II SA/Kr 1236/20
WyrokWSA w Krakowie2021-01-19
Skład orzekający: Mirosław Bator, Joanna Człowiekowska, Magda Froncisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który nie wykonał wyroku sądu administracyjnego zobowiązującego go do wydania aktu lub dokonania czynności w określonym terminie, podlega karze grzywny, nawet jeśli podjął pewne czynności procesowe, ale nie zakończył sprawy w wyznaczonym terminie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który nie wykonał wyroku sądu administracyjnego zobowiązującego go do wydania aktu lub dokonania czynności w określonym terminie, podlega karze grzywny na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. Niewykonanie wyroku obejmuje również sytuację, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Skuteczność skargi na niewykonanie wyroku zależy od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku bez zbędnej zwłoki, a nie od końcowego efektu tych czynności. Niemniej jednak, jeśli organ podejmował czynności procesowe i przeprowadził czynności dowodowe, bezczynność organu może nie mieć charakteru rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżący A. B. wniósł skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 lutego 2020 r., który zobowiązał Wójta Gminy K. do wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie wniosku skarżącego w terminie 14 dni. Skarżący zarzucił, że Wójt nie wydał decyzji i nie wykonał wyroku, mimo wezwania. Wójt Gminy K. wniósł o oddalenie skargi, twierdząc, że podjął szereg czynności wyjaśniających i dowodowych, co uniemożliwia zarzucenie mu bezczynności.Rozstrzygnięcie
1/ Wymierzył Wójtowi Gminy [...] grzywnę w kwocie 700 złotych. 2/ Stwierdził, że bezczynność Wójta Gminy [...] w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3/ Zasądził od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Kr 488/19 1/ wymierza Wójtowi Gminy [...] grzywnę w kwocie 700 (siedemset) złotych; 2/ stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy [...] w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3/ zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Wyrokiem z dnia 28 lutego 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi A. B. przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy K. – zobowiązał Wójta do wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie wniosku skarżącego z dnia 23 września 2019 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Pismem z dnia 29 września 2020 r. A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarga na niewykonanie powyższego wyroku. Skarżący wskazał, że pomimo upływu ustawowych terminów do wydania decyzji Wójt Gminy K. nie wydał przedmiotowego aktu w tej sprawie, a co za tym idzie nie został zatem wykonany powołany wyrok. Skarżący pismem z dnia 21 września 2020 r. wezwał Wójta Gminy K. do wykonanie wyroku poprzez dokonanie czynności mających na celu rozstrzygnięcie sprawy lub wydanie aktu. Powołany organ mimo upływu ustawowych terminów, ani nie załatwił sprawy, ani nie zajął stanowiska wobec pisma, podjął czynności pozorne nie mające nic wspólnego z rozstrzygnięciem sprawy.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy K. wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został doręczony do Urzędu Gminy w K. w dniu 11 września 2020 r. W dniu 15 września 2020 r. wszczęto postępowanie wyjaśniające wraz z wyznaczeniem daty na dzień 7 października 2020 r. wizji lokalnej w terenie. W celu prawidłowego określenia stron postępowania organ prowadzący postępowanie wystąpił do Powiatowego Ośrodka Geodezji w P. o wypis z rejestru gruntów, który uzyskał w dniu 6 października 2020 r. W dniu 12 października 2020 r. stronom przesłano kopie protokołu spisanego podczas wizji oraz zakreślono termin do wniesienia uwag. W dniu 27 października 2020 r. wysłano korespondencję do stron z informacją, iż w dniu 17 listopada 2020 r. zostanie w przedmiotowej sprawie przeprowadzony kolejny dowód w postaci przeprowadzenia pomiarów rzędnych działek. W dniu 28 października 2020 r. powiadomiono strony o planowanym terminie załatwienia sprawy. W zaistniałej sytuacji organowi nie można zarzucić bezczynności. Działania organu podejmowane w sposób metodyczny miały na celu zebranie całego materiału dowodowego, ustalenie czy doszło do zakłócenia stosunków wodnych, a w konsekwencji wydania aktu administracyjnego kończącego postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 154 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej P.p.s.a.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie (por.: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, WKP 2018) środki przewidziane w art. 154 P.p.s.a mają na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie, a w określonej sytuacji wydanie rozstrzygnięcia (o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku) za organ. Zdaniem Sądu celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skuteczność skargi zależy zatem od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku bez zbędnej zwłoki i wykonał wytyczne sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności. W świetle powyższego przez niewykonanie wyroku należy więc rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z 30.05.2001 r., LEX nr 57180). O niewykonaniu wyroku można zatem mówić wówczas, gdy takie rozstrzygnięcie – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 P.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (wyrok WSA w Łodzi z 24.05.2017 r., III SA/Łd 278/17, LEX nr 2308594).
Cytowany przepis art. 154 § 1 P.p.s.a. formułuje dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. W pierwszej kolejności należy odnotować, że w sprawie spełniony został warunek pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżącego z 21 września 2020 r., wzywające organ do wykonania wyroku. Bezspornie również wyrokiem z 28 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Kr 488/19 tutejszy Sąd uwzględnił skargę A. B. na przewlekłość postepowania prowadzonego przez wójta Gminy K. w przedmiocie zmiany stosunków wodnych i zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały organowi w dniu 11 września 2020 r. (data prezentaty organu). Od tego dnia rozpoczął zatem bieg termin załatwienia sprawy. Wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie termin upłynął zatem w dniu 25 września 2020 r. Tymczasem w realiach przedmiotowej sprawy Wójt Gminy K. do chwili obecnej nie załatwił sprawy z wniosku skarżącego z dnia 23 września 2019 r. Podkreślić również należy, że dopiero w dniu 7 października 2020 r. dokonał czynności którą opisuje jako wizja lokalna w terenie. A następnie w piśmie z dnia 28 października 2020 r. poinformowano strony, że postępowanie administracyjne nie może być załatwione w terminie przewidzianym w art. 35 K.p.a. Sąd podziela stanowisko, że w wypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania termin jego wykonania mija z upływem terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Wyznaczony przez sąd administracyjny termin do wydania aktu lub podjęcia czynności jest terminem dodatkowym w stosunku do terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona, i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 K.p.a. (Z. Żukowski, Glosa do postanowienia NSA z 12.05.1998 r., IV SA 1317/96, OSP 1999/3, poz. 57). Wskazanie przez sąd w trybie art. 154 P.p.s.a. terminu załatwienia sprawy jest elementem wyroku, zaś przepis art. 37 § 2 K.p.a. nie wyposaża organu w kompetencję do ingerowania i zmiany prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Podkreślić też należy, iż z uzasadnienia wyroku wynika, że sąd zobowiązał Wójta Gminy K. do załatwienia sprawy zainicjowanej wnioskiem skarżącego.
Niewątpliwa w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy nie miała, zdaniem Sądu, charakteru rażącego zważywszy na fakt, że organ podejmował czynności procesowe i przeprowadził wizję w terenie.
Uznając w związku z powyższym skargę za zasadną Sąd na podstawie art. 154 § 2 P.p.s.a stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego (pkt II wyroku) oraz był na podstawie art. 154 § 1 i 6 P.p.s.a zobowiązany orzec o wymierzeniu organowi grzywny, której wysokość (700 zł) miarkował mając na uwadze z jej dyscyplinującą funkcję oraz stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy wskazanego w wyroku i okoliczności, w jakich doszło do niezachowania tego terminu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 154 § 1, 2 i 6 oraz art. 200 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło