II SA/Bk 851/20
WyrokWSA w Białymstoku2021-02-04
Skład orzekający: Marek Leszczyński, Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Lemańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zameldowania na pobyt stały, jeśli wnioskodawca wskazuje jako adres zameldowania gminę, która według oficjalnych wykazów nie istnieje, pomimo istnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego uchylenia rozporządzenia o utworzeniu tej gminy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji (Burmistrz S.) był formalnie właściwy do rozpoznania wniosku o zameldowanie, ponieważ miejscowość wskazana przez wnioskodawcę (G.) leży na terenie gminy S. Organ nie mógł merytorycznie rozpoznać wniosku o zameldowanie w nieistniejącej gminie G., a zatem istniała podstawa do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Kwestia istnienia gminy G. nie mogła być przesądzana przez organ w postępowaniu meldunkowym, a wnioskodawca powinien skierować wniosek do właściwego organu, jeśli uważa, że gmina G. istnieje.Stan faktyczny
T. K. złożył wniosek o zameldowanie na pobyt stały pod adresem G., ul. [...], gm. G. Burmistrz S. odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że gmina G. nie istnieje, a wskazanie jej w wniosku nie jest omyłką pisarską. Wojewoda P. utrzymał w mocy postanowienie Burmistrza S. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących doręczeń, odmowy wszczęcia postępowania oraz zignorowanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego utworzenia gminy G. WSA w Białymstoku oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę T. K. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] października 2020 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o zameldowanie na pobyt stały pod konkretnym adresem oddala skargę
Wojewoda P. postanowieniem z dnia [...] października 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Burmistrza S. z dnia [...] września 2020 r., nr [...], o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o zameldowanie T. K. na pobyt stały pod adresem: G., ul. [...], gm. G.
Postanowienie Wojewody P. wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
T. K. złożył do Wojewody P. pismo (zaadresowane do "Wojewody P. - pełnomocnika ds. utworzenia gminy G.") z prośbą o zameldowanie zgodnie z załączonym formularzem "Zgłoszenia pobytu stałego", tj. pod adresem: . G., ul. [...], gm. G.. Wojewoda P., stosownie do art. 65 § 1 k.p.a., przekazał ww. pismo wraz ze zgłoszeniem pobytu stałego do Burmistrza S..
Burmistrz S. postanowieniem z dnia [...] września 2020 r., nr [...], odmówił wszczęcia postępowania o zameldowanie T. K. na pobyt stały pod adresem: G., ul. [...], gm. G.. Rozstrzygnięcie organ uzasadnił tym, że wnioskodawca w swoim wniosku o zameldowanie jako adres nowego miejsca pobytu stałego oprócz nazwy miejscowości, ulicy i numeru domu wskazał gminę "G." zamiast prawidłowej nazwy gminy "S.". Zdaniem organu I instancji błąd ten nie był omyłką pisarską a celowym działaniem, wniosek złożony w niniejszej sprawie nie jest bowiem jedyny, a złożony został wraz z podobnymi zgłoszeniami pobytu stałego i pismami o identycznej treści skierowanymi do pełnomocnika ds. utworzenia gminy G. pięćdziesięciu czterech innych osób. Pełnomocnikami do doręczeń w większości wniosków wskazane zostały te same trzy osoby - sołtys G. oraz radni gminy S., którzy to już od dłuższego czasu podejmują różnorakie działania zmierzające do podziału gminy S. i wydzielenia z jej terytorium odrębnej gminy G.. Rzeczywistym działaniem strony nie jest więc z pewnością administracyjna rejestracja miejsca pobytu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł T. K..
Po jego rozpoznaniu, Wojewoda P. postanowieniem z dnia [...] października 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Burmistrza S. z dnia [...] września 2020 r., nr [...]
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał i omówił przepisy regulujące omawianą materię. Wyjaśnił, że kwestie związane z obowiązkiem meldunkowym określają przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 1397 z późn. zm.), zgodnie z którymi obowiązek ten polega m.in. na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego (art. 24 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy). Samej czynności zameldowania osoba realizująca obowiązek meldunkowy dokonuje w formie pisemnej, na formularzu, w organie gminy właściwym ze względu na położenie nieruchomości, w której zamieszkuje (art. 28 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy).
Dalej organ wyjaśnił, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania o zameldowanie T. K. na pobyt stały pod adresem: G., ul. [...], gm. G.. T. K. zameldowany jest już bowiem od wielu lat pod adresem: G., ul. [...], gm. S. (potwierdzenie meldunku - w aktach sprawy). Dlatego też intencją skarżącego z całą pewnością nie jest zgłoszenie miejsca zamieszkania, ale zameldowanie się w gminie G., która de facto nie istnieje (gmina G. nie figuruje w Wykazie urzędowych nazw miejscowości i ich części ogłoszonym w Obwieszczeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2019 r. w sprawie Wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części - Dz. U. z 2019 r., poz. 2360).
Organ odwoławczy odniósł się także do kwestii podniesionej w zażaleniu, a mianowicie wadliwego doręczenia postanowienia organu I instancji samemu wnioskodawcy zamiast jego pełnomocnikowi. W ocenie organu w niniejszej sprawie trzeba więc przyjąć, iż jakkolwiek mamy do czynienia z doręczeniem wadliwym, to jednak należy je uznać za skutecznie dokonane, gdyż nie wywołało ono dla strony ujemnych skutków procesowych, tj. pełnomocnik strony złożył w terminie zażalenie, reprezentując tym samym prawa strony. Przedmiotowe postanowienie weszło zatem do obrotu prawnego i tylko kwestią wyboru pełnomocnika był brak sformułowania odnoszących się do meritum sprawy zarzutów względem kwestionowanego postanowienia.
Skargę na powyższe postanowienie, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł T. K., w której zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy zaskarżonego w toku administracyjnym postanowienia Burmistrza S. wobec nieskutecznego doręczenia tegoż postanowienia, które skierowane zostało niezgodnie z wolą strony wyrażoną w pismach procesowych kierowanych przez pełnomocnika Skarżącego, podczas gdy organy administracji winny dokonywać doręczeń zgodnie z dyspozycją przywołanej normy prawnej, tj. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi, zaś strona może wskazać takiego pełnomocnika,
2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego w toku administracyjnym postanowienia Burmistrza S. bezpodstawnie odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie zameldowania pod konkretnym adresem na skutek wniosku złożonego przez skarżącego,
3) art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm. - zwana dalej "Konstytucją RP") w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 6 k.p.a. poprzez zignorowanie przez organy orzekające w sprawie skutków prawnych wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 czerwca 2017 r. wydanego w sprawie o sygn. akt U 3/17, którym to wyrokiem Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją RP rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2015 r. uchylającego rozporządzenie w sprawie utworzenia gminy Szczawa i gminy G. (Dz. U. poz. 2312).
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji, a także zasądzenie od Wojewody P. na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący opisał przebieg postępowania i w pierwszej kolejności postanowieniu Wojewody P. zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy zaskarżonego w toku administracyjnym postanowienia Burmistrza S. wobec nieskutecznego doręczenia tegoż postanowienia, które skierowane zostało niezgodnie z wolą strony wyrażoną w pismach procesowych kierowanych przez pełnomocnika skarżącego, podczas gdy organy administracji winny dokonywać doręczeń zgodnie z dyspozycją przywołanej normy prawnej, tj. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi, zaś strona może wskazać takiego pełnomocnika.
W drugiej kolejności skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia. Powołując się na wyrok NSA z dnia 28 grudnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 1948/18, wskazał, że ustawa nie konkretyzuje przyczyn odmowy wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych przyczyn", natomiast należy przez nie rozumieć sytuacje, które w sposób oczywisty, przy pierwszym zestawieniu zakresu żądania wniosku z obowiązującym stanem prawnym, stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. muszą być oczywiste, dostrzegalne na pierwszy rzut oka, obiektywne, a zatem których ustalenie i wskazanie (podanie) nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu. Natomiast gdy organ podejmuje działanie na wniosek lub z urzędu, które polega m.in. na wyjaśnianiu oraz ustalaniu stanu faktycznego sprawy - bez formalnego wszczęcia postępowania — po stwierdzeniu, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania, to niedopuszczalne jest wydanie postanowienia o odmowie jego wszczęcia "z innych uzasadnionych przyczyn" na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Skoro na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania i nie rozstrzyga sprany co do jej istoty, to należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym.
Dalej skarżący wskazał, że organy orzekające w niniejszej sprawie dopatrzyły się błędu formalnego, które uznały za niemożliwy do usunięcia. Zamiast jednak oprzeć swe działania na dyspozycji art. 64 k.p.a. arbitralnie uznały, że strona składająca wniosek nie dokona uzupełnienia wniosku zgodnie z wezwaniem, które winny zastosować. Z przyczyn znanych tylko sobie odstąpiły od procedowania wniosku zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego i unikając rozpatrzenia złożonego wniosku, zastosowały odmowę wszczęcia postępowania.
Ponadto zdaniem skarżącego, organ odwoławczy akceptując w całości rozstrzygnięcie organu I instancji zaaprobował zastosowane rozstrzygnięcie o charakterze formalnym, pomimo że w rozstrzygnięciu tym Burmistrz S. wprost formułował wnioski i oceny dotyczące meritum żądana. Organ pierwszej instancji pokusił się bowiem o sześciopunktową ocenę celowości działania strony w złożonym wniosku m.in. przywołując kontekst złożenia wniosku wraz z ponad pięćdziesięcioma analogicznymi wnioskami, odwołując się do pełnienia funkcji publicznych przez niektóre z osób składających wniosek, czy uznając wniosek strony za rodzaj "manifestacji". Wobec tego nie można uznać, aby takie rozstrzygnięcie nosiło charakter rozstrzygnięcia formalnego, które winno odnosić się tylko i wyłącznie do okoliczności stanowiących przeszkodę w rozpatrzeniu wniosku strony.
Podobnie odniósł się do wniosku strony Wojewoda P., który powołując się na inne przyczyny uzasadniające odmówienie wszczęcia postępowania przeprowadził analizę złożonego wniosku oceniając, że intencją skarżącego z całą pewnością nie jest zgłoszenie miejsca zamieszkania, ale zameldowanie się w gminie G., która de facto nie istnieje (gmina G. nie figuruje w Wykazie urzędowych nazw i miejscowości i ich części ogłoszonym w Obwieszczeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2019 r. w sprawie Wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części — Dz. U. z 2019 r., poz. 2306). Wobec tego i takie uzasadnienie rozstrzygnięcia wkracza w ocenę dotyczącą meritum żądania.
W ocenie skarżącego nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów o nieistnieniu gminy G.. Oba organy ignorują skutki prawne wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 czerwca 2017 r. wydanego w sprawie o sygn. akt U 3/17, którym to wyrokiem Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją RP rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2015 r. uchylającego rozporządzenie w sprawie utworzenia gminy Szczawa i gminy G. (Dz. U. z 2015 r., poz. 2312). Rada Ministrów rozporządzeniem z dnia 28 lipca 2015 r. w sprawie utworzenia gminy Szczawa i gminy G. zarządziła powstanie z dniem 1 stycznia 2016 r. gminy Szczawa i gminy G. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1085). Następnie Rada Ministrów rozporządzeniem z dnia 28 grudnia 2015 r. uchyliła uprzednio wydane przez siebie rozporządzenie w sprawie utworzenia wskazanych gmin. Jednakże wyrokiem z dnia 1 czerwca 2017 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją RP rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2015 r. uchylającego rozporządzenie w sprawie utworzenia gminy S. i gminy G.. W efekcie z dniem opublikowania przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego we właściwym organie urzędowym (tj. z dniem 13 czerwca 2017 r.) orzeczenie to weszło w życie i ma moc powszechnie obowiązującą. Nie można więc zgodzić się z twierdzeniami organu odwoławczego, które ignorują przywołany stan prawny.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na mocy art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżone postanowienie Wojewody P. z dnia [...] października 2020 r., nr [...], które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza S. z dnia [...] września 2020 r., nr [...], o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o zameldowanie T. K. na pobyt stały pod adresem: G., ul. [...], gm. G..
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Organy administracji obu instancji ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zastosowały prawidłową podstawę prawną, a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcia zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.
Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W ocenie Sądu, z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący wnioskiem z dnia [...] lipca 2020 r., skierowanym do Wojewody P. w dniu [...] lipca 2020 r. jako Pełnomocnika do spraw utworzenia Gminy G., dokonał zgłoszenia pobytu stałego, zaś w dołączonym formularzu adres nowego miejsca pobytu stałego określił jako: ulica [...], . G., gmina G., województwo P. Przy czym podkreślenia wymaga, że skarżący zamieszkuje pod adresem: ulica [...], . G., gmina S.. Wojewoda, jak wynika z wyroku WSA w Białymstoku z dnia 27 października 2020 r., sygn. akt II SAB/Bk 129/20, wniosek powyższy winien przekazać organowi właściwemu do rozpoznania. Zdaniem tego Sądu, zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r., poz. 1397 ze zm.; dalej: ustawa), organem właściwym do zameldowania jest organ gminy, na którego obszarze położona jest nieruchomość, na której znajduje się budynek zamieszkiwany przez osobę spełniającą obowiązek meldunkowy. W przypadku zatem skarżącego zamieszkującego w budynku usytuowanym na nieruchomości położonej w G., organem właściwym w sprawach meldunkowych jest Burmistrz Gminy S.. Wojewoda P. kierując się wskazaniami przywołanego wyroku wniosek skarżącego przekazał zatem Burmistrzowi Gminy S..
Jak z powyższego widać, Burmistrz S. był podmiotem formalnie właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Przedmiotem zaś żądania, jak trafnie określiły to organy, był zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy, wniosek o zameldowanie na pobyt stały. Skarżący okoliczności tych nie kwestionuje i w skardze wprost wskazuje, że przedmiotem wniosku było zgłoszenie pobytu stałego i zameldowanie na pobyt stały zgodnie z treścią zawartą w formularzu zgłoszenia pobytu stałego. Zgodnie z treścią, tzn. pod adresem: ulica [...], . G., gmina G., województwo P.
Zdaniem Sądu wszystkie zarzuty podniesione w skardze są niezasadne. I tak organ I instancji prawidłowo odczytał żądanie skarżącego, a mianowicie, że chodzi mu o zameldowanie w gminie G., której nie ma, a zatem nie było potrzeby wzywania wnioskodawcy do usuwania braku formalnego wniosku na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., gdyż nie był on w stanie tego błędu usunąć. W skardze skarżący potwierdza, że taki był jego zamysł – zameldowanie w gminie G., chociaż stoi on na stanowisku, że gmina G. istnieje.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że w niniejszej sprawie organy dokonywały jakichś ustaleń merytorycznych i że w związku z tym nie mogły rozstrzygać na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Oba organy stanęły bowiem na stanowisku, że gmina G. nie istnieje i to była podstawa do formalnego rozstrzygnięcia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Rozważania organu I instancji sformułowane w punktach 1-6 uzasadnienia postanowienia z dnia 4 września 2020 r. dotyczą wykazania intencji wnioskodawcy, tzn. że chce on, aby Burmistrz S. zameldował go w gminie G. i mieszczą się w miejscu określonym przez organ jako "ustalenia organu". Mają one zatem charakter wybitnie formalny. Natomiast przyczyna odmowy wszczęcia postępowania, czyli brak gminy G. jako jednostki samorządu terytorialnego, została wskazana prze ten organ w miejscu "organ zważył, co następuje". Ta przyczyna ma również charakter formalny, gdyż nijak nie zawiera w sobie rozważań z zakresu prawa materialnego określonego w ustawie o ewidencji ludności.
Zdaniem Sądu najważniejsza oś sporu w niniejszej sprawie dotyczy kwestii, czy gmina G. istnieje jako jednostka samorządu terytorialnego. Strona skarżąca opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 czerwca 2017 r. wydanego w sprawie o sygn. akt U 3/17, którym to wyrokiem Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją RP rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2015 r. uchylającego rozporządzenie w sprawie utworzenia gminy Szczawa i gminy G. (Dz. U. z 2015 r., poz. 2312), twierdzi, że gmina G. istnieje. Jej zdaniem z dniem opublikowania przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego we właściwym organie urzędowym (tj. z dniem 13 czerwca 2017 r.) orzeczenie to weszło w życie i ma moc powszechnie obowiązującą. Strona nie zgadza się z twierdzeniami organu odwoławczego, które ignorują przywołany stan prawny (że Gmina G. istnieje).
W ocenie Sądu postępowanie o zameldowanie skarżącego pod rządami ustawy o ewidencji ludności, z punktu widzenia Burmistrza S., nie jest miejscem na przesądzanie przez niego kwestii, jaka jest moc obowiązująca orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i jaki jest stan prawny w zakresie powstania i istnienia gminy G.. W niniejszym postępowaniu Burmistrz S. uprawniony jest bowiem, zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy, do zameldowania wnioskodawcy w prowadzonej przez siebie ewidencji dla gminy S., zamieszkałego w miejscowości położonej na terenie gminy S., zaś zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała art. 28 ust. 4 ustawy). Nie ma on zaś uprawnienia, jak chce skarżący, do zameldowania go w gminie G.. Żądanie skarżącego mógłby zatem ewentualnie spełnić Wójt gminy G. a nie Burmistrz S.. Skoro więc skarżący twierdzi, że istnieje prawnie gmina G., to niech swój wniosek złoży do Wójta gminy G..
Tymczasem jednak, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, z Obwieszczenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2019 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2019 r., poz. 2360) wynika, że miejsce zamieszkania skarżącego (G.) określono jako: Nazwa – G., Rodzaj – wieś, Gmina – S., Powiat – b., Województwo – P., Identyfikator Miejscowości z Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju – 0041387. Jak więc z tego widać, przedmiotowa G. leży na terenie gminy S. w powiecie b. i nie ma gminy G. w powiecie b. Także w prawomocnym wyroku w sprawie II SAB/Bk 129/20, WSA w Białymstoku jednoznacznie stwierdził, że "Bezspornym jest także to, że gmina G. wskazana we wniosku jako właściwa dla położenia miejsca stałego pobytu, nie została utworzona. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 2015 r. w sprawie utworzenia gminy Szczawa i gminy G. (Dz. U. poz.1085) zostało uchylone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2015 r. (Dz. U. poz. 2312), co spowodowało, że nie dokonała się zmiana w systemie podziału terytorialnego kraju i nie doszło do powstania gminy G., a pełnomocnik do spraw utworzenia tej gminy (Wojewoda P.) zakończył swoją działalność 31 grudnia 2015 r."
Jak z powyższego zatem widać, wobec jednoznaczności stanu faktycznego znanego Burmistrzowi S. z urzędu (miejscowość G. leży bowiem na terenie gminy S.), iż nie ma gminy G. w powiecie b., zachodziła podstawa do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o zameldowanie skarżącego w gminie G. Burmistrz S. ani nie mógł więc merytorycznie rozpoznać tego wniosku ani też nie miał komu go przekazać. Natomiast zdaniem Sądu, jak już wyżej wskazano, jeśli skarżący uważa, że jest podmiot, który byłby właściwy rzeczowo i miejscowo oraz przede wszystkim merytorycznie do rozpoznania jego wniosku o zameldowanie w gminie G., winien zatem wniosek ten skierować do tego podmiotu.
Z racji przedstawionych powyżej stwierdzić trzeba, że wbrew stanowisku skarżącego, okoliczność braku istnienia w sensie prawnym i faktycznym gminy G. oraz niemożność rozpoznania merytorycznego wniosku skarżącego, była dla Burmistrza S. "widoczna gołym okiem", a zatem oczywista i nie wymagająca jakichś badań czy dodatkowych ustaleń. Stąd zachodziła podstawa do zastosowania przepisu art. 61a § 1 k.p.a.
Zdaniem Sądu, jako pozostający bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., należy ocenić zarzut naruszenia przez organy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. Niewątpliwie organ I instancji wadliwie odpis swego postanowienia z dnia [...] września 2020 r. doręczył w dniu 10 września 2020 r. samemu skarżącemu a nie jego pełnomocnikowi (informacja o ustanowieniu pełnomocnika dotarła do organu w dniu [...] września 2020 r.), jednakże naruszenie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Jak trafnie podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zasadniczym celem regulacji zawartej w art. 40 § 2 k.p.a., która nakazuje doręczenie decyzji pełnomocnikowi w sytuacji, gdy został on ustanowiony w sprawie, jest zwolnienie mocodawcy z obowiązku osobistego działania. Każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązków doręczenia decyzji stronie powinna być oceniana indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności sprawy oraz ewentualnych skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem decyzji, które to skutki spowodowane zostały nieprawidłowym doręczeniem decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1790/19). Jednocześnie jednolicie wskazuje się, że jeżeli wadliwość doręczenia nie powoduje ujemnych konsekwencji dla strony, a zwłaszcza nie pozbawia jej możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia, brak jest podstaw do eliminowania decyzji z obrotu prawnego wyłącznie z tego powodu (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2018 r., sygn. akt II OSK 125/18 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1700/19).
W sprawie niniejszej podkreślenia wymaga, że pomimo wadliwego doręczenia postanowienia, pełnomocnik skarżącego wniósł w terminie zażalenie na to postanowienie, a zatem skarżący nie został pozbawiony możliwości obrony swoich praw. Zarówno z treści zażalenia jak i z treści skargi nie wynika też, żeby pełnomocnik skarżącego z racji na wadliwe doręczenie postanowienia organu I instancji został pozbawiony możliwości dokonania jakichś czynności procesowych czy też sformułowania jakichś konkretnych zarzutów (nie wykazuje tego). Wobec tego stwierdzić należy, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił, iż w sprawie nastąpiło skuteczne doręczenie postanowienia organu I instancji i weszło ono do obrotu prawnego. Odniósł się też do wszystkich, podniesionych przez pełnomocnika skarżącego w zażaleniu, zarzutów, w tym do zarzutu naruszenia przepisu art. 61a § 1 k.p.a.
Reasumując, zdaniem Sądu, postępowanie przed organami zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś zgromadzony w sprawie materiał był wystarczający do podjęcia właściwego rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast chodzi o ocenę prawną wydanego orzeczenia, to należy stwierdzić, że mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych postanowień.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło