II SA/Ol 709/22

WyrokWSA w Olsztynie2023-02-07

Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Piotr Chybicki, Grzegorz Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka posiadająca lokale usługowe w sąsiednim budynku ma interes prawny w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli podnosi zarzuty dotyczące nasłonecznienia i zacienienia, a przepisy dotyczące nasłonecznienia dotyczą głównie pomieszczeń mieszkalnych?
Ratio decidendi
Spółka posiadająca lokale usługowe w sąsiednim budynku nie ma interesu prawnego w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli podnoszone przez nią zarzuty dotyczą nasłonecznienia i zacienienia, a przepisy dotyczące nasłonecznienia (w tym § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych) dotyczą głównie pomieszczeń mieszkalnych, a nie usługowych. Brak obiektywnego prawdopodobieństwa naruszenia jej interesu prawnego uzasadnia umorzenie postępowania odwoławczego przez organ II instancji.
Stan faktyczny
Spółka R. Sp. z o.o. Sp. k. wniosła odwołanie od decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Spółka sprzeciwiła się inwestycji, wskazując na prawdopodobieństwo ograniczenia dostępu światła dziennego do jej lokali usługowych. Wojewoda Warmińsko-Mazurski umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że spółce nie przysługuje status strony postępowania, ponieważ inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zabudowie jej nieruchomości w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa Budowlanego. Spółka zaskarżyła decyzję Wojewody do WSA w Olsztynie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2023 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. Sp.k. w E. na decyzję Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z dnia 28 lipca 2022 r. Wojewoda Warmińsko-Mazurski (Wojewoda, organ), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania R. Sp. z o.o. Sp. k. od decyzji Starosty z dnia 31 maja 2022 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową usytuowaną na parterze oraz halą garażową w podpiwniczeniu, który realizowany będzie w formie dwóch wolnostojących budynków [...] - umorzył postępowanie odwoławcze. Zakwestionowana decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych sprawy. Decyzją z dnia 31 maja 2022 r. Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową usytuowaną na parterze oraz halą garażową w podpiwniczeniu, który realizowany będzie w formie dwóch wolnostojących budynków [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji R Sp. z o.o. Sp. k. (skarżąca, strona, spółka) sprzeciwiła się przedmiotowej inwestycji, wskazując na prawdopodobieństwo ograniczenia dostępu światła dziennego do jej lokali mieszkalnych i usługowych, znajdujących się w budynku przy ul. [...]. Ponadto wskazała na prawdopodobieństwo rozpoczęcia budowy przez inwestora. Pismem z dnia 20 czerwca 2022 r. Wojewoda zwrócił się do spółki o wskazanie dokładnej lokalizacji lokali, których jest właścicielem, ze wskazaniem sposobu ich użytkowania (lokale mieszkalne czy usługowe). W odpowiedzi na powyższe zapytanie spółka, przy piśmie z dnia 29 czerwca 2022 r., poinformowała organ, że jest właścicielem trzech lokali usługowych [...] w budynku [...]). Lokale te usytuowane są na pierwszej i drugiej kondygnacji nadziemnej od strony planowanej inwestycji na [...]. Ponadto spółka podtrzymała swoje zastrzeżenia co do poszanowania jej interesu prawnego, tj. właściwego zagwarantowania dostępu do światła dziennego. W uzasadnieniu decyzji z dnia 28 lipca 2022 r. Wojewoda podniósł, że pojęcie strony postępowania administracyjnego zawarte w art. 28 k.p.a. w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę zostało zawężone przez przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351, dalej: Pb) do inwestora oraz właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, gdyż postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku. Z dniem 19 września 2020 r., tj. wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020 r., poz. 471) art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane otrzymał nowe brzmienie. Ustawodawca jeszcze bardziej zawęził definicję strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Obecnie przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć tylko taki teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, które to przepisy wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. To uściślenie dotyczy terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia sprowadzające się jedynie do zabudowy, a nie szeroko rozumianego zagospodarowania terenu (które obowiązywało przed dniem 19 września 2020 r.). Podmioty posiadające prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości (z reguły sąsiadującej bezpośrednio), która stanowi teren wyznaczony w zasięgu obiektu budowlanego, będą mogły powoływać się wyłącznie na wąsko rozumiane ograniczenie zabudowy zawarte w przepisach odrębnych stanowiących zasadniczo przepisy materialnego prawa administracyjnego (por. wyr. NSA z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 34/19). Podmioty, o których mowa w art. 28 ust. 2 Pb są stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę wówczas, kiedy powstaje prawdopodobieństwo istnienia wpływu projektowanej inwestycji na ograniczenie w zabudowie należącej do nich nieruchomości. Tymczasem istnienia takiego podejrzenia skarżąca nie uprawdopodobniła. Odwołująca spółka zgłaszała w odwołaniu zastrzeżenia co do zachowania wymaganego rozporządzeniem minimalnego czasu nasłonecznienia jej lokali usługowych. Analiza ustaleń zawartych w dokumentacji projektowej spornej inwestycji oraz załączonej przez inwestora analizie zacieniania budynku przy ul. [...]nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, że istnieje potrzeba badania w postępowaniu administracyjnym zakresu oddziaływania przedmiotowej inwestycji na nieruchomość, w której znajdują się lokale usługowe odwołującej się spółki w związku z konkretnymi przepisami prawa regulującymi dopuszczalne granice tego oddziaływania, w szczególności w kontekście wymogów zawartych w § 60 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225, dalej: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych). Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową usytuowaną na parterze oraz halą garażową w podpiwniczeniu [...], nie oddziałuje na działkę [...], zabudowaną budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym z usługami w którym znajdują się lokale usługowe odwołującej się spółki, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Pb, bowiem nie wprowadza związanych z budową przedmiotowego budynku ograniczeń w zabudowie powyższej działki zabudowanej już budynkiem mieszkalno-usługowym i to w stopniu wykorzystującym maksymalne parametry przewidziane w planie miejscowym. Uwzględnić należało, że ze znajdującego się w dokumentacji projektowej opisu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową usytuowaną na parterze oraz halą garażową w podpiwniczeniu wynika, że nie jest on obiektem uciążliwym dla otoczenia. Wojewoda podniósł, że na etapie wydawania pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku obowiązkiem organów administracji architektoniczno-budowlanej było sprawdzenie, czy projekt spełnia wymogi określone w § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, z czego organ I instancji wywiązał się prawidłowo. W znajdującej się w dokumentacji projektowej analizie obszaru oddziaływania inwestycji osoba sprawująca samodzielne funkcje techniczne w budownictwie stwierdziła, że usytuowanie budynku ze względu na zapewniony czas nasłonecznienia (§ 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych) jest bez wpływu na działki sąsiednie. Z załączonej, w toku postępowania odwoławczego, analizy zacieniania budynku przy ul. [...] wynika, że cień projektowanej zabudowy nie sięga lokali mieszkalnych, dla których w myśl przepisu § 60 ma być zapewniony odpowiedni czas nasłonecznienia. Odnosząc się do istniejących w budynku przy ul. [...]lokali usługowych spółki odwołującej się stwierdzić należy, że przepisy § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie mają do niego zastosowania, ponieważ dotyczą one pokoi mieszkalnych, których lokale usługowe co do zasady nie zawierają. To, że w subiektywnej ocenie spółki, lokalizacja projektowanego budynku nie spełnia wymogów zapewniona oświetlenia dziennego, nie skutkuje przyznaniem jej statusu strony postępowania w sprawie pozwolenia na jego budowę, ponieważ status ten musi wynikać z obiektywnie istniejącej potrzeby udzielenia jej ochrony prawnej w tym postępowaniu, podczas gdy w sprawie nie zachodzi uzasadnione prawdopodobieństwo wpływu przewidzianego w projekcie budowlanym usytuowania tego budynku na naruszenie ww. wymogów (§ 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych). W artykule 28 ust. 2 Pb przyjęto, że legitymacja procesowa ma charakter obiektywny, nakazujący ustalenie jeszcze przed wszczęciem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę tego obiektu przepisów, które wprowadzają związane z danym obiektem ograniczenia w zabudowie terenu i na tej podstawie ustalenie kręgu występujących w nim stron. Takich przepisów nie wskazała odwołująca się spółka, a organ wojewódzki nie znajduje przepisów, które mogły by ograniczyć zabudowanie działki [...], która w dniu orzekana była już niemalże w całości zabudowana budynkiem mieszkalno-usługowym o maksymalnych parametrach określonych w planie miejscowym. Nie sposób zatem uznać, żeby spółka była uprawniona do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie. W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na decyzję Wojewody pełnomocnik skarżącej zarzucił jej naruszenie: przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj: - art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez nieuzasadnione wydanie decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze bez merytorycznego rozpatrzenia sprawy, pomimo, że lokalizacja projektowanego budynku wpływa na sytuację skarżącej (nie spełnia wymogów odnośnie zapewnienia oświetlenia dziennego), co powinno skutkować przyznaniem skarżącej statusu strony postępowania; - art. 15 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie i nierozstrzygnięcie ponownie przez organ II instancji sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem postępowania, a ograniczenie się jedynie do rozpatrzenia zarzutu dotyczącego posiadania przez skarżącą statusu strony; - art. 7, art. 8 i art. 77 § 1, art. 136 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego, nie zgromadzenia przez organ II instancji pełnego materiału dowodowego, zaniechanie podjęcia dodatkowych czynności dowodowych w celu uzupełnienia niepełnego materiału dowodowego oraz nieprzeprowadzenie wszechstronnej analizy powyższego materiału dowodowego, a w konsekwencji dokonanie uproszczonej oceny zebranego niepełnego materiału dowodowego, w szczególności odnośnie ustalenia zakresu oddziaływania inwestycji przed wydaniem skarżonej decyzji; 2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 Pb, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż nie zachodzą nieprawidłowości w zakresie zachowania wymaganego rozporządzeniem minimalnego czasu nasłonecznienia lokali w budynku, którego skarżąca jest współwłaścicielem i w konsekwencji przyjęcie, iż skarżącej nie przysługuje przymiot strony postępowania w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu skargi wskazał m.in., że na swojej stronie internetowej inwestor zamieścił materiały marketingowe dotyczące przedmiotowej inwestycji (analiza nasłonecznienia powinna znajdować się w aktach postępowania). Są na nich przedstawione rzuty poszczególnych lokali mieszkalnych oraz ich umiejscowienie w budynku. Wskazana została również lokalizacja budynku i poszczególnych lokali względem stron świata. Z zamieszczonych materiałów wynika, że dziewięć mieszkań [...] ma okna wyłącznie w elewacji od strony północnej. Takie rozwiązanie nie tylko uniemożliwia prawidłowe nasłonecznienie wskazanych lokali mieszkalnych zgodnie § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a wręcz całkowicie pozbawia pomieszczeń mieszkalnych bezpośredniego dostępu światła dziennego. Powyższe zatem wskazuje, że organ I instancji, wbrew twierdzeniu Wojewody nie dokonał prawidłowego sprawdzenia dokumentacji pod kątem spełnienia wymogów § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Skoro projekt zakłada błędne rozwiązania w obrębie projektowanego budynku, można z dużą dozą prawdopodobieństwa stwierdzić, że analizy dotyczące nasłonecznienia i przesłaniania zabudowy sąsiedniej również zostały wykonane nieprawidłowo. Wojewoda tym samym dopuścił się naruszenia art. 15 k.p.a., powinien bowiem w całości rozpoznać niniejszą sprawę. Organ natomiast ograniczył się jedynie do rozpatrzenia zarzutu dotyczącego posiadania przez skarżącą statusu strony. Podniósł, że zasadny jest również zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Organ odwoławczy wydał bowiem decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze bez merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Mimo, iż wbrew stanowisku organu lokalizacja projektowanego budynku wpływa na nieruchomość, w której zlokalizowane są lokale skarżącej, co w konsekwencji powinno skutkować przyznaniem skarżącej statusu strony postępowania. Dlatego ważne jest przy ocenie przymiotu strony dokładne wyjaśnienie sprawy, tym bardziej w sytuacji, gdy (tak jak w tej sprawie) przepisy rozporządzenia nie ograniczają analizy zacieniania i nasłonecznienia tylko do wybranych okien sąsiedniej zabudowy. W okolicznościach tej sprawy wymaga przedstawienia pełnej analizy zacieniania i nasłonecznienia względem sąsiedniej zabudowy z uwzględnieniem treść § 13 ust. 2 tego rozporządzenia, a nie własnego przekonania inwestora o tym jaką treść powinna zawierać stosowana analiza. W tym zakresie skarżąca wskazuje, że w niniejszej sprawie nie wykazano dostatecznie, że analiza nasłonecznienia została sporządzona prawidłowo. Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2547) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie zaś na podstawie kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Z kolei art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako: p.p.s.a.), przewiduje, że sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, przy rozstrzygnięciu o zasadności skargi Sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 p.p.s.a. Podkreślić należy, iż stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd nie dokonuje własnych ustaleń w sprawie, bowiem stan faktyczny sprawy ocenia na podstawie przekazanych mu akt sprawy administracyjnej. Jedynie w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzać dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego ze skargi R Sp. z o.o. Sp. k. jest ocena prawidłowości decyzji Wojewody, którą umorzył postępowanie z odwołania spółki od decyzji Starosty [...]zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową usytuowaną na parterze oraz halą garażową w podpiwniczeniu, który realizowany będzie w formie dwóch wolnostojących budynków z planem centralnym Spór w sprawie sprowadza się do oceny istnienia interesu prawnego spółki w świetle art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Pb, a w konsekwencji do prawidłowości zastosowania przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (w myśl tego przepisu, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze). Oceniając zaskarżoną decyzję w zakresie interesu prawnego strony skarżącej, stwierdzić należy, że Wojewoda stwierdził, że spółce nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie planowanej inwestycji, a zatem nie posiada prawa do wniesienia odwołania. W tym miejscu zaznaczenia wymaga, że dokonywana przez sąd administracyjny kontrola decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. nie obejmuje oceny zgodności z prawem decyzji Starosty [...], ani też kwestii materialnoprawnych związanych z przedmiotem postępowania administracyjnego, w którym wydano tę decyzję. Sąd może jedynie skoncentrować się na zbadaniu, czy istniały prawnie uzasadnione przesłanki do umorzenia postępowania prowadzonego przez organ odwoławczy. Poza zakresem niniejszej sprawy pozostawały zatem kwestie merytoryczne, niezwiązane z istotą rozpoznawanej sprawy. Mając powyższe na uwadze, dokonując kontroli przedmiotowej decyzji w powyżej wskazanym zakresie, Sąd uznał, że organ odwoławczy stwierdzając brak legitymacji skarżącej do bycia stroną postępowania oraz rozważając w tym zakresie jej interes prawny, wbrew zarzutom skargi, właściwie wyjaśnił stan faktyczny sprawy, a także rozpoznał badaną kwestię w jej całokształcie i dokonał wyczerpującej oceny, w konsekwencji czego wbrew zarzutom skargi nie naruszył przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wskazać należy, że treść art. 7 k.p.a. obliguje organ do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z art. 80 k.p.a. w całości powinien być podstawą dokonywanej oceny. W przekonaniu Sądu Wojewoda sprostał powyższym obowiązkom, ponieważ rozpoznał kwestię legitymacji skarżącej w sposób wyczerpujący oraz całościowy, a dokonana ocena - przedstawiona w decyzji - jest pełna i uzasadnia wystarczająco podjęte rozstrzygnięcie. Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy należy wskazać, że w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego immanentnie związane jest - co do zasady - z normami prawa materialnego, tj. należy ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu (tak NSA w wyroku z 12 lipca 2007 r. sygn. akt I OSK 1559/06, dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). Interes prawny pojawia się zatem zawsze wtedy, gdy ustalony zostanie związek pomiędzy obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegający na tym, że akt stosowania normy prawnej może mieć wpływ na sytuację podmiotu ustaloną właśnie przepisem prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 2 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 2164/97). Cechą wyróżniającą interes prawny jest przy tym to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i obiektywnie sprawdzalny, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania danego przepisu prawa. W postępowaniu budowlanym, dotyczącym decyzji o pozwoleniu na budowę, tak określony interes prawny ustala się na podstawie art. 28 ust. 2 Pb, a więc w nieco węższym podmiotowo zakresie, bowiem odwołującym się do wymienionych w tym przepisie osób, tj. inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości, znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu jest przy tym definiowany w art. 3 pkt 20 Pb i rozumie się go aktualnie (po nowelizacji Prawa budowlanego z 19 września 2020 r.) jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Obecnie jedynie więc ograniczenia w zabudowie innej działki (a nie również jej zagospodarowania) przez planowany do realizacji budynek, stanowią przesłankę uznania interesu prawnego danego podmiotu. Nowelizacja prawa w tym zakresie stanowi kontynuację ograniczania podmiotowego spraw budowlanych. Celem tej regulacji było więc przesądzenie w ustawie, że osoby trzecie mogą skutecznie kwestionować zamierzenie inwestycyjne jedynie wówczas, gdy mają w sprawie interes prawny i tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie to koliduje z ich uzasadnionym interesem. Nabycie statusu strony nie następuje więc wskutek faktycznego dopuszczenia przez organ tej osoby do udziału w postępowaniu, lecz musi być oparte na przepisie prawa materialnego. Do przepisów odrębnych w rozumieniu powołanego wyżej art. 3 pkt 20 Pb należą m.in. przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zgodnie zatem z § 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (określający tzw. dostęp do nieboskłonu), odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż: a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m, 2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. Zgodnie z § 13 ust. 4 ww. rozporządzenia, odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej. W niniejszej sprawie kwestia przesłaniania nie może być, i to w sposób oczywisty, źródłem interesu prawnego strony skarżącej, gdyż mamy do czynienia z zabudową śródmiejską. Inwestycja spełnia przy tym normy przesłaniania przewidziane dla zabudowy śródmiejskiej. Z kolei § 60 ust. 2 i 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych przewiduje, że w mieszkaniach wielopokojowych wymagania ust. 1 powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju, zaś w przypadku budynków zlokalizowanych w zabudowie śródmiejskiej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia, określonego w ust. 1, do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia. Przeprowadzona przez Sąd analiza lokalizacji poszczególnych lokali należących do skarżącej, z równoczesnym odniesieniem ich położenia do wyników analizy nasłonecznienia, sporządzonej na zlecenie inwestora, przekonuje, że a limine lokale te nie mogą zostać pozbawione dostępu do bezpośrednich promieni słonecznych w wymiarze dopuszczonym przez obowiązujące prawo. Co najważniejsze, w znajdującej się w dokumentacji projektowej analizie obszaru oddziaływania inwestycji osoba sprawująca samodzielne funkcje techniczne w budownictwie stwierdziła, że usytuowanie budynku ze względu na zapewniony czas nasłonecznienia (§ 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych) jest bez wpływu na działki sąsiednie. Z analizy zacieniania budynku przy ul. [...]wynika, że cień projektowanej zabudowy nie sięga lokali mieszkalnych, dla których w myśl przepisu § 60 ma być zapewniony odpowiedni czas nasłonecznienia. Odnosząc się do istniejących w budynku przy ul. [...]lokali usługowych spółki odwołującej się stwierdzić należy, że przepisy § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie mają do niego zastosowania, ponieważ dotyczą one pokoi mieszkalnych. W związku z powyższym, w sposób oczywisty z przytoczonych argumentów wynika, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony postępowania. Uwzględniając nawet to, że interes prawy nie musi zostać naruszony by istniał, wskazać trzeba, że w tym przypadku jego brak jest oczywisty. Zauważyć należy, że stosownie do art. 64 ust. 2 Konstytucji RP własność i inne prawa majątkowe podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej co oznacza, że w procesie inwestycyjnym trzeba zbadać, czy w wyniku realizacji inwestycji dojść może do naruszenia interesów osób trzecich, w szczególności w zakresie ewentualnego naruszenia norm Prawa budowlanego. Jednocześnie nie można pomijać, że uwzględnienia wymagają też interesy inwestora, który korzysta ze wszystkich przysługujących mu praw wynikających z ustawy – Prawo budowlane, a w szczególności z zasady wolności budowlanej wyprowadzonej z treści art. 4 Pb. Dlatego też samo stwierdzenie, że sąsiednia działka budowlana będzie zacieniana, nie może być w okolicznościach konkretnej sprawy automatycznie rozpatrywane jako naruszenie uzasadnionych interesów osób trzecich tym bardziej, gdy – jak ma to miejsce w rozpoznanej sprawie - z ustalonego stanu faktycznego wynika, że planowana inwestycja jest zgodna z postanowieniami planu miejscowego, a kwestią sporną pozostaje to, czy zostały naruszone interesy właścicieli sąsiedniej zabudowanej nieruchomości. Szeroka ochrona interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób nie może sięgać tak daleko, by uniemożliwić inwestorowi realizację zamierzenia budowlanego, gdy jest ono zgodne z przepisami (zob. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2017 r, sygn. akt II OSK 2152/15, CBOSA). W kontekście powyższego, Wojewoda słusznie wskazał, po zbadaniu interesu prawnego skarżącej, że nie przysługuje jej interes prawny, który znajdowałby uzasadnienie w przepisach prawa. Stąd umorzenie postępowania odwoławczego, jako zainicjowanego przez podmiot nieuprawniony, należy uznać za prawidłowe. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło