II SA/Wa 472/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą postanawia: odrzucić skargę. M. S., został skierowany przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na badanie komisyjne do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] w celu uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. Centralna Komisja Lekarska w [...] podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej: "CKL", "organ drugiej instancji"), po rozpoznaniu wniosku skarżącego, na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej: "K.p.a.") w związku z art. 4 i na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398 ze zm.; dalej: "u.k.l.") wyraziła zgodę na zmianę właściwości orzekania przez [...] Rejonową Komisję Lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej: "[...]", "organ pierwszej instancji") wobec skarżącego. W dniu [...] sierpnia 2021 r. [...] przyznała skarżącemu kategorię B – zdolny do służby w Służbie Celno - Skarbowej z ograniczeniem oraz uznała, że zaawansowanie stwierdzonych schorzeń nie uzasadnia przyznania skarżącemu grupy inwalidzkiej. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od ww. rozstrzygnięcia [...], CKL orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...], na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 u.k.l., uchyliła w całości orzeczenie [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. i przyznała skarżącemu kategorię C – trwale niezdolny do służby w Służbie Celno – Skarbowej, stwierdziła, że nie istnieje związek niezdolności do służby ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, gdyż schorzenia rozpoznane u skarżącego nie pozostają w związku szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, oraz stwierdziła, że skarżący jest zdolny do pracy. Ponadto zaliczyła go do trzeciej grupy inwalidzkiej, stwierdziła, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. Jednocześnie stwierdziła, że inwalidztwo nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby/choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. CKL orzekła, że inwalidztwo istnieje od dnia [...] stycznia 2022 r. i jest czasowe. Powyższe rozstrzygnięcie CKL, w części A pkt 13 i 14 (dotyczącej stwierdzenia braku związku między chorobami i schorzeniami a szczególnymi warunkami lub właściwościami służby), części C pkt III ust. 6 (dotyczącej daty powstania inwalidztwa na dzień [...] stycznia 2022 r.) skarżący uczynił przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o oddalenie skargi. W pismach z dnia [...] marca 2022 r. i z dnia [...] kwietnia 2022 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że skarżący dokonał modyfikacji skargi wskazując, że skarga dotyczy tylko daty ustalenia inwalidztwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). W myśl art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 58 § 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest orzeczenie CKL wydane w przedmiocie uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Na mocy przepisów u.k.l. komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzekają o zdolności kandydatów i funkcjonariuszy do służby, a także (m.in.) o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów lub uznaniu ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustaleniu związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, ustaleniu zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej. Z ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych wynika, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie podstawowe grupy. W pierwszej grupie znajdują się orzeczenia dotyczące zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia te są wiążące dla organu w kwestii powołania określonej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Te orzeczenia podlegają zaskarżeniu do sądów administracyjnych w myśl art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy m.in.: a) rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r. poz. 2035), b) rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1046), c) ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723). Tego rodzaju orzeczenia są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17 - orzeczenia sądów administracyjnych są publikowane w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie skarżący zaskarżył orzeczenie CKL wyłącznie w części dotyczącej daty powstania inwalidztwa. Oznacza to, że przedmiotowe orzeczenie należy do grupy orzeczeń niepodlegających kontroli sądów administracyjnych. Od tego rodzaju orzeczeń nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach emerytalno-rentowych lub odszkodowawczych. Orzeczenie komisji lekarskiej jest w tym wypadku elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, do których rozpoznania powołane są sądy powszechne. Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, że rozpoznawana sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, gdyż orzeczenie CKL w zaskarżonej części nie mieści się w katalogu aktów prawnych lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. – i jako takie – nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.