II SAB/Lu 83/21

WyrokWSA w Lublinie2021-10-07

Skład orzekający: Joanna Cylc – Malec, Grzegorz Grymuza, Marcin Małek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku o wszczęcie postępowania dotyczącego samowoli budowlanej, a jeśli tak, czy naruszenie to miało charakter rażący, uzasadniający nałożenie sumy pieniężnej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ podejmował czynności procesowe zmierzające do załatwienia sprawy, a ewentualne opóźnienia wynikały z konieczności reagowania na liczne wnioski i pisma strony skarżącej, co mieści się w ramach art. 35 § 5 k.p.a. W związku z tym, że nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa, oddalono żądanie zasądzenia sumy pieniężnej.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w sprawie wniosku z 2019 r. dotyczącego samowoli budowlanej. Zarzuciła organowi naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących terminów załatwiania spraw i prowadzenia postępowania. Wskazała na liczne pisma i wnioski, na które organ odpowiadał z opóźnieniem lub w sposób niepełny, co jej zdaniem świadczyło o rażącej bezczynności i przewlekłości. Skarżąca domagała się stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, zobowiązania organu do prowadzenia postępowania zgodnie z żądaniem oraz nałożenia na organ sumy pieniężnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2021 r. sprawy ze skargi V. D. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wniosku o wszczęcie postępowania oddala skargę. W dniu 28 lipca 2021r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarga V. D. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "PINB") w sprawie z jej wniosku z 20 września 2019r. dotyczącego samowoli budowlanej na sąsiedniej działce. Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że bezczynność oraz przewlekłość postępowania miała charakter rażącego naruszenia prawa, o zobowiązanie organu do prowadzenia postępowania zgodnie z jej żądaniem, o nałożenie sumy pieniężnej w kwocie [...]zł na rzecz skarżącej. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 12 § 1 k.p.a. oraz art. 35 § 1-3 i 5 k.p.a., art. 36 k.p.a. i art. 61 § 1 k.p.a. Wyjaśniła, że przed wniesieniem skargi, wniosła ponaglenie do L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. (dalej jako "WINB") za pośrednictwem PINB. Następnie przedstawiła przebieg postępowania: W dniu 20 września 2019 złożyła do PINB wniosek o wszczęcie postępowania na okoliczność podejrzenia samowoli budowlanej i jej likwidację na działkach nr ewid.[...] i [...] w W.. Organ postanowieniem z [...] listopada 2019 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie. Na to postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, jednak WINB postanowieniem z [...] lutego 2020 r. stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 17 czerwca 2020 r., sygn. II SA/Lu 284/20 uchylił to postanowienie; w konsekwencji WINB rozpoznał zażalenie i uchylił postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jako wydane z naruszeniem art. 61 a § 1 k.pa. WINB stwierdził, że skoro PINB przystąpił do przeprowadzenia czynności dowodowych mających na celu wyjaśnienie sprawy, to oznacza, że faktycznie prowadził postępowanie w sprawie bez jego formalnego wszczęcia. W związku z tym, PINB zawiadomił strony pismem z 9 listopada 2020 r. o wszczęciu postępowania oraz o tym, że na podstawie art. 35 § 5 k.p.a. bieg terminów załatwienia wniosku zostaje wstrzymany. W dniu 28 grudnia 2021 r. skarżąca złożyła do tego organu wniosek o udzielenie informacji, na jakiej podstawie faktycznej i prawnej organ stwierdził, że bieg terminu załatwienia sprawy zostaje wstrzymany w oparciu o art. 35 § 5 k.p.a. W odpowiedzi organ skierował do skarżącej pismo z 10 lutego 2021 r. (nadane w placówce pocztowej 16 lutego 2021 r., a więc dopiero po 50 dniach), w którym jednak nie udzielił skarżącej żądanej informacji. W związku z tym, skarżąca złożyła 2 kwietnia 2021 r. kolejny wniosek o udzielenie informacji (pismo z 31 marca 2021): 1. Na jakiej podstawie organ był uprawniony w ramach prowadzonego obecnie postępowania do posłużenia się przepisem art. 35 par 5 k.p.a. tzn. dlaczego zdaniem organu "bieg terminów załatwienia wniosku zostaje wstrzymany"? 2.. Od kiedy i dlaczego bieg terminu zostaje zawieszony. 3. Od kiedy i dlaczego bieg terminu zostaje odwieszony". W odpowiedzi PINB skierował do niej pismo z 21 kwietnia 2021 r. (nadane 30 kwietnia 2021 r., czyli po 30 dniach), jednak nadal nie wyjaśnił, dlaczego stwierdził, że bieg terminów załatwienia wniosku zostaje wstrzymany. Skarżąca wskazała, że ponadto 7 stycznia 2021r. złożyła do PINB wniosek dowodowy w dniu 4 stycznia 2021r. "na okoliczność braku wykonania obowiązku z art. 43 ust. 1 u.p.b. oraz przeprowadzenie budowy niezgodnie z art. 41 u.p.b. w zw. z art. 41 ust 2 pkt. 1 u.p.b. oraz braku wykonania obowiązku z art 43 ust 1 u.p.b. w zw. z art.43 ust 3 u.p.b. oraz wbrew warunkom technicznym wydanym przez GZUK Sp. z o.o." W odpowiedzi organ skierował do niej pismo z 11 lutego 2021 r., nadane 16 lutego 2021 r., czyli po 40 dniach, wyjaśniając, że "proces inwestycyjny składa się z trzech etapów", (...) zaś w tym postępowaniu jest badany pierwszy etap przed rozpoczęciem robót w terenie" oraz poinformował, że w przypadku gdy strona będzie potrzebowała prowadzenia postępowania w sprawie robót budowlanych to należy złożyć dodatkowy wniosek o wszczęcie nowego postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącej takie działanie organu świadczy o przewlekłości prowadzenia postępowania administracyjnego z winy organu. W dniu 2 kwietnia 2021 r. skarżąca złożyła kolejne pismo podtrzymując wniosek dowodowy i żądając jego uwzględnienia. Organ w piśmie 19 kwietnia 2021r., nadanym 30 kwietnia 2021 r. wyjaśnił m.in., że "geodezyjne wyznaczenie, o którym mowa w art. 43 prawa budowlanego, jest już prowadzeniem robót budowlanych. Jego brak lub brak dokumentu potwierdzającego geodezyjne wyznaczenie w terenie może być prowadzony w odrębnym postępowaniu", oraz że (...) postępowanie w sprawie prowadzenia robót budowlanych będzie prowadzone po zakończeniu tego postępowania dotyczącego legalności budowy przyłącza". Zdaniem skarżącej, powyższe okoliczności świadczą o przewlekłym prowadzeniu postępowania na jej wniosek z 20 września 2019r. Obowiązkiem organu było wszczęcie i prowadzenie postępowania zgodnie z treścią tego wniosku, gdyż organ nie ma prawa samowolnie decydować o tym, że będzie prowadził (w nieokreślonej dacie, przyszłej i niepewnej) kolejne postępowanie po zakończeniu tego postępowania, z tego samego wniosku. Organ pozostaje w rażącej bezczynności zarówno w zakresie dotyczącym terminów załatwienia sprawy, jak i działania poza prawem w zakresie samowolnego podziału żądania strony na etapy i samowolnego decydowania w zwykłych pismach, że kolejne postępowanie będzie prowadzone w innym bliżej nieokreślonym czasie. Zarzuciła też, że oględziny oraz przesłuchania stron odbywały się bez zapewnienia jej czynnego udziału, zapisy w protokołach są skrajnie powierzchowne i wybiórcze, pozbawione są nawet podstawowych informacji typu, kiedy wykonano przyłącze i czy wypełniono nałożone prawem obowiązki. Skarżąca nie mogła zadawać pytań świadkom i inwestorowi w celu oczekiwania odpowiedzi złożonych do protokołu, musiała samodzielnie pozyskiwać dowody i wnosić je do organu, bowiem organ pozostaje w bezczynności w m.in. w zakresie braku kontroli, czy właściciel posiadał aktualne warunki zabudowy dla działki rolnej położonej poza obszarem zabudowy, czy dokonał geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej w czasie otwartego wykopu przed jego odbiorem, czy dokonał geodezyjnego wyznaczenia w terenie jako elementu prac przygotowawczych, czy wykonał szkic sytuacyjny zgodnie z art 29a u.p.b., czy dysponował prawem, o którym mowa w art. 3 ust. 11 u.p.b., czy złożył oświadczenie o prawie dysponowania działkami nr ewid.[...] i [...] na cele budowlane. W świetle powyższego skarżąca w dniu 27 maja 2021 r. wezwała organ do zaprzestania rażącego naruszenia prawa, natomiast w piśmie z 26 maja 2021 r (nadanym 1 czerwca 2021 r.) ponownie zawarła takie same pytania, jak we wniosku z 31 marca 2021r. podnosząc, że nadal nie zna terminu załatwienia sprawy. Zarzuciła organowi, że prowadzi postępowanie z rażącą przewlekłością poprzez podejmowanie działań w dużych odstępach czasu, pozorne i stronnicze. W tym samym dniu tj. 1 czerwca 2021 r. ponadto wezwała organ do dokonywania rzetelnych czynności w oparciu o przepisy prawa, zaprzestania rażącej bezczynności oraz zaprzestania przewlekłego prowadzenia postępowania. Niezależnie od tego, w dniu 27 maja 2021 r. wniosła do WINB ponaglenie, które zostało uwzględnione: postanowieniem z dnia 9 czerwca 2021r. WINB stwierdził bowiem, że PINB dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania oraz bezczynności. Argumentując wniesioną skargę do Sądu, skarżąca podnosi, że obowiązkiem organu było wszczęcie postępowania zgodnie z treścią jej wniosku z 20 września 2019r., w którym jasno domagała się wszczęcia postępowania w przedmiocie zarówno legalności wykonania, jaki i prawidłowości prowadzonych robót budowlanych. Organ natomiast konsekwentnie uchylał się od prowadzenia postępowania i skarżąca sama musiała we własnym zakresie pozyskiwać dowody. Takim działaniem/zaniechaniem organ rażąco naruszył zasadę szybkości, o której mowa w art. 12 k.p.a. oraz godność osobistą skarżącej, o której mowa w art.30 Konstytucji. Wprawdzie organ podejmował czynności (w bardzo dużych odstępach czasu), ale dlatego że strona podważała czynności organu z uwagi na brak w nich minimalnej nawet rzetelności, wnikliwości, logicznego rozumowania, a same wyjaśnienia do protokołów były skrajnie powierzchowne i niewiarygodne oraz były niejawnie składane (bez obecności strony). W wyniku takiego stanu rzeczy organ prowadził postępowanie z rażącą przewlekłością. Czynności wykonywał pozornie i skrajnie powierzchowne (nawet bez bardzo podstawowych informacji w celu zweryfikowania wzajemnych powiązań pomiędzy dowodami z dokumentów). Nie zapewnił jej udziału przy przesłuchaniu inwestora, nie odniósł się do jej pisemnych uwag w tym zakresie, uchylał się od weryfikacji stanu prawnego budynku tj. garażu blaszanego na działce nr ewid.[...], wybudowanego i użytkowanego poza obszarem zabudowy (bez uzyskania uprzednio decyzji o warunkach zabudowy, bez zgłoszenia lub pozwolenia na budowę), do którego wybudowano sporne przyłącze wodociągowe. Jej zdaniem, organ dopuścił się przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa poprzez podejmowanie nieefektywnych działań, dokonywanie czynności w dużym odstępie czasu, wykonywanie czynności pozornych, maskujących bezczynność w sposób formalny, mnożenie czynności niepotrzebnych. Działania organu są opieszałe, niesprawne i nieskuteczne. Negatywne skutki nieprawidłowego działania organu zostają przerzucone na stronę postępowania, co stoi w sprzeczności z zasadą państwa prawa i narusza określone w art. 6 i art. 7 k.p.a. zasady praworządności oraz słusznego interesu obywateli. W wyniku tych wszystkich działań/zaniechań organu, strona poniosła nie tylko szkodę, ale ponadto organ naruszył jej godność, powodując poczucie rażącej krzywdy jako skutek braku stosowania się organu do obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok NSA z 11 lipca 2019 r., I OSK 442/18). W tym stanie rzeczy skarżąca wniosła o zasądzenie od organu na jej rzecz kwoty 6 000 zł, adekwatnej do wielokrotnych naruszeń organu i upływ czasu (prawie dwa lata). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że skarżąca w toku postępowania składała liczne wnioski o kolejne oględziny, przesłuchania, a także o przełożenie terminu. Wyjaśnił, że z jej pierwszego pisma z 18 września 2019r. wynika, że w dacie przyjmowania zgłoszenia budowy spornego przyłącza, nie była właścicielką działek, a więc nie była stroną. Poza tym już w postanowieniu z [...] listopada 2019r. przedstawiono stan faktyczny sprawy, wyjaśniając, że przyłącze powstało legalnie, zaś skarżąca nabyła działki wraz z tym przyłączem. Składane przez nią dokumenty i wnioski spowodowały przedłużenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w związku z tym, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu, sprawa została rozpatrzona w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej jako "p.p.s.a.", Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Obowiązujące przepisy nie zawierają definicji legalnych "bezczynności" i "przewlekłego prowadzenia postępowania". W orzecznictwie przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Natomiast przewlekłość zachodzi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub pozornych. Terminy załatwiania spraw administracyjnych zostały określone w art. 35 k.p.a. W świetle art. 35 § 1 k.p.a. - organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z § 2 niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast zgodnie z § 3 załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że nie ma podstaw do zarzucenia Powiatowemu Organowi Nadzoru Budowlanego we W. ani bezczynności, ani przewlekłego prowadzenia postępowania – w przedstawionym rozumieniu. Nie ulega wątpliwości, że niezwłocznie po wpłynięciu wniosku skarżącej, organ podjął czynności procesowe zmierzające do jego załatwienia. Ciąg czynności zakończył się wadliwym postanowieniem z dnia [...] listopada 2019r. o odmowie wszczęcia postępowania, co stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylając wyrokiem z dnia 17 czerwca 2020 r., sygn. II SA/Lu 284/20 postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy to postanowienie. Sąd stwierdził jednoznacznie, że faktycznie organ prowadził postępowanie, wobec tego bezpodstawne było wydanie postanowienia o odmowie jego wszczęcia. Sąd w istocie potwierdził, że organ nie pozostawał w bezczynności do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania tj. do [...] listopada 2019r. Za bezczynność i przewlekłość nie może być więc uznany brak czynności procesowych w okresie od wydania postanowienia z [...] listopada 2019r. do zwrotu akt sprawy przez organ odwoławczy, który postanowieniem z dnia [...] września 2020r. (na skutek wskazanego wyroku Sądu) uchylił postanowienie organu I instancji o odmowie wszczęcia tego postępowania (postanowienie to zostało zaś doręczone organowi I instancji 1 października 2020r.). Należy wyjaśnić, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania było jedną z dopuszczalnych form załatwienia wniosku skarżącej. Okoliczność, że okazało się ono błędne, a w efekcie kontroli sądowej toczyło się dalej, nie świadczy o bezczynności organu, tym bardziej, że przyczyną jego wadliwości było stwierdzenie przez Sąd, że faktycznie organ prowadził postępowanie w sprawie bez jego formalnego wszczęcia. Błędne przekonanie organu I instancji, że przeprowadzone przez ten organ czynności uzasadniały załatwienie wniosku skarżącej poprzez formalną odmowę wszczęcia postępowania nie świadczy o bezczynności organu. Również następnie organ nie pozostawał w bezczynności, nie można mu też zarzucić przewlekłego prowadzenia postępowania. Organ I instancji podejmował czynności procesowe stosownie do pism i żądań skarżącej: W dniu 9 listopada 2020r. zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania, jednocześnie informując, że stosownie do art. 35 § 5 k.p.a. bieg terminów załatwienia wniosku został wstrzymany; zawiadomił także o oględzinach wyznaczonych na 7 grudnia 2020r. W wyznaczonym dniu tj. 7 grudnia 2020r. pracownicy organu dokonali oględzin, z których spisano protokół. W piśmie z 8 grudnia 2020r. skarżąca odniosła się do tego protokołu, a w piśmie z 23 grudnia 2020 r. złożyła wniosek o udzielenie informacji w toczącym się postępowaniu administracyjnym; w dniu 4 stycznia 2021 r. złożyła do organu I instancji kolejny wniosek w tej sprawie. Organ udzielił skarżącej odpowiedzi w piśmie z 10 lutego 2021 r. (na pismo z 23 grudnia 2020 r.) i w piśmie z 11 lutego 2021 r. (na pismo z 4 stycznia 2021 r. dotyczące poświadczenia niewykonania geodezyjnego wyznaczenia w terenie wykonanego przyłącza wody oraz niewykonania pełnej inwentaryzacji sytuacyjno- wysokościowej przed zasypaniem wykopu). Natomiast w związku z pismem skarżącej zawierającym odniesienie się do protokołu oględzin, organ I instancji w dniu 15 lutego 2021 r. zawiadomił strony postępowania administracyjnego o terminie przeprowadzenia dodatkowych oględzin. W związku z wnioskiem skarżącej z 7 marca 2021 r. o przesłuchanie w sprawie pracownika Gminnego Zakładu Usług Komunalnych w U. S.. z o.o. organ w piśmie z 15 marca 2021r. poinformował skarżącą o terminie przesłuchania wyznaczonym na 7 kwietnia 2021 r. Dnia 2 kwietnia 2021 r. do organu I instancji wpłynęło pismo skarżącej z 29 marca 2021 r., w którym ustosunkowała się ona do pisma organu z 11 lutego 2021 r. Następnie w dniu 2 kwietnia 2021 r. osobiście złożyła w siedzibie organu pisma z 30 i 31 marca 2021 r. oraz z 1 i 2 kwietnia 2021 r. Na pismo z 1 kwietnia 2021 r., w którym skarżąca domagała się przełożenia daty przesłuchania świadka (pracownika GZUK Sp. z o.o.), organ udzielił odpowiedzi w piśmie z 6 kwietnia 2021 r.; w tym samym dniu tj. 6 kwietnia 2021 r. skarżąca złożyła kolejne pismo w sprawie przesłuchania tego świadka; w wyznaczonym dniu - 7 kwietnia 2021 r. nastąpiło przesłuchanie. Następnie w piśmie z 14 kwietnia 2021 r. organ udzielił skarżącej odpowiedzi na jej pismo z 1 kwietnia 2021 r., zaś w dniu 16 kwietnia 2021 r. przeprowadzono kolejne oględziny, z kolei pismami z 19, 21 i 23 kwietnia 2021r. organ udzielił odpowiedzi na pisma skarżącej z 29 i 31 marca 2021 r. i z 2 kwietnia 2021 r. Następnie dnia 30 kwietnia 2021 r. organ zawiadomił strony o terminie kolejnych oględzin wyznaczonych na 27 maja 2021 r. i w tym dniu oględziny przeprowadzono. Tego samego dnia (27 maja 2021 r.) do organu I instancji wpłynęły kolejne pisma skarżącej. Pismem z dnia 28 maja 2021 r. organ poinformował strony na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem rozstrzygnięcia, co do zebranych w postępowaniu dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2021r., znak: [...] organ odmówił nakazania M. i L. M. rozbiórki przyłącza wodociągowego dla działki nr [...] w W. gm. U.. W świetle przedstawionego stanu faktycznego nie zachodziła bezczynność organu – z akt wynika, że skarżąca domagała się usunięcia z jej działek o nr ewid.[...] i [...] położonych w W., fragmentu przyłącza wodociągowego, jako zrealizowanego samowolnie, doprowadzonego do budynku na sąsiedniej działce nr ewid.[...], należącej do M. K. - M. i L. M.. Organ rozpatrzył wniosek skarżącej, przeprowadził postępowanie i wydał wskazaną decyzję o odmowie nakazania rozbiórki przyłącza. Sąd nie podziela stanowiska L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. wyrażonego w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2021r., że organ I instancji prowadził sprawę przewlekle (choć ze względu na stan pandemii nie uznał jej za przewlekłość rażącą). W ustalonym (jak wyżej) stanie faktycznym organ przyjął, że choć po otrzymaniu w dniu [...] października 2020 r. postanowienia WINB z dnia [...] września 2020 r. (uchylającego postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania), organ wprawdzie podjął szereg czynności mających na celu załatwienie sprawy, to jednak z akt nie wynika, aby organ wydał, zgodnie z art. 35 § 3 i art. 104 k.p.a. decyzję lub postanowienia w sprawie legalności wykonania spornego przyłącza wodociągowego; organ I instancji nie wskazał również nowego terminu załatwienia omawianej sprawy zgodnie z wymaganiami art. 36 k.p.a., ani nie zawiesił postępowania zgodnie z art. 97 k.p.a. WINB podniósł również, że choć bieg ustawowych terminów załatwienia sprawy administracyjnej, określonych w art 35 k.p.a., ulega wstrzymaniu w przypadkach uregulowanych w art. 35 § 5 k.p.a., tj. w odniesieniu do terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu, to do takich terminów nie można zaliczyć zwykłych czynności procesowych, m.in. powiadomienia stron o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.), czy o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy, czy uczestniczenia w przeprowadzeniu dowodu (art. 77 § 1, 79 § 2 i 81 k.p.a.), W ocenie Sądu, choć sprawa nie została załatwiona niezwłocznie, jednak w świetle chronologicznego zestawienia czynności podejmowanych przez organ I instancji, nie można temu organowi zarzucić ani bezczynności (skoro postępowanie zostało zakończone wydaniem decyzji), ani przewlekłego postępowania. Przy ocenie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania nie można bowiem pominąć, że postępowanie zostało wszczęte na żądanie skarżącej, która w toku tego postępowania składała do organu liczne pisma i wnioski, na które organ I instancji- mając na uwadze to, że sprawa dotyczy załatwienia jej żądania, udzielał odpowiedzi i podejmował czynności mające na celu udzielenie jej odpowiedzi i uwzględnienie wniosków. Wprawdzie postępowanie nie zostało załatwione w ustawowym terminie 1- go miesiąca, ale wynikało to z konieczności załatwiania wpadkowych wniosków skarżącej. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L., zachodziła sytuacja, o której mowa w art. 35 § 5 k.p.a. zgodnie z którym, do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się m.in. okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Choć zasada szybkości postępowania, tj. załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki jest jedną z podstawowych zasad, niemniej jednak przy ocenie tego, czy została ona naruszona w istotnym stopniu, a więc w takim, że spowodowało to naruszenie usprawiedliwionych interesów strony, zależy od okoliczności sprawy. W sytuacji, gdy postępowanie wszczynane jest na wniosek strony i prowadzone jest w jej interesie, nie można zarzucić organowi pogwałcenia zasady szybkości z tego powodu, że w toku takiego postępowania podejmował on wiele czynności formalnoprawnych, załatwiając zgłaszane przez tę stronę skargi, wnioski i uwagi. Taka sytuacja zachodziła w postępowaniu prowadzonym przez Inspektor Nadzoru Budowlanego, któremu obecnie skarżąca zarzuca rażącą bezczynność i rażąco przewlekłe prowadzenie postępowania. Pomimo tego, że rzeczywiście czynności pozorne, zbędne mogą świadczyć o przewlekłości postępowania, to jednak czynności podejmowane przez organ I instancji w niniejszej sprawie nie miały takiego charakteru, mając na względzie to, że organ odnosił się niemal do wszystkich pism i wniosków skarżącej, która była przecież wnioskodawczynią i w interesie której organ postępowanie prowadził. Nie można wykluczyć, że gdyby nie liczne wnioski skarżącej, organ wydałby decyzję w sprawie już po przeprowadzeniu oględzin w dniu 7 grudnia 2020r. Jednak obszerne uwagi skarżącej do przeprowadzonych oględzin, zawarte w piśmie z dnia 8 grudnia 2020r. (wraz z 16 załącznikami - k. 96 - 47 akt admin.) wymagały odniesienia się do nich przez organ, co niewątpliwie miało wpływ na czas rozpatrywania sprawy. Ubocznie należy zauważyć, że w istocie L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dostrzegł dużą, lecz niekoniecznie niezbędną dla sprawnego zakończenia postępowania, aktywność skarżącej w toku postępowania, wyjaśniając jej w omawianym postanowieniu uwzględniającym jej ponaglenie, że "stosownie do art. 234 pkt 1 k.p.a. w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne, skargę załatwia się w toku postępowania, przy czym skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami kodeksu. Zatem skargi wniesione w sprawie zawisłej przed organem administracji traktowane są jako pisma procesowe związane z wyjaśnieniem tej sprawy, toteż organ prowadzący postępowanie administracyjne nie ma obowiązku udzielania osobnych odpowiedzi na kolejne pisma składane w jego trakcie przez strony, lecz załatwia sprawę na podstawie całości zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przez wydanie decyzji". W świetle przedstawionych okoliczności sprawy, pomimo wydania decyzji w sprawie z przekroczeniem ustawowego terminu załatwiania sprawy administracyjnej, Sąd uznał, że organowi nie można zarzucić przewlekłego prowadzenia postępowania, biorąc pod uwagę to, że zostało ono zainicjowane żądaniem skarżącej, która w toku postępowania składała liczne pisma oczekując szczegółowych wyjaśnień organu. Pozostawienie tych pism bez odpowiedzi narażałoby organ na zarzut pominięcia interesu skarżącej jako strony postępowania. Skarżąca składała bowiem uwagi, zastrzeżenia, wnioski dowodowe, których zignorowanie mogłoby uzasadniać zarzut niewyczerpującego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że skoro organowi nie można zarzucić przewlekłości, to tym bardziej nie można uznać, że miało to charakter rażący, a w konsekwencji nie można też przyznać skarżącej sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Skarga jako niezasadna w całości podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z tych względów orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło