III OSK 1226/23
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2023-07-14
Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego (kontrolowana jednostka) posiada legitymację procesową do wniesienia skargi na zarządzenie pokontrolne wydane przez Inspekcję Ochrony Środowiska, skierowane do kierownika tej jednostki, w sytuacji gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę z powodu braku interesu prawnego po stronie spółki?Ratio decidendi
Zarządzenie pokontrolne, mimo że formalnie skierowane do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej, w istocie stwierdza obowiązki prawne tej jednostki wynikające z przepisów prawa lub decyzji z zakresu ochrony środowiska. W związku z tym, kontrolowana jednostka posiada interes prawny w jego zaskarżeniu, co oznacza, że jest legitymowana do wniesienia skargi na takie zarządzenie. Odrzucenie skargi z powodu braku interesu prawnego spółki było zatem niezasadne.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę spółki C. sp. z o.o. na zarządzenie pokontrolne Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, uznając, że spółce nie przysługuje legitymacja procesowa z powodu braku interesu prawnego. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, argumentując, że jako kontrolowana jednostka posiada interes prawny w zaskarżeniu zarządzenia, mimo że zostało ono skierowane do jej prezesa.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 marca 2023 r., sygn. akt: II SA/Wr 841/22 w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na zarządzenie pokontrolne Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu z dnia 29 września 2022 r., nr DW 33/2022 w przedmiocie nakazu podjęcia działań służących wyeliminowaniu naruszeń w prowadzeniu składowiska odpadów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.
Postanowieniem z dnia 2 marca 2023 r., sygn. akt: II SA/Wr 841/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 w związku z art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę C. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także: skarżąca spółka) na zarządzenie pokontrolne Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu z dnia 29 września 2022 r., nr DW 33/2022 w przedmiocie nakazu podjęcia działań służących wyeliminowaniu naruszeń w prowadzeniu składowiska odpadów. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji uznał, że skarżącej spółce nie przysługiwała legitymacja do skutecznego złożenia skargi w niniejszej sprawie z uwagi na oczywisty brak po jej stronie interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co z kolei spowodowało niedopuszczalność skargi i konieczność jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że zaskarżone zarządzenie zostało skierowane, stosownie do wymogu ustawowego wynikającego z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, do P.P. pełniącego funkcję Prezesa C. sp. z o.o. z siedzibą w W. W związku z tym w ocenie Sądu I instancji skarżąca spółka nie mogła skutecznie złożyć skargi na skarżone zarządzenie pokontrolne we własnym imieniu.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wywiodła C. sp. z o.o. z siedzibą w W., zaskarżając to postanowienie w całości, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, zasądzenie na rzecz skarżącej spółki zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych oraz zarzucając:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 11 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska w związku z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo ochrony środowiska i art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że legitymacja do wniesienia skargi na zarządzenie pokontrolne ogranicza się wyłącznie do adresata tego zarządzenia (kierownika kontrolowanej jednostki), przy jednoczesnym wyłączeniu interesu prawnego w zaskarżeniu zarządzenia pokontrolnego samej kontrolowanej jednostki, podczas gdy wymóg skierowania zarządzenia pokontrolnego do kierownika kontrolowanej jednostki ma charakter przede wszystkim formalny, zaś zarządzenie pokontrolne ze swej istoty bezpośrednio dotyczy praw i obowiązków kontrolowanej jednostki będącej podmiotem korzystającym ze środowiska, co świadczy zaś o legitymacji kontrolowanej jednostki do zaskarżenia zarządzenia pokontrolnego;
2) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 12 ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. a i lit. l oraz art. 11 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, poprzez niezasadne odrzucenie skargi spowodowane błędnym przyjęciem, że w niniejszej sprawie wniesienie skargi było niedopuszczalne z uwagi na brak indywidualnego interesu prawnego po stronie skarżącej spółki w zaskarżeniu zarządzenia pokontrolnego, podczas gdy zarządzenie pokontrolne stwierdza obowiązki prawne, jakie w ocenie organu Inspekcji Ochrony Środowiska ciążą na kontrolowanej jednostce z mocy przepisów prawa lub decyzji z zakresu ochrony środowiska, a tym samym sprawa administracyjna wynikła na tle takiego zarządzenia dotyczy również interesu prawnego kontrolowanej jednostki w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, co oznacza z kolei, że jednostka ta jest legitymowana do wniesienia skargi na zarządzenie pokontrolne skierowane do jej kierownika.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w niniejszej sprawie konsekwencją nieprawidłowej oceny dokonanej przez Sąd I instancji w zakresie kwestii posiadania przez skarżącą spółkę interesu prawnego w zaskarżeniu zarządzenia pokontrolnego, było bezpodstawne odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Przy czym zdaniem skarżącej kasacyjnie podstawowe znaczenie dla sprawy miało błędne uznanie przez Sąd I instancji, że kierowanie zarządzenia pokontrolnego do kierownika kontrolowanej jednostki przesądza o przyznaniu temu kierownikowi wyłącznej legitymacji do zaskarżenia tego zarządzenia. W konsekwencji błędnie przyjęto, że podmiot kontrolowany (tak jak skarżąca spółka w niniejszej sprawie) nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu zarządzenia pokontrolnego. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, powyższych wniosków nie sposób wyprowadzić z brzmienia przepisów mających zastosowanie w sprawie, a w szczególności z przepisów regulujących kwestię wydawania zarządzenia pokontrolnego oraz prowadzenia kontroli i dokumentowania jej wyników. Jednocześnie skarżąca spółka wskazała, że Sąd I instancji pominął kwestię charakteru prawnego zarządzenia pokontrolnego, a tymczasem z samej jego istoty wynika, że dotyczy ono praw i obowiązków kontrolowanej jednostki. To z kolei zdaniem skarżącej spółki prowadzi do wniosku, że jednostka ta bez wątpienia posiada indywidualny interes prawny w jego zaskarżeniu.
Skarżąca kasacyjnie odnosząc się do kwestionowanego interesu prawnego we wniesieniu skargi, wskazała, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy, m.in. kontrola podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska, w zakresie przestrzegania przepisów o ochronie środowiska (art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska) oraz w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska), jak również w zakresie przestrzegania przepisów innych ustaw regulujących kwestie związane z szeroko pojętą ochroną środowiska. Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska wyraźnie więc wskazuje, że podmiotami kontrolowanymi są podmioty korzystające ze środowiska, a więc, zgodnie z definicją zawartą w przepisach ustawy Prawo ochrony środowiska, chodzi tu o: przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców oraz przedsiębiorcę zagranicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych, chowu lub hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, a także o jednostkę organizacyjną niebędącą przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców i osobę fizyczną niebędącą przedsiębiorcą, przedsiębiorcą zagranicznym oraz osobą prowadzącą działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych, chowu lub hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, korzystającą ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia.
Powyższe prowadzi zatem do wniosków, że wyniki kontroli prowadzonej przez organy Inspekcji Ochrony Środowiska dotyczą tak rozumianych podmiotów korzystających ze środowiska, podlegających kontroli, a w szczególności dotyczą spełniania przez podmioty korzystające ze środowiska obowiązków określonych w przepisach prawa oraz w posiadanych decyzjach administracyjnych wydawanych w obszarze ochrony środowiska. Jednocześnie skarżąca kasacyjnie zaznaczyła, że w przypadku przedsiębiorców będących jednostkami organizacyjnymi (w tym osobami prawnymi) powyższe obowiązki w zakresie ochrony środowiska dotyczą właśnie tych osób prawnych bądź jednostek, jako podmiotów korzystających ze środowiska, a nie osób fizycznych pełniących rozmaite funkcje w ramach struktury osoby prawnej czy jednostki.
Stąd zdaniem skarżącej kasacyjnie kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej nie jest podmiotem obowiązków w zakresie ochrony środowiska, spoczywających na tej jednostce, gdyż to jednostka ta stanowi, zgodnie z przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska, podmiot korzystający ze środowiska, a więc jest adresatem norm wynikających z ustaw regulujących obowiązki w zakresie ochrony środowiska, jak również jest adresatem decyzji administracyjnych regulujących te kwestie.
Skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że powyższych wniosków nie zmienia wynikający z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska obowiązek skierowania zarządzenia pokontrolnego do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej, gdyż są to jedynie formalne wymogi zarządzenia. Stanowi to także bezpośrednią legitymację adresata zarządzenia (kierownika kontrolowanej jednostki) do wniesienia na nie skargi do sądu administracyjnego, co jednocześnie nie wyłącza interesu prawnego kontrolowanego podmiotu w zaskarżeniu tego zarządzenia.
Skarżąca spółka podkreśliła, że powyższe stanowisko należy uznać za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych od dłuższego czasu i na potwierdzenie powyższego przywołała, m.in. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 marca 2022 r., IV SA/Po 5/22 oraz z dnia 20 października 2011 r., IV SA/Po 751/11, czy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 stycznia 2023 r., II SA/Go 569/22.
Skarżąca spółka dodała, że interes prawny, o którym mowa w art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, warunkujący możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego, należy rozumieć jako istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków danego podmiotu, a zaskarżonym aktem lub czynnością. Taki związek zdaniem skarżącej kasacyjnie niewątpliwie istnieje w przypadku praw i obowiązków podmiotu kontrolowanego w zakresie gospodarowania odpadami, wynikających z przepisów prawa administracyjnego, a zarządzeniem pokontrolnym wydanym w wyniku kontroli przeprowadzonej przez organy Inspekcji Ochrony Środowiska. W niniejszej sprawie, zarządzenie pokontrolne, będące przedmiotem wniesionej przez skarżąca spółkę skargi, dotyczyło jej obowiązków wynikających z przepisów ustawy o odpadach, dotyczących jej działań jako zarządzającego składowiskiem odpadów, a także w zakresie prowadzenia ich ewidencji i składowania.
Dlatego zdaniem skarżącej kasacyjnie nie ulega wątpliwości, że skarżąca spółka posiada legitymację do wniesienia skargi na wydane w niniejszej sprawie zarządzenie pokontrolne, dotyczyło ono bowiem indywidualnych obowiązków ciążących na niej jako na podmiocie prowadzącym składowisko odpadów, wynikających z przepisów prawa materialnego.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 182 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U z 2023 r. poz. 259 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Znajdując podstawę do zastosowania powołanego przepisu, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.
W skardze kasacyjnej wniesionej przez skarżącą spółkę zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że ma ona usprawiedliwione podstawy.
Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie zarzuty te jednak w sposób bezpośredni wiążą się z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego przez błędną wykładnię, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do istoty problemu w niniejszej sprawie, tj. do słuszności dokonanego przez Sąd I instancji ograniczenia legitymacji do wniesienia skargi na zarządzenie pokontrolne wyłącznie do adresata tego zarządzenia, tj. do kierownika kontrolowanej jednostki (w niniejszej sprawie Prezesa skarżącej spółki), przy jednoczesnym wyłączeniu interesu prawnego samej kontrolowanej jednostki (w realiach niniejszej sprawy skarżącej Spółki) w zaskarżeniu zarządzenia pokontrolnego.
Stanowisko strony skarżącej kasacyjnie wyrażone w części dotyczącej stwierdzenia, że kontrolowana jednostka jest legitymowana do wniesienia skargi na zarządzenie pokontrolne, jest oczywiście trafne.
Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W realiach niniejszej sprawy konieczne jest odniesienie się do tej części powyższej regulacji, która stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny.
Kryterium interesu prawnego oznacza, że ze skargą może wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykazuje istnienie związku między znajdującym oparcie w przepisach prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. W toku rozpoznania skargi zadaniem Sądu jest zbadanie czy legitymacja do wniesienia skargi oparta jest na rzeczywiście istniejącym interesie prawnym wynikającym z konkretnej normy prawa materialnego. Jakkolwiek bowiem pojęcie strony postępowania jest pojęciem procesowym, to jest ono poprzez kategorię interesu prawnego związane z prawem materialnym i w ten sposób obiektywizowane. Oznacza to, że interes prawny wnoszącego skargę musi znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Tym samym, uwzględnienie skargi możliwe jest wówczas, gdy skarżący legitymuje się interesem prawnym pojmowanym nie tylko jako podstawa do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez sąd, lecz gdy dodatkowo interes ten wyraża się w związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków opartych na normach prawa materialnego, a rozstrzygnięciem zaskarżonego aktu lub czynnością. Istotę legitymacji skargowej stanowi zatem uprawnienie procesowe do żądania przeprowadzenia przez sąd administracyjny kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez podmiot wykazujący istnienie związku między sferą jego interesu prawnego, a zaskarżonym aktem. Legitymacja do wniesienia skargi wynikająca z tak rozumianego interesu prawnego istnieje obiektywnie, a nie dlatego, że ocenę taką wyraża podmiot wnoszący skargę.
Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa, w odróżnieniu od interesu faktycznego, interes prawny to interes znajdujący swoją podstawę w normach prawa materialnego, a potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, tj. nadający się do urzeczywistnienia w danej sytuacji faktycznej i prawnej, a nie ewentualny, czy potencjalny. Interes prawny istnieje wówczas, gdy zgłaszane żądanie oparte jest na konkretnej normie prawnej, a konieczność jego obiektywnego charakteru oznacza, że o istnieniu interesu prawnego nie decyduje przekonanie zainteresowanego, ale ocena ustawodawcy. Nie może on też wynikać tylko z interesów lub uprawnień innych podmiotów ani też nie może mieć charakteru hipotetycznego. W konsekwencji jest to interes osobisty, własny i indywidualny. Gdy chodzi o normę będącą źródłem interesu prawnego, to może nią być norma prawa powszechnie obowiązującego bez względu na to, do jakiej gałęzi prawa norma ta należy. Musi to być norma wprost dotycząca określonych – na skutek przyszłego skonkretyzowania i zindywidualizowania - praw lub obowiązków podmiotu stojącego na zewnątrz administracji, tj. norma stanowiąca podstawę do ustalenia uprawnienia lub obowiązku, a zatem musi to być norma prawa materialnego.
W związku z powyższym należy wskazać, że w świetle art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. a i lit. l ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2023 r. poz. 824 ze zm.), do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy kontrola podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556 ze zm.) w zakresie, m.in. przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r. poz. 699 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Z powyższego wynika zatem, że adresatem zarządzenia pokontrolnego jest w każdym przypadku osoba fizyczna – także wówczas, gdy kontrolowanym przedsiębiorcą była osoba prawna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2016 r., II OSK 1534/14). W związku z brzmieniem przywołanych przepisów w niniejszej sprawie zarządzenie pokontrolne zostało skierowane do Prezesa skarżącej spółki (P.P.). Natomiast skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na zarządzenie pokontrolne Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu z dnia 29 września 2022 r., nr DW 33/2022 w przedmiocie nakazu podjęcia działań służących wyeliminowaniu naruszeń w prowadzeniu składowiska odpadów wniosła sama spółka (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie oznacza to jednak, jak słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej, że skarga ta była niedopuszczalna z uwagi na brak legitymacji skarżącej spółki do skutecznego złożenia skargi w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje bowiem stanowisko skarżącej kasacyjnie za słuszne i stwierdza, że zarządzenie pokontrolne, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, mimo że adresowane do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej, w istocie stwierdza obowiązki prawne, jakie w ocenie organu Inspekcji ciążą na tej jednostce z mocy przepisów prawa lub z decyzji z zakresu ochrony środowiska, a tym samym jednostka ta jest legitymowana do wniesienia skargi na zarządzenie pokontrolne skierowane do jej kierownika. Sam wymóg skierowania zarządzenia pokontrolnego do kierownika kontrolowanej jednostki ma zaś charakter wyłącznie organizacyjny i nie świadczy o tym, że sprawa administracyjna wynikła na tle takiego zarządzenia nie dotyczy również interesu prawnego kontrolowanej jednostki w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a.
W związku z powyższym, zasadny okazał się także sformułowany przez skarżącą kasacyjnie zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 50 § 1 p.p.s.a. oraz art. 12 ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. a i lit. l oraz art. 11 ust. 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. W świetle przedstawionej powyżej argumentacji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza bowiem, że skoro skarżąca spółka posiada interes prawny, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., w zaskarżeniu zarządzenia pokontrolnego Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu, który jest oparty na konkretnych, omawianych wyżej, normach prawa, to Sąd I instancji nie miał podstaw do odrzucenia skargi wniesionej przez skarżącą spółkę na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a.
Nie zachodziły podstawy do uwzględnienia wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w niniejszej sprawie z uwagi na treść art. 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło