II SA/Wa 1532/19

WyrokWSA w Warszawie2019-11-14

Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Stanisław Marek Pietras, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prawidłowo odmówił wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy wobec osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, z uwagi na niespełnienie przesłanki krótkotrwałości służby?
Ratio decidendi
Minister prawidłowo odmówił wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f., ponieważ Skarżący nie spełnił łącznie przesłanek określonych w art. 8a ust. 1 u.z.e.f., w szczególności przesłanki krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego państwa. Okres służby Skarżącego na rzecz totalitarnego państwa nie był krótkotrwały ani w ujęciu bezwzględnym, ani proporcjonalnym, co wyklucza zastosowanie art. 8a u.z.e.f. Ocena rzetelności służby po 12 września 1989 r. nie miała wpływu na wynik sprawy z uwagi na niespełnienie pierwszej przesłanki.
Stan faktyczny
Skarżący pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej i Policji od 1979 do 2006 roku, w tym okres służby na rzecz totalitarnego państwa wyniósł 7 lat, 11 miesięcy i 16 dni. Wniosek Skarżącego o wyłączenie stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. został przez Ministra odmówiony z powodu niespełnienia przesłanki krótkotrwałości służby. Skarżący zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego i pominięcie dowodów dotyczących rzetelności służby po 12 września 1989 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów oddala skargę I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej: "Ministrem") decyzją z [...] maja 2019r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2019r. poz. 288, ze zm.; zwanej dalej: "u.z.e.f."), odmówił wyłączenia stosowania wobec K.C. (zwany dalej: "Skarżącym") art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. Minister w uzasadnieniu wskazał, że Skarżący wnioskiem z [...] kwietnia 2017 r. wystąpił do Ministra o zastosowanie art. 8a u.z.e.f., szczegółowo opisując swoją służbę. Skarżący wskazał, że służbę podjął w Milicji Obywatelskiej [...] czerwca 1979r., z pobudek patriotycznych, z zamiarem zwalczania przestępczości pospolitej, a nie w celu prowadzenia działalności skierowanej przeciwko narodowi polskiemu. Od grudnia 1981r. do [...] grudnia 1989r. pełnił służbę w Wydziale [...] w WUSW w [...], ale komórka ta nie realizowała zadań, z uwagi na brak łączności telefonicznej spowodowanej restrykcjami stanu wojennego. W ramach tej służby odbył trzyletnie przeszkolenie oficerskie w [...]w [...], ale nie uczestniczył w akcjach i operacjach związanych z zabezpieczeniem manifestacji na terenie [...], ani w działaniach skierowanych przeciwko opozycji. W Wydziale [...] realizował zadania dotyczące zwalczania przestępczości gospodarczej i kryminalnej. Od [...] grudnia 1989r. został przeniesiony na zastępcę dyżurnego do Wydziału "[...]" i nadzorował służby dyżurne w województwie [...]. Po pozytywnej weryfikacji w 1990r. pełnił służbę w Wydziale [...] w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] i był autorem pierwszego w Policji algorytmu postępowania służb dyżurnych na wypadek nadzwyczajnych zagrożeń i najpoważniejszych przestępstw kryminalnych - tzw. 1 kategorii, czego efektem było oddelegowanie go do Szkoły Policji w [...], w celu szkolenia dyżurnych komend miejskich, powiatowych i komisariatów Policji. Skarżący opracował plan zabezpieczenia wizyty w [....]. Przed odejściem ze służby, w ramach oddelegowania poza Policję, pracował w Departamencie Kontroli MSW celem przeprowadzenia kontroli zamówień publicznych, z uwagi na pełnienie przez niego funkcji arbitra w Urzędzie Zamówień Publicznych. Skarżący dołączył do wniosku orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do pracy, zaliczające Skarżącego do 1 grupy inwalidzkiej, przy czym inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. Minister ustalił, że Skarżącego zwolniono ze służby w Policji [...] lutego 2006r. i ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i art. 22a u.z.e.f. Skarżącemu wypłacana jest zamiast emerytury renta inwalidzka, jako korzystniejsza. IPN - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu uznała za służbę na rzecz totalitarnego państwa z art. 13b u.z.e.f., okres służby Skarżącego od [...] grudnia 1981r. do [...] listopada 1989r. - 7 lat, 11 miesięcy i 16 dni. Całkowity okres służby wynosi 26 lat, 8 miesięcy i 10 dni. Z kopii akt osobowych przekazanych przez IPN nie wynika, aby Skarżący nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po 12 września 1989r. Z dokumentów przekazanych przez Komendanta Głównego Policji wynika, że Skarżący w toku służby po 12 września 1989r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki. Z informacji dotyczącej przebiegu służby wynika, że Skarżącemu kilkukrotnie zwiększano dodatek służbowy i funkcyjny do uposażenia, wyróżniano nagrodami pieniężnymi, awansowano w stopniu służbowym oraz pozytywnie go opiniowano. Skarżącego odznaczono Srebrnym Krzyżem Zasługi i Złotym Krzyżem Zasługi. W aktach nie stwierdzono informacji o wymierzeniu Skarżącemu kar dyscyplinarnych. Brak jest też dokumentów odnoszących się do zdarzeń służbowych z narażeniem zdrowia i życia. Minister, odwołując się do treści art. 8a u.z.e.f., wskazał, że przesłanki wskazane w ww. przepisie muszą być spełnione łącznie. Ich spełnienie otwiera możliwość zastosowania ww. przepisu względem konkretnej osoby, ale organ ma też obowiązek weryfikacji, czy sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Minister, analizując pierwszą z przesłanek wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, w ujęciu bezwzględnym - ogólnym (długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa) i w aspekcie proporcjonalnym - abstrakcyjnym (porównanie stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby). Krótkotrwałość jest pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak biorąc pod uwagę wykładnię językową należy stwierdzić, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Synonimy tego słowa ze słownika wyrazów bliskoznacznych to "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny. Minister, analizując drugą przesłankę podkreślił, że rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia stanowi również przesłankę o charakterze nieostrym, która powinna być każdorazowo oceniana indywidualnie. Wykładnia językowa prowadzi do wniosku, że rzetelności to sumienne, solidne i dokładne wykonywanie obowiązków. Synonimy ww. słowa ze słownika wyrazów bliskoznacznych to "akuratny, całościowy, dogłębny, dokładny, drobiazgowy, gorliwy, niestrudzony, niezawodny, obowiązkowy, oddany, ofiarny, pedantyczny, pewny, pilny, pracowity, precyzyjny, przenikliwy, skrupulatny, solidny, staranny, sumienny, uczciwy, wierny, wnikliwy, wszechstronny, wytrwały". Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko podejmowanie i nienaganna realizacja zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy i realizowanie obowiązków dodatkowych. Zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" należy ocenić jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby. "Narażenie zdrowia i życia" to istnienie zagrożenia innego, niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy. Minister powinien więc stwierdzić, czy w świetle materiału dowodowego za spełnione można uznać ww. przesłanki i ustalić, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. "Szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona, poza spełnieniem dwóch ww. przesłanek formalnych, legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Uprawnienie z art. 8a u.z.e.f. ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po 12 września 1989r., nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zasadne jest zastosowanie art. 8a u.z.e.f. W ocenie Ministra okres służby na rzecz totalitarnego państwa (7 lat, 11 miesięcy i 16 dni) - w ujęciu bezwzględnym – długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym w stosunku długości tego okresu do całości okresu służby (26 lat, 8 miesięcy i 10 dni) nie może być oceniany jako krótkotrwały. Minister nie kwestionował rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Skarżącego w trakcie pełnienia służby po 12 września 1989r. Wskazał przy tym, że Komendant Główny Policji w opinii wskazał na brak dowodów na pełnienie przez Skarżącego służba z narażeniem zdrowia i życia. Świadczenie emerytalne Skarżącego nie było podwyższone ze względu na służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2005r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz.U. z 2005r. Nr 86 poz. 734 ze zm., zwane dalej: "rozporządzeniem"). Służba w Policji wiąże się z potencjalnym ryzykiem dla zdrowia i życia funkcjonariuszy, nawet gdy realizowane czynności służbowe są tego rodzaju, że jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia lub życia wydaje się być mało prawdopodobne lub nawet wykluczone. Gdyby zamiarem ustawodawcy było uznanie, że potencjalne zagrożenie, jakie niesie za sobą służba, jest wystarczające do uznania, że służba pełniona była z narażeniem zdrowia i życia, nie dookreślałby przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 2 u.z.e.f. przez wskazanie, że rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989r., ma mieć miejsce "w szczególności z narażeniem zdrowia i życia". Każdy funkcjonariusz Policji spełniałby ów wymóg, z uwagi na specyfikę służby. Sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z niego prawdopodobieństwo istnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia, nie mogą być oceniane jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 u.z.e.f. W ocenie Ministra Skarżący nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi Go na tle pozostałych funkcjonariuszy. Postawa i osiągnięcia w służbie, jak również charakter i warunki jej pełnienia, nie dowodzą, aby sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a u.z.e.f. 2. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o: - uchylenie ww. decyzji oraz - dopuszczenie i przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu uzupełniającego z dokumentu w celu udowodnienia okoliczności pominiętych w postępowaniu administracyjnym, mających istotne znaczenie w sprawie (oświadczenia T. G. z [...] stycznia 2018r.) na okoliczność rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków służbowych po 12 września 1989r., także z narażeniem zdrowia i życia; - zobowiązanie Ministra do uzupełnienia postępowania o dowód z opinii Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] na okoliczność rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków w KWP od [...] listopada 1989r. do [...] maja 2002r.; - zobowiązanie Ministra do pominięcia i wyłączenia z postępowania: kopii akt osobowych o sygn. [...] przekazanych za pismem z [...] września 2017r. znak [...] przez IPN, jako dowodu mającego istotne znaczenia w sprawie w zakresie oceny, czy Skarżący rzetelnie bądź nierzetelnie wykonywał obowiązki i zadania w okresie pełnienia służby po 12 września 1989r. (IPN nie jest instytucją, która może gromadzić akta osobowe funkcjonariuszy Policji, zatem organ nie może powoływać się na dokumenty uzyskane z tej instytucji); - zobowiązanie Ministra do wyjaśnienia powodów przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego z naruszeniem terminów i zasad określonych w art. 35 i art. 36 § 1 k.p.a. z przyczyn zależnych od Organu, przez: a) stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, b) podjęcie środków zapobiegających naruszeniu terminu załatwiania mojej sprawy w przyszłości, c) zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, d) zobowiązanie Ministra do wydania, w terminie określonym przez Sąd, decyzji na podstawie art. 8a u.ze.f., - zwolnienie z kosztów sądowych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.e.f., które miało wpływ na wynik sprawy - przez błędne ustalenie stanu faktycznego w odniesieniu do pełnienia służby po 12 września 1989r. i pominięcie istotnych dowodów, co powoduje naruszenie interesu prawnego Skarżącego. Organ powinien brać pod uwagę faktyczne okoliczności pełnienia służby w warunkach zagrożenia życia i zdrowia, które w istocie miały miejsce. Organ nie powinien łączyć wystąpienia ww. okoliczności z faktem podwyższenia świadczenia emerytalnego. Minister nie uwzględnił też wniosku dowodowego Skarżącego z [...] stycznia 2018r. w zakresie zwrócenia się do KWP w [...] o wydanie opinii na okoliczność rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków w Policji od [...] listopada 1989r. do [...] maja 2002r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia za 13 lat służby. Minister, opierając się na informacji o przebiegu służby sporządzonej przez IPN, błędnie stwierdził, że okres służby na rzecz totalitarnego państwa wynosił 7 lat 11 miesięcy i 16 dni. Minister nie uwzględnił informacji o przebiegu służby sporządzonej w KGP i wyroku Sądu Okręgowego w [...] Wydział [...] sygn. akt. [...], utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego Sąd [...] w [...] z [...] maja 2012r. sygn. akt. [...]. Tym samym organ nie uwzględnił istotnej okoliczności powodującej, że na podstawie ww. wyroków, okres studiów Skarżącego w [...] w [...] (od [...] października 1983r. do [...] czerwca 1986r.) nie może być zaliczony do okresu służby na rzecz tzw. "totalitarnego państwa". W ocenie Skarżącego w sprawie spełniono kryterium "krótkotrwałości służby" z art. 8a ust. 1 u.z.e.f., bo na ogólny okres służby Skarżącego - 26 lat, 8 miesięcy i 10 dni - okres służby na rzecz tzw. "totalitarnego państwa" wynosił 5 lat i 3 miesiące, co stanowi wyraźną przewagę czasową okresu służby po 31 lipca 1990r. nad okresem służby przed tą datą. 3. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Minister, ustosunkowując się do zarzutów skargi ponownie podkreślił, że jest związany informacji z IPN o pełnieniu służby Skarżącego i dokumentacją dotyczącą przebiegu służby przesłaną przez KGP. Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. 4. Skarżący w piśmie procesowym z 10 kwietnia 2019r. podtrzymał zarzuty skargi przedstawiając dodatkową argumentację na ich poparcie. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. 2. Sądy administracyjne, w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018r. poz. 2107, ze zm.), oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a.") sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki sąd administracyjny kontroluje więc legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. 3. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Minister nie naruszył przepisów prawa materialnego i prawa procesowego w stopniu, który miałby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Skarga była dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 52 § 3 P.p.s.a., gdyż przedmiotem zaskarżenia jest ww. decyzja Ministra z [...] maja 2019r. w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania wobec Skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f., a Skarżący zrezygnował ze zwrócenia się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister podjął czynności konieczne do należytego rozpatrzenia sprawy, dokonał w tym zakresie niezbędnych ustaleń faktycznych, także na podstawie dowodów przedstawionych przez IPN, w tym przede wszystkim pisma z [...] marca 2017r. nr [...]. Stosownie do treści art. 8a ust. 1 u.z.e.f., minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (pkt 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (pkt 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Zgodnie z art. 8a ust. 2 u.z.e.f., do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 u.z.e.f. Zgodnie z art. 11 u.z.e.f., w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, k.p.a. oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślenia wymaga, że decyzja wydawana przez organ na podstawie art. 8a u.z.e.f. ma charakter decyzji uznaniowej. Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Wybór natomiast rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2009r. sygn. akt II OSK 1488/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). Kontrola zaskarżonej decyzji przez Sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie Minister dokonał istotnych ustaleń stanu faktycznego, co do okresów pełnienia służby przez Skarżącego oraz w zakresie rzetelności wykonywanych zadań i obowiązków. Również dokonana przez Ministra ocena zgromadzonego materiału dowodowego, szczególnie w kontekście przesłanki krótkotrwałości służby Skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 u.z.e.f. nie była dowolna, a stanowisko Ministra miało oparcie m.in. w treści art. 13b ust. 1 pkt 5 lit. e) tiret 7 u.z.e.f. Sąd stwierdza bowiem, że w świetle ostatniego z ww. przepisów [...] w [...], a w jej ramach kadra naukowo-dydaktyczna, naukowa, naukowo-techniczna oraz słuchacze i studenci jest uznawana przez Ustawodawcę za służbę na rzecz totalitarnego państwa, jeśli służba miała miejsce od [...] lipca 1944r. do [...] lipca 1990r. Tym samym zarówno Minister, jak i IPN - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (ww. pismo z [...] marca 2017r.) nie mogły wyrażać ocen odmiennych od treści zawartych w ww. przepisie, ani brać pod uwagę wydanych w sprawie Skarżącego orzeczeń Sądu powszechnego, które zapadały przed wejściem w życie ww. u.z.e.f. (wyroku Sądu Okręgowego w [...] Wydział [...] sygn. akt. [...], utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego Sąd [...] w [...] z [...] maja 2012r. sygn. akt. [...]). Odmienna ocena Skarżącego, co do spełnienia przesłanek określonych w art. 8a u.z.e.f., a w szczególności przesłanki krótkotrwałości, od oceny dokonanej przez Ministra, nie stanowi o naruszeniu przepisu art. 80 k.p.a. Z akt sprawy wynika bowiem, że służba Skarżącego, o której mowa w art. 13b u.z.e.f., pełniona była przez okres 26 lat, 8 miesięcy i 10 dni, zaś na rzecz totalitarnego państwa przez 7 lat, 11 miesięcy i 16 dni. Przesłanka dotycząca okresu pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b u.z.e.f. ustalona została przez Ministra m.in. na podstawie ww. pisma Instytutu Pamięci Narodowej i była prawidłowa w świetle ww. przepisu, a w szczególności art. 13b ust. 1 pkt 5 lit. e) tiret 7 u.z.e.f. Organ brał również pod uwagę inne dokumenty znajdujące się w aktach, w tym pismo z ZER z 11 maja 2013r. (k. 24 akt administracyjnych). Minister, dokonując oceny, czy okres służby Skarżącego na rzecz totalitarnego państwa był okresem krótkotrwałym - a zatem badając spełnienie przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 1 u.z.e.f. – stwierdził prawidłowo, że przesłanka ta nie została spełniona. W ocenie organu administracyjnego zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i w ujęciu proporcjonalnym ww. okres nie może być oceniony jako krótkotrwały. Sąd ocenę tę podziela, wskazując, że okres służby na rzecz totalitarnego państwa w wymiarze ok. 29% łącznego okresu służby nie może być uznany za krótkotrwały. Nawet, gdyby uznać - co nie jest możliwe w świetle ww. przepisu - art. 13b ust. 1 pkt 5 lit. e) tiret 7 u.z.e.f. - że okres służby Skarżącego na rzecz totalitarnego państwa był krótszy i wynosił 5 lat i 3 miesiące - tak jak wskazuje się w skardze – również niemożliwe byłoby uznanie tego okresu za krótkotrwały w ujęciu bezwzględnym, jak i w ujęciu proporcjonalnym. W ocenie Sądu hipotetycznie przyjmowany przez Skarżącego w skardze okres służby na rzecz totalitarnego państwa w wymiarze ok. 20% łącznego okresu służby również nie może być uznany za krótkotrwały. Według "Słownika przypomnień" Władysława Kopalińskiego (Wydawnictwo Wiedza Powszechna – Warszawa 1992r.) krótkotrwały to przelotny, przemijający. Według z kolei Słownika wyrazów bliskoznacznych (Wydawnictwo Wiedza Powszechna – Warszawa 1988 r.) krótkotrwały to chwilowy, przemijający, efemeryczny, przelotny, niestały, nietrwały, tymczasowy, przejściowy, dorywczy, doraźny, prowizoryczny. Jako krótkotrwała może być rozumiana służba, której czas trwania w porównaniu do całego okresu służby nie był długi, trwał w porównaniu do tego okresu krótko, był nietrwały, przemijający. Taka sytuacja w sprawie nie występuje. Trafnie tym samym Minister stwierdził, że Skarżący nie spełnił jednego z warunków koniecznych do zastosowania art. 8a u.z.e.f. Brak spełnienia ww. warunku – "krótkotrwałości służby", o którym mowa w art. 8a ust. 1 wykluczał uwzględnienie ww. wniosku Skarżącego, ponieważ z konstrukcji art. 8a ust. 1 pkt 1 u.z.e.f. – na co prawidłowo zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - wynika, że przesłanki określone w tym przepisie muszą być spełnione łącznie. Wskazuje na to użyty w ww. przepisie spójnik "oraz" miedzy punktami 1 i 2. Minister zasadnie zatem stwierdził, że wobec Skarżącego nie ma możliwości wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f. Kwestia zatem oceny przez Ministra spełnienia pozostałych przesłanek: przesłanki dotyczącej rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia (art. 8a ust. 1 pkt 2 u.z.e.f.), jak i szczególnie uzasadnionego przypadku, jak również prawidłowości ocen dokonanych przez Ministra z tego zakresu pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Nawet, gdyby uznać, że Minister w zaskarżonej decyzji – tak, jak twierdzi Skarżący we wniesionej do Sądu skardze – w sposób należyty nie przeanalizował przesłanki rzetelności służby Skarżącego, bo nie wziął pod rozwagę dowodów znajdujących się w aktach sprawy (w tym oświadczenia T. G. z [...] stycznia 2018r.), ani, zdaniem Skarżącego, nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego (nie uzupełnił postępowania o dowód z opinii Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] na okoliczność rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków w KWP od [...] listopada 1989r. do [...] maja 2002r.), wadliwości te nie mogłyby mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd podziela bowiem ocenę Ministra, zgodną z art. 80 k.p.a., że służba Skarżącego pełniona na rzecz totalitarnego państwa nie miała charakteru krótkotrwałego, o czym mowa wyżej. Brak wypełnienia jednej z przesłanek z art. 8a u.z.e.f. wskazuje, że przepis ten i tak nie mógłby mieć zastosowania, nawet, gdyby służbę Skarżącego uznano za szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu ww. przepisu. Warto ponadto podkreślić, że Minister, co do zasady kwestionował rzetelności pełnionej przez Skarżącego po 12 września 1989r. służby. Tym samym Sąd uznał, mając na względzie art. 106 § 3 P.p.s.a., że załączone przez Skarżącego do skargi dowody, które znajdowały się w aktach administracyjnych sprawy i dotyczyły rzetelności służby Skarżącego, nie były ani niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie ani nie mogły być uznane za dowody uzupełniające. Sąd wskazuje ponadto, że brak wyrażenia przez Ministra w zaskarżonej decyzji szczegółowych ocen w odniesieniu do załączonych przez Skarżącego do akt postępowania administracyjnego dowodów (w tym ww. oświadczenia T. G. z [...] stycznia 2018r.), mających wskazywać na rzetelność pełnionej przez Skarżącego służby - której to rzetelności organ nie kwestionował, o czym mowa na s. 6 zaskarżonej decyzji (k. 131v akt administracyjnych) - również nie może być uznane za istotne naruszenie przepisów procedury, które miałyby czy też mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro przesłanka krótkotrwałości z art. 8a u.z.e.f. nie została wypełniona w sprawie, o czym mowa wyżej. Sąd wskazuje również, że stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. możliwe jest uwzględnienie skargi przez Sąd i uchylenie zaskarżonej decyzję w całości albo w części, jeżeli dojdzie do stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie stwierdził jednak wystąpienia istotnych naruszeń przepisów postępowania w sprawie, w której Minister wydał zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że w sprawie występowały jedynie pewne mankamenty procesowe, ale nie mogły mieć one istotnego wpływu na wynik sprawy, wobec niespełnienia przez Skarżącego przesłanki "krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego państwa", o której mowa w art. 8a u.z.e.f. Za taki mankament Sąd uznaje przyjęcie przez Ministra zawężenia rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia. Ustawodawca nie wymaga bowiem w art. 8a ust. 1 pkt 2 u.z.e.f., aby przez rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989r. rozumieć wyłącznie przypadek pełnienia służby z narażeniem zdrowia i życia. Gdyby tak było ustawodawca wprost wskazałby to w powołanym przepisie. Dodanie przez ustawodawcę, po zwrocie "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989r.", zwrotu "w szczególności" "z narażeniem zdrowia i życia" stanowi jeden z przykładów takiego wykonywania zadań i obowiązków, który uprawnia do przyjęcia, że te zadania i obowiązki były wykonywane rzetelnie. Brzmienie art. 8a ust. 1 pkt 2 u.z.e.f. nie zawęża więc, wbrew twierdzeniom Ministra zawartym w zaskarżonej decyzji, rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia. Powyższe, w sytuacji, gdy Minister nie kwestionował rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Skarżącego, nie miało i nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. 4. Sąd wyjaśnia również, że jakkolwiek Minister w sposób długotrwały prowadził ww. postępowanie administracyjne, nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy i ocenę w szczególności przesłanki krótkotrwałości służby Skarżącego na rzecz totalitarnego państwa, której brak stwierdzenia, o czym mowa wyżej, powodował obligatoryjną odmowę zastosowania wobec Skarżącego art. 8a u.z.e.f. Skarżący w odrębnej skardze – na przewlekłe prowadzenie postępowania - mógł formułować wnioski o: a) stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, b) podjęcie środków zapobiegających naruszeniu terminu załatwiania mojej sprawy w przyszłości, c) zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, d) zobowiązanie Ministra do wydania, w terminie określonym przez Sąd, decyzji na podstawie art. 8a u.ze.f. Sąd w rozpoznawanej sprawie, już po wydaniu zaskarżonej decyzji, nie mógł ich uwzględnić, ponieważ przedmiotem sprawy była już wydana decyzja administracyjna. Legalność właśnie tej decyzji była oceniana, a nie przesłanki przewlekłości w jej podejmowaniu. Sąd, mając powyższe na względzie oraz stosownie do art. 106 § 3 P.p.s.a. uznał, że przedłożony przez Skarżącego na rozprawie [...] listopada 2019r. "Kalendarium czynności w postępowaniu administracyjnym - wniosek dowodowy" nie był niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, która dotyczyła możliwości zastosowania przepisu 8a u.z.e.f. przez Ministra w wydanej wobec Skarżącego [...] maja 2019r. decyzji, skutecznie zaskarżonej do WSA w Warszawie. 5. Sąd, mając powyższe na względzie, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło