II SAB/Sz 91/22
WyrokWSA w Szczecinie2022-06-23
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Marzena Iwankiewicz, Krzysztof Szydłowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Marszałek Województwa dopuścił się bezczynności w sprawie wpisu instalacji składowiska odpadów na listę instalacji komunalnych, i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał Marszałka Województwa za bezczynnego w rozpoznaniu wniosku o wpis instalacji na listę instalacji komunalnych, ponieważ sprawa nie została załatwiona w ustawowych terminach, mimo upływu ponad dwóch lat. Sąd stwierdził jednak, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ podejmował czynności wyjaśniające i kontrolne, a nie wykazywał złej woli. W związku z tym sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni, odstąpił od wymierzenia grzywny i zasądził zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o wpis instalacji składowiska odpadów na listę instalacji komunalnych. Marszałek Województwa nie wydał decyzji w ustawowym terminie, co spółka uznała za bezczynność. Organ argumentował, że wyjaśniał wątpliwości dotyczące rzędnych składowiska i prowadził czynności kontrolne. Sąd administracyjny uznał organ za bezczynny, ale nie z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązując go do załatwienia sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezczynność Marszałka Województwa, zobowiązał go do załatwienia sprawy w terminie 30 dni, odstąpił od wymierzenia grzywny i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi A. w C. na bezczynność Marszałka Województwa Z. w przedmiocie wpisu instalacji składowisko odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne na listę instalacji komunalnych I. stwierdza, że Marszałek Województwa Z. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] r., II. stwierdza, że bezczynność Marszałka Województwa [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zobowiązuje Marszałka Województwa Z. do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, IV. odstępuje od wymierzenia Marszałkowi Województwa Z. grzywny, V. zasądza od Marszałka Województwa Z. na rzecz strony skarżącej A. kwotę [...](pięćset [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
A. Spółka z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w C. (zwana dalej: "skarżąca") pismem z dnia [...] lutego 2022 r. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie bezczynność Marszałka Województwa w przedmiocie dokonania wpisu instalacji - składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w M. C. [...], na listę instalacji komunalnych, prowadzoną przez Marszałka Województwa, na podstawie wniosku Spółki złożonego w oparciu o art. 38b ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r., poz. 779).
Skarżąca zarzuciła Marszałkowi Województwa:
1) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 w zw. z art. 37 § 1, a także art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735) poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na: braku załatwienia sprawy zainicjowanej przez skarżącą wnioskiem z dnia [...] marca 2020 r., poprzez niedokonanie wpisu na listę instalacji komunalnych ani niewydanie decyzji odmawiającej dokonania wpisu; nieprzestrzeganiu ustawowych terminów załatwiania sprawy; pozbawieniu skarżącej prawa do odwołania - naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego; nieuwzględnieniu słusznego interesu Spółki jako strony postępowania; odstąpieniu przez organ od utrwalonej praktyki rozstrzygania sprawy w tożsamym stanie faktycznym i prawnym;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 38b ust. 2, 3, 4 w zw. z art. 38b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach polegające na niezałatwieniu sprawy pomimo wypełnienia przez skarżącą dyspozycji wskazanego artykułu, tj. dostarczenia organowi wniosku odpowiadającego wymaganiom formalnym wynikającym z art. 38b ust. 4 prawa materialnego.
Skarżąca złożyła również wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów uzyskanych przez Spółkę w trybie dostępu do informacji o środowisku ze sprawy administracyjnej prowadzonej przez Marszałka Województwa pod sygnaturą [...] - na wykazanie faktów: odmiennego traktowania różnych podmiotów przez organ w tożsamych sprawach; nieprzestrzegania przez organ zasady budowania zaufania do władzy publicznej; odstąpienia przez organ od praktyki prowadzenia postępowania wszczętego na tej samej podstawie prawnej i faktycznej.
Mając na względzie wskazane zarzuty skarżąca wniosła o:
1) zobowiązanie Marszałka Województwa do dokonania niezwłocznie wpisu instalacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne położonego w gminie M. na listę instalacji komunalnych,
2) stwierdzenie, że Marszałek Województwa dopuścił się bezczynności,
3) stwierdzenie, że bezczynność Marszałka Województwa miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
4) orzeczenie o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości [...] zł,
5) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej Spółki, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Odpowiadając na skargę Marszałek Województwa wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Organ wyjaśnił, że w dniu [...] marca 2020 r. został przekazany mu wniosek przedsiębiorstwa A. [...] w sprawie wpisania składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, zlokalizowanego w miejscowości C. w gminie M. na listę instalacji komunalnych, zgodnie z art. 38b ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
Wniosek został poddany analizie, w trakcie której zwrócono uwagę na nieprawidłowości w funkcjonowaniu instalacji. W związku z powyższym pismem z dnia [...] marca 2020 r. zwrócono się do Burmistrza Miasta i Gminy M. o wyjaśnienie rozbieżności dotyczących rzędnych przedmiotowego składowiska. Uzyskana została ekspertyza obejmująca analizę formalno-prawną składowiska w zakresie gospodarki odpadami, określenie stopnia zapełnienia składowiska odpadów ze wskazaniem dalszych możliwości jego wykorzystania, porównanie stanu istniejącego do zakładanego w posiadanych decyzjach i dokumentacji projektowej. Z ekspertyzy wynika, że w dokumentacji występują różnice w wysokości rzędnych składowiska, mianowicie:
• wg pozwolenia zintegrowanego, wydanego na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] września 2010 r., maksymalna rzędna składowiska wg projektu budowlanego jest równa rzędnej korony obwałowań, którą określono na poziomie 143,88 m n.p.m.,
• wg instrukcji eksploatacji składowiska, wydanej na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. - rzędną składowiska określono na poziomie 140 m n.p.m., zgodnie z wnioskiem Spółki A. .
W przypadku gdy maksymalna wysokość rzędnych składowiska wynosi rzeczywiście 140 m n.p.m., tak jak określono w instrukcji eksploatacji, składowisko nie może być już wyeksploatowane i tym samym nie spełnia warunków instalacji komunalnej.
W dniu [...] kwietnia 2020 r. Marszałek Województwa zwrócił się do Starosty W. o przesłanie urzędowo poświadczonego odpisu decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 1997 r., znak [...] Ponadto, Marszałek Województwa pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. zwrócił się do Z. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w S. o weryfikację docelowej rzędnej składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, zlokalizowanego w miejscowości C.
W związku z powyższym w dniu [...] maja 2020 r., w nawiązaniu do wniosku w sprawie uznania przedmiotowego składowiska za instalację komunalną, Spółce została przekazana informacja, iż decyzja o wpisaniu ww. składowiska na listę funkcjonujących instalacji spełniających wymagania dla instalacji komunalnych, zostanie podjęta po przeprowadzeniu kontroli oraz wydaniu stosownej opinii przez WIOŚ w kwestii maksymalnej wysokości składowiska.
W dniu [...] czerwca 2020 r. przedsiębiorstwo A. sp. z o.o. sp.k. złożyło do Marszałka wniosek o zmianę decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska, w której wprowadzono zmianę polegającą na określeniu rzędnej składowiska na poziomie 143,80 m n.p.m. W wyniku procedowania tego wniosku organ wezwał w dniu [...] czerwca 2020 r. przedsiębiorstwo A. [...] do pisemnego złożenia wyjaśnień, uzupełnień i usunięcia braków we wniosku, gdyż w wyniku analizy dokumentacji organ powziął wątpliwości odnośnie zaistniałych istotnych rozbieżności w zakresie przedstawionych przez Spółkę danych określających przedmiotowe rzędne, a posiadanych przez organ dokumentów.
W odpowiedzi na wezwanie Spółka wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie zmiany decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska. W dniu [...] września 2020 r. Marszałek Województwa wydał postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania.
Dnia [...] czerwca 2020 r. skarżąca Spółka wniosła ponaglenie w przedmiocie wpisu instalacji na listę instalacji komunalnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. stwierdziło, że Marszałek Województwa nie dopuścił się bezczynności w sprawie wpisania składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne.
Mając na uwadze rozbieżności w przedkładanej przez Spółkę dokumentacji oraz dotychczasowy brak ustaleń WIOŚ Marszałek Województwa w dniu [...] marca 2020 r. zwrócił się do Z. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli, zgodnie z art. 41a ust. 6 oraz art. 45 ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
W dniu [...] września 2021 r. Z. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w S. przekazał Marszałkowi Województwa postanowienie Nr [...] dotyczące przeprowadzonej kontroli w Zakładzie Zagospodarowania Odpadów zarządzanym przez A. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w C. . Po analizie przedmiotowego dokumentu pismem z dnia [...] października 2021 r., Marszałek zwrócił się do Z. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w S. z wnioskiem o ponowne przeprowadzenie kontroli przedmiotowego składowiska w związku z faktem, iż zagadnienie rzędnej składowania na składowisku odpadów nie zostało przez inspekcję zweryfikowane, dane dotyczące rzeczywistej pojemności geometrycznej kwatery składowiska są rozbieżne i wykluczają się wzajemnie. Ponadto, na składowisku nie posiadającym statusu instalacji komunalnej deponowano stabilizat powstający w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych, co jest niezgodne z przepisami ustawy o odpadach.
Pismem z dnia [...] października 2021 r. poinformowano skarżącą Spółkę, że decyzja o wpisaniu składowiska na listę funkcjonujących instalacji spełniających wymagania dla instalacji komunalnych, zostanie podjęta po przeprowadzeniu kontroli oraz wydaniu stosownej opinii przez WIOŚ w kwestii maksymalnej wysokości składowiska.
W dniu [...] stycznia 2022 r. Burmistrz M. przekazał do wiadomości Marszałkowi Województwa pismo z dnia [...] stycznia 2022 r. skierowane do A. [...]., w którym Burmistrz prosi o wskazanie daty rozpoczęcia rekultywacji składowiska w świetle badań geodezyjnych, przeprowadzonych przez uprawnionego geodetę na terenie składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w M., z których wynika, że maksymalna wysokość składowania określona w obowiązującej instrukcji prowadzenia składowiska została przekroczona oraz deklaracji przedmiotowej Spółki dotyczącej rekultywacji składowiska.
W nawiązaniu do powyższego pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Marszałkowskiego w S. powiadomił A. [...]., że w związku z przekroczeniem maksymalnej wysokość składowania określonej w obowiązującej instrukcji prowadzenia składowiska, wniosek przedsiębiorstwa A. [...]. z dnia [...] września 2021 r. w sprawie uznania składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, zlokalizowanego w miejscowości C. [...] za instalację komunalną, zgodnie z art. 35 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r., pozostawia się bez rozpatrzenia. Wniosek Spółki w świetle prawa stał się bezzasadny po tym jak Marszałek Województwa powziął wiedzę, iż Spółka A. zadeklarowała w trakcie spotkania z Burmistrzem M. , że składowisko w związku z przekroczeniem rzędnej zostanie zamknięte i poddane rekultywacji.
Pismem z dnia [...] lutego 2022 r. Marszałek Województwa zawiadomił Spółkę A. [...]. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zamknięcia składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w miejscowości M. w związku z wykonanymi przez biegłego geodetę badaniami potwierdzającymi przekroczenie maksymalnej wysokości składowania. Zgodnie bowiem z art. 148 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach, przedmiotowe składowisko nie spełnia wymogów technicznych i formalnych określonych w przepisach prawa. Jednocześnie pismem z dnia [...] lutego 2022 r. Marszałek Województwa zawiadomił skarżącą Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia nowej instrukcji prowadzenia składowiska odpadów.
W ocenie Marszałka, powyższe działania pokazują, że organ prowadził wielotorowo sprawę dotyczącą składowiska odpadów stojąc na stanowisku, że rzędna składowiska została przekroczona, a składowanie odpadów na składowisku z przekroczoną rzędną jest niezgodne z prawem. W przypadku wątpliwości co do prawidłowości funkcjonowania instalacji nie można legalizować działań niezgodnych z prawem.
Zdaniem organu, w powyższym stanie faktycznym i prawnym bezczynność organu nie ma miejsca. Marszałek Województwa jako organ odpowiedzialny za stworzenie sprawnie funkcjonującego systemu decyzję o uznaniu instalacji za komunalną musi podjąć z najwyższą starannością, w tym również zweryfikować posiadane dokumenty oraz wyjaśnić wątpliwości jeśli takowe występują. W tej sprawie pojawiło się dużo wątpliwości i zastrzeżeń. W takiej sytuacji nie ma obecnie możliwości uznania składowiska odpadów za instalację komunalną, a to ze względu na toczące się obecnie postępowania mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego składowiska odpadów. Nie ma również możliwości wydania decyzji o odmowie dokonania wpisu instalacji, ponieważ nadal toczą się czynności zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego. Po ustaleniu wszystkich okoliczności sprawy, wydane zostanie stosowne rozstrzygnięcie w tej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329) - dalej "p.p.s.a" sprawy ze skarg w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym – co też miało miejsce w niniejszej sprawie.
W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się między innymi wydaniem decyzji administracyjnej.
Z kolei, zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto, art. 149 § 2 p.p.s.a. stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.) Przed wniesieniem skargi strona skarżąca spełniła ten wymóg formalny.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca zarzuciła Marszałkowi Województwa bezczynność polegającą na braku załatwienia sprawy zainicjowanej wnioskiem Spółki z dnia [...] marca 2020 r. poprzez niedokonanie wpisu na listę instalacji komunalnych ani niewydanie decyzji odmawiającej dokonania wpisu, co nastąpiło w skutek nieprzestrzegania ustawowych terminów załatwiania sprawy.
Na wstępie wskazać należy, że w przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej przedmiotem kontroli sądu nie jest określony akt lub czynność, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Zgodnie z definicją legalną bezczynności wprowadzoną do ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z dniem 1 czerwca 2017 r., bezczynnością jest stan w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.).
W myśl ogólnej reguły wynikającej z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, z tym, że – zgodnie z § 2 tego artykułu – niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.
Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2320), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.).
Zgodnie z art. 36 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Ustawodawca przyjął zatem, że w przypadku nieuzyskania przez stronę rozstrzygnięcia w ww. terminach organ administracji publicznej popada w stan bezczynności. Jest to stan niepożądany, naruszający zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) oraz zasadę zaufania obywatela do państwa przewidzianą w art. 8 k.p.a. Konsekwencją zaistnienia bezczynności jest swoisty "stan zawieszenia" strony z racji faktu, że sprawa nie została załatwiona, co może uniemożliwiać jej realizację swojego prawa.
W judykaturze zwraca się również uwagę, że pojęcie bezczynności nie jest związane wyłącznie z niepodejmowaniem przez organ jakichkolwiek działań, ale obejmuje również sytuację, kiedy organ podjął pewne czynności w sprawie, ale pomimo ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania, np. wydaniem decyzji.
Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] marca 2020 r. (data wpływu do organu [...] marca 2020 r.) skarżąca wniosła o wpisanie instalacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, położonego w miejscowości C. [...] w gminie M., na listę instalacji komunalnych, o której mowa w art. 38b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797). Do wniosku spółka załączyła kopię decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz kopię pozwolenia zintegrowanego z dnia [...] lipca 2018 r. (art. 38b ust. 4 ustawy o odpadach).
Zgodnie z art. 38b ust. 1 ustawy o odpadach, marszałek województwa w Biuletynie Informacji Publicznej prowadzi listę:
1) funkcjonujących instalacji spełniających wymagania dla instalacji komunalnych, które zostały oddane do użytkowania i posiadają wymagane decyzje pozwalające na przetwarzanie odpadów, o których mowa w art. 35 ust. 6 ustawy o odpadach;
2) instalacji komunalnych planowanych do budowy, rozbudowy lub modernizacji.
Lista, o której mowa w ust. 1, jest aktualizowana na bieżąco (ust. 2). Wpisu na listę dokonuje się na pisemny wniosek podmiotu prowadzącego instalację komunalną (ust. 3). W odniesieniu do istniejących instalacji komunalnych do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające zakończenie budowy i oddanie do użytkowania instalacji komunalnej oraz kopię zezwolenia na przetwarzanie odpadów, pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego przetwarzanie odpadów albo pozwolenia zintegrowanego uwzględniającego przetwarzanie odpadów w tej instalacji (ust. 4). W przypadku ich braku organ winien wezwać stronę o ich uzupełnienie w trybie przepisów k.p.a., pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.
Według postanowień art. 38b ust. 5 ustawy o odpadach, marszałek województwa odmawia, w drodze decyzji, wpisu na listę instalacji komunalnej, o której mowa w art. 38 ust. 1 pkt 1, tj. listę instalacji funkcjonujących, jeżeli dana instalacja nie spełnia wymagań przewidzianych dla instalacji komunalnej.
Wykreślenie instalacji komunalnej z ww. listy następuje w drodze decyzji marszałka województwa, w następujących przypadkach: (1) jeżeli instalacja przestała spełniać wymagania dla instalacji komunalnej lub (2) jeżeli wojewódzki inspektor ochrony środowiska wstrzymał działalność posiadacza odpadów w zakresie przetwarzania odpadów, lub (3) jeżeli prowadzący instalację komunalną nie ma wymaganej decyzji w zakresie przetwarzania odpadów, lub (4) jeżeli instalacja komunalna przestała funkcjonować z innych przyczyn; (5) na wniosek prowadzącego instalację komunalną - o czym stanowi art. 38b ust. 6 ustawy o odpadach.
Z przywołanych wyżej regulacji wynika, że formą pozytywnego rozpoznania wniosku o wpisanie instalacji na listę instalacji komunalnych jest czynność materialno-techniczna właściwego marszałka polegająca na wpisaniu danej instalacji na odpowiednią listę. Ewentualne braki formalne wniosku obligowałyby marszałka do niezwłocznego skierowania do strony wezwania i ich usunięcie, w trybie art. 64 k.p.a., pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Natomiast w przypadku uznania, że instalacja nie spełnia wymagań dla instalacji komunalnej marszałek winien wydać decyzję odmawiającą wpisu na listę instalacji komunalnych. Z akt sprawy wynika, że Marszałek Województwa nie załatwił sprawy skarżącej w żadnej z prawem przewidzianych form, pomimo upływu ponad dwóch lat od złożenia przez skarżącą wniosku. Organ nie powiadomił nawet strony o planowanym terminie załatwienia sprawy, do czego obligowały go przepisy art. 36 k.p.a.
W takim stanie faktycznym i prawym skargę na bezczynność organu należało uznać za zasadną. Przy tym stan bezczynności organu trwał również w dacie wyrokowania.
Nawet uwzględniając wyjaśnienia organu, który wskazywał na konieczność uprzedniego wyjaśnienia stanu instalacji, również w kontekście rozbieżnie określonych maksymalnych rzędnych składowania odpadów w dokumentacji zatwierdzonej przez organy, to zdaniem Sądu, postępowanie w tym zakresie nie może trwać ponad 2 lata i bez określenia stronie przewidywanego terminu jego zakończenia.
Jeżeli organ był przekonany, że przedmiotowa instalacja nie spełnia wymogów pozwalających na uznanie jej za instalację komunalną, a taki wniosek płynie z podsumowania stanowiska organu zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę, to winien był wydać decyzję odmowną, na którą przysługiwałoby stronie prawo poddania jej kontroli poprzez skorzystanie ze środka zaskarżenia.
Skoro postępowanie w sprawie trwało ponad dwa lata bezspornie doszło do przekroczenia terminu, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. Przekroczony został również termin przewidziany dla załatwienia sprawy szczególnie skomplikowanej, wynoszący dwa miesiące od dnia wszczęcia postępowania. Takie postępowanie organu pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Podważa ono również wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa.
Wobec powyższego Sąd stwierdził, że Marszałek Województwa dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącej (pkt I wyroku). Stwierdzona bezczynność skutkuje obowiązkiem zobowiązania organu administracji publicznej do załatwienia sprawy wszczętej wnioskiem skarżącej, dlatego Sąd zakreślił ten termin na 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.(pkt III wyroku).
Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku). Celowym jest w tym miejscu wyjaśnienie, że istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości, oczywistość stwierdzonego naruszenia. Przy tym ocena ta powinna być dokonywana z uwzględnieniem wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, w tym czasu bezczynności, jak i jej powodów. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (zob. wyroki NSA: z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19). Nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, ale musi być ono znaczne i przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie stan bezczynności nie miał charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd nie dopatrzył się w zachowaniu organu celowego unikania rozpoznania wniosku, jego zlekceważenia czy też złej woli organu w jego rozpoznaniu. Przedłużające się procedowanie wniosku wynikało z wątpliwości organu co do prawidłowości i możliwości dalszego funkcjonowania instalacji. Marszałek Województwa podejmował w tym zakresie szereg czynności, inicjując również działania kontrolne innych organów. Choć działania te nie mają wpływu dla obiektywnej oceny przekroczenia terminów określonych w ww. przepisach k.p.a. i nie stanowią okoliczności wyłączających stwierdzenie bezczynności, to dla oceny czy stan bezczynności miał charakter rażącego naruszenia prawa nie pozostają bez znaczenia.
Zdaniem Sądu, z tych samych względów brak było również podstaw prawnych do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., na co dodatkowo wpływ miało stwierdzenie przez Sąd, że było to pierwsze uchybienie organu w rozpoznaniu tego rodzaju sprawy i nie było konieczne, poza zobowiązaniem organu do załatwienia sprawy w określonym terminie, równoczesne wymierzenie organowi grzywny, mającej charakter dyscyplinujący.
O kosztach postępowania (pkt V wyroku) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Na koszty postępowania złożyły się: [...] zł tytułem wpisu od skargi, [...] zł – wynagrodzenie radcy prawnego oraz [...] zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło