III OZ 580/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 30 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Burmistrza Miasta [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 lipca 2022 r., sygn. akt III SO/Gl 10/22 w sprawie z wniosku P.G. o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Miasta [...] za nieprzekazanie skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 4 lipca 2022 r., sygn. akt III SO/Gl 10/22, po rozpoznaniu sprawy z wniosku P.G. o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Miasta [...] w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., wymierzył Burmistrzowi Miasta [...] grzywnę w wysokości 100 zł oraz zasądził od Burmistrza Miasta [...] na rzecz P. G. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wnioskiem z 10 maja 2022 r. P. G. (dalej: "skarżący") wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o wymierzenie Burmistrzowi Miasta [...] (dalej: "organ") grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi z 2 lutego 2022 r. na bezczynność organu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Uzasadniając swoje żądanie skarżący podniósł, że pomimo upływu piętnastodniowego terminu przewidzianego w art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ nie przekazał Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, na co wskazuje data nadania skargi oraz data odpowiedzi na skargę. Organ w odpowiedzi na wniosek wniósł o jego oddalenie stwierdzając, że 3 lutego 2022 r. do Urzędu Miejskiego [...] wpłynęła skarga skarżącego, a 18 lutego 2022 r. została sporządzona odpowiedź na skargę i wysłana wraz ze skargą i aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zdaniem organu 18 lutego 2022 r. dopełnił on swój obowiązek wynikający z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") i nie może w związku z tym ponosić odpowiedzialności za brak możliwości otwarcia w całości przesłanych dokumentów. Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie wskazując, iż organ przekazał skargę do sądu w zakreślonym terminie 15 dni, jednakże w taki sposób, że sporządził i opieczętował wydruk, a następnie przesłał wydruk za pośrednictwem Poczty Polskiej SA do Sądu. Taka forma nie umożliwia Sądowi weryfikacji prawidłowości złożonych podpisów i edycji załączników. Sprawa została zarejestrowana w dzienniku korespondencji ogólnej pod sygnaturą III KO/Gl 48/22. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że pismem z 10 marca 2022 r. organ został wezwany do przekazania w terminie 7 dni skargi (tj. pisma przewodniego i załącznika w postaci skargi) z 2 lutego 2022 r. w formie dokumentu elektronicznego, informując o obowiązkach wynikających z art. 54 § p.p.s.a. i § 3 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1003, dalej: "rozporządzenie Prezydenta RP"). W odpowiedzi na wezwanie organ 22 marca 2022 r. przekazał dokumentację bez załącznika w postaci skargi, dołączonego do pisma przewodniego skarżącego z 2 lutego 2022 r. Następnie organ pismem z 30 marca 2022 r. ponownie został wezwany do przekazania w terminie 7 dni skargi w formie dokumentu elektronicznego. Organ ponownie nieprawidłowo przekazał skargę, co uniemożliwiło weryfikację prawidłowości złożonych podpisów, bowiem tym razem przesłał do Sądu jedynie pismo przewodnie zatytułowane "skarga" pomijając załącznik w postaci skargi. Pismem z 15 kwietnia 2022 r. organ ponownie został wezwany do przekazania w odpowiedni sposób wymienionych wyżej dokumentów pod rygorem zastosowania art. 112 p.p.s.a. Wezwanie powtórzono pismem z 5 maja 2022 r. Skarga od organu administracji wpłynęła do Sądu 11 maja 2022 r. i została zarejestrowana w repertorium 16 maja 2022 r. pod sygnaturą III SAB/Gl 208/22. Sąd pierwszej instancji podniósł, że z powyższych okoliczności wynika jednoznacznie, że organ administracji nie przekazał w prawidłowy sposób skargi do sądu administracyjnego, a wzywany kilkakrotnie do właściwego wypełnienia obowiązku, wypełnił go dopiero 11 maja 2022 r. Organ był instruowany o właściwym sposobie przekazywania skargi, odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy za każdym razem, kiedy był wzywany do przesłania ww. dokumentów. Organ, nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 55 p.p.s.a., poprzez błędne przyjęcie, że organ ponosi winę za niemożliwość odbioru przez Sąd kompletu dokumentów wysłanych elektronicznie oraz, że organ pozostawał w bezczynności. Wskazując na powyższe organ wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i odmowę wymierzenia organowi grzywny, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji. Jednocześnie organ wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 i § 1a p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przy czym, zgodnie z § 3 ust. 1-4 rozporządzenia Prezydenta RP, skargę oraz odpowiedź na skargę organ przekazuje w formie lub postaci, w jakiej zostały sporządzone (ust. 1). Skargę lub odpowiedź na skargę sporządzoną w formie dokumentu elektronicznego organ przekazuje do elektronicznej skrzynki podawczej sądu (ust. 2). W przypadku gdy forma lub postać skargi i odpowiedzi na skargę różnią się, organ, przekazując dokument elektroniczny, o którym mowa w ust. 2, załącza uwierzytelnioną kopię, w formie dokumentu elektronicznego, skargi lub odpowiedzi na skargę sporządzonej w postaci papierowej (ust. 3). W przypadku, o którym mowa w ust. 3, kopię skargi lub odpowiedzi na skargę, w formie dokumentu elektronicznego, uwierzytelnia się kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem zaufanym (ust. 4). Natomiast w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Z powyżej przytoczonych regulacji wynika, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd bada jedynie, czy organ, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne. Złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji, uwzględniając wniosek o wymierzenie grzywny rozważył wszystkie okoliczności sprawy i prawidłowo przyjął, że organ uchybił terminowi na przekazanie skargi, co uprawniło Sąd do wymierzenia mu grzywny. W niniejszej sprawie, wniesiona za pośrednictwem platformy e-PUAP skarga P. G. z 2 lutego 2022 r. została przekazana do Sądu 11 maja 2022 r. i została zarejestrowana w repertorium 16 maja 2022 r. pod sygnaturą III SAB/Gl 208/22. Organ uchybił zatem terminowi wskazanemu w art. 21 pkt 1 u.d.i.p., co przesądza o przyjęciu, że spełnione zostały przesłanki do wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Natomiast grzywna została wymierzona w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Odnosząc się do wniosku organu o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 196 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. Postanowienie takie może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Z powyższego przepisu wynika, że w sytuacji kwestionowania legalności postanowienia przy pomocy środka odwoławczego jakim jest zażalenie - możliwe jest wystąpienie przez stronę z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia tego zażalenia. Zażalenie jest środkiem zaskarżenia niesuspensywnym, nie wstrzymuje bowiem automatycznie wykonania zaskarżonego postanowienia. O wstrzymaniu wykonania postanowienia może natomiast zadecydować wojewódzki sąd administracyjny w drodze odrębnego postanowienia, wydanego przed przedstawieniem akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w celu rozpoznania zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma uprawnień do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.