I SA/Gl 358/22
WyrokWSA w Gliwicach2022-07-04
Skład orzekający: Paweł Kornacki, Borys Marasek, Anna Rotter
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, które zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy, może zostać uznane za nieważne z powodu naruszenia zasady res iudicata, gdy w tej samej sprawie wydano wcześniej inne ostateczne postanowienie?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, ponieważ oba postanowienia dotyczyły tej samej sprawy, która była już wcześniej rozstrzygnięta innym ostatecznym postanowieniem. Taka sytuacja narusza zasadę trwałości ostatecznych rozstrzygnięć (res iudicata) i prowadzi do sprzeczności prawnej.Stan faktyczny
Spółka H. Sp. z o.o. wniosła zarzuty do opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości, jednak organ egzekucyjny odmówił przywrócenia terminu do ich wniesienia, uznając go za uchybiony. Po kolejnych zażaleniach i wnioskach, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające przywrócenia terminu. Spółka zaskarżyła to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak pouczenia o środkach zaskarżenia i niezastosowanie przepisów dotyczących pandemii COVID-19.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. Zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędzia WSA Borys Marasek (spr.), Sędzia WSA Anna Rotter, Protokolant specjalista Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2022 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. w U. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 10 stycznia 2022 r. nr 22401-IEE.711.1318.2021.2/AD UNP: 2401-22-001083 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia 5 listopada 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2022 r., nr 22401-IEE.711.1318.2021.2/AD, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 59 § 1 zd. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej k.p.a.) oraz art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 z późn. zm., dalej u.p.e.a.), po rozpoznaniu zażalenia H. Sp. z o.o. z siedzibą w U. (dalej: skarżąca, spółka), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. (dalej: Naczelnik US, organ egzekucyjny, organ I instancji), z dnia 5 listopada 2021 r., nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w C. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...].
W sprawie przedstawiono następujący stan faktyczny i prawny.
W toku prowadzonej egzekucji z majątku zobowiązanej Spółki na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzycieli: Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Burmistrza Miasta U., organ egzekucyjny dokonał zajęcia nieruchomości gruntowej, zabudowanej objętej księga wieczystą nr [...].
Pismem z dnia 12 kwietnia 2021 r. organ egzekucyjny zawiadomił znanych mu uczestników postępowania egzekucyjnego o terminie opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości w dniu 12 maja 2021 r., o godz. 10:00 w siedzibie organu egzekucyjnego. Zawiadomienie to doręczono skarżącej w dniu 4 maja 2021 r. (zastępczo w trybie art. 44 K.p.a.), a dodatkowo także prezesowi zarządu skarżącej w dniu 20 kwietnia 2021 r. Ponadto organ egzekucyjny wezwał, poprzez obwieszczenie publiczne wywieszone w Urzędzie Miejskim w U., uczestników, o których nie ma wiadomości oraz inne osoby, które roszczą sobie prawa do ww. nieruchomości i jej przynależności, aby przed ukończeniem opisu zgłosiły swoje prawa. W obwieszczeniu publicznym organ egzekucyjny poinformował także o prawie wszystkich uczestników do zgłoszenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości, w terminie 14 dni od dnia ukończenia tej czynności.
W dniu 12 maja 2021 r. o godz. 10:00 organ egzekucyjny dokonał opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości, czynność zakończono o godz. 10:40. Protokół z dnia 12 maja 2021 r. doręczono skarżącej w dniu 1 czerwca 2021 r. (zastępczo w trybie art. 44 K.p.a.), a dodatkowo także prezesowi zarządu w dniu 21 maja 2021 r..
Przy piśmie z dnia 19 maja 2021 r., organ egzekucyjny przesłał prezesowi zarządu operat szacunkowy z dnia 25 marca 2021 r. dotyczący ww. nieruchomości (pismo doręczono w dniu 26 maja 2021 r.).
Pismem z dnia 2 czerwca 2021 r. (nadanym pocztą w dniu 4 czerwca 2021 r.), skarżąca wniosła zarzuty do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2021 r. organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości z uwagi na uchybienie ustawowego terminu do ich wniesienia. Skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy.
Pismem z dnia 14 lipca 2021 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości, wskazując na brak swojej winy w jego uchybieniu.
Postanowieniem z dnia 22 lipca 2021 r. organ egzekucyjny odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości.
Pismem z dnia 19 sierpnia 2021 r. skarżąca złożyła zażalenie na ww. postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości.
Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2021 r. DIAS rozpoznał zażalenie skarżącej na postanowienie z dnia 2 lipca 2021 r. Jednocześnie pismem z 17 sierpnia 2021 r. zawiadomił ją o uchybieniu terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości, wyznaczając jej termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie tego terminu od dnia doręczenia tego pisma, które pełnomocnikowi doręczono w dniu 6 września 2021 r.
Postanowieniem z dnia 28 października 2021 r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach ‒ po rozpoznaniu zażalenia skarżącej − utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C, z dnia 22 lipca 2021 r., nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w C. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr [...].
Na ww. postanowienie DIAS, spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Wyrokiem z dnia 9 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Gl 39/22 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie. Wyrok ten jest prawomocny.
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd uznał, że w okolicznościach tej sprawy, wniosek skarżącej o przywrócenie terminu zawiera uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy.
Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał, iż zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, przywrócenie terminu może nastąpić jedynie z ważnych przyczyn. Będzie to miało miejsce tylko wówczas, gdy wystąpi obiektywna uniemożliwiająca dokonanie czynności przeszkoda, niezależna od woli zainteresowanego, której nie mógł usunąć za pomocą sił i środków normalnie dostępnych, przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym przeszkoda powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Przeszkoda ta ma być od strony niezależna, trudna do przezwyciężenia. Zatem konieczne jest wykazanie braku winy w uchybieniu powyższego terminu. Przy czym art. 58 § 1 k.p.a. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia, co oznacza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych w analizowanej kwestii, przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Kodeks postępowania administracyjnego wymaga przy tym uprawdopodobnienia okoliczności, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego. Strona powinna zatem uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Przeszkoda ta musi istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności. Zarzut skarżącej, że nie została pouczona przez organ egzekucyjny przy zawiadomieniu z 12 kwietnia 2021 r. o prawie do złożenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, Sąd uznał za trafny, bowiem skoro przepis art. 110u § 1 u.p.e.a. przewiduje środki zaskarżenia, to powinnością organu było pouczenie o tym strony. W zawiadomieniu z dnia 12 kwietnia 2021 r. pouczenia dla strony − o możliwości wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości − nie zamieszczono, czemu organ nie przeczy. W ww. zawiadomieniu zawarto natomiast pouczenie, że stawiennictwo nie jest obowiązkowe. W ocenie Sądu nie mógł więc organ wyciągać negatywnych dla skarżącej skutków z tego, że nie stawiła się na termin opisu i oszacowania (w dniu 12 maja 2021 r.). Brak pouczenia o środkach zaskarżenia przysługujących od wydanego rozstrzygnięcia procesowego stanowił przeszkodę w podjęciu przez skarżącą właściwych kroków prawnych, czemu kres położyło wydane przez organ egzekucyjny postanowienie z dnia 2 lipca 2021 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania.
Pismem z dnia 5 października 2021 r. skarżąca złożyła kolejny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości, ponownie wskazując na brak swojej winy w jego uchybieniu.
Postanowieniem z dnia 5 listopada 2021 r. organ egzekucyjny ponownie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości.
Pismem z dnia 29 listopada 2021 r. skarżąca złożyła zażalenie na ww. postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości.
DIAS utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 5 listopada 2021 r.
W skardze na rozstrzygnięcie organu odwoławczego, spółka wniosła o jego uchylenie oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postepowania, zarzucając mu naruszenie:
1) art. 58 k.p.a. w związku z art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm., dalej: ustawa COVID-19) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niezastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że brak jest przesłanek do przywrócenia skarżącej terminu do złożenia zarzutów do protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości w sytuacji, gdy skarżąca uprawdopodobniła, że uchybiła terminowi do wniesienia zarzutów bez swojej winy, a nadto w sytuacji gdy uchybienie terminu miało miejsce w trakcie pandemii COVID-19,
2) art. 110u § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 9 i art. 10 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji polegające na braku spełnienia przez organ obowiązku pouczenia strony o trybie wniesienia zarzutów oraz skutków ich zaniedbań,
3) art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 1-6 ustawy COVID-19 poprzez jego niezastosowanie i niezawiadomienie strony o uchybieniu terminu oraz niewyznaczenie terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu w postanowieniu o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości, a także w pierwszym postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o przywrócenie terminu z dnia 14 lipca 2021 r.,
4) art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie słusznego interesu strony, a także poprzez brak podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy w szczególności bezzasadne przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości,
5) art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 11 k.p.a., poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej poprzez brak informowania skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, w szczególności poprzez nieuwzględnienie okoliczności, iż postępowanie toczy się w trakcie pandemii i zastosowanie mają dodatkowe regulacje umożliwiające przywrócenie stronie uchybionego terminu, które wprowadzone zostały na mocy ustawy COVID-19,
6) art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonego postanowienia faktów, które zostały uznane za udowodnione, dowodów, na których się oparto oraz przyczyn, dla których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji, w toku postępowania, nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Do postanowień wierzyciela lub organu egzekucyjnego, wydawanych w ramach postępowania egzekucyjnego lub zabezpieczającego, w odniesieniu do których przepisy przewidują zażalenie oraz do postanowień określonych w art. 134 k.p.a., czyli dotyczących stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, stosuje się odpowiednio art. 145-152 oraz 156-159 k.p.a., czyli regulacje dotyczące wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia). "Postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. podlegają także kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne. Zatem także sąd administracyjny może dokonać wzruszenia wskazanych wyżej ostatecznych postanowień. (...) W razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.). Jeżeli natomiast sąd uwzględni skargę na postanowienie, może podjąć następujące rozstrzygnięcia: po pierwsze - uchyla w całości albo w części zaskarżone postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; po drugie - stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; po trzecie - orzeka wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 p.p.s.a.)" (zob. P. Pietrasz w: Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, komentarz do art. 18)
Zgłoszenie żądania przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, obligowało organ I instancji do wstępnego zbadania dopuszczalności podania strony. W szczególności organ winien zweryfikować istnienie przesłanek procesowych zezwalających na prowadzenie postępowania administracyjnego w zakresie złożonego wniosku.
Jedną z podstaw dopuszczalności prowadzenia postępowania administracyjnego jest stwierdzenie, iż w zakresie zgłoszonego żądania strony, nie toczy się już lub nie zostało zakończone postępowanie w tym przedmiocie. Zawisłość sprawy (lis pendens) lub zapadnięcie ostatecznego rozstrzygnięcia – powaga rzeczy osądzonej (res iudicata) należy zaliczyć do przesłanek procesowych negatywnych. Skarżąca wniosła dwa podania obejmujące identycznej treści żądanie, jednakże podania te zostały wniesione niejednocześnie. W tej sytuacji organ winien ustalić, czy obydwa żądania spełniają wymogi niezbędne do prowadzenia postępowania administracyjnego w ich przedmiocie. W sytuacji stwierdzenia przez organ, że obydwa podania odpowiadają wymogom formalnym podania, winno nastąpić ustalenie w jakim czasie podania zostały wniesione do organu.
W odniesieniu do podania, które zostało wniesione jako pierwsze, organ powinien prowadzić postępowanie administracyjne. Po złożeniu wniosku, aż do zakończenia jego rozpoznawania, a następnie po jego ostatecznym rozstrzygnięciu, nie jest dopuszczalne prowadzenie kolejnego postępowania, którego przedmiotem byłoby rozpoznanie tożsamego wniosku pod względem podmiotowym i przedmiotowym. W odniesieniu do żądania wniesionego później, rozstrzygnięcie sprawy postanowieniem, było niedopuszczalne.
Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i w doktrynie reprezentowany jest jednolity pogląd, w którym podkreśla się, że dla stwierdzenia, iż doszło do naruszenia zasady res iudicata, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw, z których pierwsza została zakończona ostatecznym rozstrzygnięciem. Jednocześnie podkreśla się, że tożsamość ta istnieje wówczas, gdy w sprawie wystąpią te same podmioty (tożsamość podmiotowa) oraz będą one dotyczyły tego samego przedmiotu przy niezmienionym stanie faktycznym (tożsamość przedmiotowa). W literaturze wskazuje się także, że pod względem przedmiotowym na sprawę administracyjną składa się treść żądania strony lub nałożonego na nią obowiązku, podstawa prawna oraz stan faktyczny (tak m.in. B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2011, Wyd. 9, str. 336).
Koniecznym warunkiem uznania, że przedmiot postępowania administracyjnego istnieje, jest m.in. ustalenie, że w sprawie nie zostało wydane ostateczne rozstrzygnięcie. Sprawa administracyjna, która staje się przedmiotem postępowania, musi mieć charakter otwarty w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata). Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2017 r., sygn. I OSK 2452/16, LEX nr 2401613; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. I SA/Sz 417/13, LEX nr 1410182).
W wyroku z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. II SA/Kr 145/10, (LEX nr 753504), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził trafnie, że to nie przedmiot sprawy administracyjnej, zakończonej uprzednio wydanym ostatecznym orzeczeniem, ale zawarta w tym rozstrzygnięciu norma indywidualna oraz skonkretyzowany w niej w sposób autorytatywny stosunek administracyjnoprawny determinują zakres stanu rzeczy osądzonej. Dopóki norma taka pozostaje w obrocie prawnym, stan rzeczy osądzonej będzie stanowił przeszkodę do ingerencji w wynikające z niej uprawnienia i obowiązki. Stan taki będzie zachodził, gdy wystąpi tożsamość adresatów normy indywidualnej, dyspozycji normy indywidualnej oraz jej przedmiotu (określonej rzeczy). Stwierdzenie takiego stanu obliguje organ do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (zob. M. Romańska w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, art. 105).
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stwierdza się nieważność decyzji (postanowienia), która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją (postanowieniem) ostatecznymi. Powstała sytuacja, w której w tej samej sprawie, tożsamej podmiotowo i przedmiotowo, wydane zostały dwa postanowienia, które uzyskały cechę ostateczności. Powstał stan, w którym w zakresie jednego stosunku administracyjnoprawnego obowiązywały w tym samym czasie dwa postanowienia. Tego rodzaju stan jest sprzeczny z zasadą trwałości decyzji (postanowień) ostatecznych a także podważa zasadę budzenia zaufania do władzy publicznej (por. W. Chróścielewski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 2019, str. 859).
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 135 p.p.s.a. orzeczono o stwierdzeniu nieważności zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło