II SA/Łd 288/22
WyrokWSA w Łodzi2022-07-11
Skład orzekający: Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania), może oceniać meritum sprawy, czy jedynie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji?Ratio decidendi
Rozpoznając sprzeciw od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., sąd administracyjny ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji, a nie meritum sprawy. Decyzja kasatoryjna organu odwoławczego jest uzasadniona, gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, przy czym obie przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła legalności budowy komina przy budynku mieszkalnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na rozbieżność między uzasadnieniem a sentencją decyzji organu I instancji oraz potrzebę dalszych ustaleń. Strony (inwestor K.S. i sąsiad K.L.) złożyły sprzeciwy od decyzji organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciwy K.S. i K.L. od decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 lipca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 11 lipca 2022 roku spraw ze sprzeciwów K.S. i K.L. od decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 9 marca 2022 roku nr 72/2022 znak: WOP.7721.107.2022.RK w przedmiocie legalności budowy komina oddala sprzeciwy. dc
II SA/Łd 288/22
Uzasadnienie
Zaskarżonym rozstrzygnięciem, po rozpatrzeniu odwołania K.L., Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łasku z 4 stycznia 2022 r. (Nr 1/2022), którą na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzono postępowanie w sprawie dotyczącej legalności budowy komina przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr ew. gruntu [...] położonej w Łasku przy ul. [...], z uwagi na jego bezprzedmiotowość, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Z akt sprawy wynika, że pismem z 5 sierpnia 2021 r. K.L. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łasku "o wstrzymanie odbioru wykonanej instalacji wewnętrznej gazu ziemnego w budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr [...] w obrębie [...], położonej w Łasku przy ul. [...], której inwestorem jest Pan K.S., gdzie w sposób niezgodny z przepisami prawa został wykonany komin odprowadzający spaliny gazu ziemnego (tlenku węgla) - powodując rażące naruszenie wyżej wymienionych przepisów prawa budowlanego w warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie".
W wyniku czynności kontrolnych dokonanych 5 października 2021 r. na ww. nieruchomości Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łasku ustalił w szczególności, że na działce nr ewid. gruntu [...] położonej w Łasku przy ul. [...] znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny. Roboty budowlane przy instalacji gazowej prowadzone były na podstawie zgłoszenia z 23 listopada 2020 r., a zgłoszenie zostało przyjęte bez sprzeciwu 19.01.2021 r. Podczas oględzin K.S. przedłożył oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym z dokonanym zgłoszeniem, które zostało przyjęte bez sprzeciwu. Przedłożono również oświadczenie kierownika robót o zgodności wykonania wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zrealizowanym na podstawie zgłoszenia, które zostało przyjęte bez sprzeciwu. Z opinii kominiarskiej wynika, że wentylacja kuchni parter + piec c.o., gaz typu Termet + kuchnia gazowa 4 palnikowa - przewody wentylacyjne są drożne i nadają się do użytkowania. Z przedłożonego protokołu szczelności wynika, że instalacja wewnętrzna jest szczelna. Z przedłożonych dokumentów dotyczących kotła z zamkniętą komorą spalania wynika, że moc kotła wynosi 19kW. Ponadto organ stwierdził, że odległość przewodu spalinowo-powietrznego koncentrycznego wynosi ok. 0,89 m (pomiar do zewnętrznej ścianki przewodu) od lica ściany budynku usytuowanego bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nr ewid. [...]. Odległość przewodu koncentrycznego od okna wynosi ok. 0,60 m. Wysokość zamontowanego przewodu od gruntu do ścianki przewodu wynosi ok. 2,42 m. Długość przewodu wysunięta od ściany wynosi ok. 0,58 m. W zatwierdzonym projekcie brak jest określenia odległości usytuowania przewodu koncentrycznego od granicy działki sąsiedniej nr ewid. gruntu [...] oraz okna.
W takim stanie faktyczno-prawnym organ stopnia powiatowego wydał decyzję z 4 stycznia 2022 r., którą na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej legalności budowy komina przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr ew. gruntu [...] położonej w Łasku przy ul. [...], z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowo zakreślonym terminie wniósł K.L., nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem.
Wspomnianą na wstępie decyzją Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości zakwestionowaną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W ocenie organu II instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łasku, co najmniej przedwcześnie umorzył postępowanie w niniejszej sprawie.
Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z zawiadomieniem z 6 października 2021 r. organ stopnia powiatowego prowadzi postępowanie w sprawie legalności budowy komina przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr ew. gruntu [...] położonej w Łasku przy ul. [...]. Analizując jednak treść uzasadnienia decyzji I instancji organ doszedł do wniosku, że nie dotyczy ono legalności budowy komina, a legalności budowy zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr ew. gruntu [...] położonej w Łasku przy ul. [...]. Brak jest również jakiegokolwiek odniesienia do rzeczonego komina.
W ocenie organu odwoławczego zgodnie z art. 107 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. relacje pomiędzy uzasadnieniem a rozstrzygnięciem decyzji są ścisłe i nie może być miedzy nimi rozbieżności. Obie części stanowią jedność w znaczeniu materialnym i formalnym, żadna z nich nie może istnieć oddzielnie w obrocie prawnym i powinny być ze sobą spójne wewnętrznie. W kwestionowanej decyzji powyższa regulacja prawna została naruszona przez organ stopnia powiatowego, bowiem widoczna jest znaczna rozbieżność pomiędzy treścią uzasadnienia, które dotyczy legalności budowy zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym, a sentencją rozstrzygnięcia, która dotyczy legalności budowy komina w ww. budynku mieszkalnym. Poza tym w aktach sprawy odnaleziono wyłącznie dokumentację dotyczącą ww. instalacji gazowej, a także dokumenty dotyczące zgłoszenia z 25 listopada 2020 r. zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu ww. instalacji. Natomiast organ odwoławczy przypomniał, że K.L. w piśmie z 5 sierpnia 2021 r. domagał się zbadania komina odprowadzającego spaliny gazu ziemnego (tlenku węgla), który wg niego został wykonany w sposób niezgodny z przepisami prawa.
Zdaniem organu odwoławczego rozpatrując ponownie postępowanie należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę, że komin bez wątpienia składa się na całość techniczno-użytkową budynku mieszkalnego. Komin ma początek u trzonu, a dalej biegnie przez stropy budynku ponad poszycie dachowe po czapy komina. Jest to konstrukcja, która mieści w sobie kanały dymowe, spalinowe i wentylacyjne, obsługujące budynek. Wobec powyższego organ pierwszej instancji winien prowadzić postępowanie odnośnie legalności wybudowania budynku mieszkalnego na działce nr ew. gruntu [...] położonej w Łasku przy ul. [...] i ustalić:
- kiedy został wybudowany budynek mieszkalny na działce nr ew. gruntu [...] położonej w Łasku przy ul. [...],
- kto był jego inwestorem i czy inwestor posiadał zgodę organu administracji architektonicznobudowlanej na jego budowę,
- pozyskać projekt ww. budynku i ustalić, czy od strony działki K.L. miał być zlokalizowany sporny komin,
- przeprowadzić oględziny ww. budynku z uwzględnieniem komina, sporządzić szkic sytuacyjny i dokumentację zdjęciową.
Organ odwoławczy podniósł, że bez wyjaśnienia powyższych kwestii nie może zająć prawidłowego stanowiska w sprawie, zaś prawidłowo przeprowadzone i utrwalone w protokole oględziny powinny dostarczyć informacji w zakresie przedmiotu postępowania. Oględziny polegają na bezpośrednim zbadaniu jakiegoś przedmiotu przez organ orzekający w celu dokonania spostrzeżeń. Powyższe jest bardzo istotne z tego względu, że organ stopnia powiatowego przeprowadzając oględziny 5 października 2021 r. bazował wyłącznie na przedłożonych przez inwestora dokumentach i nie dokonał własnych bezpośrednich spostrzeżeń dotyczących właściwości przedmiotu oględzin, co słusznie podnosi K.L..
Zdaniem organu nie jest możliwe wydanie aktu administracyjnego rozstrzygającego co do istoty w tej sprawie z uwagi na umorzenie postępowania przez organ pierwszej instancji oraz konieczność zastosowania się do zasady dwuinstancyjności.
Na powyższe rozstrzygnięcie odrębne sprzeciwy złożyli K.L. i K.S..
K.S. zarzucił organowi, że nie dokonał szczegółowej analizy akt sprawy, a także niewłaściwie zaklasyfikował "komin" przyjmując złą interpretację przepisów prawa oraz dokonał błędnej interpretacji pism K.L.. Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Łodzi nie zapoznał się z całą przekazaną przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Łasku dokumentacją sprawy, co doprowadziło do błędnej interpretacji i wydania krzywdzącej decyzji. W decyzji Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Łodzi błędnie został zinterpretowany "komin". Przyjęte zostało, iż komin "składa się na całość techniczno-użytkową budynku mieszkalnego. Komin ma początek u trzonu, a dalej biegnie przez stropy budynku ponad poszycie dachowe po czapy komina. Jest to konstrukcja, która mieści w sobie kanały dymowe, spalinowe i wentylacyjne, obsługujące budynek" Tymczasem przedmiotowy "komin" jest przewodem koncentrycznym powietrzno-spalinowym stanowiącym część instalacji gazowej wyprowadzonym przez zewnętrzną ścianę budynku.
Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Łodzi w swojej decyzji podniósł, iż uzasadnienie do decyzji organu pierwszej instancji nie dotyczy legalności budowy komina, a legalności budowy zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym. Nastąpiła tutaj znaczna rozbieżność, gdyż odwoławczy nie wziął pod uwagę faktu, iż przedmiotowy "komin" jest koncentrycznym przewodem powietrzno-spalinowym, który w myśl § 142 ust. 3 oraz § 175 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz.U . z 2019 r. poz. 1065 ze zm.) może zostać wyprowadzony przez zewnętrzną ścianę budynku. Przewód ten nie stanowi integralnej części budynku, a jest częścią instalacji gazowej.
Z kolei K.L. w swoim sprzeciwie wyraził niezadowolenie ze sposobu pracy pracowników organu pierwszej instancji, którzy jego zdaniem prowadzili postępowanie nieudolnie i z rażącym naruszeniem prawa poprzez przeprowadzanie 5 października 2021 r. oględzin spornego komina z samochodu zaparkowanego na ulicy [...]. K.L. zarzucił organowi ignorowanie jego wniosków w sprawie oraz skargi złożonej w trybie art. 227 k.p.a. oraz zakwestionował bezpodstawne - jego zdaniem - prowadzenie postępowania w sprawie zabudowy zadaszonego tarasu na działce nr [...]. Dalej skarżący podniósł, że dwukrotnie w siedzibie organu powiatowego domagał się okazania dokumentacji spornego obiektu, której nie otrzymał. Zdaniem skarżącego to wskazuje na wykonanie robót w ramach samowoli budowlanej. W ocenie skarżącego sprawa była prosta i wyraził rozczarowanie, że organ pierwszej instancji nie poradził sobie z rozstrzygnięciem sprawy. Skarżący nie zgodził się z organem odwoławczy, iż w obecnej sytuacji nie mógł on orzekać co do istoty sprawy. Dodatkowo skarżący oczekuje, że organ wyda nakaz rozbiórki docieplenia ściany szczytowej budynku na działce nr [...], aby mógł wybudować ogniomur RI 60 na działce [...].
W odpowiedzi na oba sprzeciwy organ wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Sprzeciwy złożone przez K.L. i K. S. nie zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 64e ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], rozpoznając sprzeciw od decyzji, Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Sąd administracyjny nie jest zatem władny odnosić się do meritum sprawy.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., który - w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - stanowił, iż organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów (art. 138 § 2a k.p.a.).
Ustawodawca zatem wyodrębnił dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej, a mianowicie:
1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów k.p.a. lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych,
2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Jednocześnie zaakcentować należy użycie w art. 138 § 2 k.p.a. spójnika "a", który wskazuje na kumulatywne spełnienie przesłanek. Oznacza to, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie jest jeszcze wystarczające. Niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Zacytowane stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Regulacja art. 138 § 2 k.p.a. stanowi wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), zgodnie z którą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Powyższe rozumieć należy w ten sposób, że w sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytorycznym rozstrzygnięciem drugoinstancyjnym, niedopuszczalne - jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania - jest podejmowanie rozstrzygnięcia kasacyjnego, tj. decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Poczynić należy także zastrzeżenie, iż decyzja kasacyjna może zapaść, jeżeli wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Niewątpliwie konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przeprowadzenia określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki do wydania decyzji kasatoryjnej z art. 138 § 2 k.p.a.
W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy wykazał konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji oraz wskazał konkretne okoliczności faktyczne, których ustalenie ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaakcentowania wymaga, że organ pierwszej instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Natomiast organ odwoławczy dostrzegł potrzebę ustalenia kluczowych w tym postępowaniu okoliczności.
Sąd pragnie w tym miejscu wyjaśnić w pierwszej kolejności, że w niniejszej sprawie kluczowe jest to, iż wobec umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego niemożliwe jest merytoryczne rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy przez organ odwoławczy. Prowadziłoby to bowiem do pozbawienia stron postępowania możliwości wniesienia odwołania i tym samym możliwości dokonania kontroli instancyjnej wydanego rozstrzygnięcia, co z kolei byłoby równoznaczne z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 k.p.a. Trzeba bowiem zauważyć, że wydana przez organ drugiej instancji decyzja, z ewentualnym wykorzystaniem możliwości wskazanych w art. 136 § 1 k.p.a., w istocie byłaby rozstrzygnięciem merytorycznym, podczas gdy decyzja pierwszoinstancyjna o umorzeniu postępowania w sprawie miała charakter czysto formalny. Umarzając postępowanie organ pierwszej instancji uznaje, że postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe, czyli nie ma sprawy administracyjnej, i do wykazania jej braku zmierza wyjaśnienie zawarte w uzasadnieniu. Wydanie decyzji merytorycznej przez organ odwoławczy powodowałoby, że prowadzone postępowanie stałoby się faktycznie postępowaniem jednoinstancyjnym, chociaż decyzja zapadła formalnie w drugiej instancji (por. m.in. wyrok NSA z 9 listopada 2012 r., II OSK 801/12, wyrok WSA w Krakowie z 27 kwietnia 2018 r., III SA/Kr 119/18, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 13 czerwca 2019 r., II SA/Go 854/18, wyrok WSA w Poznaniu z 30 maja 2019 r., II SA/Po 1089/18, wyrok NSA z 26 maja 2020 r., II OSK 925/20, wyrok WSA w Krakowie z 16 czerwca 2020 r., II SA/Kr 539/20).
Z uwagi na powyższe zarzuty K. L. co do braku rozstrzygnięcia co do istoty przez organ drugiej instancji nie mogą być uwzględnione.
Natomiast zasadnie wszystkie strony postępowania zwróciły uwagę na niedostatki postępowania wyjaśniającego, z tym że powstał spór o zakres jego uzupełnienia.
Przedstawiony przez organ odwoławczy szeroki zakres okoliczności podlegających wyjaśnieniu, niewątpliwie stanowił podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Trzeba pamiętać, że organ pierwszej instancji nie sporządził dokumentacji fotograficznej, ani nawet rysunku poglądowego, stąd na etapie rozpoznawania odwołania organ drugiej instancji nie mógł się zapoznał bliżej ze stanem faktycznym, zaś uzupełnianie go przeczyłoby wcześniejszym wnioskom o niemożności orzekania co do istoty po uprzednim umorzeniu postępowania w pierwszej instancji.
Ewidentnie organ szczebla powiatowego nie wyjaśnił wszystkich prawnie relewantnych okoliczności i nie ocenił wszystkich przesłanek, od których uzależniona jest zgodność spornego komina z przepisami § 142 ust. 3 oraz § 175 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz.U . z 2019 r. poz. 1065 ze zm.). Jak dotąd organ ustalił tylko i ocenił moc cieplną urządzenia (19 kW) i odległość od okna (ok. 60 cm) oraz wysokość nad poziomem gruntu 2,42 m. Powyższe oznacza jednoczesnie, że organ nie zweryfikował czy w sprawie zaszły podstawy do zastosowania wyjątku do umieszczenia wylotu komina poniżej 2,5 m, tzn. czy w odległości do 8 m nie znajduje się plac zabaw dla dzieci lub inne miejsca rekreacyjne.
Należy także podkreślić, że organ odwoławczy nie jest obowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości, ani nawet w znacznej części. Organ odwoławczy jest uprawniony do przeprowadzenia jedynie uzupełniającego postępowania dodatkowego (art. 136 § 1 k.p.a.) oraz wyjaśniającego postępowania w niezbędnym zakresie (art. 136 § 2 k.p.a.); natomiast gdy istnieje konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, organ drugiej instancji jest obowiązany uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy ma zawsze możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, niemniej powyższa kompetencja ma charakter ograniczony, albowiem nie może polegać na gromadzeniu nowych dowodów, czynieniu nowych ustaleń faktycznych i ich ocenie, jeżeli mają one istotny wpływ na wynik postępowania i ich rozważenie wymaga podjęcia przez organ odwoławczy szeregu czynności procesowych (por. wyrok NSA z 17 października 2017 r., II OSK 263/16).
Podsumowując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podziela stanowisko, iż umorzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego było przedwczesne, ponieważ szczegółowej analizy wymaga kwalifikacja prawna inwestycji z punktu widzenia przepisów powszechnie obowiązujących. Brak pełnej analizy materiału dowodowego w tym zakresie, w szczególności samodzielnych ustaleń wypływających z bezpośrednich spostrzeżeń i dokumentacji fotograficznej, stanowiło naruszenie przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wydanie decyzji kasacyjnej.
Wobec tego organ odwoławczy zasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając zaskarżoną decyzję w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zaskarżona decyzja pierwszoinstancyjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7 i 77 i 80 k.p.a.), a wady tej nie dało się usunąć poprzez przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z art. 136 k.p.a. przez wzgląd na zasadę dwuinstancyjności. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, jak wyjaśniono wyżej, ma istotny (zasadniczy) wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Sąd podzielił stanowisko organu drugiej instancji co do potrzeby przeprowadzenia w znacznej części postępowania wyjaśniającej celem umożliwienia prawidłowej kwalifikacji wykonanych robót.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził zaistnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. i na podstawie art. 64e w zw. z art. 151a § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił sprzeciwy K. S. i K.L.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło