III SO/Gl 10/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. G. o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Miasta B. w przedmiocie: bezczynności w zakresie informacji publicznej – wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanawia: 1. Wymierzyć Burmistrzowi Miasta B. grzywnę w wysokości 100 zł (słownie: sto złotych), 2. Zasądzić od Burmistrza Miasta B. na rzecz P. G. kwotę 100 zł (słownie: (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 10 maja 2022 r. P. G. (dalej: strona skarżąca, skarżący) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o wymierzenie Burmistrzowi Miasta B. (dalej: organ administracji, organ) grzywny za nieprzekazanie tutejszemu Sądowi skargi z dnia 2 lutego 2022 r. na bezczynność Organu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Uzasadniając swoje żądanie skarżący wskazał, iż pomimo upływu piętnastodniowego terminu przewidzianego w art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ nie przekazał Sądowi przedmiotowej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę na co wskazuje data nadania skargi oraz data odpowiedzi na skargę. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 maja 2022 r., pismem z dnia 23 maja 2022 r., wezwano organ administracji do udzielenia odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny w terminie 15 dni od daty otrzymania wezwania, doręczając odpis wniosku z dnia 10 maja 2022 r. Pismem z dnia 6 czerwca 2022 r. organ udzielił odpowiedzi na wniosek o wymierzenie kary grzywny i wniósł o nieuwzględnienie wniosku. W uzasadnieniu wskazał, że 3 lutego 2022 r. do Urzędu Miejskiego w B. wpłynęła skarga P. G., a 18 lutego 2022 r. została sporządzona odpowiedź na skargę i wysłana wraz ze skargą i aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wskazał, że już w dacie 18 lutego 2022 r. dopełnił swój obowiązek wynikający z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.) i nie może w związku z tym ponosić odpowiedzialności za brak możliwości otwarcia w całości przesłanych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego bezczynność jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przepisy szczególne mogą przewidywać wyjątki od wskazanej zasady, ustalając inne terminy przekazywania skarg do sądu przez organy administracji publicznej. I tak termin ten ulega skróceniu do 15 dni w przypadku skarg składanych w sprawach o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, dalej: udip). Stosownie natomiast do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 p.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., uprawnienie sądu do nałożenia na organ administracji grzywny aktualizuje się zatem w razie łącznego spełnienia dwóch warunków: naruszenia obowiązku przekazania sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenia stosownego wniosku przez skarżącego. Istotne jest, że naruszenie obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. jest jedyną materialnoprawną przesłanką wymierzenia organowi grzywny. Obowiązek przekazania akt sprawy ma charakter bezwzględny i sama motywacja organu pozostaje bez znaczenia pod kątem możliwości nałożenia grzywny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2021 r., sygn. akt III OZ 1104/21). Wskazuje na to NSA w uzasadnieniu uchwały z 3 listopada 2009 r. II GPS 3/09 (pub.: orzeczenia.nsa.gov.pl), że ustanowienie terminu na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie, a organ musi dochować terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Należy zauważyć, że grzywna przewidziana w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny, wobec tego nawet w przypadku spełnienia wskazanych tamże przesłanek, sąd nie jest zobligowany do orzeczenia grzywny. Obowiązkiem sądu jest uwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie, pismem z dnia 2 lutego 2022 r., które zostało przesłane za pośrednictwem platformy ePUAP, skarżący złożył skargę na bezczynność Burmistrza Miasta B. w przedmiocie informacji publicznej. Organ przekazał skargę do sądu w zakreślonym terminie 15 dni, jednakże w taki sposób, że sporządził i opieczętował wydruk, a następnie przesłał wydruk za pośrednictwem Poczty Polskiej SA do sądu. Taka forma nie umożliwia sądowi weryfikacji prawidłowości złożonych podpisów i edycji załączników. Sprawa została zarejestrowana w dzienniku korespondencji ogólnej pod sygnaturą III/KO 48/22. W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału III z dnia 23 lutego, pismem z dnia 10 marca 2022 r. wezwano organ do przekazania w terminie 7 dni skargi (tj. pisma przewodniego i załącznika w postaci skargi) z dnia 2 lutego 2022 r. w formie dokumentu elektronicznego, informując o obowiązkach wynikających z art.. 54 § p.p.s.a. i § 3 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1003). Zgodnie z treścią tych przepisów skargę sporządzoną w formie dokumentu elektronicznego organ przekazuje do elektronicznej skrzynki podawczej sądu. Oznacza to, że obowiązkiem organu jest przekazanie do sądu skargi w oryginalnej, niezmienionej postaci tj. w takiej samej formie w jakiej wpłynęła na elektroniczną skrzynkę podawczą organu wraz z załącznikami. W odpowiedzi w dniu 22 marca 2022 r. organ administracji przekazał dokumentację bez załącznika w postaci skargi dołączonego do pisma przewodniego skarżącego z 2 lutego 2022 r. W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału III z dnia 24 marca 2022 r., pismem z dnia 30 marca 2022 r. ponownie wezwano organ do przekazania w terminie 7 dni skargi (tj. pisma przewodniego i załącznika w postaci skargi) z dnia 2 lutego 2022 r. w formie dokumentu elektronicznego, informując o obowiązkach wynikających z powołanych powyżej przepisów. Organ ponownie nieprawidłowo przekazał skargę, co uniemożliwiło weryfikację prawidłowości złożonych podpisów, bowiem tym razem przesłał do tutejszego sądu jedynie pismo przewodnie zatytułowane "skarga" pomijając istotny załącznik, jakim jest skarga. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z dnia 13 kwietnia 2022 r., pismem z dnia 15 kwietnia 2022 r. kolejny raz wezwano organ do przekazania w odpowiedni sposób wymienionych wyżej dokumentów pod rygorem zastosowania art. 112 p.p.s.a., który stanowi: "W razie uchylania się organu od zastosowania się do postanowienia sądu lub zarządzenia przewodniczącego podjętych w toku postępowania i w związku z rozpoznaniem sprawy, sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Przepis art. 55 § 3 stosuje się odpowiednio." Wezwanie powtórzono pismem z 5 maja 2022 r. w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z dnia 2 maja 2022 r. Skarga od organu administracji wpłynęła do tutejszego sądu dnia 11 maja 2022 r. i została zarejestrowana w repertorium dnia 16 maja 2022 r. pod sygnaturą III SAB/Gl 208/22. Z powyższych okoliczności wynika jednoznacznie, że organ administracji nie przekazał w prawidłowy sposób skargi do sądu administracyjnego, a wzywany kilkakrotnie do właściwego wypełnienia obowiązku, wypełnił go dopiero 11 maja 2022 r. Zaakcentować należy, że organ był instruowany o właściwym sposobie przekazywania skargi, odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy za każdym razem, kiedy był wzywany do przesłania ww. dokumentów. Sąd wskazywał, gdzie organ może znaleźć szczegółowe informacje dotyczące tej kwestii. Nadto, w tym miejscu należy zwrócić uwagę na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które wskazuje, że skutki trudności, nieprawidłowości czy błędów w zakresie obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów, które służą do komunikowania się z organami nie mogą być przerzucane na korzystających z tych właśnie systemów obywateli (por. postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OZ 1415/15). Ewidentnym jest, że takowe błędy popełniał organ administracji w rozpoznawanej sprawie, wykonując obowiązki wynikające z przepisów prawa nieudolnie i w nieprawidłowy sposób. Sąd stanął na stanowisku, mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności, że wniosek o wymierzenie grzywny jest zasadny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarga została przekazana do Sądu z naruszeniem ustawowego terminu. Taka sytuacja nie może być akceptowana, bowiem prowadzi do pozbawienia strony wynikającego z ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997, nr 78 poz. 483 – dalej jako Konstytucja) prawa do sądu. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 2 Konstytucji władzę sądowniczą sprawują sądy i trybunały. W myśl zaś art. 45 ust. 1 Konstytucji, każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. W konsekwencji w ocenie Sądu zaszły przesłanki do nałożenia grzywny. Niemniej jednak, biorąc pod uwagę wykonywane przez organ próby przekazywania skargi i pozostałych dokumentów, wymierzona grzywna opiewa na kwotę 100 zł. Organ wykazał wolę współpracy w tym zakresie, jednakże czas, który upłynął od złożenia skargi do jej prawidłowego przekazania, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, zawarte w punkcie II sentencji postanowienia, wynika z art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.