II OSK 267/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz /spr./ sędzia del. NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Po 255/19 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2019 r. nr WOA.7721.342.2018.MT w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek T. K. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 17 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Po 255/19, po rozpoznaniu skargi T. K., uchylił decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2019 r. nr WOA.7721.342.2018.MT w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Kalisza z dnia 5 października 2018 r., nr PINB.420.21.2017.ZK (pkt I) oraz zasądził od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt II). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył uczestnik postępowania T. W., zaskarżając wyrok w punkcie I, zarzucając: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię, a następnie błędną subsumpcję wyrażającą się w przyjęciu, że istniejące w przedmiotowym obiekcie budowlanym elementy konstrukcyjne o charakterze ażurowym i nietrwałym stanowią ściany, podczas gdy w rzeczywistości nimi nie są; 2. naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej "p.p.s.a." w zw. z art. 7 oraz art. 81 k.p.a. polegające na niepodzieleniu prawidłowej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów dokonanych przez organy administracji w zakresie stanu faktycznego dotyczącego struktury przedmiotowego obiektu budowlanego. Ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego zarzutu, zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił ponadto: 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, że wiata nie może posiadać żadnych ścian, nawet, jeżeli mają one konstrukcję ażurową i nietrwałą. W związku z powyższym, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto oświadczył, że wnosi o wyznaczenie rozprawy. W piśmie z dnia 21 października 2019 r. zatytułowanym "odpowiedź na skargę kasacyjną" T. K. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 2 listopada 2022 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że organy błędnie zakwalifikowały sporny obiekt jako wiatę, co skutkowało uznaniem przez organy, że w świetle art. 29 ust. 1 pkt 2c oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.) inwestor nie miał obowiązku uzyskania ani pozwolenia na budowę spornego obiektu, ani dokonania zgłoszenia budowy, a w konsekwencji umorzeniem postępowania. Wskazać należy, że przepisy ustawy Prawo budowlane oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy nie zawierają definicji pojęcia "wiata". W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że wiata to samodzielna, lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym - deszczem, śniegiem, wiatrem (zob. wyroki NSA: z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 1973/20; z dnia 17 marca 2020 r. sygn. akt II OSK 603/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). Według Słownika Języka Polskiego (sjp.pwn.pl), wiata to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach. Z akt sprawy, w szczególności z protokołów kontroli obiektu i dołączonej do nich dokumentacji fotograficznej wynika, że sporny obiekt stanowi budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, a nie wiatę. Sposób wykonania obiektu jednoznacznie przemawia za zakwalifikowaniem go jako budynku. Obiekt wybudowany został na ławach żelbetowych, posiada jedną ścianę pełną oraz trzy ściany z otworami wykonane z cegły klinkierowej, dach konstrukcji drewnianej z ociepleniem z wełny mineralnej pomiędzy krokwiami, czterospadowy, kryty blachodachówką. Z przedstawionego opisu wynika, że wybudowany obiekt jest trwale związany z gruntem, został wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiada fundamenty i dach, a zatem wypełnia definicję budynku z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Powyższe cechy spornego obiektu nie pozwalają na zakwalifikowanie go jako wiaty, która stanowi lekką konstrukcję wspartą na słupach. W żadnym bowiem razie nie można uznać za lekką konstrukcję obiektu wybudowanego na ławach żelbetowych, posiadającego ściany z cegły klinkierowej (jedną pełną i trzy z otworami po zdemontowanych roletach). Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, sporny obiekt jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych – ścian, a więc w sposób, który uzasadnia uznanie go za budynek. Nie zmienia takiej oceny fakt, że trzy ściany posiadają otwory. Nadal pozostają one bowiem ścianami obiektu. W otworach pierwotnie zamontowane były rolety, które na potrzeby prowadzonego postępowania zostały zdemontowane przez inwestora (początkowo, gdy w obiekcie zamontowane były rolety, organy zakwalifikowały obiekt jako budynek). Pozostawienie otworów w ścianach nie powoduje, że obiekt ten nie jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby prowadzić do konstatacji, że zrealizowanie budynku i wyjęcie z jego ścian drzwi, czy tak jak w niniejszej sprawie usunięcie rolet z otworów, pozbawiałoby ten obiekt cech budynku. Takie stanowisko nie zasługuje na aprobatę. Mając powyższe na względzie, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.). NSA oddalił wniosek T. K. o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Wskazać należy, że art. 204 i art. 205 § 2 - 4 w zw. z art. 207 § 1 p.p.s.a. wraz z właściwymi przepisami odrębnymi, do których odsyła art. 205 § 2 i 3 tej ustawy, stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną (zob. uchwała NSA z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12). W niniejszej sprawie jednak, pismo zatytułowane "odpowiedź na skargę kasacyjną" wniesiono po terminie wskazanym w art. 179 p.p.s.a. Nie stanowi natomiast odpowiedzi na skargę kasacyjną w rozumieniu art. 179 p.p.s.a. pismo procesowe strony, wniesione po upływie terminu zakreślonego w tym przepisie.