II SA/Gl 1647/19
WyrokWSA w Gliwicach2021-04-22
Skład orzekający: Renata Siudyka, Beata Kalaga-Gajewska, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę nadbudowy budynku mieszkalnego, wykonanej z istotnym naruszeniem zatwierdzonego projektu budowlanego, może być skierowana do zarządcy nieruchomości, mimo że inwestorem był inny podmiot?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca rozbiórkę nadbudowy budynku mieszkalnego, wykonanej z istotnym naruszeniem zatwierdzonego projektu budowlanego, może być skierowana do zarządcy nieruchomości (spółdzielni mieszkaniowej), nawet jeśli pierwotnym inwestorem był inny podmiot. Jest to uzasadnione, gdy nadbudowa stanowi część wspólną nieruchomości, a zarządca ma obowiązek dbać o stan techniczny i bezpieczeństwo budynku. Organy administracji są związane prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych, które potwierdziły, że strona skarżąca jako zarządca mogła być adresatem takiego obowiązku.Stan faktyczny
Spółdzielnia "A" zaskarżyła decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) nakazującą doprowadzenie do stanu poprzedniego budynku mieszkalnego poprzez rozbiórkę nadbudowy, która została wykonana z istotnym naruszeniem zatwierdzonego projektu budowlanego. Spółdzielnia kwestionowała uznanie jej za inwestora i adresata obowiązku rozbiórki, wskazując na inny podmiot jako wykonawcę robót. Sprawa dotyczyła wieloletniego postępowania administracyjnego związanego z samowolą budowlaną w postaci nadbudowy budynku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi Spółdzielni "A" w W. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego oddala skargę.
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach decyzją z dnia [...] r. nr [...],działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 poz. 2096 z późn, zm. – dalej "K.p.a.") w związku z art. 51 ust. 5 i art. 83 ust 2 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. 2019 r. poz. 1186 r. z późn. zm. - dalej "P.b."), po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego im. [...] w W. (A, strona skarżąca) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta J. (PINB, organ I instancji) z dnia [...] r. nr [...], nakazującej A, doprowadzenie do stanu poprzedniego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr 1, w J., poprzez rozbiórkę nadbudowy zrealizowanej na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, wykonanej w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego, posadowionej nad segmentami A, B, C, D - uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji oraz nałożył na A obowiązek doprowadzenia do stanu poprzedniego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr 1 położonej przy ul. [...] w J. , poprzez: rozbiórkę nadbudowy zrealizowanej na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę o sygn. [...] z dnia [...] r. wydanej przez Prezydenta Miasta [...] zmienionej następnie decyzjami, o sygn. [...] z dnia [...] r. o sygn. [...] z dnia [...] r. wydanymi przez Prezydenta Miasta J., wykonanej w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego, posadowionej nad segmentami A, B, C, D; odtworzenie przewodów kominowych, po dokonaniu rozbiórki nadbudowy segmentów A, B, C, D, poprzez wyprowadzenie przewodów kominowych (spalinowych i wentylacyjnych) ponad stropodach ww. budynku segmentów A, B, C, D oraz odtworzenie stropodachu po rozbiórce ww. nadbudowy, poprzez wykonanie warstw pokrycia dachowego wraz z odwodnieniem połaci dachu segmentów A, B, C, D ww. budynku mieszkalnego.
Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco.
Prezydent Miasta J. wydał w dniu [...] r. decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny i udzielającą pozwolenia na nadbudowę segmentu budynku mieszkalnego "A" (segment skrajny) na pomieszczenia biurowe na parceli nr 1 przy ul. [...] w J. Pozwolenie to było wydane na rzecz A. Ta decyzja została zmieniona decyzją Prezydenta Miasta J. w części dotyczącej zmiany zatwierdzonego projektu budowlanego (kontynuacja nadbudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w J. na parceli nr 1) oraz decyzją tego organu z [...] r. w części dotyczącej zmiany inwestora (pozwolenie na budowę zostało przeniesione z A na J. G. – obecnego uczestnika postępowania).
W dniu 11 marca 2010 r. PINB przeprowadził oględziny budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową zlokalizowanego na działce nr 1 (przy ul. [...] w J. ), w czasie których stwierdzono istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz pozwolenia na budowę z dnia 12 sierpnia 1994 r. polegające na zwiększeniu powierzchni tarasu zlokalizowanego od strony elewacji południowej prowadzonej nadbudowy oraz wykonanie części kubaturowej nad segmentami B, C, D prowadzonej nadbudowy w sytuacji, gdy zatwierdzony projekt budowlany w zakresie nadbudowy tych segmentów przewidywał część nie wydzieloną ścianami, stanowiącą taras widokowy, na którym winna być usytuowana jedynie kładka łącząca segment A i D, natomiast nad segmentem "B" przewidziano w zatwierdzonym projekcie pomostową platformę widokową.
Następnie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. wstrzymał roboty budowlane polegające na nadbudowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową zlokalizowanego na działce nr 1, a w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...], w której na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. nakazał J. G. sporządzić i przedstawić projekt budowlany zamienny nadbudowy oraz wykonać określone roboty budowlane przy nadbudowie celem doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem.
Z uwagi na tę decyzję, która uzyskała przymiot ostateczności, Prezydent Miasta J. decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję własną z dnia [...] r. zmienioną decyzją z dnia [...] r. oraz decyzję z dnia [...] r. dotyczącą nadbudowy budynku na działce nr 1.
Następnie PINB decyzją z [...] r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 5 P.b. nakazał J. G. zaniechać wykonywania dalszych robót budowlanych polegających na nadbudowie przedmiotowego obiektu budowlanego.
W 2012 r. Prokurator Rejonowy w J. zgłosił sprzeciw od decyzji PINB z dnia [...] r. Po wznowieniu postępowania, PINB wydał w dniu [...] r. decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., którą odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] r. nr [...] nakazującej J. G. sporządzenie i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego oraz wykonanie określonych robót budowlanych przy nadbudowie.
ŚWINB utrzymał w mocy powyższą decyzję, a WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 14 lutego 2014 roku, sygn. akt II SA/Gl 1352/13 uchylił w całości decyzję ŚWINB z dnia [...] r.
W związku z wyrokiem w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 1352/13 ŚWINB decyzją z dnia [...] r. uchylił w całości decyzję PINB z dnia [...] r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
Niezależnie od powyższego ŚWINB decyzją z dnia [...] r. stwierdził nieważność decyzji PINB z dnia [...] r., nr [...] z uwagi na fakt, że przedmiotowa nadbudowa jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą Rady Miasta J. z dnia [...] r., a decyzja z dnia [...] r. została utrzymana w mocy przez GINB decyzją z dnia [...] r.
Nadto równolegle było prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego numer zlokalizowanego na terenie działki nr 1, w którym to postępowaniu PINB postanowieniem z dnia [...] r. nakazał A przedstawienie ekspertyzy technicznej dotyczącej wskazanego budynku w zakresie staniu technicznego konstrukcji oraz przewodów kominowych ze szczególnym uwzględnieniem możliwości bezpiecznego użytkowania budynku. Postępowanie jest w toku.
PINB w dniu [...] r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. w związku z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., wydał decyzję nr [...] którą uchylono decyzją PINB z dnia [...] r. nr [...] oraz nakazano stronie skarżącej w terminie do dnia 31 maja 2015 r. sporządzić i przedstawić projekt budowlany zamienny nadbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową zlokalizowanego na działce nr 1, uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. W pkt 2 decyzji nakazano stronie skarżącej w celu doprowadzenia wykonania robót do stanu zgodnego z prawem, wykonanie rozbiórki nadbudowy do poziomu tarasu ogrodu nad segmentami B, C, D w/w budynku, zrealizowanej w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego (nie objętej zatwierdzonym projektem budowlanym, będącym załącznikiem do decyzji z dnia [...] r. W uzasadnieniu PINB przytoczył obszerne fragmenty z decyzji ŚWINB z dnia [...] r. zobowiązujące go do rozważenia uchylenia decyzji PINB z dnia [...] r. nr [...] oraz wydania decyzji określonej w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nakazującej przedłożyć projekt budowlany zamienny oraz rozbiórkę spornej nadbudowy w zakresie w którym narusza ona miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z 2007 r.
PINB wskazał, że inwestorem nadbudowy była strona skarżąca do dnia 16 lipca 2009 r. będąc jednocześnie zarządcą nadbudowanego i użytkowanego budynku przy ul. [...] w J, a zatem posiadała prawa i obowiązki inwestora od dnia wydania decyzji z dnia [...] r. Uchylona decyzja nr [...] z dnia [...] r. została wydana w czasie gdy J. G. i był inwestorem.
Decyzja o pozwolenie na nadbudowę wraz z późniejszymi decyzjami, w tym decyzją z dnia [...] r. o zmianie inwestora, zostały uchylone przez Prezydenta Miasta J. z dnia 4 maja 2011 r. Wyjaśnił, że strona skarżąca posiadała prawa i obowiązki inwestora nadbudowy od decyzji z dnia [...] r. do decyzji z dnia [...] r.. Uchylona przez PINB własna decyzja numer [...] z dnia [...] r. nakazującą inwestorowi J. G., we wskazanym terminie, sporządzić i przedstawić projekt budowlany zamienny oraz wykonać określone roboty budowlane przy nadbudowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego została wydana przed uchyleniem pozwolenia na budowę, wówczas J. G. będąc inwestorem, legitymując się pozwoleniem na budowę dysponował nieruchomością na cele budowlane (budowę).
Decyzja o pozwoleniu na nadbudowę wraz z późniejszymi decyzjami, w tym z decyzją z dnia [...] r. o zmianie inwestora, zostały uchylone przez Prezydenta Miasta J. decyzją o sygnaturze [...] z dnia [...] roku. Nie ma więc obecnie podstaw by zobowiązanego do wykonania rozbiórki ustalać na podstawie ww. uchylonych decyzji.
Pismem z dnia 30 stycznia 2014 r. PINB zwrócił się do strony skarżącej oraz do J. G. o przekazanie dokumentów potwierdzających władanie nieruchomością bądź zgodę właściciela przedmiotowego obiektu na rozbiórkę nadbudowy z jednoczesnym oświadczeniem przyszłego inwestora o podjęciu się obowiązku rozbiórki przedmiotowego obiektu. Z odpowiedzi strony skarżącej z dnia 14 lutego 2014 r. oraz pisma J. G. z dnia 3 marca 2014. nie wynika by byli w posiadaniu dokumentów uprawniających do władania obiektem budowlanym, które pozwoliły by na wykonanie rozbiórki J. G. Zatem PINB władającego obiektem, zobowiązanego do rozbiórki nadbudowy ustalił na podstawie księgi wieczystej oraz wglądu do wypisu z rejestru budynków. PINB wskazał, ze nadbudowę jako niewydzielony lokal należy traktować jako część wspólną nieruchomości, dla której wykonywanie zarządu stanowi obowiązek spółdzielni mieszkaniowej.
ŚWINB decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję PINB z dnia [...] r. oceniając ją pod kątem nałożonych obowiązków jako niezupełną gdyż należało dodatkowo nałożyć obowiązek, po rozbiórce nadbudowy, przywrócenia do stanu zgodnego z prawem stropodachu i przewodów kominowych nakładając na stronę skarżącą obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oraz wykonania określonych robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem o sygn. akt II SA/GI 1582/14 z dnia 3 sierpnia 2015 r. oddalił skargę A na decyzję ŚWINB z dnia [...] r., natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 września 2017 roku o sygn. akt II OSK 123/16 oddalił skargę kasacyjną strony skarżącej od wskazanego wyroku WSA z dnia 3 sierpnia 2015 r.
PINB stwierdził, że po ogłoszeniu wyroku NSA z dnia 26 września 2017 r. A winna natychmiast wykonać nakazy nałożone na nią decyzją ŚWINB z dnia [...] r. Wskazał, że ŚWINB decyzją z dnia [...] r. odmówił zmiany swej decyzji z dnia [...] r. w zakresie zmiany terminu wykonania nałożonych nią obowiązków. Po rozpatrzeniu odwołania strony skarżącej od decyzji ŚWINB z dnia [...] r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję ŚWINB z dnia [...] r.
Na podstawie wypisu z rejestru gruntów i budynków z dnia 14 czerwca 2019 r. PINB ustalił, że nastąpiły zmiany w zakresie własności przedmiotowej nieruchomości, które jednak nie mogły skutkować zmianą adresata nakazów wynikających z art. 51 P.b. Stwierdził dalej, że strona skarżąca nie przedłożyła projektu budowlanego zamiennego oraz nie wykonała robót budowlanych mających na celu doprowadzenie zrealizowanych robót budowlanych na ww. budynku do stanu zgodnego z prawem i to pomimo, że jako inwestor nadbudowy jest też właścicielem, zarządcą budynku odpowiedzialną za jego stan techniczny i bezpieczeństwo użytkowania.
Mając na uwadze powyższe, w tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2017 r. o sygn. akt II OSK 123/16 PINB stwierdził, że adresatem nakazu niniejszej decyzji może być wyłącznie A. Natomiast ponieważ inwestor nie wykonał decyzji ŚWINB z dnia [...] r. koniecznym stało się wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust 5 P.b. nakazującą A doprowadzenie do stanu poprzedniego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr 1 położonej przy ul. [...] w J., poprzez rozbiórkę nadbudowy zrealizowanej na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę o sygn. [...] z dnia [...] roku wydanej przez Prezydenta Miasta J. zmienionej następnie decyzjami, o sygn. [...] z dnia [...] r., o sygn. [...] z dnia [...] r. wydanymi przez Prezydenta Miasta J., wykonanej w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego, posadowionej nad segmentami A, B, C, D; odtworzenie stropodachu po rozbiórce nadbudowy zgodnie z § 126 rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm) oraz wyprowadzenie przewodów kominowych (spalinowych, wentylacyjnych) ponad stropodach budynku segmentów A, B, C, D zgodnie z § 142 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm.) w terminie do 30 września 2020 roku.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 5 P.b. w związku z art. 52 P.b., art. oraz art. 7 K.p.a.
ŚWINB decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z z art. 51 ust. 5 P.b. i art 83 ust 2 P.b. – po rozpatrzeniu wniesionego odwołania od decyzji PINB z dnia z dnia [...] r. – uchylił w całości decyzję organu I instancji i nałożył na A obowiązek doprowadzenia do stanu poprzedniego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr 1 położonej przy ul. [...] w J., poprzez: rozbiórkę nadbudowy zrealizowanej na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę o sygn. [...] z dnia [...] r. wydanej przez Prezydenta Miasta J. zmienionej następnie decyzjami, o sygn. [...] z dnia 18 kwietnia 2002 r., o sygn. [...] z dnia 16 lipca 2009 r. wydanymi przez Prezydenta Miasta J., wykonanej w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego, posadowionej nad segmentami A, B, C, D: odtworzenie przewodów kominowych, po dokonaniu rozbiórki nadbudowy segmentów A, B, C, D, poprzez wyprowadzenie przewodów kominowych (spalinowych i wentylacyjnych) ponad stropodach ww. budynku segmentów A, B, C, D oraz odtworzenie stropodachu po rozbiórce ww. nadbudowy, poprzez wykonanie warstw pokrycia dachowego wraz z odwodnieniem połaci dachu segmentów A, B, C, D ww. budynku mieszkalnego. W uzasadnieniu przestawił przebieg postępowania według chronologii zdarzeń. Wskazał na wyrok WSA w Gliwicach sygn. II SA/Gl 1582/14 z dnia 3 sierpnia 2015 r. oraz wyrok NSA z dnia 26 września 2017 r. o sygn. akt II OSK 123/16, którymi organy nadzoru budowlanego są związane (art. 153 p.p.s.a.) W uzasadnieniu w.w. wyroków Sądy zgodnie wskazały, iż przedmiotową nadbudowę należy traktować jako część wspólną nieruchomości dla której wykonywanie zarządu stanowi obowiązek strony skarżącej. Oznacza to, że tylko na stronę skarżącą mógł być nałożony obowiązek rozbiórki. Trzeba też podkreślić, że do niezgodności z przepisami realizowanej nadbudowy doszło w okresie gdy inwestorem w związku z wydanymi decyzjami była strona skarżąca. W ocenie gdy doszło do nielegalnej nadbudowy J. G. był wyłącznie wykonawcą w/w robót budowlanych. Po przeniesieniu pozwolenia na budowę (lipiec 2009 r.) na J. G. wykonano jedynie prace zabezpieczające i wykończeniowe, a więc nie miały one wpływu na analizowane postępowanie w zakresie adresata niniejszej decyzji.
W okolicznościach sprawy nałożenie obowiązków na stronę skarżącą będącą zarządcą przedmiotowego budynku mieszkalnego (art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali w zw. z art. 27 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych) oraz jednocześnie jego współwłaścicielem jest tym bardziej zasadne, że wszystkie czynności naprawcze dotyczą wyłącznie tych części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli wyodrębnionych lokali. Organ odwoławczy stwierdził także, że zarządca przedmiotowego budynku powinien dawać większą gwarancję na szybkie wykonanie nakazu (wyrok WSA w Warszawie – VII SA/WA 366/12).
Przechodząc do kwestii podmiotu zobowiązanego do wykonania obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją ŚWINB wyjaśnił, że obowiązki określone w art. 51 ust. 5 P.b., nakłada się na inwestora, właściciela lub zarządcę budynku. Podkreślił, że w prawomocnych wyrokach zarówno WSA w Gliwicach jak i NSA uznały, że inwestorem oraz zarządcą przedmiotowej nadbudowy jest [...] Spółdzielnia Budownictwa Mieszkaniowego im. [...] z siedzibą przy ul. [...] w W. Uznał za bezzasadnie zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia art. 52 P.b. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 51 ust. 5 P.b. oraz art. 7 K.p.a., uznał go za nietrafiony, bowiem konsekwencją niewykonania przez stronę skarżącą obowiązków określonych w decyzji z dnia [...] r, było zastosowanie przez PINB przepisu art. 51 ust. 5 P.b. i wydanie określonej w nim decyzji, nakazującej doprowadzenie przedmiotowego obiektu do stanu poprzedniego. Natomiast w ocenie ŚWINB decyzja PINB w zakresie w jakim określa termin wykonania nakazanych robót budowlanych narusza art. 51 ust. 5 P.b., a decyzja w tej części, została dotknięta wadą nieważności, jako wydana bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 K.p.a. Podkreślił, że decyzja nakazująca wykonanie określonych robót budowlanych wydana na podstawie art. 51 ust. 5 P.b. podlega wykonaniu z dniem, w którym stanie się ostateczna.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 80 K.p.a., a także art. 51 ust. 5 P.b. w związku z art. 52 P.b. Wnosiła o wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uchylenie zaskarżonej decyzji w całości ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji w zakresie nakazu wykonania rozbiórki nadbudowy segmentu A- poprzez uchylenie obowiązku rozbiórki w segmencie A ewentualnie zmianę adresata decyzji w zakresie nakazania rozbiórki nadbudowy nad segmentem A. W uzasadnieniu stwierdziła, że nie uwzględniono interesu członków Spółdzielni, którzy zostaną obciążeni całością kosztów wykonania rozbiórki, mimo braku winy. Podkreśliła, że to "dysponent nadbudowy" utrudniał realizację nadbudowy. Strona skarżąca kwestionuje uznanie jej za inwestora. W ocenie strony skarżącej obowiązek rozbiórki nadbudowy w segmencie A winien być nałożony na J. G., gdyż jedynie on ma możliwość realizacji nakazu.
W odpowiedzi na skargę organ ŚWINB wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną.
W sprawie złożył również pisma uczestnik postępowania J. G., który wnosił o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2020 r. sygn. akt II OZ 447/20 NSA – po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23 marca 2020 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ŚWINB z dnia [...] r.- oddalił zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej: "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach dnia [...] r., którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta J. z dnia [...] r. nr [...], nakazującej stronie skarżącej, doprowadzenie do stanu poprzedniego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr 1, w J.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2019 r. poz. 1186 r. z późn. zm. - dalej "P.b."). Przywołany przepis stanowi, że w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Zgodnie zaś z art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Przytoczony powyżej art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. stanowił podstawę prawną, w oparciu o którą decyzją nr [...] z dnia [...] r. ŚWINB nałożył na inwestora obowiązek wykonania projektu budowlanego segmentu A nadbudowy oraz rozbiórki nadbudowy na segmentach B, C i D budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w J. Wskazana powyżej decyzja stanowiła już przedmiot oceny tutejszego Sądu, który wyrokiem o sygn. akt II SA/GI 1582/14 z dnia 3 sierpnia 2015 r. oddalił skargę strony skarżącej na powyższą decyzję. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 września 2017 roku o sygn. akt II OSK 123/16 oddalił skargę kasacyjną strony skarżącej od wyroku WSA z dnia 3 sierpnia 2015 r. Zarówno Sąd, jak i organy nadzoru budowlanego są związane powyższymi wyrokami zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Pełnomocnik strony skarżącej kwestionuje słuszność zaskarżonej decyzji zwłaszcza w odniesieniu do segmentu A, gdyż adresatem obowiązku we wskazanym zakresie powinien być J. G. Wobec powyższego Sąd w składzie orzekającym zauważa, że zarówno tut. Sąd w wyroku z dnia 3 sierpnia 2015 r., jak i NSA w wyroku z dnia 26 września 2017 . zgodnie wskazały, iż tylko na stronę skarżącą mógł być nałożony obowiązek rozbiórki.
Okolicznością bezsporną jest również to, że ŚWINB decyzją z dnia [...] r. odmówił zmiany swej decyzji z dnia [...] r. w zakresie zmiany terminu wykonania obowiązków nałożonych na stronę skarżącą, a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję ŚWINB z dnia [...] r. Nie jest sporne również, że obowiązki nałożone decyzją ŚWINB z dnia [...] r. nie został wykonane. Nie mogą przy tym odnieść skutku twierdzenia strony skarżącej, dotyczące przeszkód, które w jej ocenie uniemożliwiły jej zadośćuczynienie powyższemu obowiązkowi. Norma prawna wynikająca z art. 51 ust. 5 P.b. nakazuje wdrożenie przewidzianych w tym przepisie konsekwencji bez względu na to, z jakich powodów nie wykonany został obowiązek nałożony decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. Decyzja wydawana na podstawie art. 51 ust. 5 p.b. ma charakter związany, a organowi nie pozostawiono możliwości uwzględnienia ewentualnego braku zawinienia strony (por. wyrok WSA w Gliwicach z 5 grudnia 2019 r., sygn. II SA/Gl 952/19, dostępny w CBOSA).
W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, nie można skutecznie zarzucić organom administracji obu instancji naruszenia prawa, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żaden z zarzutów podniesionych w skardze nie może być uznany za zasadny. Organy orzekające w sprawie ustaliły wszystkie istotne okoliczności i dokonały prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, czemu dały wyraz w uzasadnieniu wydanych w sprawie decyzji. Sąd również z urzędu nie doszukał się innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów w trybie przewidzianym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz 374, ze zm.), albowiem w związku intensyfikacją rozwoju epidemii przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło