II SAB/Wa 691/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-27
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Sławomir Fularski, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku S. B. z dnia [...] czerwca 2017 r. o wyłączenie stosowania art. 15c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, i czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku S. B., ponieważ czas jego trwania (ponad 15 miesięcy do dnia złożenia skargi) przekroczył rozsądne granice i nie można go usprawiedliwić zebranym materiałem dowodowym. Przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w tym zasady szybkości postępowania i pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej, co uzasadniało wymierzenie grzywny.Stan faktyczny
Skarżący S. B. złożył wniosek do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wyłączenie stosowania art. 15c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Postępowanie w sprawie wniosku, wszczęte w czerwcu 2017 r., trwało ponad 15 miesięcy do momentu wniesienia skargi do sądu. Skarżący zarzucił Ministrowi przewlekłe prowadzenie postępowania, rażące naruszenie prawa i wniósł o stwierdzenie tych faktów oraz wymierzenie grzywny. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wyłączenia stosowania przepisu decyzją z października 2018 r., kwestionując zarzut przewlekłości.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z wniosku skarżącego S. B. z dnia [...] czerwca 2017 r., że miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa, i wymierzył Ministrowi grzywnę w kwocie 500 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Sławomir Fularski Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2017 r. sprawy ze skargi S. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. 2. stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania z wniosku skarżącego S. B. z dnia [...] czerwca 2017 r.; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywnę w kwocie 500 zł (pięćset złotych).
Skarżący S. B. zwrócił się wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. (doręczony organowi w dniu [...] czerwca 2017 r.) do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wyłączenie stosowania wobec niego art. 15c ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] poinformował skarżącego, że na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., rozpatrzenie wniosku powinno nastąpić do dnia [...] grudnia 2017 r., po zwróceniu się do Dyrektora Zakładu [...] MSW z zapytaniem, czy skarżący ma ustalone prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej i czy otrzymuje powyższe świadczenia oraz za jakie okresy i w jakich formacjach oraz o ustalenie, czy podlega regulacjom ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Ponadto Minister wniósł o wskazanie, jakie okresy pracy i służby i w jakich formacjach stanowią postawę powyższego świadczenia. W przypadku potwierdzenia powyższego koniecznym będzie zwrócenie się do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z prośbę o przekazanie informacji o przebiegu służby na rzecz totalitarnego państwa, a także przekazanie informacji pozwalającej na ocenę ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
W tym samym dniu organ zwrócił się do Zakładu [...] MSW z zapytaniem, co przedstawiono skarżącemu wyżej, zaś odpowiedź na powyższe Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji otrzymał w dniu [...] lipca 2017 r.
Następnie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismami z dnia [...] sierpnia 2017 r. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji oraz do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z zapytaniem, jak wyżej, zaś Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu odpowiedział organowi w dniu [...] listopada 2017 r., a Komendant Główny Policji w dniu [...] grudnia 2017 r., o czym poinformowano skarżącego pismami – odpowiednio – [...] listopada 2017 r. i [...] kwietnia 2018 r.
Natomiast skarżący S. B. pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r., na podstawie art. 37 § 1 k.p.a., wniósł ponaglenie do organu o rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r., co uzupełnił pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r.
W odpowiedzi na powyższe Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] wskazał skarżącemu, że organ musiał zebrać całość materiału dowodowego w sprawie.
Z kolei w piśmie doręczonym skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2017 r. poinformowano, że została już zebrana dokumentacja niezbędna do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] września 2018 r., skarżący S. B. zarzucił Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji przewlekłe prowadzenie sprawy w rozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r i wniósł o:
1. stwierdzenie, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania oraz że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3. wymierzenie Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywny;
4. zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a w art. 35 k.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej i przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady szybkości postępowania zawartej w art 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślono, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem przewlekłości postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. Biorąc pod uwagę okoliczność, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki podniesiono, iż od dnia złożenia przez niego wniosku w trybie art 8a ustawy emerytalnej tj. od [...] czerwca 2017 r., sprawa nie została zakończona przez wydanie decyzji administracyjnej. Co więcej, wyznaczony przez organ administracyjny termin na załatwienie sprawy tj. trwający ponad 12 miesięcy od dnia złożenia przez wniosku o wydanie decyzji w trybie art 8 a ustawy emerytalnej, jest niczym nieuzasadniony oraz przekracza wszelkie rozsądne granice, zaś podejmowane przez organ czynność nie zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy. Ponadto, na gruncie niniejszej sprawy nie można przyjąć, że organ działa w sprawie wnikliwe i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz że na bieżąco monitoruje sprawę, np. poprzez ponaglanie innych organów do przekazania żądanych informacji (dokumentów). Można wręcz zakładać, iż organ umyślnie przedłuża postępowanie poza rozsądne granice i organowi nie zależy na szybkim i sprawnym załatwieniu sprawy, w sposób nakazany przez k.p.a. i zasady państwa prawnego. Niezależnie od powyższego stwierdzono, że należy mieć na uwadze, iż kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności dokonania m.in. kwerendy akt nie zwalniają organu administracji publicznej z zarzutu bezczynności ani przewlekłość. Poza tym on sam nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy. O przewlekłości postępowania przed organem administracji zatem można mówić, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony. Postępowaniem prowadzonym przewlekle jest także postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Zatem bez wątpienia w niniejszym postępowaniu mamy do czynienia z przewlekłością postępowania i bezczynnością organu polegającą w szczególności na nieracjonalnym przedłużeniu terminu do jej załatwienia. Nałożony przez ustawodawcę na organ obowiązek stania w toku postępowania na straży praworządności (art. 7 k.p.a.) oznacza konieczność podejmowania wszelkich działań w celu należytego rozpatrzenia sprawy. Tak znacznego opóźnienia w wydaniu rozstrzygnięcia przez organ nie można usprawiedliwić okolicznościami podanymi przez organ administracyjny. Nie sposób bowiem uznać, iż zwrócenie się do poszczególnych podmiotów czy organów administracji o wydanie niezbędnych dokumentów dotyczących skarżącego oraz ich uzyskanie realnie powodowałoby konieczność przedłużenia postępowania administracyjnego o tak długi okres i w konsekwencji powodowało niemożność ich uzyskania oraz analizy przez okres ponad roku. Zauważono, jak wynika z doświadczenia oraz praktyki w zakresie czasu uzyskiwania informacji przez m.in. Sądy, informacje oraz dokumenty o które wystąpił organ administracji przesyłane są dosyć szybko i sprawnie. Nie bez znaczenia pozostaje także okoliczność, iż wniosek skarżącego dotyczy jego żywotnych, najważniejszych interesów, tj. środków jego bieżącego utrzymania w postaci emerytury. Działanie organu administracyjnego niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. oraz podważa wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący i pogłębiający zaufanie uczestników – obywateli do organów Państwa. Jednocześnie okoliczności dotyczące niniejszej sprawy, w szczególności czas i sposób prowadzenia postępowania, uzasadniają wymierzenie Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywny w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku skarżącego.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] października 2018 r., odmówił wobec skarżącego S. B. wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno – Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 132 ze zm.)
Następnie w odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne, prawne oraz na stanowisko judykatury i przepisy cytowanej już wyżej ustawy podał, że w sprawie nie mamy do czynienia z przewlekłością postępowania i to z rażącym naruszeniem prawa. Tym bardziej, że do organu wpłynęła znaczna ilość spraw w tym przedmiocie. Reasumując, organ nie unikał celowego rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto organ zakwestionował żądanie stwierdzenia, że przewlekłość postępowania miało charakter rażący oraz żądanie wymierzenia grzywny tak co do zasady, jak i co do kwoty. Jednocześnie, alternatywnie wniósł o jej odrzucenie stwierdzając, że sprawy z zakresu art. 8a ustawy są sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych i w związku z tym właściwe w tych sprawach są sądy powszechne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Natomiast kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na przewlekłość wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302). Stosownie do treści art. 149 § 1a ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W rozpoznawanej sprawie skarga jest dopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem skarżący wystąpił z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23).
Analizując rozpoznawaną sprawę doszedł Sąd do przekonania, że do dnia wniesienia skargi, organ prowadził postępowania w sposób przewlekły, bowiem pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania obejmuje takie działanie organu, które nacechowane jest opieszałością i nieskutecznością. Ma ono miejsce także w sytuacji, gdy organ nie podejmuje działań, mimo że nie istnieją przeszkody do prowadzenia postępowania i rozpatrzenia wniosku strony. Niepodejmowanie przez organ działań prowadzi w konsekwencji do braku możliwości realizacji przez stronę jej praw. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, tak jak skarga na bezczynność organu, ma na celu zasadniczo doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia.
Wyjaśnić również należy, że celem skargi na przewlekłość organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi na przewlekłość organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt czy czynność nie została dokonana przez organ, przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący wystąpił do organu wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r., który został doręczony organowi w dniu [...] czerwca 2017 r., o wyłączenie stosowania wobec niego art. 15c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ww. ustawy. Przepis ten wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2017 r. Zauważyć też należy, że decyzje wydawane przez organ na jego podstawie mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.
Z kolei zgodnie z art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona we wskazanym przepisie ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35 – 38 k.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania i wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W art. 35 k.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie, organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podkreślić należy również, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem przewlekłości postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. W sprawach ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy. Natomiast z bezczynnością organu mamy do czynienia wtedy, gdy organ w ogóle nie podejmuje żadnych czynności.
Chociaż zgodnie z treścią art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, to przedmiotowa sprawa do dnia wniesienia skargi z dnia [...] września 2018 r. do Sądu, nie została zakończona poprzez wydanie decyzji, lecz nastąpiło to dopiero w dniu [...] października 2018 r.
Czynności podejmowane przez organ wskazane w stanie faktycznym uzasadnienia, opisane w skardze i znajdujące odzwierciedlenie w aktach administracyjnych, podejmowane były w kilkumiesięcznych odstępach czasu. Zwłoka jakiej dopuścił się Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w załatwieniu sprawy, nie może budzić żadnych wątpliwości w świetle art. 35 § 1 k.p.a.
W sprawie tej nie ma wątpliwości, że od dnia wystąpienia przez organ w dniu [...] lipca 2017 r. do Dyrektora Zakładu [...] Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i otrzymania ostatniej odpowiedzi od Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2017 r., organ odpowiedział skarżącemu dopiero [...] i [...] kwietnia 2018 r. (po okresie przeszło 3 miesięcy), a następnie pozostawał pasywny aż do dnia [...] października 2018 r. (prze okres kolejnych 6 miesięcy), kiedy to wydał wnioskowaną decyzję [...] lutego 2017 r.
Zatem do dnia złożenia skargi upłynęło prawie 15 miesięcy, a wniosek nadal nie został rozpoznany. Oznacza to, że termin przewidziany w art. 35 § 1 k.p.a. nie został zachowany. Nie można zatem przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki monitorował sprawę. W aktach sprawy znajdują się pisma kierowane do skarżącego o przedłużeniu terminów jej załatwienia, jednakże we wskazanych terminach sprawa nie została przez organ załatwiona.
Należy w tym miejscu podkreślić, że ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym nie zawiera odrębnych od Kodeksu postępowania administracyjnego przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza stosowania przepisów k.p.a. Kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności dokonania kwerendy akt nie zwalniają z zarzutu przewlekłości. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy.
W świetle powyższego jest bezsporne, że organ pozostawał w przewlekłości w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego do dnia wniesienia skargi oraz wydania decyzji w dniu [...] października 2018 r., a owa przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, czas trwania postępowania z wniosku skarżącego w przedmiocie wydania decyzji w trybie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym tj. przeszło 15 miesięcy, jak i brak po stronie organu w toku trwania postępowania zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał do jak najszybszego zakończenia postępowania, lecz na przeszkodzie stanęła okoliczność, która usprawiedliwiałaby choćby czasowy brak działania powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, iż przewlekłość postępowania miała charakter rażącego naruszenia prawa. Tym bardziej, że organ poinformował skarżącego pismem z dnia [...] lipca 2017 r., iż sprawa powinna być załatwiona do [...] grudnia 2017 r., zaś faktycznie decyzji nie wydano do dnia rozpoznania sprawy przed Sądem i nastąpiło to dopiero w dniu [...] października 2018 r.
Należy zauważyć, że w sprawie nie chodzi tylko o samo rażące naruszenie art. 35 § 3 k.p.a., który wyznacza terminy prowadzenia postępowania administracyjnego, czy przepisu art. 12 k.p.a. statuującego zasadę szybkości postępowania, które to uchybienia są oczywiste, ale przede wszystkim o rażące naruszenie art. 8 k.p.a., bowiem – w ocenie Sądu – doszło do rażącego naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organu władzy publicznej. Skoro zaś doszło do rażącego naruszenia prawa, to należało Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji wymierzyć grzywnę w kwocie 500 zł, która z jednej strony ma charakter represyjny wobec organu, a z drugiej jej wysokość jej adekwatna – zdaniem Sądu – do stopnia zawinienia organu.
Dodać również należy, że jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest rozstrzyganie co do istoty indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnej. Pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji administracyjnej w sprawie należącej do właściwości rzeczowej musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego Sąd w pełni podziela, jednakże czasu opóźnienia w niniejszej sprawie nie można usprawiedliwić, bowiem organ przez wiele miesięcy nie kończył postępowania i w efekcie decyzję wydał dopiero w dniu [...] października 2018 r.
Co zaś się tyczy wniosku organu o odrzucenia skargi, to nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem sprawa nie dotyczy ustalenia wysokości świadczenia emerytalno – rentowego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3) w zw. z § 1a i § 2 oraz art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło