosku. Istotne jest to, że organ żądane we wniosku informacje udostępnił w drodze ich publikacji, o czym poinformował stronę w zakreślonym, ustawowym terminie wynikającym z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. WSA uznał za bezzasadny argument pełnomocnika skarżącego zgłoszony w piśmie z dnia [...] 2021 r. o hipotetycznym, gdyż nie potwierdzonym przez skarżącego, ograniczonym dostępie do Internetu, a nawet jego braku. W rezultacie WSA stwierdził brak podstaw do skutecznego postawienia Prezesowi Sądu zarzutu bezczynności w udostępnieniu żądanej przez skarżącego informacji publicznej. Skarżący wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku – zaskarżając to orzeczenie w całości. Skarżący zarzucił: 1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że opublikowanie informacji publicznej w Portalu Orzeczeń po dniu złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej spełnia przesłanki negatywne udostępnienia informacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 u.d.i.p., podczas gdy w przedmiotowej sprawie doszło do bezczynności organu z uwagi na brak udostępnienia informacji publicznej skarżącemu, o które wnosił on w swoim piśmie z dnia [...] 2020 r.; b) art. 14 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżący nie może oczekiwać, iż żądana informacja publiczna będzie mu udostępniona w formie wskazanej w jego wniosku z dnia [...] 2020 r., jak również, że udostępnienie informacji publicznej jest dopuszczalne także w formie dowolnie wybranej przez organ, w tym bez uwzględnienia okoliczności, w jakich znajduje się skarżący, tj. w izolacji więziennej oraz faktycznego braku możliwości zapoznania się z żądanymi informacjami. 2. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez bezpodstawne oddalenie skargi jako niezasadnej, podczas gdy w sprawie wystąpiła oczywista bezczynność organu zobowiązanego do udostępnienia skarżącemu żądanej przez niego informacji publicznej, co winno skutkować uwzględnieniem skargi w całości. Wobec powyższego skarżący wniósł o: 1) uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 188 p.p.s.a. zgodnie z żądaniem skarżącego wyrażonym w skardze z dnia [...] 2020 r., ewentualnie: 2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a.; W każdym zaś razie skarżący wniósł o: 3) rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym; 4) zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący stwierdził, że przepis art. 10 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że udostępnienie informacji publicznej musi mieć charakter realny i skuteczny. To z uwagi na powyższe w art. 14 ust. 1 u.d.i.p. ustawodawca określił, że udostępnienie informacji publicznej następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem. Ustawodawca wyszedł z założenia, że wnioskodawca wskazuje taką formę, która jest dla niego odpowiednia i umożliwia mu realizację jego prawa do informacji publicznej. Pozycja wnioskodawcy jest w tym przypadku niejako uprzywilejowana - informacji nie udostępnia się tak, jak to jest wygodnie dla organu, lecz zgodnie z wnioskiem osoby wykonującej prawo do informacji publicznej. Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 620/10 skarżący podniósł, że nie jest możliwe narzucenie stronie formy realizacji jej prawa do informacji publicznej, gdyż to ona powinna wskazać formę jej udostępnienia. Podmiot zobowiązany nie może subiektywnie, tj. bez zgody wnioskodawcy, dokonać jej zmiany. Organ nie może też odmówić udostępnienia informacji publicznej w sposób wskazany we wniosku, jeżeli dysponuje środkami technicznymi umożliwiającymi udostępnienie informacji w żądanej formie i w żądany sposób. Orzecznictwo wskazuje na związanie dysponenta informacji publicznej sposobem udostępnienia wskazanym we wniosku i niemożnością jego modyfikacji bez zgody wnioskodawcy. Dalej skarżący podniósł, że skoro w dniu [...] 2020 r. orzeczenia nie zostały udostępnione, to nie wyczerpywały się przesłanki negatywne udostępnienia, o których mowa w art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Skarżący miał zatem prawo oczekiwać, że organ udostępni żądane informacje zgodnie z dyspozycją art. 14 ust. 1 u.d.i.p., tj. w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, a nie w sposób bardziej dogodny dla organu. Skarżący miałby realną możliwość zapoznania się z żądanymi informacjami, gdyby otrzymał je w formie papierowej lub - jak wskazywał - nawet na płycie CD/DVD. Tymczasem organ już po złożeniu wniosku z dnia [...] 2020 r. upublicznił żądane informacje w POSA, tj. w formie odmiennej od wskazywanej przez skarżącego. Skarżący nigdy nie godził się na to, aby żądane przez niego informacje zostały udostępnione wyłącznie w Internecie, ponieważ nie pozwoliłoby to na zaznajomienie się z nimi. Powyższe jest zatem oczywiście sprzeczne z dyspozycją przepisu art. 14 ust. 1 u.d.i.p., co przy uwzględnieniu faktu, iż skarżący de facto nie ma możliwości zapoznania się z treścią żądanej informacji skutkuje również naruszeniem przepisu art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Skarżący stwierdził, że nie można mówić o faktycznej możliwości zapoznania się z żądanymi informacjami, skoro jego dostęp do POSO ma charakter wyłącznie hipotetyczny. W praktyce skarżący od wielu miesięcy (pomimo licznych próśb) nie otrzymał zezwolenia na dostęp do Internetu. Skarżący zaznaczył na marginesie, że zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Powyższe w stanie faktycznym sprawy nie wystąpiło. Skarżący również wskazał, że u.d.i.p. nie stanowi o ograniczeniu dostępu do informacji publicznej osadzonym. Przepisy ustawy nie pozwalają również na odmienne traktowanie (w tym ignorowanie) wniosku w zakresie formy udostępnienia żądanej informacji. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącego powinno pozostać również to, jak często dana osoba korzysta z prawa do uzyskania informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie - na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. - zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, wobec czego podlegała oddaleniu. Negatywnie należy zweryfikować zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj.: art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. WSA nie mógł naruszyć art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., albowiem przepis ten nie kształtuje kompetencji orzeczniczej sądu I instancji w sprawach ze skarg na bezczynność. Przepisem takim jest art. 149 p.p.s.a. Art. 151 P.p.s.a. jest z kolei przepisem wynikowym, wskazującym formułę rozstrzygnięcia sądu w razie negatywnej oceny zarzutów naruszenia prawa przez organ administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność kwestionuje skarga. Z tego względu formułowanie zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. wymaga wskazania innych przepisów, do naruszenia których doszło zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, a którego to naruszenia sąd I instancji nie dostrzegł. Autor skargi kasacyjnej tego nie uczynił. Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Z brzmienia art. 10 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że ustawodawca nie przewidział żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej, stąd jej udostępnienie realizowane jest w formie czynności materialno-technicznej. Podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 10 ust. 1 u.d.i.p., udostępnieniu na wniosek podlega każda informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium. Oznacza to tym samym, że informacje udostępnione we wspomnianych publikatorach nie podlegają udostępnieniu na wniosek. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że wyroki sądowe z uzasadnieniami, jako wydane w sprawie przez sąd, w ramach jego działalności orzeczniczej opartej na przepisach prawa powszechnie obowiązującego, są danymi publicznymi, zatem podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej - por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 784/16. Zaakcentowania wymaga, że to Biuletyn Informacji Publicznej jest podstawowym źródłem zapoznania się z informacją publiczną i udostępnienie informacji w BIP wyłącza obowiązek ponownego jej udostępnienia na wniosek zainteresowanego, czy w innych przewidzianych w ustawie formach (np. wyłożenia, wywieszenia). Przepis art. 10 ust. 1 u.d.i.p. wprowadza tzw. negatywną klauzulę wnioskowego trybu udzielania informacji. Oznacza to, że adresat wniosku zwolniony jest z obowiązku udostępnienia informacji, jeżeli została ona ujawniona w BIP lub centralnym repozytorium. W przypadku złożenia wniosku podmiot zobowiązany zawiadamia wnioskodawcę o braku stosowania trybu wnioskowego w związku z ujawnieniem żądanej informacji w BIP (zob. G. Sibiga, Prawne formy działania podmiotów udostępniających informację publiczną na żądanie indywidualne, PPP 2007, nr 3, s. 18). Oznacza to, że podmiot zobowiązany nie ma obowiązku udostępniać informacji publicznej w formie i w sposób wskazany we wniosku jedynie wówczas, gdy znajduje się ona w BIP, zaś zakres żądania sformułowany we wniosku o jej udostępnienie i zakres informacji znajdujący się w BIP pozwala na stwierdzenie, że są one identyczne. Z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanym przypadku. Dodać należy, że udostępnienie informacji publicznej w BIP zwalnia również podmiot zobowiązany z obowiązku potwierdzania na piśmie jej istnienia. W przypadku informacji udostępnionej w BIP na dysponencie tej informacji nie spoczywa obowiązek dokonywania wydruków z Biuletynu i przesyłania ich żądającemu informacji - podobnie wyrok NSA z 25 września 2008 r., I OSK 416/08, LEX nr 490132. Rację należy zatem przyznać Sądowi I instancji, że w realiach tej sprawy nie można uznać, że organ pozostawał w bezczynności na dzień wniesienia skargi (pismo procesowe skarżącego z [...] 2020 r.). W piśmie z dnia [...] 2020 r. poinformowano skarżącego, że część żądanych informacji została opublikowana w Portalu Orzeczeń, dostępnym dla zainteresowanych na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości. Wskazano dokładnie sygnatury akt spraw z wyszczególnieniem, do których orzeczeń sporządzono uzasadnienie. Wszystkie dane umożliwiające zapoznanie się skarżącego z wnioskowaną informacją w systemie POSO zostały mu więc przekazane. Nie może odnieść oczekiwanego skutku przedstawiona w skardze kasacyjnej argumentacja, że udostępnienie informacji w POSO nastąpiło już po złożeniu wniosku dostępowego. Udostępnienie informacji publicznej w BIP, w terminie otwartym do załatwienia wniosku dostępowego, o którym mowa w art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., jest równoznaczne w skutkach prawnych z udostępnieniem tej informacji bezpośrednio wnioskującemu, w formie przez niego żądanej. Udostępnienie informacji publicznej w BIP lub centralnym repozytorium stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 14 ust. 1 u.d.i.p. ogólnej reguły, w myśl której udostępnienie informacji publicznej następuje w formie i w sposób wskazany we wniosku. Jak wynika z treści art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Zatem to Biuletyn Informacji Publicznej lub centralne repozytorium są podstawowymi źródłem zapoznania się z informacją publiczną i jej udostępnienie w tych publikatorach wyłącza obowiązek ponownego jej udostępnienia na wniosek zainteresowanego, czy w innych przewidzianych w ustawie formach (np. wyłożenia, wywieszenia). Natomiast wniosek zainteresowanego może spowodować po stronie dysponenta informacji obowiązek jej udostępnienia wyłącznie wtedy, gdy informacja ta nie zostanie udostępniona na stronach BIP lub innego centralnego repozytorium i w ten sposób nie funkcjonuje w obiegu publicznym, co nie pozwala zainteresowanemu zapoznać się z jej treścią inaczej, aniżeli wskutek złożenia wniosku do odpowiedniego organu o udzielenie informacji. W takiej sytuacji skarżący nie może oczekiwać, że orzeczenia sądu w formie opublikowanej w ogólnodostępnym Portalu Orzeczeń, dodatkowo będą mu przesłane w innej formie (np. zapisu na płycie CD/DVD). Uwzględniając podjęte przez Prezesa Sądu Okręgowego w S. czynności należy podzielić ocenę Sądu I instancji, iż nie można mu zarzucić bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego, w zakresie orzeczeń opublikowanych w systemie POSO (Portalu Orzeczeń). Naruszenia art. 14 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej upatruje w tym, że skarżący dostęp do wnioskowanej informacji publicznej, w odniesieniu do orzeczeń nieopublikowanych na Portalu Orzeczeń, uzyskał w formie innej, niż wnioskował. In concreto chodzi o to, że Prezes Sądu Okręgowego w S. przesłał mu drogą pocztową kserokopie nieopublikowanych na Portalu Orzeczeń wyroków wraz z uzasadnieniami, zamiast dostarczyć je w formie elektronicznej na nośniku CD/DVD. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że to wnioskodawca określa w swoim wniosku, w jakiej formie i w jaki sposób chciałby otrzymać żądane informacje. Sposób udostępnienia należy odnosić do tego, w jaki sposób uzyska się informację, a zatem oznacza on tryb, w jakim wnioskodawca domaga się, aby udzielono mu informacji – wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2022 r., sygn. III OSK 1165/21. W kontrolowanej sprawie skarżący kasacyjnie wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożył w formie pisemnej, przesyłając go za pośrednictwem publicznego operatora pocztowego. W jego treści zawarł passus: "Żądane dane mogą być zapisane na płycie CD/DVD". Prezes sądu wyroki nieopublikowane w systemie POSO przesłał skarżącemu zwrotnie pocztą. Skarżący je otrzymał. Forma udostępnienia informacji publicznej jest poprawna. Skarżący wiążąco nie wskazał żądanego sposobu udostępnienia informacji publicznej podając jedynie dopuszczalną alternatywę w postaci płyty CD/DVD. Należy odnotować, iż samo "zgranie" wyroków na nośnik CD/DVD nie stanowi udostępnienia informacji publicznej. Nośnik ten podlega doręczeniu skarżącemu kasacyjnie. Wobec złożenia wniosku dostępowego w formie pisemnej, poprzez operatora pocztowego ów nośnik podlegałby doręczeniu w tożsamy sposób. W istocie więc skarżący nie kwestionuje sposobu doręczenia, lecz wyłącznie nośnik, na którym utrwalono żądane informacje. Wskazanie przez skarżącego kasacyjnie, że informacje "mogą być zapisane na płycie CD/DVD", nie wykluczało zatem utrwalenia ich w formie papierowych kopii i przesłanie zwrotnie pocztą na jego adres. Z wyłożonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło