III SA/Kr 1433/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 listopada 2022 r. sprawy ze skargi Rady Rodziców przy Szkole Podstawowej im. [...] w N. na zarządzenie Nr 81.2022 Wójta Gminy C. z dnia 3 sierpnia 2022 r. w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w N. postanawia odrzucić skargę W dniu 3 sierpnia 2022 r. Wójt Gminy C. wydał zarządzenie Nr 81.2022 w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w N. Pismem z dnia 11 sierpnia 2022 r. Rada Rodziców przy Szkole Podstawowej im. [...] w N. – powołując się na art. 101 ustawy o samorządzie gminnym – wniosła skargę na powyższe zarządzenie. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy C. wniósł o odrzucenie skargi, a w razie nieodrzucenia skargi – o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Do przesłanek dopuszczalności skargi należy złożenie jej przez podmiot mający zdolność sądową i procesową. Jak bowiem stanowi art. 58 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Zgodnie z art. 25 p.p.s.a. osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej. Zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. "Z porównania przepisów regulujących zdolność sądową można jednoznacznie stwierdzić, że rada rodziców nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi. (...) Rada rodziców nie posiada zdolności sądowej, tj. nie jest osobą fizyczną, osobą prawną, nie jest także jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną. (...) Rada rodziców nie podlega kontroli lub nadzorowi władzy publicznej. Nie podlega wpisowi do określonego rejestru. Brakuje również właściwego zespołu przepisów określających zakres praw i obowiązków rady rodziców, a stanowiących o jej organizacyjnej odrębności i samodzielności. Rada rodziców nie stanowi ponadto jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, ponieważ przepisy prawa nie dopuszczają możliwości nałożenia na nią obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do niej nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z tych względów rada rodziców nie posiada zdolności sądowej. Nie jest zatem podmiotem mającym zdolność występowania przed sądem administracyjnym" (postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2012 r., I OZ 421/12, CBOSA). Jakkolwiek powyższy pogląd został wyrażony na gruncie przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.), zachowuje on pełną aktualność na gruncie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 ze zm.), która określa status i kompetencje rady rodziców w art. 83 i 84 (por. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 20 października 2021 r., IV SA/Po 638/21, CBOSA). Niezależnie od powyższego warto zauważyć, że legitymacja do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 559) jest uwarunkowana naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia. Rada rodziców nie jest adresatem norm mogących stanowić źródło interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu powołanego przepisu. Także z tej przyczyny skarga podlegałaby odrzuceniu, niemniej jednak jest to kwestia wtórna, bowiem materialnoprawne uwarunkowania legitymacji skargowej w konkretnej sprawie można rozważać tylko w odniesieniu do podmiotu mającego zdolność sądową. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.