III OZ 585/22

Dnia 4 października 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 4 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń M.T., W.M. oraz E.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 maja 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 444/22 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skarg w sprawie ze skarg W.M., A.S., E.T., M.T., S.Z., A.T. i J.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z 7 października 2021 r., nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenia. Postanowieniem z 13 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił W.M., A.S., E.T., M.T., S.Z., A.T. i J.L (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z 7 października 2021 r. w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wraz ze skargą skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wyjaśnili, że o zaskarżonej decyzji dowiedzieli się 22 lutego 2022 r. Jednocześnie skarżący podnieśli, że organ I instancji, czyli Wójt Gminy Stara Kornica nie zawiadomił ich o złożeniu odwołania, wobec czego skarżący był przekonani, że decyzja tego organu stała się ostateczna. Skarżący dodali, że również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach nie informowało ich o "istnieniu" postępowania i jego przebiegu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach wyjaśniło, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącym na podstawie art. 49 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. – dalej: k.p.a.) w związku z art. 74 ust. 3 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r. poz. 247 – dalej: ustawa środowiskowa). W ocenie Sądu I instancji, skarżący nie uprawdopodobnili, że wniesienie skargi po terminie było następstwem okoliczności, za które nie ponoszą odpowiedzialności. Brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący nie zostali zawiadomieni o toczącym się postępowaniu odwoławczym lub o treści zaskarżonej decyzji. Z akt administracyjnych wynika, że organ I instancji nie dokonał obwieszczenia o wpłynięciu odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach prowadziło jednak postępowanie odwoławcze od 9 kwietnia 2020 r. i pierwszego obwieszczenia dokonało już 30 kwietnia 2020 r. Organ odwoławczy w toku postępowania odwoławczego dokonał kilkunastu obwieszczeń, w tym o zakończeniu postępowania odwoławczego i treści wydanej decyzji (obwieszczenie z 7 października 2021 r.). Każde z tych obwieszczeń było wywieszane na tablicy ogłoszeń organu oraz zamieszczane na stronie Biuletynu Informacji Publicznej organu. W ocenie Sądu I instancji, prowadzenie postępowania odwoławczego przez okres ponad półtora roku, nie mogło być "niedostrzeżone" przez skarżących. Skarżący, przy dołożeniu należytej staranności, mogli bez większego nakładu sił i środków dowiedzieć się zarówno o toczącym się postępowaniu odwoławczym, jak i o jego zakończeniu. Zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli skarżący M.T., W.M. oraz E.T. W zażaleniach skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.). sąd na wniosek strony przywraca termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny akceptuje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarżący nie uprawdopodobnili, że wniesienie skargi po terminie było następstwem okoliczności, za które nie ponoszą odpowiedzialności. Czas trwania postępowania odwoławczego oraz podejmowane przez organ odwoławczy czynności, o których strony były powiadamiane w formie stosownych obwieszczeń, nie pozwalają przyjąć, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżących. Sąd I instancji prawidłowo więc orzekł, że przy dołożeniu należytej staranności, skarżący mogli dowiedzieć się zarówno o toczącym się postępowaniu odwoławczym, jaki o jego zakończeniu. W związku z tym ewentualne uchybienie organu I instancji polegające na braku zawiadomienia skarżących o wniesionym odwołaniu, nie miały wpływu na rozstrzygnięcie wniosku o przywrócenie terminu. Powyższe oznacza, że oceniając wniosek o przywrócenie terminu Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarżący nie uprawdopodobnili przesłanek do przywrócenia terminu. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.