II OSK 674/23

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-08-10

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Leszek Kiermaszek, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy suwnica bramowa posadowiona na podkładach betonowych, służąca do przemieszczania ciężkich elementów w ramach działalności produkcyjnej, stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że suwnica bramowa wraz z torowiskiem, posadowiona na podkładach betonowych i służąca do przemieszczania ciężkich elementów w ramach działalności produkcyjnej, stanowi całość techniczno-użytkową i jest trwale związana z gruntem, co kwalifikuje ją jako budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę nie jest wyłączony przez obowiązek uzyskania zezwolenia na eksploatację urządzenia technicznego na podstawie ustawy o dozorze technicznym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących suwnicy bramowej posadowionej na podkładach betonowych. Organy uznały suwnicę za budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, a jej budowę za samowolę budowlaną. Po uchyleniu przez NSA wyroku WSA, który uchylił postanowienia organów, WSA po ponownym rozpoznaniu sprawy oddalił skargę skarżących. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie art. 190 P.p.s.a. i art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant: starszy asystent sędziego Małgorzata Mańkowska po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P. i P. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2022 r. sygn. akt VIII SA/Wa 844/22 w sprawie ze skargi M. P. i P. P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 grudnia 2020 r. nr 1925/20 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 844/22 oddalił skargę M. P. i P. P. (dalej powoływanych jako skarżący) na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2020 r., nr 1925/20 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomiu postanowieniem z dnia 17 września 2020 r., nr 280/2020 w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, ze zm., obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 682, ze zm.; dalej zwanej ustawą) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy "suwnicy bramowej o udźwigu 16 ton", jeżdżącej po torowisku, zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości [...] oraz nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia określonych w tym postanowieniu dokumentów, w terminie do dnia 31 marca 2021 r. Wydanie postanowienia poprzedziła przeprowadzona w dniu 21 sierpnia 2020 r. kontrola. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 7 grudnia 2020 r., nr 1925/20, po rozpoznaniu zażalenia skarżących, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy uznał, że suwnica bramowa jako wolno stojąca instalacja przemysłowa lub urządzenie techniczne stanowi budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżący dokonał zaś samowoli budowlanej, zatem organ pierwszej instancji prawidłowo wdrożył postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48 ustawy. Skarżący wnieśli skargę na opisane wyżej postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 104/21 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Sąd przyjął, że organ nie uzasadnił w sposób dostateczny, że przedmiotową suwnicę bramową należy zakwalifikować jako budowlę. Znajdujący się w aktach administracyjnych protokół z czynności kontrolnych jest mało czytelny i lakoniczny, a ponadto dotyczy wielu obiektów i okresu ich powstania. Wytknął także, że z przeprowadzonego postępowania nie wynika sposób ewentualnego połączenia szyn z podkładami betonowymi, na jakiej długości usytuowane są podkłady betonowe, jakiej są grubości, czy położenie podkładów wymagało uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia. Wreszcie organ nie wyjaśnił, czy posadowienie urządzenia na podkładach betonowych jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną konstrukcję. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1646/21 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W ocenie tego Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i ustalenia co do rodzaju obiektu i robót budowlanych są jednoznaczne, a dodatkowe zalecone ustalenia mają charakter faktów powszechnie znanych, zatem nie wymagają dodatkowych dowodów, zwłaszcza w zakresie, czy obiekt tej wielkości poruszający się na szynach położonych na podkładach betonowych jest trwale posadowiony na gruncie i tym samym może być uznany za budowlę. W efekcie poczynione przez organ ustalenia pozwalają na przyjęcie, że torowisko i poruszająca się po nim suwnica służąca do przemieszczania ciężkich elementów stanowią całość techniczno - użytkową, nie ma podstaw do odrębnego badania wymogów legalnego wykonania podkładów, w konsekwencji są wystarczające dla kwalifikacji obiektu w oparciu o pojęcia zdefiniowane w art. 3 pkt 1-3 ustawy. Sąd wyraził także pogląd, że obowiązek uzyskania zezwolenia na eksploatację urządzenia technicznego, w trybie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. z 2019 r. poz. 667, ze zm., obecnie Dz. U. z 2022 r. poz. 1514, ze zm.) nie wyłącza obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i pozwolenia na użytkowanie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny powołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę. W uzasadnieniu podkreślił najpierw znaczenie art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm., obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm.; dalej powoływanej jako P.p.s.a.), a następnie nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd przypomniał, że w dniu 21 sierpnia 2020 r. przeprowadzono czynności kontrolne z udziałem skarżącego, a następnie sporządzono protokół, który został przez niego podpisany. Wykonano również szkic obrazujący usytuowanie obiektów, w tym suwnicy bramowej i torowiska z zaznaczeniem granicy z działką sąsiednią nr [...] oraz usytuowaniem w odniesieniu do ul. [...], a także fotografie terenu oraz dołączono do akt kopię instrukcji suwnicy oraz fotografię tablicy zawierającej dane o producencie suwnicy i jej podstawowych parametrach (udźwig, ciężar, rozpiętość). Ustalono, że na działce skarżącego znajduje się suwnica bramowa o udźwigu 16 ton, konstrukcji stalowej (typ 16.7) jeżdżąca po torowisku składającym się z dwóch szyn o długości ok. 50 m, opartych na podkładach betonowych, oddalonych 32 m od siebie. Z pisma z dnia 8 czerwca 2020 r. wynika natomiast, że na terenie tej działki prowadzona jest produkcja galanterii budowlanej, a suwnica służy do przemieszczania ciężkich elementów. Nie budziło wątpliwości Sądu, że poczynione na podstawie opisanych wyżej dowodów ustalenia są wystarczające dla kwalifikacji obiektu w oparciu o pojęcia zdefiniowane w art. 3 pkt 1-3 ustawy. Zebrany materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że torowisko oraz poruszająca się po tym torowisku suwnica, o ustalonym udźwigu, służąca do przemieszczania ciężkich elementów, stanowią całość techniczno-użytkową. Dodał, że z natury rzeczy, funkcji obiektu oraz z uwagi na to, że sam skarżący stwierdził, że suwnica jest posadowiona na płytach prefabrykowanych betonowych wynika brak potrzeby szczegółowego badania trwałości posadowienia urządzenia. Jednocześnie za niezasadny uznał zarzut skargi sprowadzający się do twierdzenia, że skoro suwnica nie jest postawiona na fundamentach, a na płytach betonowych, a nadto została odebrana przez Urząd Dozoru Technicznego, to zbędne było już uzyskiwanie pozwolenia na budowę w trybie przepisów ustawy. Rozwijając ten wątek wyjaśnił, że obowiązek uzyskania zezwolenia na eksploatację urządzenia technicznego w oparciu o art. 14 ust. 1 ustawy o dozorze technicznym nie wyłącza obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, czy też pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Suwnica bramowa jeżdżąca po torowisku stanowi jednocześnie urządzenie techniczne w rozumieniu ustawy o dozorze technicznym, jak i budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy, a legalność jej posadowienia i eksploatacji podlega przepisom obu tych ustaw. W konsekwencji, na realizację inwestycji wymagane jest pozwolenie na budowę oraz pozwolenie na użytkowanie uzyskane w trybie przepisów ustawy, natomiast niezależnie od tego, dla jego legalnej eksploatacji niezbędna jest decyzja zezwalająca na jego eksploatację, uzyskana na podstawie ustawy o dozorze technicznym. Z tych powodów Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 P.p.s.a. Skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika będącego adwokatem, wnieśli skargę kasacyjną od wskazanego wyżej wyroku, zaskarżając go w całości. Skarga kasacyjna została oparta o obie podstawy kasacyjne przewidziane w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Pełnomocnik zarzucił w pierwszej kolejności mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 190 zdanie 1 P.p.s.a. poprzez zaniechanie dokonania własnych ustaleń i powtórzenie treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt IIOSK1646/21 w zakresie wykraczającym poza wykładnię przepisów prawa stanowiących skuteczną podstawę kasacyjną wskazaną w tym wyroku. Zarzucił też mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wskazania w treści uzasadnienia wyroku, z których dowodów zgromadzonych w toku postępowania, a w szczególności z których danych zawartych w protokole kontroli wynika, że urządzenie będące przedmiotem sprawy spełnia kryteria, o jakich mowa w art. 3 pkt 3 ustawy. Zdaniem pełnomocnika miało to kluczowe przełożenie na stosowanie przepisów prawa materialnego przez Sąd, a który to brak uniemożliwia prześledzenie toku rozumowania Sądu, które doprowadziło do przyjęcia, że urządzenie będące przedmiotem postępowania stanowi budowlę w rozumieniu przepisów ustawy, a co w konsekwencji uniemożliwia kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku. Jako pierwszy z zarzutów materialnoprawnych powołano niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 3 pkt 3 ustawy i w konsekwencji przyjęcie, że organ w zaskarżonym postanowieniu nie naruszył prawa przyjmując, że przedmiot postępowania (opisany przez organy jako suwnica bramowa o udźwigu 16 ton, konstrukcji stalowej, jeżdżąca po torowisku) stanowi budowlę, podczas gdy: - protokół kontroli sporządzony został w sposób mało czytelny, a jego znaczenie dowodowe było kwestionowane w toku postępowania, Sąd pierwszej instancji ocenę prawną organów administracji zaakceptował pochopnie oraz bez konkretnego wskazania, które z elementów wskazanych w protokole kontroli oraz z jakich przyczyn decydować mają o zakwalifikowaniu urządzenia jako budowli; - z materiału dowodowego wynika, że umiejscowienie suwnicy na prefabrykowanych płytach betonowych oraz charakter funkcjonalny tego urządzenia nie przemawia za kwalifikacją urządzenia jako budowli, a co najwyżej jako urządzenie techniczne niezwiązane trwale z gruntem. W tej grupie zarzutów podniesiono też naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 48 ust. 2 i 3 w związku z art. 48 ust. 1 ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że przedmiotowe urządzenie objęte jest dyspozycją tych przepisów, podczas gdy przepisy art. 48 ust. 2 i 3 ustawy nie znajdują zastosowania w przypadku takiego urządzenia. W oparciu o tak skonstruowane podstawy pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżących kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, jak również rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że w sprawie doszło do zaniechania poczynienia przez sąd własnych ustaleń faktycznych i prawnych, jakie dopiero mogłoby prowadzić do oceny, czy kontrolowane w sprawie urządzenie stanowi obiekt budowlany w rozumieniu ustawy, a także czy zachodzą co do tego urządzenia przesłanki stosowania art. 48 ust. 2 i 3 ustawy w ich poprzednim brzmieniu. Argumentował, że kluczowym elementem po wskazaniach dokonanych w wyroku NSA, sygn. akt II OSK 1646/21 było prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego w stosunku do urządzenia będącego przedmiotem wstrzymania robót budowlanych. W tym celu Sąd winien był przede wszystkim określić, jakimi konkretnie elementami znajdującymi się w materiale dowodowym kierował się przyjmując, że urządzenie mieści się w definicji "budowli" z art. 3 pkt 3 ustawy. Zasadniczym uchybieniem Sądu pierwszej instancji był brak konkretnego i jednoznacznego określenia, z jakich dowodów (lub z jakich elementów tych dowodów - w szczególności jeśli chodzi o protokół kontroli) wywodzi cechy urządzenia, które to następnie Sąd uznał za spełniające przesłanki uznania urządzenia za "budowlę" w rozumieniu przepisów ustawy. Jego obowiązkiem było ustalenie, jakie dokładnie cechy konstrukcyjne urządzenia przesądzać będą o charakterze urządzenia jako obiektu budowlanego albo urządzenia nie stanowiącego obiektu budowlanego. Od tego z kolei zależało, czy Sąd oceni sposób zastosowania przez organy art. 3 pkt 1-3 ustawy za prawidłowy. Pełnomocnik wyraził przekonanie, że Sąd pierwszej instancji nie sformułował szczegółowej i jednoznacznej oceny, czy zakwalifikowanie przez organ w zaskarżonym postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych urządzenia opisanego jako suwnica bramowa o udźwigu 16 ton jako budowli (art 3 pkt 3 ustawy) było prawidłowe, czy też prawidłowe nie było. Zastosowanie procedury z art. 48 ust. 2 i 3 ustawy w poprzednim ich brzmieniu wymaga zaś uprzedniego stwierdzenia, czy przedmiot kontroli stanowi obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Przed przystąpieniem do jej rozpoznania należy podkreślić, że zaskarżony wyrok wydany został po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej wydanego orzeczenia z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli sądowej zaskarżonego postanowienie o wstrzymaniu robót i nakładającego obowiązek przedłożenia dokumentów orzekał zatem w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku NSA z dnia 20 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1646/21. Wynika to wprost z treści art. 153 P.p.s.a., a także z objętego podstawami kasacyjnymi art. 190 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonana w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Na gruncie tego przepisu w orzecznictwie podkreśla się, że pomimo uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania pewne kwestie, dotychczas sporne zostają w sprawie ostatecznie przesądzone. Prowadzi to w konsekwencji do zawężenia granic ponownego rozpoznania sprawy (por. wyrok NSA z 18 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 4150/18, LEX nr 3025406), a ocena zaskarżonego wyroku uwarunkowana jest wcześniejszym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który został wydany w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył art. 190 P.p.s.a. odwołując się do stwierdzeń zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA, przyznać trzeba, że uczynił to w sposób bardzo szeroki, przytaczając czasem niemal dosłownie zwroty w nim zawarte. Sąd nawiązał więc do zasad kwalifikacji obiektu jako obiektu budowlanego, w tym budowli (art. 3 pkt 1 i 3 ustawy), wyraził pogląd w zakresie rozumienia trwałości związania obiektu z gruntem, traktowania poszczególnych elementów obiektu jako całości techniczno - użytkowej (podkładów, torowiska i suwnicy), odwołał się także do wzajemnej relacji przepisów ustawy i ustawy o dozorze technicznym. W omawianych obszarach Sąd pierwszej instancji nie wyraził poglądu sprzecznego z wykładnią prawa dokonaną w powołanym wyroku NSA. Całkowicie bezzasadny jest zarzut, że Sąd "wykroczył poza wykładnię przepisów prawa stanowiących skuteczną podstawę kasacyjną wskazaną w wyroku II OSK 1646/21". Okoliczność, że Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się do niektórych kwestii, nieobjętych podstawami kasacyjnymi w poprzednio rozpoznawanej sprawie i dokonał wykładni prawa, a Sąd pierwszej instancji zastosował się do wyrażonej oceny prawnej, nie oznacza naruszenia art. 190 P.p.s.a. Wprost przeciwnie, w trakcie powtórnej kontroli sąd zobowiązany był dokonać wykładni wszystkich przepisów zgodnie z ich rozumieniem wskazanym w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Autor skargi kasacyjnej - poza zgłoszeniem zarzutu - nie wskazuje nadto, w zakresie jakich ustaleń Sąd pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę "rozszerzył" stosowanie art. 190 P.p.s.a. W tym kontekście chybiony okazał się zarzut kasacyjny odniesiony do art. 141 § 4 P.p.s.a., który określa wymogi, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego. Należy stwierdzić, że Sąd wskazał na własne ustalenia, jakie poczynił w trakcie kontroli sądowej w oparciu o zebrany na drodze administracyjnej materiał dowodowy i podał argumenty, które - jego zdaniem - przemawiają na rzecz tezy, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji odpowiadają prawu i dlatego skarga nie mogła zostać uwzględniona. Stanowisko Sądu jest jednoznaczne, umożliwia zarówno polemikę w ramach skargi kasacyjnej, jak i weryfikację w toku wszczętego nią postępowania kasacyjnego. Nie jest usprawiedliwiony zarzut, że Sąd w uzasadnieniu wyroku nie wskazał, w oparciu o jakie konkretne dowody przedmiotowy obiekt kwalifikuje się do potraktowania go jako budowla w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy, w szczególności zaś, z których zapisów zawartych w mało czytelnym protokole to wynika. Przede wszystkim należy stwierdzić, że ponownie kwestionowany protokół z czynności kontrolnych z dnia 21 sierpnia 2020 r., sporządzony istotnie niezbyt starannie, nie był jedynym dowodem, na podstawie którego poczynione zostały ustalenia. Sąd wskazał dodatkowo na szkic obrazujący usytuowanie poszczególnych elementów obiektu, fotografię terenu obejmującą suwnicę i torowisko, kopię instrukcji suwnicy i fotografię tablicy zawierającej podstawowe parametry urządzenia. Umknęło pełnomocnikowi skarżących, że uprzednio Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do kompletności materiału dowodowego stwierdził, że ustalenia w oparciu o te dowody są wystarczające dla kwalifikacji tego obiektu w oparciu o pojęcia zdefiniowane w art. 3 pkt 1 - 3 ustawy, aczkolwiek jednoznacznie nie przesądził, że stanowi budowlę. Z pisemnych motywów zaskarżonego wyroku wynika jednak, że stanowisko sądu, iż obiekt w stosunku do którego prowadzono postępowanie stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy i jednocześnie urządzenie techniczne w znaczeniu wynikającym z ustawy o dozorze technicznym, jest finalnym wnioskiem wyprowadzonym z analizy całego materiału. W tych ramach Sąd wskazał na sposób wykonania torowiska, ułożenie go na podkładach betonowych, udźwig poruszającej się po tym torowisku suwnicy, cel powstania i sposób użytkowania. Nie do zakwestionowania jest pogląd, że wszystkie elementy tego obiektu stanowią całość techniczno-użytkową, umożliwiają przemieszczanie ciężkich przedmiotów, za pomocą poruszającej się po torowisku suwnicy, w związku z prowadzoną na tej nieruchomości działalnością. Jednoczesne zaś przyjęcie, że sposób urządzenia torowiska (ułożenie szyn na podkładach betonowych) świadczy o trwałym jego związaniu z gruntem, pozwalało na konkluzję, że obiekt jako całość, nie zaś poszczególne jego elementy, stanowi budowlę. Nie można się zgodzić z pełnomocnikiem, że umiejscowienie suwnicy na prefabrykowanych płytach betonowych i funkcja urządzenia przemawia co najwyżej o jego kwalifikacji jako urządzenia technicznego niezwiązanego trwale z gruntem. Odnosząc się do tego zarzutu należy stwierdzić, że w orzecznictwie i praktyce administracyjnej, odmiennie niż na gruncie prawa cywilnego, utrwalił się pogląd, że o trwałości związania z gruntem decyduje taki sposób posadowienia obiektu, który zapewnia całej konstrukcji bądź jej elementom pełną stabilność, uniemożliwiając czynnikom zewnętrznym przesunięcie czy wręcz zniszczenie. Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się więc do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. Trwałości związania z gruntem nie niweczy więc sama możliwość jego demontażu i przeniesienia w inne miejsce, gdyż jest to jedynie okoliczność mogąca przesądzać o tymczasowości takiego obiektu, a nie o trwałości związania z gruntem (por. wyrok NSA z 19 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2575/20 i podane w nim orzecznictwo - publ. CBOIS). Niezakwestionowanie, że obiekt wobec którego prowadzono postępowanie stanowi budowlę (art. 3 pkt 3 ustawy) czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 48 ust. 2 i 3 ustawy przez ich niewłaściwe zastosowanie. Pełnomocnik skarżących w skardze kasacyjnej, poza ogólnym odwołaniem się do materii objętej dyspozycją art. 48 ust. 1 ustawy w brzmieniu jaki miał w sprawie zastosowanie, nie podjął próby wykazania, że roboty związane z budową spornego zamierzenia budowlanego nie wymagały pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny, wobec braku podstaw branych pod rozwagę z urzędu, zgodnie z art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło