III FZ 701/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu, 3 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 34/22 w przedmiocie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 28 października 2021 r., nr 1801-IEW.711.20.2011 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 34/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił J.M., zwanemu dalej "Skarżącym", sporządzenia uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 21 lipca 2022 r. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji podał, że wyrokiem z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 34/22 oddalono skargę Skarżącego na ww. postanowienie DIAS w Rzeszowie. Przesyłka pocztowa zawierająca odpis sentencji tego wyroku została wydana pełnomocnikowi pocztowemu w dniu 16 sierpnia 2022 r., po jej dwukrotnej awizacji przez operatora pocztowego. Przesyłka została uznana za skutecznie doręczoną z dniem 12 sierpnia 2022 r. Sąd pierwszej instancji działając na podstawie art. 141 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r. poz. 329), zwana dalej "p.p.s.a.", odmówił Skarżącemu sporządzenia uzasadnienia wyroku i jego doręczenia, z uwagi na złożenie wniosku w tym zakresie z uchybieniem terminu. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku rozpoczął swój bieg 12 sierpnia 2022 r. i upłynął 19 sierpnia 2022 r. Tym samym złożony w dniu 22 sierpnia 2022 r. wniosek należało uznać za spóźniony. Na powyższe postanowienie, w ustawowym terminie, Skarżący złożył zażalenie, wnosząc o jego zmianę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 141 § 1 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym, z zastrzeżeniem § 2, który stanowi, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę jest terminem ustawowym, co oznacza, że termin ten nie może być ani przedłużany, ani skracany. Złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po terminie jest więc czynnością bezskuteczną i skutkuje odmową jego sporządzenia (art. 85 w zw. z art. 141 § 3 p.p.s.a.). Nie ulega bowiem wątpliwości, że przesyłka zawierająca odpis sentencji wyroku błędnie została wydana po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. Skoro pierwsza awizacja przesyłki zawierającej odpis sentencji wyroku miała miejsce 29 lipca 2022 r., to czternastodniowy termin, w którym przesyłka ta mogła zostać odebrana przez adresata, upłynął 12 sierpnia 2022 r. i z upływem tego dnia nastąpił z mocy prawa skutek w postaci uznania przesyłki za doręczoną. Odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, w dalszym ciągu będzie miała zastosowanie wynikająca z art. 73 § 4 p.p.s.a. fikcja prawna wcześniejszego doręczenia. W tym zakresie jej skutki nie przestają wywoływać konsekwencji prawnych późniejszego doręczenia przesyłki (por. postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2016 r., II FSK 1762/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, późniejsze odebranie pisma, a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., na skutek jego przetrzymywania przez operatora pocztowego, nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. Pomimo, że Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie zwrócił uwagi na powyższą nieprawidłowość to w konsekwencji prawidłowo przyjął, mając na uwadze regulację art. 73 p.p.s.a., że skutek w postaci doręczenia przesyłki zawierającej odpis wyroku nastąpił w dniu 12 sierpnia 2022 r. a siedmiodniowy termin na wniesienie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął 19 sierpnia 2022 r., a więc wniesienie tego wniosku 22 sierpnia 2022 r. było czynnością dokonaną po terminie. Wobec tego prawidłowo Sąd pierwszej instancji odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.