VIII SAB/Wa 48/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2019 r. sprawy ze skargi P. B. na bezczynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta [...] do rozpoznania wniosku P. B. z dnia [...] października 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent Miasta [...] dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałym zakresie oddala skargę; 5. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz P. B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga P. B. na bezczynność Prezydenta Miasta R.w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Skarga została wniesiona w następującym stanie sprawy: Wnioskiem z dnia [...] września 2018 r. P. B. zwrócił się do Prezydenta Miasta R. o udostępnienie możliwości wykonania fotokopii operatów szacunkowych wykonanych na zlecenie Gminy Miasta R. dla działek o nr ew. [...],[...],[...]– operat szacunkowy z dnia [...] sierpnia 2012 r. i z [...] lipca 2013 r., uzasadniając pismo, iż jest mieszkańcem R., zaś przedmiotowe działki zostały zakupione przez gminę. Pismem z [...] października 2018 r. Prezydent Miasta R. udzielił odpowiedzi wnioskującemu, iż art. 156 ust. 1 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jest przepisem szczególnym wyznaczającym ściśle krąg podmiotów uprawnionych do przeglądania i sporządzania z niego notatek i odpisów operatu szacunkowego. P. B. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) ponownie wystąpił z wnioskiem do Prezydenta Miasta R., na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej, o udostępnienie mu informacji publicznej w zakresie kserokopii operatów szacunkowych wyceny nieruchomości położonych w R. o nr ew. [...],[...],[...], obręb [...] arkusz [...] W.. Zaznaczył jednocześnie, że integralną częścią wniosku jest złożone "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" dotyczące odmowy udostępnienia ww. operatów szacunkowych. Prezydent Miasta R. (dalej Prezydent, organ) w odpowiedzi na wniosek strony, poinformował ją, że żądana informacja dotycząca udostępnienia operatów szacunkowych, pozostaje w związku z gospodarowaniem nieruchomościami samorządu terytorialnego i Skarbu Państwa i odpowiada zakresowi przedmiotowemu informacji publicznej wskazanemu w art. 61 Konstytucji oraz art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 lit f ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dostęp do operatów szacunkowych wykonywanych na zlecenie organu administracji publicznej nie podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W piśmie Prezydent powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, akceptując w nim stanowisko zajęte w wyroku z 11 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 142/14. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący wniósł o: 1. zobowiązanie organu do udostępnienia kserokopii operatów szacunkowych, o które wnioskował w piśmie z [...] października 2018 r.; 2. zobowiązanie Prezydenta do przestrzegania prawa w przyszłości; 3. zobowiązanie organu do wyciągnięcia konsekwencji służbowych wobec pracownika, który odmówił stronie informacji publicznej; 4. zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając skargę wywiódł, iż Prezydent jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, nadto operaty szacunkowe są materiałami niezbędnymi do wykonywania zadań publicznych przez organy władzy publicznej, co przesądza o uznaniu operatów za informację publiczną. Zaznaczył, iż Prezydent dwukrotnie odmówił mu udostępnienia kserokopii operatów szacunkowych. Prezydent w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej wskazując, iż skarżący nie wykazał interesu prawnego, a ponadto w świetle art. 156 ust. 1 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, skarżącego nie można zaliczyć do kręgu podmiotów ściśle określonych w tym przepisie. Jak wywiódł organ, również w odpowiedzi na pismo z [...] października 2018 r., wskazano stronie, iż jej żądanie nie może zostać uwzględnione. Prezydent podniósł, że oparł swoje stanowisko na poglądzie wyrażonym w wyroku NSA z 11 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 142/14. Uznał zatem, iż w odniesieniu do wniosku skarżącego z dnia [...] października 2018 r. oraz żądania przez niego wydania decyzji odmawiającej udostępnienia informacji, forma załatwienia wniosku była prawidłowa. Zdaniem organu decyzja w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej może być wydana tylko wtedy, gdy organ odmawia udostępnienia informacji bądź umarza postępowanie w przypadkach określonych ustawą o dostępie do informacji publicznej. W przedmiotowej sprawie wniosek skarżącego nie dotyczył ustawy o dostępie do informacji publicznej, zatem odmowa dokonania takiej czynności nie wymagała zachowania formy decyzji administracyjnej, a jedynie pisma informacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej P.p.s.a.), obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W ocenie Sądu, skarga P. B. na bezczynność Prezydenta Miasta R. zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim, aby można było mówić o bezczynności organu, należy przede wszystkim stwierdzić, że na organie ciąży - wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia. Dopiero później, można stwierdzić, iż obowiązku tego w przewidzianym terminie - organ nie wypełnia. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej u.d.i.p.), będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Jak wynika z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zatem w kontekście powyższego nie ulega wątpliwości, że Prezydent Miasta R. jest podmiotem zobowiązanym w świetle u.d.i.p., do udostępnienia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Kluczową kwestią pozostaje rozstrzygnięcie w realiach niniejszej sprawy, czy żądana przez skarżącego informacja w postaci kopii operatów szacunkowych wskazanych we wniosku, stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przypomnienia wymaga zatem, że pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Przy wykładni sformułowań należy kierować się art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Sąd nie ma wątpliwości, że przyjąć należy, iż informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. W przekonaniu Sądu, informacja w postaci kopii operatów szacunkowych dotyczących nieruchomości, które zostały zakupione przez Gminę Miasta R. spełnia warunki informacji publicznej, dotyczy bowiem bezpośrednio gospodarowania przez jednostkę samorządu terytorialnego powierzonym jej mieniem publicznym. W orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach wielokrotnie wskazywał, że informacją publiczną są nie tylko dokumenty bezpośrednio redagowane i wytworzone przez organ administracji publicznej, ale taki charakter mają również dokumenty, które organ wykorzystuje do zrealizowania powierzonych prawem zadań, nawet wtedy, gdy prawa autorskie należą do innego podmiotu. W takim przypadku podstawowe znaczenie ma fakt, iż dokumenty te służą realizacji zadań publicznych przez określone organy i zostały wytworzone na zlecenie tych organów. Wówczas nie należy traktować powyższego w rozumieniu rozporządzenia prawami autorskimi, lecz w kontekście dostępu do treści dokumentu stworzonego na zlecenie organu administracji publicznej w celu realizacji zadań publicznych (vide: wyroki NSA - z dnia 15 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 667/11; z dnia 9 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 517/06; z dnia 7 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1774/10; z dnia 18 września 2008 r. sygn. akt I OSK 315/08). W analizowanej sprawie, w odpowiedzi na wniosek strony o udostępnienie informacji publicznej, organ stwierdził, że żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., a jednocześnie wskazał na odrębny tryb dostępu do operatów szacunkowych określony w art. 156 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147). Dodatkowo Prezydent podał, że uprawnienia dostępu do danych zawartych w operacie szacunkowym nie można dochodzić powołując się na przepisy u.d.i.p., gdyż jej zastosowanie jest wyłączone na zasadzie art. 1 ustawy ww. Zgodnie z art. 156 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, organ administracji publicznej, który zlecił rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie operatu szacunkowego, jest obowiązany umożliwić osobie, której interesu prawnego dotyczy jego treść, przeglądanie tego operatu oraz sporządzanie z niego notatek i odpisów. Osoba ta może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z operatu szacunkowego lub wydania jej z operatu szacunkowego uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem tej osoby. Sąd w składzie orzekającym, nie podziela argumentów organu, że jest to przepis szczególny w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej określający odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Niewątpliwie w art. 156 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ustawodawca określił tryb dostępu do operatów szacunkowych tylko dla określonej kategorii osób, których interesu prawnego dotyczy treść operatu poprzez ich przeglądanie, sporządzanie z nich notatek i odpisów, a także uzyskiwanie uwierzytelnionych odpisów. Nie oznacza to jednak w ocenie Sądu, że inne osoby (nielegitymujące się interesem prawnym z art. 156 ust 1a ustawy ww.) nie mogą ubiegać się o dostęp do operatów szacunkowych sporządzonych na zlecenie organów w celu realizacji powierzonych im prawem zadań, w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Niekwestionowane jest w przedmiotowej sprawie, że wnioskowane operaty szacunkowe dotyczące nieruchomości nabytych przez Gminę Miasta R. zostały sporządzone dla ustalenia wartości nieruchomości, czyli ceny ewentualnego zakupu, zatem stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w u.d.i.p. W wyroku I OSK 1057/14 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził cyt.: "informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona przez władze publiczne i odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (por. wyroki NSA z 30 października 2002 r. II SA 181/02, II SA 1956/02 i II SA 2036-2037/02). W art. 6 ust. 1 przywołanej ustawy wskazano tylko przykładowy katalog informacji publicznych, a w przepisie art. 4 ust. 1 tejże ustawy przykładowo tylko wymieniono podmioty zobligowane do udostępnienia informacji publicznej. Świadczy o tym użycie w obydwu tych przepisach zwrotu "w szczególności". Dokonując oceny, czy określony podmiot zobowiązany jest do udostępnienia informacji publicznej wystarczy zatem ustalić, że wykonuje on zadania publiczne, czy to w zakresie sprawowania władzy publicznej, czy to w zakresie gospodarowania mieniem komunalnym, czy też majątkiem Skarbu Państwa, a żądana informacja (będąca w jego posiadaniu) została przez ten podmiot wytworzona lub wprawdzie nie została przezeń wytworzona, lecz do niego się odnosi. W orzecznictwie podkreśla się ponadto, iż informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Stwierdzić też należy, iż informacją publiczną są nie tylko dokumenty bezpośrednio redagowane i wytworzone przez organ administracji publicznej, ale charakter taki mają również takie dokumenty, które organ wykorzystuje do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Podstawowe bowiem znaczenie ma fakt, iż dokumenty te służą realizacji zadań publicznych przez określone organy i zostały wytworzone na zlecenie tych organów. Wskazać należy, iż stanowisko takie jest już ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych od szeregu lat (m.in. wyrok z dnia 9 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 517/06; z dnia 7 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1774/10; z dnia 18 września 2008 r. sygn. akt I OSK 315/08). Warto jeszcze zwrócić uwagę na wyrok NSA z 2 lipca 2003 r., sygn. akt II SA 837/09, w którym między innymi Sąd stwierdził, że ogólną zasadą wynikającą z art. 61 Konstytucji, jest dostęp do informacji. Wszelkie wyjątki od tej zasady powinny być formułowane w sposób wyraźny, a wątpliwości powinny przemawiać na rzecz dostępu do informacji". W tym samym wyroku podniesiono również, iż nie ma znaczenia w jaki sposób dokumenty znalazły się w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą, istotne jest by dokumenty te służyły realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnosiły się do niego bezpośrednio. Ponadto zwrócenia uwagi wymaga, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno - technicznej. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast tylko w takim wypadku, gdy informacja, której udostępnienia żąda określony podmiot jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia. Jeżeli żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ powinien powiadomić pismem podmiot żądający udostępnienia informacji, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa (por. wyrok WSA z dnia 5 lipca 2007 r. sygn. II SAB/Wa 19/07, Lex nr 368235, wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 r. sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33). Podmioty o których mowa w art. 4 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., mogą bowiem odmówić udostępnienia informacji publicznej z uwagi na ochronę prywatności czy prawem chronione tajemnice. Czym innym jednak jest odmowa udostępnienia informacji z uwagi na to, że nie stanowi ona informacji publicznej w omawianym znaczeniu, a czym innym odmowa udostępnienia informacji z uwagi na ograniczenia przewidziane w art. 5 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy. Ta ostatnia sytuacja odnosi się bowiem do wiadomości mających bezspornie charakter informacji publicznej i wymaga wydania decyzji od której po wyczerpaniu w postępowaniu administracyjnym przysługujących środków odwoławczych przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z bezczynnością organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej będziemy mieli zatem do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie udostępnienia żądanej informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. W tej sytuacji zarzut bezczynności organu należy uznać zatem za uzasadniony. Skoro bowiem organ dysponuje żądanymi operatami szacunkowymi, a operaty te stanowią informację publiczną, to powinien załatwić wniosek skarżącego zgodnie z u.d.i.p., tj. udzielając tej informacji albo jej odmawiając w formie decyzji administracyjnej. Prezydent w odpowiedzi na skargę stwierdził, że wniosek skarżącego nie dotyczył ustawy o dostępie do informacji publicznej, zatem odmowa dokonania czynności nie wymagała zachowania formy decyzji administracyjnej, a jedynie pisma informacyjnego. Sąd nie podziela powyższego poglądu. Odnosząc się do powyższej argumentacji należy wskazać, iż w sytuacji, gdy organ uznał, że prawo do wnioskowanej informacji publicznej podlega ograniczeniu w związku z treścią przepisu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, to powinien na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, czego jednak nie uczynił. Zaznaczenia wymaga, że nie ma potrzeby wydawania decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy w sytuacji, gdy zachodzi jedynie potrzeba anonimizacji tzw. danych chronionych, gdyż przepis ten może mieć zastosowanie tylko w wypadku odmowy udostępnienia informacji, a nie w przypadku jej udzielenia z zachowaniem zasady ochrony dóbr chronionych. Samo zaś przeprowadzenie niezbędnych czynności anonimizacji poprzez ewentualne usunięcie danych chronionych prawem nie stanowi o wytworzeniu informacji przetworzonej, gdyż anonimizacja to wyłącznie czynność techniczna, w wyniku której nie powstaje żadna nowa informacja. W realiach kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że zarzut bezczynności organu należy uznać za uzasadniony. Skarżącemu nie udzielono bowiem żądanej informacji, ani też nie odmówiono jej udostępnienia w formie decyzji administracyjnej. Przepis art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Mając zatem na względzie treść powyższego przepisu Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność Prezydenta Miasta R., zakreślił organowi termin 14-dniowy do rozpoznania wniosku, liczony od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie, uwzględniając fakt, iż organ w ustawowym terminie (błędnie), ale odpowiedział na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W pkt 4 wyroku, Sąd oddalił skargę w zakresie (pkt 2 i 3 skargi) zobowiązania organu do przestrzegania obowiązującego prawa w przyszłości i zobowiązania Prezydenta do wyciągnięcia konsekwencji służbowych wobec pracownika udzielającego odpowiedzi. W tym zakresie żądanie skargi wykracza poza kompetencje Sądu. O kosztach orzeczono, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. w pkt 5 sentencji wyroku.